Kategorija: Svijet

Snažan zemljotres jačine 7,8 jedinica Rihtera pogodio je područje kod južnog filipinskog ostrva Mindanao. Civilna odbrana je saopštila da je najmanje osam osoba stradalo, a oštećene su zgrade u gradu General Santos. Izdato upozorenje na opasnost od cunamija.

Nakon zemljotresa izdata su upozorenja na cunami na Filipinima, u susjednoj Indoneziji, kao i upozorenje američkog Sistema za upozoravanje na cunami.

Stanovništvu u priobalnim područjima savjetovano je da se skloni na uzvišenja.

Filipini i Indonezija svake godine bilježe stotine zemljotresa i nalaze se na geološki složenim djelovima takozvanog “Pacifičkog vatrenog prstena”, seizmički aktivnog pojasa koji se prostire od Јužne Amerike do ruskog Dalekog istoka.

Njemački istraživački centar za geonauke saopštio je da je zemljotres jačine 7,8 stepeni pogodio područje na dubini od 10 kilometara. Ta institucija je ranije procijenila magnitudu na 8,2 jedinice. Geofizičke službe Filipina i Indonezije saopštile su da je magnituda iznosila 7,0, odnosno 7,7 jedinica.

Očevici u indonežanskom gradu Manadu, kao i stanovnici i zvaničnici na jugu Filipina, naveli su da se zemljotres snažno osjetio.

Lideri Velike Britanije, Francuske i Njemačke podržali su prijedlog ukrajinskog predsjednika Volodimira Zelenskog o uspostavljanju direktnog dijaloga između Ukrajine i Rusije s aktivnim učešćem Sjedinjenih Američkih Država i evropskih partnera, navedeno je u zajedničkom saopštenju nakon sastanka održanog u Londonu.

Zelenski se u rezidenciji britanskog premijera u Dauning stritu sastao s premijerom Keirom Starmerom, francuskim predsjednikom Emanuelom Makronom i njemačkim kancelarom Fridrihom Mercom, dok rat u Ukrajini ulazi u petu godinu trajanja.

Učesnici sastanka istakli su da bi cilj direktnih pregovora bio postizanje prekida vatre i stvaranje uslova za nastavak mirovnih pregovora između dvije strane.

Podrška Ukrajini i jačanje odbrane

U zajedničkom dokumentu naglašeno je da bi trenutna linija fronta trebalo da bude polazna osnova za pregovore, uz poruku da međunarodne granice ne smiju biti mijenjane upotrebom sile.

Zelenski je prethodno javno predložio sastanak licem u lice s ruskim predsjednikom Vladimirom Putinom, ali je Kremlj odbacio tu mogućnost, navodeći da takav susret nema smisla prije postizanja mogućeg mirovnog sporazuma.

Lideri evropske trojke istovremeno su osudili intenzivne ruske raketne i bespilotne napade na ukrajinske gradove, uključujući upotrebu raketa “Orešnik”, za koje tvrde da su izazvale veliki broj civilnih žrtava.

Oni su upozorili na hitnu potrebu povećanja proizvodnje presretačkih projektila i razvoja naprednih protivbalističkih sistema kako bi se ojačala ukrajinska protivvazdušna odbrana.

Kijev mjesecima traži naoružanje

Kijev već mjesecima od zapadnih saveznika traži dodatne isporuke municije i sistema za zaštitu vazdušnog prostora zbog svakodnevnih ruskih udara.

Velika Britanija, Francuska i Njemačka, poznate kao grupa E3, među najistaknutijim su evropskim saveznicima Ukrajine od početka sukoba sa Rusijom u februaru 2022. godine, a London i Pariz predvode i inicijativu za pružanje budućih bezbjednosnih garancija Ukrajini u okviru mogućeg mirovnog procesa, navodi “EuroNews“.

Dva uzastopna zemljotresa magnitude oko pet stepeni po Rihterovoj skali pogodila su grčko ostrvo Evija, pokazuju podaci Geodinamičkog instituta u Atini.

Izazvala su u nekoliko slučajeva odron stijena, a osjetili su se i u Atini, udaljenoj oko 130 kilometara od epicentra u sjevernom dijelu ostrva Evija.

Grčku je danas pogodilo šest zemljotresa, podaci su Evropsko-mediteranskog seizmološkog centra. Prvi magnitude 4,9 po Rihteru evidentiran je u 12.58 časova, 17 kilometara od grčkog grada Malesina.

