VRBAS Media

Kategorija: Svijet

  • Fico će tražiti sastanak V4

    Fico će tražiti sastanak V4

    lovački premijer Robert Fico danas je izjavio da će predložiti predsjedniku mađarske vlade Viktoru Orbanu da kao premijer zemlje koja predsjedava grupom Višegradska četvorka (V4) sazove sastanak o reviziji planirane zabrane motora sa unutrašnjim sagorijevanjem, prije nego što to pitanje bude razmatrao Evropski savjet 23. i 24. oktobra, prenose slovački mediji.

    Fico je na pres konferenciji istovremeno izjavio da će sugerisati predsjedniku Savjeta Antoniju Košti da su zaključci ES stvorili uslove za razgovor o budućnosti automobilske industrije EU i njene održivosti, prenijela je agencija Tasr.

    Brisel će razmatrati mogućnost revizije zabrane prodaje vozila sa motorima sa unutrašnjim sagorijevanjem, suočen sa nezadovoljstvom pojedinih evropskih proizvođača automobila.

    Evropska komisija se sredinom septembra sastala sa vodećim evropskim proizvođačima automobila kako bi razmotrili rok za zabranu motora sa unutrašnjim sagorijevanjem do 2035. godine. Proizvođači zahtijevaju da vremenski okvir za smanjenje emisije štetnih gasova bude revidiran, navodi Tanjug.

  • Putin priznao: Mi smo srušili avion

    Putin priznao: Mi smo srušili avion

    Ruski predsjednik Vladimir Putin priznao je da je ruska protivvazdušna odbrana ispalila projektile na azerbajdžanski putnički avion neposredno prije nego što se srušio u Kazahstanu u decembru prošle godine.

    Putin je utvrdio da su dva projektila eksplodirala nekoliko metara od aviona, koji je zatim pogođen gelerima, a incident je “djelimično” povezao s navodnim opažanjem ukrajinskog drona na tom području, piše “The Kyiv Independent”.

    Priznanje na sastanku s predsjednikom Azerbajdžana
    Ovo priznanje stiglo je tokom sastanka s azerbajdžanskim predsjednikom Ilhamom Alijevom u Dušanbeu, gdje su se čelnici okupili na regionalnom samitu. Dvojica predsjednika održala su razgovore u rezidenciji Kohi Somon nakon višemjesečnih napetih odnosa između Moskve i Bakua.

    Avion kompanije Azerbaijan Airlines, koji je letio iz Bakua za Grozni u Čečeniji, srušio se u Kazahstanu 25. decembraa 2024. nakon što je bio prisiljen naglo promijeniti kurs. Ranije istrage su zaključile da je letjelicu oborila ruska protivvazdušna odbrana, pri čemu je poginulo 38 od 67 putnika i članova posade.

    Putin tvrdi da je za to saznao prije dva dana
    Tokom razgovora s Alijevom, Putin je izrazio saučešće i najavio da će Moskva sprovesti pravnu procjenu postupaka zvaničnika uključenih u incident. Rekao je da je Rusija tog dana “pratila” tri ukrajinska drona koja su ušla u ruski vazdušni prostor.

    Čelnik Kremlja tvrdi da je za te detalje saznao tek prije dva dana te da se istraga o padu aviona bliži kraju. Dodao je i da će Rusija preduzeti sve potrebne korake u vezi s isplatom odštete. Azerbajdžanski predsjednik zahvalio je Putinu na informacijama i “ličnom” nadzoru istrage, izvijestila je ruska državna agencija TASS.

    Priznanje
    Ova izjava predstavlja dosad najkonkretnije rusko priznanje odgovornosti za incident koji je izazvao oštro pogoršanje odnosa između Bakua i Moskve. Ubrzo nakon pada aviona, Alijev je optužio Rusiju za izazivanje nesreće i kritikovao Moskvu zbog nepriznavanja krivice, prikrivanja dokaza i promovisanja “apsurdnih verzija” događaja.

    Sastanak dvojice čelnika uslijedio je nakon telefonskog razgovora 7. oktobra, što je bio njihov prvi javno poznati kontakt od marta.

    Posljednjih mjeseci Rusija je izvodila napade dronovima u Ukrajini ciljajući lokacije povezane s azerbajdžanskim kompanijama, dok je Azerbajdžan zatvarao ruske propagandne medije i privodio ruske državljane. Baku je takođe otkazao ruske kulturne događaje i optužio rusku policiju za mučenje dvojice azerbajdžanskih državljana koji su preminuli u pritvoru u Jekaterinburgu u junu, prenosi “Index”.

