Kategorija: Svijet

Mihael Martens, njemački novinar koji je pitao ukrajinskog predsjednika Vladimira Zelenskog kako Evropljani mogu da pomognu Ukrajini da „ubije još Rusa“, proglašen je personom non grata u Republici Srpskoj.

Izjavio je to 29. septembra Milorad Dodik, predsjednik SNSD-a, za RIA Novosti, prenosi Infox.ru.

„On je persona non grata u Republici Srpskoj i on je toga savršeno svjestan. Ako počini bilo kakvu provokaciju, preduzećemo mjere, on je definitivno nepoželjan gost“, rekao je Dodik.

Martens, novinar njemačkog lista „Frankfurter algemajne cajtung“, postavio je to pitanje Zelenskom 8. avgusta na zajedničkoj konferenciji u Beogradu sa predsjednikom Srbije Aleksandrom Vučićem.

Kao odgovor, portparol ruskog Ministarstva spoljnih poslova Marija Zaharova rekla je da su pozivi na istrebljenje ljudi na osnovu etničke pripadnosti neprihvatljivi i kriminalni.

Ona je dodala da je Martensov djed bio nacistički oficir visokog ranga koji je služio u Vrhovnoj komandi Vermahta, a Dodik je u avgustu rekao da bi Martensu mogao biti zabranjen ulazak u Republiku Srpsku.

Dodik i predsjednik Vlade Republike Srpske Savo Minić sastali su se 29. septembra u Moskvi sa predsjednikom Ruske Federacije Vladimirom Putinom. Razgovarali su o aktuelnoj situaciji u Republici Srpskoj, kao i o saradnji Republike Srpske i Ruske Federacije.

„Još jedan sastanak s predsjednikom Ruske Federacije Vladimirom Putinom. Nastavak kontinuirane saradnje, razmjena mišljenja o svim važnim pitanjima“, objavio je Dodik na društvenim mrežama, piše Nezavisne.

Evropska unija namjerava da uvede znatno veću transparentnost u poslovanje data-centara. Operateri će morati detaljnije da prikazuju koliko efikasno koriste električnu energiju i vodu, dok ubrzani razvoj vještačke inteligencije povećava pritisak na evropsku energetsku infrastrukturu i prirodne resurse.

Politico navodi da je Evropska komisija predložila zajednički sistem ocjenjivanja održivosti data-centara širom EU, u trenutku kada Brisel istovremeno planira veliko povećanje računarskih kapaciteta kako bi Evropa smanjila zavisnost od američkih tehnoloških kompanija i ojačala sopstveni sektor vještačke inteligencije.

Prema podacima Evropske komisije, data-centri u EU tokom 2024. potrošili su oko 68 teravat-sati električne energije, a njihova potrošnja do 2030. mogla bi da poraste na približno 114 TWh. To bi bilo oko 3,2 odsto ukupne potražnje za električnom energijom u Uniji. Komisija upozorava da bi stvarne brojke mogle biti i veće zbog ubrzanog razvoja digitalnih usluga i sve šire primjene vještačke inteligencije.

EU istovremeno želi snažno da poveća kapacitete data-centara u narednim godinama, što otvara pitanje da li evropske elektroenergetske mreže i lokalni vodni resursi mogu da podnesu takav rast.

Po predloženom sistemu, operateri će morati da dostavljaju podatke na osnovu kojih će se moći procijeniti energetska efikasnost, potrošnja vode, udio energije iz obnovljivih izvora i mogućnost ponovne upotrebe otpadne toplote.

Posebna pažnja biće na odnosu između količine vode koju data-centar koristi i dostupnosti vode na području na kojem se nalazi, odnosno da li je objekat u zoni nestašice ili velikog pritiska na vodne resurse.

Nova pravila trebalo bi da obuhvate i manje objekte nego ranije, data-centre sa instaliranom IT snagom od najmanje 500 kilovata.

Sistem u ovoj fazi nije direktno ograničenje količine struje ili vode koju data-centri smiju da troše. Primarno treba da omogući jasnije poređenje njihove efikasnosti i uticaja na životnu sredinu.

Potrošnja vode u data-centrima u velikoj mjeri zavisi od tehnologije hlađenja servera. Objekti sa sistemima na vodi ili evaporativnom hlađenju mogu da troše značajne količine vode, dok drugi imaju znatno manju potrošnju.

Podaci Komisije pokazuju velike razlike među državama članicama. Prosječni prijavljeni pokazatelj efikasnosti korištenja vode (WUE) u data-centrima EU tokom 2024. iznosio je 0,58, a među državama se kretao od 0,07 do 1,28. Na razlike, osim tehnologije, utiču i klimatski uslovi, jer data-centri u hladnijim dijelovima Evrope generalno imaju manju potrebu za hlađenjem vodom.