Drugi magnitude 4,3 po Rihteru zabiželjen je 12 kilometara od grčkog grada Limni.

Zatim su uslijedila dva jača magnitude 5,1 i 5,2, a nakon toga dva nešto slabija magnitude od 3,6.

Za sada nema izvještaja o povrijeđenima i materijalnoj šteti.

Najmanje 12 osoba je ranjeno, od kojih su dvije u kritičnom stanju, u pucnjavi koja je izbila u blizini ljetnjeg festivala Old Vest End u Toledu, u američkoj saveznoj državi Ohajo. Policija je saopštila da su osumnjičeni napadači i dalje u bjekstvu, dok je istraga u toku.

Agencija UN-a za hranu objavila je da su milioni ljudi gurnuti u akutnu glad zbog rata u Iranu, kao što je upozorila da će se dogoditi ako sukob eskalira, a cijene nafte ostanu visoke.

Svjetski program za hranu (WFP) objavio je da je analiza u tri ranjive zemlje otkrila da dodatnih 2,5 miliona ljudi u Somaliji, kao i 2,3 miliona u Afganistanu te 1,3 miliona u Šri Lanki bore se da zadovolje svoje osnovne prehrambene potrebe.

U martu je WFP predvidio da bi 45 miliona ljudi moglo biti gurnuto u nesigurnost snabdijevanja hranom do kraja juna. To bi bilo uz 318 miliona ljudi širom svijeta koji već nemaju sigurnost snabdijevanja hranom.

“Ostajemo pri toj prognozi”, rekao je Karl Skau, rekao je vršilac dužnosti izvršnog direktora WFP-a novinarima UN-a.

On je pojasnio da se do dešava zato što je korelacija između cijena energije i hrane toliko uska na mnogim mjestima, a takođe i zato što u najsiromašnijim zemljama ljudi već troše sav svoj novac na hranu, pa stoga, kada cijene hrane rastu, jedu manje.

WFP je u svom izvještaju naveo da njegovi nalazi ukazuju na to da kriza na Bliskom istoku stvara “značajne posljedice”, posebno na cijene hrane i goriva, te remeti trgovinu.

Pogotovo u već ranjivim zemljama, navela je UN-ova agencija sa sjedištem u Rimu, ti faktori međusobno djeluju i brzo utiču na sigurnost hrane i egzistenciju.

“Očekuje se da će se ti uticaji intenzivirati u predstojećim mjesecima, čak i ako se kriza na Bliskom istoku smiri”, saopšteno je iz WFP.

Skau je naveo i druga globalna žarišta s nesigurnošću hrane, uključujući Sudan, Gazu, južni Liban, Jemen i Haiti, prenosi Fena.

Inače, WFP je morao ograničiti pomoć milionima ljudi u potrebi zbog smanjenja finansiranja, a Skau je pozvao donatore da pojačaju pomoć, posebno za Somaliju i Afganistan “jer će ljudske posljedice nečinjenja biti ogromne”.

Foto: Pixabay

Naučnici na Kamčatki upozorili su na pojačanu aktivnost vulkana Ključevska Sopka, dok su spasioci pozvali turiste i stanovnike poluostrva da se drže podalje od tog područja.

Kako je prenio TASS, regionalna filijala ruskog Ministarstva za vanredne situacije saopštila je da se, prema podacima kamčatskog ogranka Ruskog stručnog savjeta za prognoziranje zemljotresa i procjenu seizmičke i vulkanske opasnosti, erupcija na vrhu vulkana intenzivira.

“Moguće su emisije pepela koje dostižu visinu do osam kilometara iznad nivoa mora”, navodi se u saopštenju.

Ključevska Sopka je najviši aktivni vulkan u Evroaziji i uzdiže se na više od 4.750 metara nadmorske visine.

Spasioci su zbog pojačane vulkanske aktivnosti upozorili turiste i lokalno stanovništvo da izbjegavaju područje vulkana, piše Tanjug.

Američko Ministarstvo odbrane navodno je podiglo procjenu kontraobavještajne prijetnje povezane s Izraelom na najviši mogući nivo, označen kao “kritičan”, objavili su američki mediji pozivajući se na sadašnje i bivše zvaničnike upoznate sa slučajem.