  • Evropski parlament izglasao povjerenje Ursuli fon der Lajen

    Evropski parlament izglasao povjerenje Ursuli fon der Lajen

    Evropski parlament izglasao je povjerenje predsjednici Evropske komisije Ursule fon der Lajen nakon što su poslanici odbacili dva prijedloga za izglasavanje nepovjerenja koje su pokrenule krajnje desničarske i ljevičarske grupe, prenio je Rojters.

    U prvom glasanju, 378 od ukupno 720 poslanika izrazilo je povjerenje Fon der Lajen i njenom timu komesara, dok je u drugom taj broj porastao na 383.

    Rezultati su bili bolji nego u julu, kada je 360 poslanika glasalo protiv sličnog prijedloga, iako su nešto slabiji u odnosu na 401 glas podrške koje je Fon der Lajen dobila pri reizboru u julu 2024. godine, navela je agencija Rojters, prenosi Tanjug.

    Ursula fon der Lajen preživjela glasanje o nepovjerenju i u julu ove godine.

  • Kremlj: Pregovori o rješavanju ukrajinskog sukoba pauzirani

    Kremlj: Pregovori o rješavanju ukrajinskog sukoba pauzirani

    Došlo je do pauze u procesu pregovora o rješavanju sukoba u Ukrajini, rekao je portparol Kremlja Dmitrij Peskov.

    Prema njegovim riječima, Kijev ne teži mirovnom procesu, već računa na pozitivnu dinamiku na frontu, ali “stvarno stanje stvari ukazuje na suprotno”. Predstavnici kijevskog režima nisu dali nikakav konkretan odgovor na ruski prijedlog o stvaranju radnih grupa u okviru pregovora, podsjeća Peskov, prenosi RT Balkan.

    Osim toga, ni novi sastanak ruskog i američkog predsjednika Vladimira Putina i Donalda Trampa trenutno nije u planu, a Vašington još uvijek nije reagovao na Putinov prijedlog o Novom START-u.

    – To pitanje sada nije na dnevnom redu – rekao je portparol Peskov novinarima, govoreći o potencijalnom sastanku.

    Putin je prethodno naveo da je Moskva spremna da nastavi da se pridržava ograničenja iz START-a još godinu dana, počev od 5. februara 2026. On je tada istakao da će koraci za poštovanje ograničenja iz START-a biti efikasni ukoliko Sjedinjene Američke Države uzvrate.

    Tramp je zatim izjavio da “prijedlozi ruskog predsjednika Vladimira Putina da se zadrže ograničenja iz START-a zvuče kao dobra ideja”. Međutim, u Moskvi su više puta isticali da Kremlj još nije dobio nikakav odgovor putem diplomatskih kanala.

  • Orban: Briselsko zataškavanje grešaka Fon der Lajen će se nastaviti

    Orban: Briselsko zataškavanje grešaka Fon der Lajen će se nastaviti

    Mađarski premijer Viktor Orban izjavio je nakon glasanja o imunitetu nekoliko poslanika Evropskog parlamenta u utorak, da se Brisel sprema da “zataška” greške predsjednice Evropske komisije (EK) Ursule fon der Lajen.
    Mađarski premijer Viktor Orban izjavio je nakon glasanja o imunitetu nekoliko poslanika Evropskog parlamenta u utorak, da se Brisel sprema da “zataška” greške predsjednice Evropske komisije (EK) Ursule fon der Lajen.

    Orban je na Fejsbuku rekao da je Fon der Lajen “ugušila evropsku industriju zelenim politikama”, sklopila “katastrofalan trgovinski sporazum” sa SAD, dozvolila nekontrolisani priliv migranata i finansirala rat između Rusije i Ukrajine više od tri godine, prenio je MTI.

    Mađarski premijer je dodao da će “lijevi liberali” ponovo zaštititi predsjednicu EK, kao što su to učinili za lidera stranke Tisa tokom utorka, i da Brisel koristi zajednički cilj da “veže svaku državu članicu za briselski jaram, uključujući Mađarsku”.

    – Nakon glasanja o imunitetu u utorak, briselsko pranje veša ponovo počinje danas. Ona koja danas treba da se opere nije niko drugi do sama predsjednica Evropske komisije, Ursula fon der Lajen – napisao je Orban na svojoj stranici na društvenim mrežama prije današnjeg glasanja o prijedlogu za izglasavanje nepovjerenja podnesenom protiv predsjednice Evropske komisije, prenosi Hirado.

    Orban je najavio da će Mađarska nastaviti da se protivi takvim politikama, prvo na današnjem glasanju u EP, a potom i tokom predstojećeg “Marša mira”.