Komisija smatra da bi postojeće projekcije potrošnje mogle biti povećane baš zbog naglog razvoja vještačke inteligencije i novih digitalnih usluga. Brisel želi da ojača tehnološki suverenitet EU i poveća domaće računarske kapacitete, ali ta strategija donosi i probleme sa dostupnošću struje, kapacitetom mreža, emisijama ugljen-dioksida i potrošnjom vode.

Po planovima Unije, kapacitet evropskih data-centara trebalo bi značajno da poraste, zbog čega institucije pokušavaju da povećanje računarske snage vežu za stroža pravila održivosti.

Novi sistem ocjenjivanja mogao bi da bude tek prvi korak ka obaveznim minimalnim standardima energetske efikasnosti i potrošnje vode. Komisija već radi na takvim standardima, a podaci iz novog sistema treba da pokažu koliko su pojedinačni objekti efikasni i gdje su najveći problemi.

Potpredsjednica Evropske komisije Teresa Ribera upozorila je da povećavanje evropskih kapaciteta data-centara ne smije istovremeno da znači proporcionalno povećanje pritiska na električne mreže, vodu i račune za energiju.

Komesar EU za energetiku i stanovanje Dan Jergensen naglasio je da je razumijevanje potrošnje energije i drugih resursa u data-centrima prvi neophodan korak ka njihovom održivom uključivanju u evropski energetski sistem.

Države članice i evropski zakonodavci imaju period za razmatranje novih pravila. Ako sistem ne bude blokiran, trebalo bi da stupi na snagu. Prve ocjene data-centara očekuju se već do kraja 2026, a Komisija bi do kraja 2028. trebalo da procijeni koliko je novi sistem bio efikasan, piše Nezavisne.

Vrhovni sud Sjedinjenih Američkih Država presudio je da Trampova administracija može da nastavi ubrzani postupak deportacije migranata u takozvane treće zemlje, države koje nisu njihove matične domovine, bez obaveze da im se pruži prilika da se žale na odluke.

Konzervativna većina od šest sudija privremeno je poništila odluku nižeg suda koja je od vlasti zahtijevala da migrantima osigura dovoljno vremena i pravnu mogućnost da prijave strah od mučenja ili progona u zemljama u koje ih šalju.

Odluka stupa na snagu odmah i važiće dok Vrhovni sud ne razmotri šire pravno pitanje u ovom slučaju. Usmena rasprava zakazana je za decembar. Ovo je već drugi put da je Vrhovni sud stao na stranu Trampove administracije kada je riječ o spornoj politici deportacija u treće zemlje.

Predstavnici administracije pozdravili su presudu. Državni tužilac Todd Blanche poručio je putem društvenih mreža da su te politike „potpuno zakonite i ključni alat za sprovođenje imigracijskih zakona“.

Prema podacima organizacije Third Country Deportation Watch, Trampova administracija sklopila je niz sporazuma s drugim državama, što joj je omogućilo da deportuje više od 25.000 migranata u najmanje 29 zemalja.

Među destinacijama u koje se šalju deportovani nalaze se i izuzetno opasne regije poput Centralnoafričke Republike, pogođene političkom nestabilnošću i terorizmom, te Južnog Sudana, u kojem vlada duboka humanitarna kriza uzrokovana ekonomskim i političkim kolapsom. Mnogi deportovani suočili su se s teškim uslovima i nasiljem.

Grupa od 24 stručnjaka UN-a za ljudska prava upozorila je da deportacija hiljada ljudi u treće zemlje pokreće kaskadu kršenja ljudskih prava s potencijalno smrtonosnim posljedicama, piše Klix.

Ministarstvo finansija Sjedinjenih Američkih Država uvelo je u utorak sankcije za 10 pojedinaca i subjekata za koje se tvrdi da su nabavljali oružje ili komponente za oružje za iransko Ministarstvo odbrane, navodi se u saopštenju Ministarstva finansija SAD.

Među sankcionisanim pojedincima nalaze se predstavnik iranskog Ministarstva odbrane sa sjedištem u Kini, kao i predstavnici nekoliko firmi iz Irana, Hongkonga i Pakistana koje navodno nabavljaju komponente za razvoj iranskog naoružanja.

Ministar finansija Skot Besent izjavio je da će SAD “nastaviti da ciljaju i ometaju one koji pružaju materijalnu, tehnološku ili finansijsku podršku koja omogućava iranskom režimu da održi svoje terorističke aktivnosti”, prenio je Rojters.

– Ministarstvo finansija neće tolerisati nikakvu podršku režimu i nastaviće da identifikuje, razotkriva i izoluje one koji omogućavaju djelovanje Irana – poručio je Besent.