Prema izvještaju “NBC Newsa”, nova procjena sačinjena je u okviru Odbrambene obavještajne agencije (DIA), a razlog za takvu odluku su navodne zabrinutosti zbog sve agresivnijih obavještajnih aktivnosti usmjerenih prema visokim američkim zvaničnicima.

Kako navode izvori, američke službe smatraju da Izrael pokušava dobiti detaljniji uvid u unutrašnje rasprave administracije predsjednika Donalda Trampa o sukobima na Bliskom istoku, posebno kada je riječ o Iranu i regionalnoj bezbjednosti.

Sedmostranični dokument izazvao pažnju

Prema istom izvještaju, procjena DIA navodno uključuje dokument od sedam stranica u kojem su navedeni konkretni incidenti koji su povećali zabrinutost američkih bezbjednosnih struktura. Sadržaj dokumenta nije javno objavljen, ali se navodi da je poslužio kao osnova za podizanje nivoa upozorenja.

Vijest dolazi u trenutku kada postoje neslaganja između Vašingtona i Tel Aviva oko strategije prema Iranu, kao i pojedinih vojnih operacija u regionu, prenosi TRT. Američki i izraelski zvaničnici posljednjih mjeseci vode intenzivne konsultacije o bezbjednosnoj situaciji na Bliskom istoku, koja ostaje jedno od najosjetljivijih globalnih geopolitičkih pitanja.

Izrael odbacuje optužbe

Izraelska ambasada u Vašingtonu kategorično je odbacila tvrdnje o špijuniranju američkih zvaničnika. U saopštenju je navedeno da su takve tvrdnje “potpuno netačne” i da Izrael ne vodi obavještajne operacije protiv vlade Sjedinjenih Američkih Država.

S druge strane, Pentagon nije želio komentarisati navode iz medijskih izvještaja, dok je predstavnik Bijele kuće ocijenio cijelu priču netačnom.

Dugogodišnji saveznici uz povremene trzavice

Iako SAD i Izrael važe za jedne od najbližih saveznika na svijetu, istorija njihovih odnosa bilježi i povremene obavještajne sporove. Američke vlasti su i ranije izražavale zabrinutost zbog pojedinih slučajeva neovlašćenog prikupljanja informacija, iako je bezbjednosna saradnja dvije zemlje ostala veoma snažna.

Sjedinjene Države su od osnivanja Izraela pružile više od 130 milijardi dolara različitih oblika pomoći i vojno-bezbjednosne podrške.

Stručnjaci za bezbjednost ističu da i među saveznicima postoji intenzivna obavještajna aktivnost, naročito kada su u pitanju pitanja nacionalne bezbjednosti i strateških odluka. Potpredsjednica Centra za strateške i međunarodne studije (CSIS) Emili Harding opisala je izraelske obavještajne službe kao “izuzetno agresivne” i veoma zainteresovane za američke planove i odluke.

Bez zvanične potvrde

Za sada nema zvanične potvrde Pentagona da je procjena prijetnje zaista podignuta na najviši nivo, pa informacije ostaju zasnovane na medijskim izvještajima i anonimnim izvorima. Ipak, sama objava izazvala je veliku pažnju u američkim političkim i bezbjednosnim krugovima, jer bi eventualno pogoršanje povjerenja između dvije zemlje moglo imati značajne posljedice po saradnju na Bliskom istoku.

Analitičari smatraju da će naredni dani pokazati da li je riječ o privremenom bezbjednosnom upozorenju ili o dubljem neslaganju između dva tradicionalna saveznika.

Obavezno ćemo obezbijediti potpuno obnavljanje prava Rusa i ruskogovorećih ljudi protiv kojih je neonacistički kijevski režim pokrenuo otvoreni teror. Rješavanje ovog pitanja spada među neophodne uslove za dugoročno regulisanje ukrajinskog sukoba, istakao je šef ruske diplomatije

Ruski jezik, beskrajno bogat slikama i izražajan, predstavlja temelj kulturnog, duhovnog i istorijskog koda naše zemlje, zemlje-civilizacije, izjavio je ministar spoljnih poslova Ruske Federacije Sergeja Lavrova povodom Dana ruskog jezika.

– Čestitam vam Dan ruskog jezika, praznik koji se obeležava širom sveta na dan rođenja A. S. Puškina, našeg velikog pesnika i tvorca savremenog ruskog književnog jezika – poručio je on.

