Kategorija: Svijet

Francuska se priprema za novi snažan toplotni talas, dok meteorološka služba Météo-France upozorava da bi temperature od utorka na jugoistoku zemlje mogle da se približe 40 stepeni Celzijusa.

Rusija poziva predstavnike međunarodne zajednice i nezavisne medije da oštro osude terorističke zločine Kijeva u Belgorodu i Nižnjekamsku, rekla je Marija Zaharova, portparol Ministarstva spoljnih poslova Rusije.

– Odlučno osuđujemo nove podle napade ukrajinskih banderovaca. Pozivamo razumne članove međunarodne zajednice, relevantna međunarodna tela i nezavisne medije da oštro osude terorističke zločine koje je počinio Kijev – rekla je Zaharova.

Ćutanje međunarodnih organa povodom terorističkih napada Oružanih snaga Ukrajine na Belgorod i Nižnjekamsk smatraće se saučesništvom u tim napadima i podsticanjem daljih napada, dodala je diplomata.

Svi koji su umiješani u napade na Belgorod i Nižnjekamsk biće identifikovani i suočiće se sa strogom kaznom, poručila je Zaharova.

Kako je navela, Kijev namjerno vrši zločine u terorističke svrhe.

– Ove sa vojnog stanovišta besmislene udare neprijatelj namjerno izvodi u terorističke svrhe – zaključila je Zaharova.

Ranije je Ministarstvo odbrane Rusije saopštilo da su tokom protekle noći sredstva protivvazdušne odbrane presrela i uništila 456 ukrajinskih dronova iznad ruskih regiona.

Intenzivnom napadu bili su izloženi proizvodni i civilni objekti u Nižnjekamsku. Prema informacijama pres-službe predsjednika Tatarstana, u Nižnjekamsku je poginulo 12 ljudi, dok je 39 povređeno.

Operativni štab Belgorodske oblasti je prethodno saopštio da su ukrajinske snage tokom 24 časa izvele 308 napada dronovima, pri čemu su 162 drona bila neutralisana ili oborena. Prema prvim podacima, poginula su tri civila, a 35 je zatražilo medicinsku pomoć. Kasnije je saopšteno da su stradale još dvije osobe.

Novi i veoma opasan parazit pčela, Tropilaelaps mercedesae, stigao je do Turske, čime se dodatno približio Evropi, naročito Balkanu.

Prisustvo ovog parazita 26. jula 2026. godine, na području uz granicu Turske i Gruzije, potvrdila je Asli Ozdemir Ozkirim, predsednica Komisije za zdravlje pčela Evropskog pčelarskog saveza (EBA), koja je pčelarskoj javnosti poznata i kao predavač na Državnom pčelarskom sajmu u Beogradu.

Prema dostupnim informacijama, Tropilaelaps mercedesae sada je udaljen manje od 1.600 kilometara vazdušnom linijom od Srbije. Njegovo pojavljivanje u Turskoj predstavlja novi korak u širenju ovog parazita ka Evropi i razlog za dodatni oprez među pčelarima i stručnom javnošću.

Tropilelaps je prvi put potvrđen u Gruziji 2024. godine, dok je prethodno, u proleće 2023. godine, zabilježen i u Krasnodarskoj oblasti Ruske Federacije. Brzina kojom se parazit širi posebno zabrinjava, jer se njegov dolazak u evropske pčelinjake smatra ozbiljnom prijetnjom po zdravlje i proizvodnost pčelinjih zajednica.

Asli Ozdemir Ozkirim najavila je da će u narednom periodu dostaviti detaljne informacije o situaciji u Turskoj, kako bi pčelari u Srbiji i širom Evrope bili pravovremeno upoznati sa rizicima i načinima prepoznavanja ovog parazita.

Kako Tropilaelaps izgleda u košnici u Turskoj može se vidjeti na video-snimku koji je objavljen na društvenim mrežama.

Šta je tropilelaps?