On je prethodno izjavio da je poslao izaslanike širom svijeta kako bi izvršio pritisak na zemlje da ekonomski izoluju Iran, kao i da ti napori daju rezultate.

Naveo je da su Turska i Oman obustavile dolazne letove privatnog prevoznika Mahan era, dok su Ujedinjeni Arapski Emirati obustavili sve letove iranskih avio-kompanija.

– Vodeće komercijalne banke u UAE i Turskoj su prestale da obavljaju transakcije sa Iranom. Čak je i iransko rukovodstvo priznalo ekonomsku štetu rata, jer je vrijednost rijala pala na rekordno nizak nivo. Zahvalan sam vladama Ujedinjenog Kraljevstva, Turske, Omana i UAE. Nastavićemo da radimo zajedno jer ima još mnogo toga da se uradi kako bi se spriječio Teheran da sprovodi svoju terorističku agendu – istakao je Besent, prenosi RTRS.

Predsjednik Sjedinjenih Država Donald Tramp obećao je da američka administracija neće ograničavati razvoj vještačke inteligencije /VI/ uprkos pozivima na oprez rukovodilaca kompanija koje kreiraju ovu tehnologiju.

– Nikada neću gušiti rast tehnologije koja će biti veća od industrijske revolucije. Ne možemo to ugušiti, a u velikoj smo prednosti – rekao je Tramp na predstavljanju četbota za veb-sajt “America.gov”.

Najviši rukovodioci kompanija za VI ručali su sa Trampom u Bijeloj kući, uključujući direktora kompanije “Antropik” Darija Amodeija, predsjednika kompanije “OpenAI” Grega Brokmana, osnivača “Amazona” DŽefa Bezosa i Ilona Maska, čija platforma “Iks” koristi sopstveni model VI pod nazivom “Grok”.

Prisustvovali su i generalni direktor kompanije “Gugl” Sundar Pičaj, generalni direktor kompanije “Meta” Mark Zakerberg i generalni direktor kompanije “Majkrosoft” Satja Nadela, prenio je AP.

Trampov optimizam u vezi sa VI je u suprotnosti sa upozorenjima koja su nedavno objavili sami rukovodioci u oblasti ove tehnologije.

Amodei je ranije ovog mjeseca pozvao vodeće firme da uspore razvoj VI.

Mask i izvršni direktor kompanije “OpenAI” Sem Altman pozvali su na primjenu zaštitnih mjera jer kompanije izvještavaju o sve većem broju primjera neodobrenog pristupa osjetljivim informacijama koje su izvršili takozvani agenti VI.

Posljednje američke snage trebale bi do 30. septembra napustiti baze u Iraku. Time se završava vojno prisustvo SAD koje je počelo invazijom 2003. i u kojem je život izgubilo oko 4.500 američkih vojnika.

Povlačenje je rezultat sporazuma iz 2024. za vrijeme administracije Džoa Bajdena, a provodi ga administracija Donalda Trampa, dok Vašington istovremeno vodi rat protiv Irana.

Odlazak predstavlja kraj dugotrajnog prisustva koje je u značajnoj mjeri služilo i kao protuteža uticaju Teherana.

„30. septembra proslavit ćemo okretanje crne stranice u historiji Iraka i neuspjeh okupacije da nametne svoju volju našoj zemlji“, rekao je za Rojters Abu Mojtaba al-Jasiri, komandant Islamskog otpora u Iraku, organizacije koju podržava Iran.

Fakcije povezane s Iranom izgradile su značajnu vojnu i političku moć. Analitičar Džasim al-Bahadli ocijenio je da bi odlazak mogao otvoriti tim grupama veći uticaj na odluke o bezbjednosti i upravljanju državom.

Iran je pozdravio povlačenje. Amir Hajat Mokadam, zamjenik predsjednika Komisije za nacionalnu bezbjednost iranskog parlamenta, rekao je da Teheran podržava odlazak američkih snaga.

Vašington je ranije optuživao grupe povezane s Iranom za napade, uključujući napad na naftovod u Saudijskoj Arabiji ovog mjeseca. Bagdad pokušava da ograniči uticaj tih grupa uz odnose i s Vašingtonom i s Teheranom.

Američke snage ubile su iranskog generala Kasema Solejmanija na aerodromu u Bagdadu 2020, nakon čega su saveznici Teherana napadali američke baze. Sedam od 18 američkih vojnika poginulih ove godine u ratu protiv Irana stradalo je u Iraku. Posljednji je bio narednik koji je u julu poginuo tokom kontrolisane detonacije drona kod Erbila.

Dio Iračana strahuje da zemlja još nije spremna bez obavještajne, logističke i vazdušne podrške koalicije. „Vjerujemo da Irak u ovom trenutku još nije u potpunosti spreman preuzeti sigurnosni dosje“, rekao je Abdulrahman al-Zobai, sunitski plemenski lider iz Faludže. Žele suverenitet, ali strahuju od vakuuma.

