Kategorija: Politika

Unutarstranački sukobi u Srpskoj demokratskoj stranci (SDS) dodatno su se produbili nakon što su četiri člana Predsjedništva napustila sjednicu nezadovoljna potezima predsjednika stranke Branka Blanuše.

Prema nezvaničnim informacijama, do neslaganja je došlo kada je Blanuša pokušao da dobije podršku za imenovanje povjerenika za Bijeljinu. Dio članova rukovodstva usprotivio se toj namjeri i zatražio povlačenje odluke o isključenju iz stranke gradonačelnika Bijeljine Ljubiše Petrovića, prenosi RTRS.

Nezadovoljni članovi optužili su Blanušu da bi svojim potezima mogao da oslabi najjači gradski odbor SDS-a, upozoravajući da bi se stranci u Bijeljini mogao dogoditi sličan scenario kao u Prijedoru. Prema njihovim ocjenama, takva politika mogla bi da dovede do svođenja stranačkog djelovanja na svega nekoliko odbora u Republici Srpskoj.

Dodatne tenzije izazvala je najava više predsjednika opštinskih odbora da će podnijeti ostavke u znak solidarnosti sa Petrovićem.

Istovremeno, iz SDS-a je saopšteno da je Predsjedništvo razmatralo rad tima zaduženog za analizu izbornih rezultata sa prethodnih opštih izbora. Nakon završetka analize biće održane sjednice Predsjedništva i Glavnog odbora, na kojima će biti utvrđeni dalji pravci organizovanja stranke i kriterijumi za sprovođenje unutarstranačkih izbora.

Predsjedništvo je, prema zvaničnom saopštenju, imenovalo i tim za pregovore sa drugim političkim subjektima. Prvi razgovori trebalo bi da budu održani sa Pokretom Sigurna Srpska i listom Za pravdu i red, s ciljem postizanja dogovora o zajedničkom političkom djelovanju.

Uprkos nezadovoljstvu dijela rukovodstva, Predsjedništvo SDS-a potvrdilo je odluku o imenovanju povjerenika i povjereništva za Gradsku organizaciju stranke u Bijeljini.

Centralna izborna komisija BiH naredila je novo kontrolno ručno brojanje glasačkih listića na 10 biračkih mjesta, nakon što su utvrđena odstupanja u podacima o izlaznosti i rezultatima glasanja.

Glavnom centru za brojanje naloženo je da utvrdi tačan odziv birača, ponovo ručno prebroji glasačke listiće i utvrdi rezultate na biračkim mjestima na kojima je uočeno neslaganje između ručnog i elektronskog brojanja, kao i podataka dobijenih sa uređaja za biometrijsku identifikaciju birača, prenosi RTRS.

Iz CIK-a je saopšteno da će Glavni centar za brojanje početi da postupa po ovoj naredbi večeras, tokom treće smjene, koja počinje u 22.30 časova.

Kontrolnom brojanju mogu prisustvovati akreditovani posmatrači, čime će biti omogućeno praćenje postupka provjere izbornih rezultata.

Savjetnik predsjednika Narodne skupštine Republike Srpske za međunarodno pravo Dragan Dakić ukazao je u Beču na sporna pitanja izbornog procesa u Bosni i Hercegovini, posebno na nametanje izmjena Izbornog zakona BiH, obustavu budžetskog finansiranja pojedinih političkih stranaka i ograničavanje političkog izražavanja.

Dakić je na raspravi u sjedištu Organizacije za evropsku bezbjednost i saradnju (OEBS), koju je organizovala Stalna misija Ruske Federacije pri ovoj organizaciji, pozvao međunarodne posmatrače da detaljnije razmotre posljedice odluka koje utiču na političku utakmicu u BiH.

Govoreći o izmjenama Izbornog zakona koje je Kristijan Šmit nametnuo 26. marta 2024. godine, Dakić je podsjetio da su obuhvaćena i pravila koja se odnose na uvođenje izbornih tehnologija.

„Preliminarni nalazi međunarodnih posmatrača za izbore 2026. godine prepoznaju problem uspostavljanja pravnog osnova i finansiranja izbornih tehnologija putem amandmana koje je nametnuo OHR, bez parlamentarne procedure i širokog političkog konsenzusa“, rekao je Dakić, ističući da takve ocjene zaslužuju ozbiljnu pažnju.