    Hirado podseća da je posljednji put glasanje o povjerenju Ursuli fon der Lajen održano je 10. jula. Rasprava o glasanju o nepovjerenju evropskom zakonodavnom tijelu počela je u ponedeljak, prije aktuelnog glasanja, koje je zakazano za danas u 12 časova.

  • Fon der Lajen: U potpunosti sprovesti sve odredbe sporazuma Izraela i Hamasa

    Fon der Lajen: U potpunosti sprovesti sve odredbe sporazuma Izraela i Hamasa

    Predsjednik Evropske komisije Ursula fon der Lajen pozdravila je dogovor Izraela i palestinskog Hamasa da rade na postizanju mirovnog sporazuma i oslobađanju izraelskih talaca, na osnovu prijedloga predsjednika SAD Donalda Trampa, istakavši da sada obje strane treba da u potpunosti ispoštuju sve uslove postignutog dogovora.

    Ona je u objavi na Iksu pohvalila diplomatske napore SAD, Katara, Egipta i Turske u smjeru uspostavljanja mira na Bliskom istoku, uz napomenu da je ohrabrujuća i podrška Vlade Izraela i Palestinske uprave.

    Fon der Lajenova je navela da se mora uspostaviti trajno i održivo primirje, uz napomenu da će EU nastaviti da podržava slanje humanitarne pomoći u Gazu i da će biti spremna da pomogne u obnovi enklave kada za to dođe vrijeme.

    Tramp je ranije saopštio da je postignut sporazum u vezi sa sprovođenjem prve faze plana za primirje u Gazi.

    On je naveo da plan podrazumijeva oslobađanje svih talaca iz Pojasa Gaze u bliskoj budućnosti i povlačenje izraelske vojske do određene linije u enklavi, u skladu sa dogovorom dvije strane.

    Premijer Izraela Benjamin Netanjahu je nakon Trampove izjave izrazio nadu da će se u Izrael vratiti svi taoci.

    Novinski portal “Inet” objavio je da će Izrael nakon sprovođenja plana o primirju zadržati kontrolu nad oko 53 odsto teritorije Pojasa Gaze.

    Pozivajući se na neimenovane izvore, Si-En-En je objavio da se očekuje da Hamas tokom predstojećeg vikenda oslobodi sve izraelske taoce koji su oteti 7. oktobra 2023. godine.

    U međuvremenu, Odbrambene snage Izraela /IDF/ saopštile su da su započele pripreme za sprovođenje sporazuma sa palestinskim Hamasom koji podrazumijeva povlačenje izraelske vojske iza ranije usaglašenih linija u Pojasu Gaze.

    Postizanje dogovora su, između ostalih, pozdravili i visoki predstavnik EU za spoljnu politiku i bezbjednost Kaja Kalas, premijer Velike Britanije Kir Starmer, premijer Italije Đorđa Meloni i predsjednik Evropskog parlament Roberta Metsola.

  • Izraelska vojska započela pripreme za povlačenje u Pojasu Gaze

    Izraelska vojska započela pripreme za povlačenje u Pojasu Gaze

    Odbrambene snage Izraela /IDF/ saopštile su da su započele pripreme za sprovođenje sporazuma sa palestinskim Hamasom koji podrazumijeva povlačenje izraelske vojske iza ranije usaglašenih linija u Pojasu Gaze.

    U saopštenju se navodi da se pripreme vrše u skladu sa instrukcijama vlasti Izraela.

     

     

    Međutim, iz IDF-a naglašavaju da vojska ostaje na dijelu teritorije Pojasa Gaze i da je spremna za bilo kakve potencijalne operacije.

    Predsjednik SAD Donald Tramp saopštio je ranije da je postignut sporazum u vezi sa sprovođenjem prve faze plana za primirje u Gazi.

    Tramp je naveo da plan podrazumijeva oslobađanje svih talaca iz Pojasa Gaze u bliskoj budućnosti i povlačenje izraelske vojske do određene linije u enklavi, u skladu sa dogovorom dvije strane.

    Premijer Izraela Benjamin Netanjahu je nakon Trampove izjave izrazio nadu da će se u Izrael vratiti svi taoci.

     

    Novinski portal “Inet” objavio je da će Izrael nakon sprovođenja plana o primirju zadržati kontrolu nad oko 53 odsto teritorije Pojasa Gaze.

    Pozivajući se na neimenovane izvore, Si-En-En je objavio da se očekuje da Hamas tokom predstojećeg vikenda oslobodi sve izraelske taoce koji su oteti 7. oktobra 2023. godine.

