Kategorija: Svijet

Evropski potrošači mogu da očekuju prirodni gas iz podmorskog nalazišta kod Kipra već u martu 2028. godine, izjavio je kiparski ministar energetike Majkl Damijanos.

Damijanos je rekao da istočni Mediteran brzo postaje alternativni izvor energije za evropske zemlje, pošto rat Rusije i Ukrajine i sukobi na Bliskom istoku primoravaju kontinent da traži nove izvore.

On je dodao da su partneri u vađenju gasa “Total enerdžis” iz Francuske i italijanski “Eni” prošlog mjeseca donijeli konačnu odluku da nastave sa razvojem polja prirodnog gasa Kronos kod južne obale Kipra.

Kada projekat bude realizovan, gas će prvi put krenuti na evropska tržišta iz nalazišta u istočnom Mediteranu, prenio je AP.

Prema rasporedu francusko-italijanskog konzorcijuma, radovi na cjevovodu od Kronosa do postojeće infrastrukture u egipatskom nalazištu prirodnog gasa Zohr, udaljenom 105 kilometara, počeće kasnije ove godine i trajaće do 18 mjeseci.

Isporuka gasa iz Kronosa u Egipat radi prerade je ekonomski najisplativija opcija, koja će koštati oko dvije milijarde dolara.

Prema dogovoru, petina gasa koji se bude vadio iz nalazišta Kronos može biti iskorištena za pokrivanje domaćih energetskih potreba Egipta.

Njemački ministar za porodična pitanja Karin Prijen izjavila je da očekuje da zabrana pristupa društvenim mrežama za djecu mlađu od 13 godina stupi na snagu 2027. godine.

Ekspertska komisija koju je osnovala Prijenova preporučila je ograničavanje pristupa društvenim mrežama za djecu mlađu od 13 godina.

Vremenski okvir vezan je za uvođenje tehnologije novčanika za digitalni identitet u EU.

– Pretpostavljam da će zakonodavni proces, čak i ako ga pokrene parlament, trajati najmanje šest mjeseci. Za ovo nam je potrebna i neophodna tehnička infrastruktura. Naš plan je da omogućimo verifikaciju starosti preko takozvanog EUDI novčanika.

Planirano je da bude spreman početkom sljedeće godine – rekla je ona listu “Adenblat Hamburg”.

Prijenova je navela da razmišlja i o regulisanju pristupa za starije adolescente, odnosno mlade od 13 do 18 godina.

– Platforme moraju da preuzmu odgovornost za rizike povezane sa njihovim tehnologijama i da osiguraju da ponuđeni digitalni sadržaj striktno ispunjava kriterijume bezbjednosti zasnovane na uzrastu – naglasila je Prijenova.

Ursulu fon der Lajen, predsednika Evropske komisije, uopšte ne zanima Evropa, njoj su jedino važni banderovska klika i sankcije.

Ali, Rusija će svakako pobijediti, izjavio je Dmitrij Medvedev, zamjenik predsednika Savjeta bezbjednosti Rusije.

– Starica Ursula na svom profilu na društvenim ima ukrajinske zastave. To znači da je baš briga za Evropu – jedino što je važno jesu banderovska klika i sankcije. Јer, stvari u EU idu tako dobro, zar ne? Šta god da ona kaže, Rusija će svakako pobijediti – napisao je Medvedev na svom nalogu na mreži Iks.

Iran i Oman veoma su blizu postizanja dogovora o novoj pomorskoj ruti kroz Ormuski moreuz, izjavio je iranski ministar spoljnih poslova Abas Arakči.

On je rekao da će dogovor podrazumijevati određene uslove, uključujući nadoknadu štete zbog onoga što Teheran smatra kršenjem memoranduma o razumevanju iz Islamabada od strane Sjedinjenih Američkih Država, prenose mediji.

Arakči je kazao da Iran i Oman razmatraju uspostavljanje privremene pomorske rute dok se ne riješe tehnička i pravna pitanja u vezi sa uspostavljanjem trajne rute.

Portparol Iranske revolucionarne garde Sardar Mohebi izjavio je da otvaranje Ormuskog moreuza zavisi od “posebnih mehanizama i uslova” koje postavlja Iran i da nije povezano sa pregovorima koji se vode sa Omanom, navodi Tasnim.

– Za nas Ormuski moreuz nije samo ekonomski plovni put, već komponenta geografske i strateške moći – rekao je Mohebi.

On je dodao da je otvaranje moreuza uslovljeno time da SAD “u potpunosti prihvate iranske uslove i prestanu da se miješaju u regionalne pregovore”.