Tropilaelaps je parazit pčela koji napada leglo i hrani se hemolimfom pčela u razvoju. Slično varoi, može da oslabi pčelinje zajednice i dovede do ozbiljnih posljedica po zdravlje i opstanak društava. Međutim, njegova velika reproduktivna sposobnost i brzo razmnožavanje čine ga posebno zabrinjavajućim za pčelarstvo.

Pojava ovog parazita u Turskoj upozorenje je da se granice njegovog širenja sve više približavaju Evropi. Za pčelare je zato od ključnog značaja pravovremeno praćenje zdravstvenog stanja pčelinjih zajednica, prepoznavanje novih parazita i bolesti, kao i brzo reagovanje nadležnih službi u slučaju njihove pojave.

Širenje Tropilaelapsa ka Evropi više nije samo teorijska mogućnost – parazit je sada na manje od 1.600 kilometara od Srbije, upozorava portal Poljoprivrednik.net.

Snažan zemljotres magnitude 7,4 pogodio je u ponedjeljak Kolumbiju, a podrhtavanje tla osjetilo se u velikom dijelu zemlje i van njenih granica.

Cijena fjučersa na sirovu naftu “brent” za isporuku u oktobru premašila je 85 dolara po barelu na londonskoj berzi, prvi put od 4. avgusta, pokazuju podaci sa tržišta.

Cijena “brenta” je u 11.54 časova porasla za 1,9 odsto na 85,14 dolara po barelu, a zatim u 12.21 časova za 1,36 odsto i iznosila je 84,69 dolara po barelu.

Istovremeno, cijena fjučersa na sirovu naftu VTI za septembar porasla je za 1,45 odsto na 79,31 dolar po barelu.

Šumski požari na jugu i u centralnom dijelu Španije, u Uelvi, Kastilji i Segoviji, oko 90 kilometara daleko od Madrida, i dalje su aktivni, a njihovo gašenje zahtijeva raspoređivanje velikog kontingenta kopnenih i vazdušnih resursa, saopštile su danas španske vlasti.

U gašenju požara širom Španije danas učestvuje 21 avion i oko 300 vatogasaca, među kojima su i pripadnici Vojne jedinice za vanredne situacije, prenosi španska nacionalna televizija RTVE.

Tokom protekle noći vremenski uslovi neznato su olakšali gašenje požara vatrogasnim timovima, zbog pada temperature i povećanja relativne vlažnosti vazduha, ali vlasti ostaju oprezne zbog prognoze promene vjetra i značajnog porasta temperature u narednim danima.

Prema Ministarstvu za ekološku tranziciju, u Španiji je do sada zabilježeno 40 velikih šumskih požara, u poređenju sa 15 požara u istom periodu prošle godine.

Od početka godine u požarima je izgorjelo oko 200.000 hektara zemljišta širom Španije, što je brojka koja je šest puta veća od one koja je zabilježena u istom periodu 2015. godine.

Svjetska mora dostigla su u julu ove godine najviše temperature ikada zabilježene za taj mjesec, potvrdili su naučnici, navodeći da je prosječna temperatura površine mora van polarnih regiona nadmašila prethodni rekord iz 2023. godine.

Tokom razornog toplotnog talasa koji je pogodio zapadnu Evropu, temperature površine mora dostigle su rekordne vrijednosti za jul na atlantskoj obali, u zapadnom Sredozemlju i drugim evropskim morima, utvrdila je služba EU za klimatske promjene Kopernikus, prenosi danas “Gardijan”.

Zapadna Evropa je doživjela najtopliji period jun–jul ikada zabilježen, a izuzetna vrućina je pokrenula šumske požare koji su opustošili velike dijelove Sredozemlja.

Prva dva ljetnja meseca 2026. godine bila su za 2,79 stepeni Celzijusa toplija od temperatura uobičajenih za to doba godine, saopštio je u ponedjeljak Kopernikus i potvrdio da je nadmašen prethodni rekord, koji je postavljen prije tri godine.