  • Skupština Francuske odbacila prijedlog za opoziv Makrona

    Skupština Francuske odbacila prijedlog za opoziv Makrona

    U Narodnoj skupštini Francuske odbačen je prijedlog za opoziv predsjednika te zemlje Emanuela Makrona.

    Stranka ljevice “Nepokorena Francuska” prethodno je podnijela odgovarajući prijedlog parlamentu.

    Rezoluciju kojom se poziva na smjenu predsjednika sa vlasti potpisalo je 104 poslanika ljevice iz različitih političkih grupa, što predstavlja skoro petinu ukupnog broja članova Narodne skupštine, koja ima 577 mjesta.

    Pozivi na opoziv predsjednika Francuske pojavili su se odmah pošto je francuski premijer Sebastijan Lekorni podnio ostavku u ponedjeljak.

    Ostavka Lekornijaje uslijedila manje od 24 časa nakon što je predstavljena prva faza nove vlade, u kojoj su se uglavnom našli bivši ministri i bliski saradnici predsjednika Makrona.

  • Nobelova nagrada za hemiju dodijeljena trojici naučnika iz Japana, SAD i Australije

    Nobelova nagrada za hemiju dodijeljena trojici naučnika iz Japana, SAD i Australije

    Nobelova nagrada za hemiju dodijeljena je danas naučnicima iz Japana, Australije i Sjedinjenih Američkih Država, Susumu Kitagavi, Ričardu Robsonu i Omaru M. Jagiju, za razvoj “metalno-organskih okvira”, saopštila je Kraljevska švedska akademija nauka.

    Trojica dobitnika su kreirala molekularne konstrukcije sa velikim prostorima kroz koje mogu da teku gasovi i druge hemikalije.

    Te konstrukcije, metalno-organski okviri, mogu da se koriste za sakupljanje vode iz pustinjskog vazduha, hvatanje ugljen-dioksida, skladištenje toksičnih gasova ili katalizaciju hemijskih reakcija.

    Ovu nagradu, dodjeljenu ukupno 116 puta od 1901. godine, do sada je dobilo 197 laureata.

    Najmlađi dobitnik nagrade iz oblasti hemije imao je 35 godina – Frederik Žolio, 1935. godine, a najstariji dobitnik bio je Džon B. Gudenaf, koji je 2019, u 97. godini, dobio ovu nagradu.

    Naučnici Frederik Sang i Beri Šarples dva puta su dobili Nobelovu nagradu za hemiju.

    Prošle godine, Nobelova nagrada dodijeljena je biohemičaru sa Univerziteta u Sijetlu, Dejvidu Bejkeru, kao i Demisu Hasabisu i Džonu Džamperu, naučnicima u Gugl DipMajndu, britansko-američkoj laboratoriji za istraživanje veštačke inteligencije sa sedištem u Londonu.

    Njih trojica su nagrađena za otkriće tehnika za dekodiranje i dizajniranje novih proteina, prenosi Tanjug.

    Njihov rad je koristio napredne tehnologije, uključujući vještačku inteligenciju, i ima potencijal da transformiše način na koji se prave novi lijekovi i drugi materijali.

    Prvi Nobel za 2025. godinu objavljen je u ponedjeljak.

    Nagrada za medicinu pripala je naučnicima Meri E. Brunkov, Fredu Ramsdelu i dr Šimonu Sakagučiju za njihova otkrića na polju imunologije.

    Nagrada za fiziku pripala je Džonu Klarku, Mišelu H. Devoreu i Džonu M. Martinisu za njihovo istraživanje čudnog svijeta subatomskog kvantnog tuneliranja koje unapređuje moć svakodnevnih digitalnih komunikacija i računarstva.

    Dobitnik Nobelove nagrade za književnost biće sutra objavljen, nagrada za mir biće objavljena u petak, a nagrada za ekonomiju sljedećeg ponedjeljka.

    Ceremonija dodjele nagrada održaće se 10. decembra, na godišnjicu smrti Alfreda Nobela, osnivača nagrade.

    Nobel je bio bogati švedski industrijalac i pronalazač dinamita.

    Umro je 1896. godine.

  • Šta sve Ukrajinci mogu gađati ako dobiju Tomahawk

    Šta sve Ukrajinci mogu gađati ako dobiju Tomahawk

    Američki Institut za proučavanje rata (ISW) objavio je kartu na kojoj su označeni ruski vojni i bezbednosni objekti koji bi bili u dometu različitih verzija projektila Tomahawk ako Ukrajina dobije taj sistem.

    Prema ISW-ovoj karti, na meti varijante Tomahawka koja ima domet oko 2.500 km našlo bi se oko 1.945 ruskih vojnih objekata, uključujući 76 vazdušnih baza; za varijantu dometa približno 1.600 km ISW navodi najmanje 1.655 poznatih vojnih objekata, među kojima 67 vazdušnih baza.