– Kada god SAD prihvate iranske uslove, Ormuski moreuz će definitivno biti otvoren –  rekao je Mohebi.

Iran i Oman su se dogovorili o okviru za ponovno otvaranje Ormuskog moreuza, koji bi imao rok trajanja od 60 dana i imao bi za cilj da se obnovi pomorski saobraćaj, kao i da za to vreme počnu tehnički razgovori o trajnom rješenju, izjavio je juče visoki zvaničnik koji je upućen u to pitanje.

Zvaničnik, koji je govorio pod uslovom da ne bude imenovan, rekao je da bi postignut dogovor o otvaranju Ormuskog moreuza mogao da bude objavljen u roku od nekoliko dana. Prema riječima visokog zvaničnika, sporazum koji je postignut između Teherana i Muskata i dalje treba da odobri Vrhovni savjet za nacionalnu bezbjednost Irana.

Okvirni sporazum predviđa da bi brodovi koji ulaze u Ormuski moreuz koristili pomorski koridor koji je najbliži Iranu, dok bi brodovi koji napuštaju moreuz koristili koridor koji je najbliži Omanu.

Memorandumom o razumijevanju iz Islamabada, koji su Iran i SAD postigli u junu, predviđene su obaveze obje strane u vezi sa nuklearnim programom Teherana, ublažavanjem američkih sankcija i bezbjednošću plovidbe kroz Ormuski moreuz.

Više od 240 ljudi širom Evrope ove godine je zaraženo virusom zapadnog Nila, koji je sve rašireniji na ovom kontinentu, saopštio je Evropski centar za prevenciju i kontrolu bolesti /ECDC/.

Centar je od početka sezone dokumentovao ukupno 241 slučaj zaraze, prenosi agencija DPA.

ECDC je saopštio da je 139 slučajeva prijavljeno u Italiji, a 61 u Grčkoj. Ostale infekcije registrovane su u Španiji /17/, Sjevernoj Makedoniji /13/, Rumuniji /6/, Francuskoj /4/ i jedna u NJemačkoj.

Krajem prošlog mjeseca Svjetska zdravstvena organizacija /SZO/ pozvala je na povećanu budnost nakon nekoliko slučajeva groznice zapadnog Nila u zemljama južne Evrope.

SZO navodi da se virus zapadnog Nila obično prenosi između komaraca i ptica, a zaraženi komarci mogu da ugrizu ljude i zaraze ih, najčešće između jula i septembra.

Tijelo indijskog penjača Dordžea Morupa, koje već 30 godina leži zamrznuto na Mont Everestu, moglo bi konačno da bude vraćeno njegovoj porodici, pošto Indija traži specijalizovani tim za spasavanje na velikim nadmorskim visinama koji bi izveo složenu i rizičnu operaciju izvlačenja tijela sa oko 8.500 metara nadmorske visine, prenio je danas, 8. avgusta, BBC.

Američki predsjednik Donald Tramp (Donald Trump) ponovo pokušava da ograniči državljanstvo po rođenju u Sjedinjenim Američkim Državama, nešto više od mjesec dana nakon što je Vrhovni sud odbacio njegov prethodni, znatno širi pokušaj.

Tramp je potpisao dvije nove izvršne uredbe kojima njegova administracija cilja određene kategorije stranaca i takozvani “turizam radi porođaja”, odnosno dolazak u SAD prvenstveno kako bi dijete rođenjem na američkom tlu steklo državljanstvo.

Nove mjere su uže od Trampove prethodne uredbe, kojom je pokušao da uskrati automatsko državljanstvo djeci rođenoj u SAD čiji roditelji ilegalno ili privremeno borave u zemlji.

Vrhovni sud je 30. juna odbacio tu uredbu i potvrdio da djeca rođena u SAD roditeljima koji ilegalno ili privremeno borave u zemlji imaju državljanstvo po rođenju. Odluka je donesena rezultatom 6:3, pri čemu je pet sudija zaključilo da to pravo garantuje 14. amandman, dok je sudija Bret Kavano (Brett Kavanaugh) do istog ishoda došao na osnovu saveznog zakona.

Tramp: “Veoma nesrećna odluka”

Tramp nije krio nezadovoljstvo odlukom najvišeg američkog suda.

“Imali smo veoma nesrećnu odluku Vrhovnog suda u vezi sa državljanstvom po rođenju”, rekao je Tramp novinarima u Ovalnoj kancelariji.