Istovremeno, nastavio je šef ruske diplomatije, jezik Puškina i F. M. Dostojevskog predstavlja i jedno od najvažnijih sredstava međunarodne komunikacije. Podvukao je da je “veliki i moćni”, kako se često naziva ruski jezik, jedan od najrasprostranjenijih jezika na svetu, uključujući i digitalni prostor, kao i jedan od zvaničnih jezika Ujedinjenih nacija i niza drugih multilateralnih struktura.

– Znanje ruskog jezika otvara vrata riznici svetske umetnosti, najsavremenijim naučnim dostignućima i najširim ekonomskim mogućnostima – poručio je Lavrov.

Skrenuo je pažnju na ujedinjujuću ulogu ruskog jezika u jačanju mira i dobrosusedskih odnosa na evroazijskom prostoru, kao i u formiranju nove arhitekture bezbednosti i uzajamno korisne saradnje u Evroaziji. Dodao je da su Rusija, Belorusija, Kirgizija, Tadžikistan i Uzbekistan podržali inicijativu predsednika Kazahstana Kasima Žomarta Tokajeva o osnivanju Međunarodne organizacije za ruski jezik.

Podsjetio je na to da je u martu 2026. godine u Moskvi održana prva ministarska konferencija ove organizacije, čime je zvanično započeo njen rad, a djelatnosti te organizacije za ruski jezik mogu se priključiti sve države koje dijele njene ciljeve.

– Među našim bezuslovnim prioritetima nalazi se zaštita i podrška onima kojima je ruski jezik maternji. Nastavićemo odlučno da se suprotstavljamo svim oblicima jezičke diskriminacije i rusofobije, gde god da se oni ispoljavaju. Obavezno ćemo obezbijediti potpuno obnavljanje prava Rusa i ruskogovorećih ljudi protiv kojih je neonacistički kijevski režim pokrenuo otvoreni teror. Rješavanje ovog pitanja spada među neophodne uslove za dugoročno regulisanje ukrajinskog sukoba – naglasio je Lavrov.

Podvukao je da će Rusija nastaviti da čini sve što je u njenoj moći kako bi pomogla sunarodnicima u inostranstvu, kao i stranim partnerima i prijateljima u izučavanju ruskog jezika, sticanju obrazovanja na ruskom jeziku i realizaciji humanitarnih i prosvjetnih projekata.

Šef ruske diplomatije je poručio da je 2026. bogata značajnim jubilejima povezanim sa ruskim jezikom. Među njima su 225 godina od rođenja Vladimira Dalja, tvorca “Јednojezičkog rečnika živog velikoruskog jezika”, 200 godina od rođenja društvenog delatnika i nenadmašnog satiričara Mihaila Saltikova-Ščedrina, kao i 90 godina od rođenja istaknutog filologa, rektora Sanktpeterburškog državnog univerziteta i osnivača fonda “Ruski svet” Ljudmile Verbicke.

– Ove godine naše Ministarstvo i fond ‘Ruski svet’ ustanovili su nagradu ‘Za doprinos svetskoj rusistici’, koja nosi ime Vitalija G. Kostomarova, istaknutog lingviste koji je bio među utemeljivačima Državnog instituta za ruski jezik ‘A. S. Puškin’. Nagrada je namenjena zaslužnim nastavnicima ruskog jezika i književnosti iz sistema osnovnog, visokog i dodatnog obrazovanja stranih država. Pored toga, njome će biti nagrađeni i značajni rezultati u oblasti prevodilačkog i naučnoistraživačkog rada. Očekujemo da će prva svečana ceremonija dodjele nagrade biti održana već ove godine u Moskvi – rekao je ministar spoljnih poslova Rusije.

Na kraju je još jednom srdačno čestitao svima koji vole ruski jezik, i koji svojim radom doprinose očuvanju višestranog nasljeđa Ruskog svijeta.

Izvor: RT Balkan

Tenzije između Sjedinjenih Američkih Država i Irana dodatno su porasle nakon novih raketnih i dron napada u području Persijskog zaliva, Kuvajta, Bahreina i strateški važnog Ormuskog moreuza.

Američka Centralna komanda saopštila je da su iranski dronovi upućeni prema Ormuskom moreuzu, dok je sedam balističkih projektila ispaljeno prema Kuvajtu i Bahreinu.

Američki odgovor

Prema navodima CENTCOM-a, američke snage presrele su šest projektila, dok sedmi nije stigao do cilja.