Centralna Evropa trpi toplotni talas u kojem su pali nacionalni temperaturni rekordi u nekoliko zemalja, uključujući Austriju i Slovačku.

To je najnoviji u nizu vrelih događaja ovog ljeta, koje je isušilo vegetaciju i omogućilo izbijanje požara širom Evrope.

Samanta Berdžes, klimatska naučnica iz Evropskog centra za srednjoročne vremenske prognoze, rekla je da je ovo ljeto bilo “jasan primjer klimatskog kolapsa koji pojačava ekstreme koji se međusobno podstiču”.

– Dok su dugotrajni sistemi visokog pritiska zarobljavali toplotu nad zapadnom Evropom, ekstremne temperature su pojačale široko rasprostranjenu sušu. Kako se zemljište isušuje, ono gubi sposobnost da pruža prirodno hlađenje, što omogućava da se toplota lakše akumulira – rekla je Berdžes.

Pojačani zagađenjem fosilnim gorivima, niz toplotnih talasa pogodio je Evropu od kraja proljeća, a vjeruje se da je ekstremna vrućina krajem juna prouzrokovala više od 10.000 smrtnih slučajeva.

Kopernikus je saopštio da se široko rasprostranjena suša zabilježena u maju i junu pojačala prošlog mjeseca, uz izuzetno niske padavine i vlažnost zemljišta u velikom dijelu zapadne Evrope.

U sušnim regionima, koji uključuju Francusku, Španiju i dijelove Njemačke i Ujedinjenog Kraljevstva, niski vodostaji rijeka ugrozili su snabdijevanje vodom, navodnjavanje i elektrane.

Zbog nedostatka vode za hlađenje, prošle nedjelje su ugašene dve termoelektrane na ugalj u Poljskoj, kao i jedina nuklearna elektrana u Mađarskoj, prvi put u svojoj 44-godišnjoj istoriji.

Ruski analitičar Jurij Barančik smatra da se iza kineskog razvoja nazire model ratovanja u kojem protivniku neće biti dozvoljeno da se oporavi između dva napada.

Takav pristup na prvi pogled podsjeća na blickrig, ali se od klasičnog brzog prodora kopnenih snaga suštinski razlikuje. Kineski koncept, prema njegovom tumačenju, počiva na neprekidnom ponavljanju izviđanja, udara i nove procjene situacije.

Jedan talas otkriva protivničku odbranu, sljedeći udara po onome što je otkriveno, dok novi senzori već prate kako neprijatelj pokušava da popravi štetu.

Vrijeme između tih ciklusa tako postaje važnije od pojedinačne snage jednog napada. Strana koja uspije da novi udar pripremi brže nego što protivnik može ponovo da sastavi svoju odbranu dobija sve veću prednost sa svakim narednim talasom.

Odbrana poslije napada mora ponovo da se sastavi

„Ovo nije blickrig. Blickrig podrazumijeva brzi proboj, koncentraciju snaga i kolaps odbrane u kratkoj operaciji“, navodi Barančik.

Prema njegovoj procjeni, pristup koji razvija Narodnooslobodilačka vojska Kine ne mora da počiva na jednom odlučujućem napadu. Mnogo je važnije održavati takav tempo dejstava da protivnička strana neprestano kasni jedan korak.

Poslije masovnog raketnog ili bespilotnog udara posao branioca tek počinje. Potrebno je ustanoviti koji su objekti pogođeni, provjeriti rad radara i komunikacija, dopuniti lansere raketama, premjestiti preživjele sisteme protivvazdušne odbrane, dovesti novu municiju i ponovo povezati komandnu mrežu.

Slični procesi mogu se pratiti i u savremenim sukobima u Ukrajini i na Bliskom istoku. Odbrana koja dobije dovoljno vremena između dva velika napada može obnoviti značajan dio svojih sposobnosti.