Poseban dio izlaganja posvetio je obustavi isplate budžetskih sredstava SNSD-u i Ujedinjenoj Srpskoj, koja je uvedena odlukom od 24. aprila 2025. godine. Prema njegovim riječima, finansijska ograničenja mogu otežati rad stranačkih organizacija, zadržavanje zaposlenih, pripremu političkih programa i komunikaciju sa građanima.

Dakić je ocijenio da je potrebno ispitati da li su politički akteri u uporedivim okolnostima tretirani različito, kao i da li je mjera bila srazmjerna i postojala mogućnost njenog osporavanja.

„Mjera usvojena izvan redovnog izbornog okvira i dalje može imati značajne izborne posljedice, kao i šire političke i društvene posljedice“, upozorio je Dakić.

Osvrćući se na ulogu OEBS-a, naveo je da preliminarni nalazi posmatrača pominju obustavu finansiranja SNSD-a i Ujedinjene Srpske, ali da je u ranijem odgovoru Misije OEBS-a u BiH navedeno kako pitanja koja se odnose na odluke OHR-a izlaze izvan njenog mandata.

Dakić je, međutim, ukazao na razliku između ovlašćenja da se neka odluka poništi i mogućnosti da se procijene njene posljedice po demokratski proces.

„Posmatrač izbora može ispitati uticaj neke mjere bez polaganja prava na nadležnost njenog poništavanja“, poručio je on.

Treće pitanje odnosilo se na ograničenja političkog izražavanja, naročito na pravila o preuranjenoj izbornoj kampanji i njihovu primjenu na uobičajenu političku komunikaciju, uključujući neplaćene objave na društvenim mrežama.

„Tamo gdje granica između običnog političkog izražavanja i kažnjive kampanje postane nepredvidiva, politički akteri mogu izbjegavati zakonit govor. Nastali efekat odvraćanja takođe pogađa birače, koji dobijaju manje argumenata i manje informacija“, istakao je Dakić.

Na kraju obraćanja iznio je četiri zahtjeva: procjenu izbornih posljedica značajnih intervencija, uključujući odluke međunarodnih vlasti, suštinsko razmatranje obustave javnog finansiranja SNSD-a i Ujedinjene Srpske, jasnija pravila za zaštitu političkog izražavanja i podršku uspostavljanju pune domaće demokratske odgovornosti.

To, kako je naveo, podrazumijeva donošenje izbornih zakona kroz domaće institucije, nezavisne izborne organe, djelotvorne pravne lijekove i transparentnu saradnju OEBS-a i Kancelarije za demokratske institucije i ljudska prava (ODIHR).

Raspravi u Beču prisustvovalo je više od 50 učesnika, među kojima su bili zamjenik ministra spoljnih poslova Ruske Federacije Dmitrij Jevgenjevič Ljubinski, predsjedavajući Stalnog savjeta OEBS-a Rafael Negeli i zamjenik ministra spoljnih poslova Bjelorusije Igor Sakreta, piše Srpskainfo.

Ministar za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje Republike Srpske Draga Mastilović ocijenio je da su sazrele političke i geopolitičke okolnosti za donošenje novog ustava Republike Srpske, kojim bi, kako je naveo, bila dodatno zaštićena prava srpskog naroda utvrđena Dejtonskim mirovnim sporazumom.

Mastilović je istakao da Republika Srpska ima pravo da donosi svoj ustav, podsjećajući da je postojeći ustavni okvir tokom prethodnih decenija više puta mijenjan.

„Ustav Republike Srpske mijenjan je više puta, najviše pravnim nasiljem visokih predstavnika u BiH. Međutim, treba imati u vidu jasnu činjenicu da Republika Srpska ima pravo da donosi svoj ustav“, rekao je Mastilović, prenosi RTRS.

Prema njegovim riječima, novi ustav trebalo bi da uvaži prava srpskog naroda, ali i prava ostalih konstitutivnih naroda, uz očuvanje stabilnosti i institucionalnog položaja Republike Srpske.

Mastilović smatra da su današnje okolnosti uporedive sa periodom početkom devedesetih godina, kada su srpski politički predstavnici donijeli odluke koje su prethodile uspostavljanju ustavnog i institucionalnog sistema Republike Srpske.

Govoreći o političkim odnosima u BiH, ocijenio je da Republika Srpska ima kapacitet da dodatno ojača svoj položaj. Istovremeno je poručio da je za opstanak BiH neophodno uvažavanje Republike Srpske i promjena političke retorike koja, prema njegovoj ocjeni, produbljuje nepovjerenje među narodima.