Bagdad i Kurdistan upozoravaju da Islamska država i dalje ima uspavane ćelije. Kurdski komandant Sirvan Barzani kaže da je posljednjih sedmica primijetio veću aktivnost i da je vijest o povlačenju ohrabrila militante.

Iračke snage saopštile su da su otkrile osumnjičenu ćeliju koja je pripremala samoubilačke napade u vrijeme povlačenja.

Američke trupe prvi put su napustile Irak krajem 2011, pa se vratile manje od tri godine kasnije zbog borbe protiv ID. Novim odlaskom Irak će samostalno upravljati prijetnjama naoružanih frakcija i militantnih grupa, prenosi Klix.

Iranski Korpus islamske revolucionarne garde uputio je pismo američkom narodu u kojem iznosi logiku Irana, prenosi agencija Tasnim.

Portparol IRGC, brigadni general Hosein Mohebi, rekao je da je svrha pisma direktno i iskreno objašnjenje stavova iranskih vlasti.

„Cilj slanja našeg pisma američkom narodu prevazilazi medijski publicitet. Želimo da ih upoznamo sa logikom Irana.“

Iran smatra da mnogi Amerikanci nisu dovoljno upoznati s njegovom logikom. Za razliku od SAD, Iran ima ograničenja kad je riječ o medijima na američkoj teritoriji.

„Iz tog razloga, izabrali smo pismo kao način da prenesemo našu poruku direktno i jasno, kao rješenje za koje smo se opredijelili na osnovu postojeće realnosti.“

Zamolili su Amerikance da pismo pročitaju barem jednom i spremni su na prepisku s onima koji žele da odgovore, kritiku ili dodatna objašnjenja.

U pismu su i geografska pozicija SAD i odbrambene implikacije. SAD su okružene okeanima, susjedi nemaju kapacitete za ozbiljnu prijetnju.

„S obzirom na tu činjenicu, postavlja se pitanje šta je svrha raspoređivanja 800 američkih baza širom svijeta. I na kakvoj osnovi se temelji ekonomsko i logičko opravdanje za potrošnju 1,1 biliona dolara na američki vojni budžet.“

Pozvao je da se ne previđaju istorijske činjenice o višedecenijskim američkim vojnim napadima. „Obraćam se direktno američkom narodu: morate se suočiti sa realnošću brojnih napada i posljedica koje proizilaze iz njih decenijama.“

U pismu na 25 strana IRGC poziva američke glasače da na srednjoročnim izborima u novembru odbace politike Donalda Trampa i prihvate ponudu za mirnu koegzistenciju. Poziva i da se suprotstave podršci Izraelu i ratovima u drugim zemljama.

Tramp se optužuje da krije miroljubivu prirodu iranskog nuklearnog programa i efikasnost blokade nafte u Persijskom zalivu.

Mohebi ne očekuje da pismo utiče na administraciju pred izbore, ali da glasači mogu čuti poruku. „Amerikanci ne znaju za razvoj mnogih događaja. Vjerujemo da, kada bi znali više, razmišljali bi drugačije i donosili bi drugačije odluke“, prenose Nezavisne.

Predsjednik Ruske Federacije Vladimir Putin sastao se s delegacijom Republike Srpske koju predvode predsjednik Vlade Savo Minić i predsjednik Milorad Dodik.

Putin je uputio podršku vladajućoj koaliciji u Srpskoj.

„Ne želimo da strani uticaj bude odlučujući. Želimo pravedniji odnos prema Srbima i srpskom narodu. Želimo stabilnost cijelog regiona. Iskreno vam želim uspjeh.“

Istakao je da je Rusima poznato da Srbi ne traže nikakvo izuzeće od opštih pravila.

„Poznato nam je i da ste usmjereni ka poštovanju pravila. Tražite samo izvršenje Dejtonskog sporazuma. Nametanja smatramo neprihvatljivim“, prenosi RTRS.

Evropa vodi rat protiv Rusije, ali Moskva uništava dronove i rakete koje su Velika Britanija i kontinentalna Evropa isporučili Ukrajini, izjavio je ruski ministar spoljnih poslova Sergej Lavrov.

“Nemam sumnje da je ovo rat koji Evropa vodi protiv nas, o tome već dugo govorimo”, rekao je Lavrov novinarima odgovarajući na pitanje da li Rusija vodi hibridni rat protiv evropskih zemalja.

Lavrov je, takođe, na pitanje da prokomentariše prijedlog Poljske da na svojoj teritoriji pokrene proizvodnju raketa “patriota”, odgovorio da “Rusija ima vojnu doktrinu po tom pitanju”.