Međutim, novi udar koji stigne usred tog procesa može zateći sisteme tokom premještanja, lansere bez municije, promijenjene položaje i komandne strukture koje još nisu ponovo uspostavile potpunu sliku bojišta.

Prvi talas ne mora ništa da uništi

Početak takve operacije mogao bi da pripadne najjeftinijim sredstvima. Barančik navodi izviđačke dronove, mamce i jurišne bespilotne letjelice čiji prvi zadatak nije nužno uništenje važnog cilja.

Njihova pojava primorava protivvazdušnu odbranu da reaguje. Radari se uključuju, lanseri otvaraju vatru, komunikacione veze postaju aktivne, a položaji koji su do tada bili prikriveni počinju da se pojavljuju u elektronskoj i izviđačkoj slici.

Tada nastupa sljedeći dio ciklusa.

Identifikovani radari i lanseri mogu biti napadnuti na položajima ili tokom premještanja, dok se istovremeno gađaju pravci kojima stižu municija, gorivo i zamjenski sistemi.

Izviđanje se pritom ne završava lansiranjem drugog talasa. Dronovi i drugi senzori nastavljaju da prate šta je preživjelo, gdje se oprema premješta i na kojim mjestima odbrana pokušava da zatvori nastale praznine.

„Treći talas udara će dokrajčiti sve što nije uništeno prethodna dva napada“, ocjenjuje Barančik.

Vještačka inteligencija skraćuje najvažnije vrijeme u ratu

U takvom sistemu vještačka inteligencija nema samo ulogu autonomnog pilota koji prepoznaje tenk ili bira metu. Prema Barančikovom tumačenju, mnogo važnija je njena sposobnost da ogromnu količinu podataka pretvori u novu odluku dovoljno brzo da protivnik ne stigne da reaguje.

Čovjek može kontrolisati ograničen broj bespilotnih sistema i pratiti ograničenu količinu informacija. Operacija u kojoj istovremeno učestvuju stotine ili hiljade dronova, radara, sredstava elektronskog ratovanja, raketa i izviđačkih senzora brzo prevazilazi mogućnosti klasične komandne strukture.

Automatizovani sistem mogao bi da razvrstava ciljeve, povezuje podatke različitih senzora, procjenjuje rezultate prethodnog udara i određuje gdje treba usmjeriti sljedeća sredstva.

Rezultat jednog napada tako gotovo odmah postaje početna informacija za naredni.

Brzina donošenja odluke tada postaje svojevrsno oružje. Odbrana možda još raspolaže radarima, raketama i ljudstvom, ali ih ne može organizovati dovoljno brzo da zaustavi sljedeći ciklus napada.

Kineska industrija kao ključ masovnog rata dronovima

Barančik upravo kinesku proizvodnu bazu vidi kao drugi veliki dio ovog koncepta. Masovno bespilotno ratovanje zahtijeva ogromne količine letjelica, elektronike, motora, kamera, komunikacione opreme i drugih komponenti.

Prema podacima koje navodi, Kina proizvodi oko 80 odsto svjetskih multirotorskih dronova i njihovih komponenti. Pored industrijskih kapaciteta, zemlja raspolaže sopstvenim razvojem vještačke inteligencije, snažnom elektronskom industrijom, potrebnim resursima i velikim iskustvom u masovnoj proizvodnji.

„Ratovanje dronovima je masovni industrijski rat. Kada je riječ o proizvodnji dronova, Kina je svjetski lider“, naveo je Barančik.

Ruske mogućnosti u istim oblastima ocijenio je znatno skromnije, tvrdeći da Moskva u najboljem slučaju raspolaže približno trećinom ukupne kombinacije kineskih proizvodnih, tehnoloških i upravljačkih kapaciteta.

Sljedeća faza mogli bi biti kopneni roboti

Njegova procjena budućnosti ide dalje od rojeva letećih dronova.

Barančik očekuje da bi u narednih približno pet godina desetine hiljada kopnenih robotskih sistema mogle postati sastavni dio Narodnooslobodilačke vojske Kine, a možda čak i jedan od glavnih elemenata pojedinih borbenih formacija.