Mastilović se osvrnuo i na, kako je naveo, rastuće pojave nacizma, neonacizma i neofašizma u Evropi, kao i na jačanje ustaške ideologije u regionu. Upozorio je da bi prema tim pojavama trebalo zauzeti jasan stav i da borba protiv ekstremističkih ideologija mora biti zajednički zadatak svih slobodnih društava.

Posebno je kritikovao, kako tvrdi, nedosljednost u odnosu prema antifašističkim vrijednostima, ukazujući na pojave koje smatra veličanjem nacističkih ideologija i njihovih sljedbenika.

Mastilović je poručio da Republika Srpska treba da nastavi da štiti svoj ustavnopravni položaj, uz očuvanje mira i stabilnosti i poštovanje prava svih građana.

Osnivanje Skupštine srpskog naroda u BiH prije 35 godina predstavlja jedan od najznačajnijih događaja u novijoj srpskoj istoriji, a očuvanje ustavnopravnog položaja Republike Srpske uprkos brojnim političkim pritiscima pokazuje značaj tada donesenih odluka, ocijenio je Milorad Kojić, poslanik SNSD-a u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH.

Kojić je istakao da su osnivanjem Skupštine, donošenjem Ustava Republike Srpske i uspostavljanjem ključnih institucija stvoreni temelji za očuvanje političkog i institucionalnog položaja srpskog naroda.

„Važno je da su u periodu Odbrambeno-otadžbinskog rata stvarani uslovi upravo za opstanak srpskog naroda na vjekovnim ognjištima“, rekao je Kojić povodom predstojećeg obilježavanja 35 godina Narodne skupštine Republike Srpske, prenosi RTRS.

On je naglasio da je Republika Srpska i u postdejtonskom periodu, uprkos pritiscima, sačuvala svoju ustavnopravnu poziciju i institucije.

„SNSD, sa Miloradom Dodikom na čelu, očuvao je taj istorijski trenutak formiranja Skupštine srpskog naroda i stvaranja ustavnopravne pozicije Republike Srpske i danas Republika Srpska egzistira u punom ustavnom kapacitetu sa svim elementima državnosti“, poručio je Kojić.

Narodna skupština Republike Srpske osnovana je 24. oktobra 1991. godine u Sarajevu, kada je konstituisana kao Skupština srpskog naroda u BiH. Odluku su donijeli poslanici izabrani na izborima u jesen 1990. godine.

Na konstitutivnoj sjednici usvojene su i odluke o ostanku srpskog naroda u zajedničkoj državi Jugoslaviji, kao i o raspisivanju i provođenju plebiscita srpskog naroda u BiH.

Poslanici su 9. januara 1992. godine usvojili Deklaraciju o proglašenju Republike srpskog naroda BiH, dok je 28. februara iste godine donesen Ustav Republike Srpske, čime je nastavljen proces izgradnje njenih institucija i ustavnopravnog sistema.

Radovan Kovačević, portparol SNSD-a i srpski delegat u Domu naroda Parlamentarne skupštine BiH, smatra da bi trebalo raditi na tome da svaki Srbin iz Republike Srpske ima državljanstvo Srbije, ističući da je riječ o pitanju nacionalnih veza i prava da se slobodno izrazi odnos prema Srbiji.

„Svaki stanovnik Srpske ima pravo makar da kaže kakvi su njegovi osjećaji prema Srbiji“, poručio je Kovačević.

Govoreći o učešću građana Republike Srpske koji imaju državljanstvo Srbije na izborima u toj zemlji, Kovačević je rekao da sam nema srpsko državljanstvo, ali da dio građana Srpske ima to pravo.

„Ako Vučić pobijedi, kažu – odlučila Republika Srpska. O čemu pričate? Da li me dovodite u poziciju da li ću ja sa tablicama iz Republike Srpske da se bojim u Beogradu da misle da su došli iz Srpske da odluče izbore?“, upitao je Kovačević, kako prenosi RTRS.

On je ukazao na to da Hrvati u BiH imaju svoju izbornu jedinicu za glasanje na izborima u Hrvatskoj, kao i hrvatsko državljanstvo, ocjenjujući da Srbi iz Republike Srpske ne bi trebalo da budu dovedeni u situaciju da zbog svog odnosa prema Srbiji trpe osude.

Kovačević je podsjetio i na istorijske veze srpskog naroda sa obje strane Drine, navodeći da su Srbi iz današnje Republike Srpske kroz generacije učestvovali u borbama za Srbiju, iako nisu bili njen sastavni dio.