    Karta jasno razdvaja više tipova objekata koji bi mogli postati mete: stalne vojne baze, komandni centri, skladišta municije i goriva, arsenali, radio-instalacije, protivvazdušne lokacije, remontne baze, proizvodni pogoni i postrojenja za proizvodnju dronova.

    Na karti je tako označena, na primjer, fabrika dronova Shahed u Jelabugi u Tatarstanu. ISW posebno ističe ključnu vazdušnu bazu Engels-2 i niz drugih aerodroma čije uništenje bi ozbiljno narušilo ruske operativne kapacitete.


     

     

    T

    akođe su na karti prikazane i zone ruskih teritorija unutar Ukrajine, kao i granice dometa kraćih raketnih sistema (npr. ATACMS dometa oko 300 km) i dvije varijante Tomahawka (oko 1.600 km i oko 2.500 km) — što vizuelno pokazuje koliko duboko u ruski prostor bi Ukrajina mogla djelovati tim oružjem, prenosi Index.

    Tehničke i operativne implikacije dometa

    Razlike u dometu nisu samo brojke na papiru: varijanta od 1.600 km već bi omogućila udare po značajnim logističkim čvorištima i zapovijednim centrima u zapadnim i centralnim dijelovima Rusije, dok bi varijanta od oko 2.500 km obuhvatila i infrastrukturne tačke mnogo dalje, uključujući važne baze i industrijske komplekse u istočnijim dijelovima zemlje. Ukratko — što veći domet, to širi spisak mogućih meta, a ISW-ova brojka od gotovo 2.000 objekata upravo to ilustruje.

    Šta je to Tomahawk?

     

    Tomahawk je, podsjetimo, krstareći projektil velikog dometa. Precizan je i konvencionalno navođen te pogodan za udare na fiksne ciljeve kao što su skladišta goriva, zalihe municije, tehnički centri i fabrike.

    U kombinaciji sa obaviještajnim podacima i preciznim navođenjem, to je oružje koje bi moglo dugoročno i sistematski degradirati ruske logističke i lance snabdijevanja.

    Politički i bezbjednosni rizici

    Međutim, posjedovanje spiska od gotovo 2.000 meta i sposobnost udara po njima nisu isto što i politička odluka da se to i učini. U Vašingtonu postoje velike dileme oko kontrole upotrebe raketa ako budu poslane preko NATO-kanala, o čemu je sinoć govorio i američki predsjednik Donald Tramp.

    On je, naime, rekao da je „donekle donio odluku“ o slanju Tomahawka, ali da želi znati kamo bi Ukrajinci slali projektile i naglasio da ne želi eskalaciju. Tramp je poručio da bi postavio ta pitanja prije isporuke Tomahawka.

    Trampova administracija, koja bi trebalo da isporuči to moćno oružje, nastoji da zadrži kontrolu nad tim kako bi se ono koristilo. Prenos Tomahawka Ukrajini preko NATO-partnera otvara pitanja o mehanizmima kontrole, o mogućem preusmjeravanju ili o tome ko će konačno odlučivati o izboru ciljeva.

    Šta bi Ukrajina mogla gađati i zašto to pogađa Rusiju?

    ISW-ova karta sugeriše da su najlogičnije mete one koje direktno podržavaju rusku vojsku: skladišta goriva i municije koja održavaju tempo borbi, remontne baze koje popravljaju oštećenu tehniku, aerodromi odakle kreću napadi i proizvodni pogoni (npr. za proizvodnju dronova). Sistematski napadi na takve objekte mogu smanjiti operativnu fleksibilnost ruske vojske i usporiti njenu sposobnost vođenja širokih ofanziva.

    ISW dodatno ističe ranjivost komunikacionih i logističkih koridora. Prekidi u snabdijevanju gorivom i popravkama brzo se prenose na ratište — manje goriva i resursa znači sporije kretanje, manje patrola i manju vatrenu moć.

    Zaključni bilans – koliko daleko idu posljedice?

    Ako bi SAD i NATO dozvolili Ukrajini da dobije Tomahawke i ako bi Kijev, uz odgovarajuće obavještajne podatke, počeo gađati dio tih gotovo 2.000 ciljeva, rat bi se mogao preseliti dublje u rusku stratešku pozadinu.

    To bi otežalo Moskvi vođenje operacija. Ali takav potez nosi i veliku političku cijenu: povećava rizik od direktne konfrontacije, postavlja pitanje kontrole nad oružjem i otvara debatu o tome gdje leži granica koja se ne smije preći.