U takvom modelu prvi talas više nije zamišljen da sam dobije bitku. Njegov zadatak je da otkrije protivnika i otvori prostor za drugi udar, dok treći talas stiže prije nego što protivnička odbrana uspije ponovo da se organizuje.

Suština koncepta zato nije samo u količini dronova ili snazi pojedinačnog udara, već u brzini kojom se čitav ciklus – od otkrivanja cilja, preko napada, do procjene učinka i novog udara – može ponavljati bez predaha, piše OružjeOnline.

Francuska policija privela je 420 ljudi zbog sumnje da su namjerno ili usljed teškog nemara izazvali šumske požare, u kojima je širom zemlje izgorjelo gotovo 120.000 hektara, saopštilo je Ministarstvo unutrašnjih poslova.

Zvaničnici su naveli da je ljudski faktor uzrok devet od deset šumskih požara u Francuskoj. Među slučajevima su sumnje na podmetanje požara, kao i požari izazvani bačenim opušcima, roštiljima, logorskim vatrama i drugim neodgovornim ponašanjem, prenosi “Raša tudej”.

Francusku su ovog ljeta pogodili uzastopni toplotni talasi, dok su izuzetno visoke temperature zahvatile veliki dio Evrope.

Predsjednik Emanuel Makron opisao je krizu sa šumskim požarima kao potencijalno najtežu u zemlji od Drugog svjetskog rata.

Dugotrajna vrućina isušila je vegetaciju, omogućavajući da se i mali izvori vatre pretvore u požare koji se brzo šire. Na vrhuncu krize evakuisano je više od 224.000 ljudi.

​Putnici na letu iz Viktorije za Toronto morali su da prenoće u Britanskoj Kolumbiji nakon što je let otkazan jer jedno dijete nije htjelo da veže sigurnosni pojas.

Let kompanije Porter Airlines otkazan je, a avion je vraćen u terminal iako je već bio krenuo ka pisti.

Svi putnici na kraju su morali da prenoće u Britanskoj Kolumbiji, piše kanadski CBC.

Iz aviokompanije su saopštili da su roditelj i kabinsko osoblje više puta pokušavali da vežu dijete, ali u tome nisu uspjeli. Avion je zato morao da se vrati do izlaza kako bi roditelj i dijete izašli zajedno sa svojim prtljagom, prenosi b92.

Nakon toga su i ostali putnici morali da napuste avion dok se ne ažurira plan leta i obavi potrebna dokumentacija. Cijeli postupak izazvao je toliko veliko kašnjenje da je propušten termin za polijetanje prije zatvaranja piste u 00:30, pa su putnici ostali u Britanskoj Kolumbiji preko noći.

Saopštenje aviokompanije

U saopštenju kompanije Porter Airlines navodi se da je dijete “stajalo na svom sjedištu”, čime su stvoreni nebezbjedni uslovi za polijetanje. Uzrast djeteta nije poznat, kao ni tačan broj putnika u avionu koji ima 132 sjedišta.

Aviokompanija se izvinila putnicima zbog neprijatnosti koje su doživjeli u četvrtak i potvrdila da su im rezervisani novi letovi za naredni dan.

Frustracija među putnicima

Putnici sa otkazanog leta izjavili su za kanadski CBC da je vladala “velika frustracija”. Jedan od njih, rekao je da dijete nije bilo nestašno, već da se jednostavno uplašilo.

“Stalno se skrivalo ispod sjedišta. Kada su pokušali na silu da ga vežu, samo bi skliznulo dole”, izjavio je.

Druga putnica, kritikovala je komunikaciju aviokompanije nakon otkazivanja leta i rekla da je iskrcavanje roditelja i djeteta “trajalo čitavu vječnost”.

Neki putnici morali su sami da traže smještaj u obližnjim hotelima, a sada od kompanije traže nadoknadu troškova.