Novim potezima Bijela kuća pokušava da djeluje unutar znatno užeg pravnog prostora koji je ostao nakon odluke Vrhovnog suda.

Jedna uredba usmjerena je na posebne kategorije stranaca i pokušava da proširi primjenu postojećih izuzetaka od državljanstva po rođenju. Druga je usmjerena na takozvani “turizam radi porođaja”.

Na meti “turizam radi porođaja”

Posebnu pažnju privukla je uredba kojom Trampova administracija želi da pooštri borbu protiv prakse u kojoj strankinje dolaze u SAD prvenstveno radi porođaja kako bi njihovo dijete dobilo američko državljanstvo.

Zamjenik šefa kabineta Bijele kuće Stiven Miler (Stephen Miller), jedan od glavnih kreatora Trampove imigracione politike, predstavio je novu uredbu kao zabranu “turizma radi porođaja”.

Međutim, takva praksa već je ograničena američkim viznim pravilima. Američki propisi omogućavaju odbijanje turističke vize kada konzularni službenik utvrdi da je primarna svrha putovanja porođaj u SAD radi sticanja američkog državljanstva za dijete.

Zbog toga ostaje pitanje koliko će nova uredba u praksi proširiti postojeće mehanizme. Prema izvještaju Axios-a, administracija takođe želi da pojača borbu protiv komercijalne industrije koja organizuje ovakva putovanja.

Vrhovni sud već povukao jasnu granicu

Najveća prepreka Trampovoj politici ostaje odluka Vrhovnog suda od 30. juna.

U predmetu “Trump v. Barbara”, sud je razmatrao da li Ustav garantuje državljanstvo djeci rođenoj u SAD čiji roditelji ilegalno ili privremeno borave u zemlji.

Klauzula o državljanstvu iz 14. amandmana propisuje da su osobe rođene ili naturalizovane u SAD i pod njihovom jurisdikcijom državljani Sjedinjenih Američkih Država i savezne države u kojoj žive.

Većina sudija zaključila je da djeca rođena u SAD roditeljima koji ilegalno ili privremeno borave u zemlji jesu pod američkom jurisdikcijom i stiču državljanstvo rođenjem.

Roberts: “Pravo da imate prava”

Predsjednik Vrhovnog suda Džon Roberts (John Roberts) u odluci je snažno branio istorijsko značenje državljanstva po rođenju.

“Državljanstvo je tada, kao i sada, bilo pravo da imate prava”, napisao je Roberts.

Većina je zaključila da su tvorci 14. amandmana to obećanje proširili na osobe rođene na američkom tlu i da sud tu garanciju mora da sačuva.

Odluka je predstavljala veliki poraz za Trampovu administraciju, jer je prethodna uredba predviđala da djeca rođena u SAD ne dobijaju automatski državljanstvo ako su njihovi roditelji u zemlji ilegalno ili samo privremeno, uključujući određene nosioce privremenih viza.

Postoje samo veoma uski izuzeci

Pravo na državljanstvo po rođenju nije apsolutno, ali su izuzeci veoma ograničeni.

Američka pravna tradicija dugo priznaje, između ostalog, izuzetke povezane sa djecom stranih diplomata, a sudska praksa poznaje i istorijski izuzetak koji se odnosi na djecu neprijateljskih snaga tokom neprijateljske okupacije.

Upravo na postojeće izuzetke Trampova administracija pokušava da se osloni novim, znatno užim pristupom. Jedna od uredbi odnosi se, između ostalog, na određene osobe koje administracija svrstava u kategoriju “neprijateljskih stranaca”, kao i na druge specifične kategorije, prenosi CNN.

Konzervativne sudije bile podijeljene

Iako je Tramp izgubio slučaj rezultatom 6:3, odluka je pokazala ozbiljne razlike među konzervativnim sudijama Vrhovnog suda.

Sudije Klarens Tomas (Clarence Thomas), Semjuel Alito (Samuel Alito) i Nil Gorsuč (Neil Gorsuch) nisu se složile sa većinom. Tomas i Gorsuč posebno su osporavali tumačenje prema kojem 14. amandman tako široko štiti državljanstvo djece stranaca rođene u SAD.

Kavano je, s druge strane, glasao da Trampova uredba ne može opstati, ali je svoj zaključak zasnovao na saveznom zakonu, a ne na istom ustavnom obrazloženju kao petočlana većina.

Nova pravna bitka na pomolu

Nove uredbe su pažljivije ograničene od Trampovog prethodnog pokušaja, ali to ne znači da će izbjeći sudske sporove.