Nakon toga SAD su izvele udare na iranske obalne radarske položaje u Goruku i na ostrvu Kešm, koje ima veliki strateški značaj jer nadgleda prilaz Ormuskom moreuzu.

Iran iznosi drugačiju verziju

Iranska Revolucionarna garda tvrdi da su četiri naftna tankera, navodno pod američkim vojnim navođenjem, pokušala da napuste Ormuski moreuz bez dozvole, uprkos ponovljenim upozorenjima iranske mornarice.

Prema iranskoj verziji, jedan brod je zaustavljen, dok su se ostali vratili, nakon čega su američki dronovi pogodili telekomunikacione objekte na ostrvu Kešm i u Siriku.

Spor oko posljedica napada

IRGC je potom, kako navodi, ispalio balističke projektile na vazdušnu bazu Ali Al Salem u Kuvajtu i objekte povezane s američkom Petom flotom u Bahreinu.

Američka komanda odbacila je tvrdnje da je sjedište Pete flote u Bahreinu oštećeno i saopštila da među američkim osobljem nema povrijeđenih, navodi “Shafaq“.

Kuvajt aktivirao protivvazdušnu odbranu

Generalštab Kuvajta potvrdio je da su sistemi protivvazdušne odbrane reagovali na “neprijateljske raketne i dron napade”, dodajući da su eksplozije koje su se čule bile povezane s operacijama presretanja.

Najnoviji incident dodatno je pojačao zabrinutost za bezbjednost Ormuskog moreuza, kroz koji prolazi značajan dio svjetskog transporta nafte i koji je već godinama jedno od najosjetljivijih žarišta u odnosima Vašingtona i Teherana.

Sve češće analize na Zapadu bave se pitanjem ko bi mogao preuzeti vlast u Rusiji nakon Vladimira Putina, posebno u okolnostima dugotrajnog rata u Ukrajini i rastućih društvenih i ekonomskih problema unutar zemlje.

Iako se u ruskom društvu primjećuju određene promjene raspoloženja, stručnjaci upozoravaju da ne postoje jasni pokazatelji skorog odlaska aktuelnog predsjednika iz Kremlja.

Rusija između imperijalnog nasljeđa i savremene geopolitike

Analitičari ističu da se Rusija ne može posmatrati isključivo kroz prizmu zapadnih liberalno-demokratskih vrijednosti, jer se radi o izrazito složenoj državi sa velikim regionalnim razlikama i snažnim istorijskim nasljeđem centralizovane vlasti, navodi “Index“.

Mnogi dijelovi zemlje i dalje su ekonomski zavisni od Moskve, dok stanovnici velikih gradova poput Moskve i Sankt Peterburga imaju znatno drugačije društvene poglede od stanovništva udaljenih regiona.

Nova elita oblikovana ratom

Tokom više od dvije decenije Putinove vladavine formirana je složena mreža političkih, bezbjednosnih i ekonomskih centara moći, dok je rat u Ukrajini dodatno stvorio novu grupu uticajnih aktera povezanih s vojnom industrijom.

Upravo zbog toga mnogi smatraju da eventualni nasljednik neće biti liberalni reformator sklon brzom približavanju Zapadu, već prije predstavnik bezbjednosnog aparata koji bi nastavio politiku snažne države i visokih vojnih izdvajanja.

Malo vjerovatan zaokret prema Zapadu

Prema procjenama brojnih stručnjaka, nagli prekid sukoba i povratak na predratne odnose sa Zapadom izazvali bi ozbiljne poremećaje u ruskoj ekonomiji, posebno u sektorima koji danas zavise od vojne proizvodnje.

Zbog toga se kao vjerovatniji scenario navodi nastavak dugotrajnog geopolitičkog nadmetanja sa Zapadom, čak i u slučaju formalnog završetka rata u Ukrajini.

Neizvjesna budućnost Kremlja

Iako se često povlače paralele sa raspadom Sovjetskog Saveza i periodom Mihaila Gorbačova, stručnjaci upozoravaju da je današnja Rusija znatno drugačije uređena i da ne postoji jedinstvena politička struktura koja bi mogla proizvesti sličan razvoj događaja.

Zbog zatvorenosti sistema i složene arhitekture moći, ostaje neizvjesno ko će jednog dana naslijediti Putina i kojim će putem krenuti najveća država svijeta.