Administracija sada pokušava da se kreće unutar uskih izuzetaka koje američko pravo već priznaje i da istovremeno pooštri mjere protiv “turizma radi porođaja”.

Axios navodi da se očekuju novi pravni izazovi, dok će ključno pitanje biti da li Trampove uredbe samo sprovode postojeća ograničenja ili pokušavaju da ih prošire mimo granica koje je Vrhovni sud upravo postavio.

Kineski obavještajni i akademski krugovi izražavaju sumnju da je izraelska obavještajna služba Mossad imala ulogu u nedavnoj migrantskoj krizi u španskoj enklavi Ceuta.

Kako prenosi španski list El Mundo, pozivajući se na procjene koje kruže u Pekingu, smatra se da je Mossad, koristeći bliske veze sa Marokom, organizovao operaciju hibridnog djelovanja protiv Španije kao odgovor na stav Madrida prema ratu u Gazi.

Prema tim procjenama, nagli dolazak velikog broja migranata na špansku granicu nije bio spontan, već pažljivo planirana akcija usmjerena na destabilizaciju španske vlade, sprovedena uz posredovanje Maroka.

Kineski analitičari ovu teoriju povezuju sa pogoršanjem odnosa između Španije i Izraela, koje je uslijedilo nakon što je Madrid otvoreno kritikovao izraelske vojne operacije u Gazi i priznao palestinsku državu.

Egipatska politikološkinja Nadija Helmi, stručnjak za kinesko-izraelske odnose, navela je da bezbjednosni analitičari u Pekingu dešavanja u Ceuti posmatraju kao organizovanu kampanju pritiska na vladu španskog premijera Pedra Sančeza.

– Kineski obavještajni analitički centri detaljno su pratili pogoršanje političkih i diplomatskih odnosa između Španije i Izraela. Iz tog ugla posmatrano, narušeni bilateralni odnosi mogli su biti motiv za uključivanje Mossada u migrantsku krizu između Maroka i Španije, uz dodatno podsticanje haosa i nezadovoljstva među marokanskim stanovništvom – izjavila je Helmi.

Optužbe i van kineskih krugova

Pretpostavke o mogućoj ulozi Izraela nisu prisutne samo među kineskim analitičarima. O toj temi, navodi se, razgovara se i među diplomatama bliskim kineskom državnom vrhu, koji dovode u vezu vrijeme migrantskog talasa sa promjenom spoljne politike Španije prema Bliskom istoku.

– Od normalizacije odnosa 2020. godine, Maroko i Izrael razvili su blisko partnerstvo i značajno unaprijedili saradnju u oblasti odbrane i obavještajnog rada – izjavio je jedan diplomata upoznat sa situacijom.

Slične optužbe iznio je i predsjednik Kolumbije Gustavo Petro, koji je javno optužio izraelskog premijera Benjamina Netanjahua da stoji iza migrantskog talasa u Ceuti.

Petro tvrdi da je Netanjahu finansirao organizovanje migrantskog kretanja prema Španiji, optužujući istovremeno vlasti u Rabatu da su se stavile u službu izraelskih geopolitičkih interesa kao odgovor na kritike koje pojedine države upućuju izraelskim vojnim operacijama na Bliskom istoku.

Za razliku od ovih procjena, zvanični kineski državni mediji nisu u svojim izvještajima iznosili tvrdnje o mogućoj ulozi Mossada. Mediji poput CGTN-a i Sinhue fokusirali su se na angažovanje španske vojske i probleme migracione politike Evropske unije koji traju još od migrantske krize 2015. godine.

Na kineskim društvenim mrežama brojni korisnici izrazili su iznenađenje zbog toga koliko je lako probijena španska granica, što, kako se ocjenjuje, odražava snažan fokus kineske javnosti na pitanja nacionalne bezbjednosti i zaštite granica.

Peking ovu krizu ne posmatra samo kroz političku prizmu, već i iz geostrateškog ugla. Zapadni Mediteran smatra se jednim od najvažnijih čvorišta pomorskih puteva, energetskih tokova i lučke infrastrukture od velikog značaja za kineske globalne interese.

Maroko je u međuvremenu postao jedan od ključnih kineskih partnera u Africi. Dvije zemlje intenzivno razvijaju ekonomsku saradnju, dok kineske državne kompanije ulažu značajna sredstva u marokansku željezničku mrežu, energetski sektor i lučku infrastrukturu, posebno u luku Tanger Med, koja predstavlja jedno od glavnih logističkih čvorišta kineskih lanaca snabdijevanja prema evropskim i zapadnim tržištima.