Kao posebno potresan primjer naveo je događaj iz vremena proboja koridora prema Srbiji, nakon smrti 12 banjalučkih beba, kada je, prema njegovim riječima, ranjeni srpski vojnik na samrti rekao: „Samo me okrenite prema Srbiji, pa mogu da umrem“.

Govoreći o političkim prilikama u Srbiji, Kovačević je kritikovao pojedine pripadnike takozvane studentske liste zbog izjava o Republici Srpskoj i njenim građanima. Istakao je da su studenti iz Srpske reagovali na takve poruke, ali da odgovor kolega iz Srbije još nisu dobili.

„Postoji nešto što se zove dostojanstvo naroda, a ne samo od čega se živi. Posljednjih deset godina se u Srbiji uradilo mnogo toga da se i Srbiji i cijelom srpskom narodu vrati dostojanstvo. Mi iz Srpske nemamo problem da kažemo da smo zahvalni Srbiji“, rekao je Kovačević.

On je ocijenio da su odnosi Srbije i Republike Srpske danas na najvišem nivou, navodeći da su za to zaslužni predsjednik Srbije Aleksandar Vučić i lider SNSD-a Milorad Dodik. Dodao je da podrška Srbije ima veliki značaj za međunarodni položaj Republike Srpske.

Komentarišući izbornu podršku SNSD-u u Republici Srpskoj i BiH, Kovačević je rekao da ona predstavlja poruku građana u korist politike povezivanja i jedinstva, nasuprot političkim podjelama.

„Narod u Srpskoj nije podržao one koji podržavaju podjele. Mislim da je srpski narod identičan i u Srpskoj i u Srbiji“, poručio je Kovačević.

Predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske dr Nenad Stevandić istakao je da je Narodna skupština među prvim institucijama koje su otvorile kanale komunikacije sa ruskim zvaničnicima, zbog čega je, kako je naveo, bila izložena kritikama.

Stevandić je naglasio da je Narodna skupština nakon toga uspostavila komunikaciju i sa Sjedinjenim Američkim Državama, većinom evropskih zemalja, kao i sa Evropskim parlamentom.

Народна скупштина је међу првима отворила канале комуникације са функционерима Русије, због чега је била изложена критикама, али након тога је отворила комуникацију и са САД, већином земаља Европе, као и Парламентом ЕУ. Поносно обезбјеђујемо видљивост Српске у цијелом свијету.

— Ненад Стевандић (@nenad_stevandic) October 22, 2026

„Ponosno obezbjeđujemo vidljivost Srpske u cijelom svijetu“, poručio je Stevandić.

Njegova objava uslijedila je nakon sastanka predstavnika Narodne skupštine Republike Srpske Siniše Bundala i Nikoline Hajder sa zvaničnicima Stejt departmenta u Vašingtonu, tokom kojeg je razgovarano o aktuelnim političkim i institucionalnim prilikama u Republici Srpskoj i BiH, kao i o mogućnostima unapređenja međusobne komunikacije i saradnje.

Tokom sastanka naglašen je značaj neposrednog dijaloga sa američkim institucijama i održavanja redovnih kontakata, čak i kada postoje različita gledišta o pojedinim pitanjima.

Izborni poraz Branka Blanuše ne mora značiti i kraj njegovih političkih ambicija. Predsjednik SDS-a, prema saznanjima Srpskainfo, razmatra mogućnost odlaska u Dom naroda Parlamentarne skupštine BiH, što bi moglo predstavljati njegov naredni politički angažman nakon neuspjeha na izborima.

Takav rasplet podsjećao bi na politički put nekadašnjeg lidera SDS-a Mladena Bosića, koji se nakon lošeg rezultata stranke na lokalnim izborima 2016. godine povukao sa čela SDS-a, a dvije godine kasnije postao delegat u Domu naroda BiH.

Ipak, eventualna kandidatura Blanuše još nije zvanično potvrđena, niti je poznato ko bi sve mogao biti u igri za delegatsko mjesto. O tome bi tek trebalo da se razgovara unutar SDS-a, koji se istovremeno suočava sa ozbiljnim nesuglasicama nakon izbornog poraza i sukobom zbog isključenja gradonačelnika Bijeljine Ljubiše Petrovića iz stranke.

Dodatnu prepreku predstavlja odnos sa drugim opozicionim partijama. Predsjednik Liste za pravdu i red Nebojša Vukanović ranije je poručio da neće zaboraviti postupke pojedinih funkcionera SDS-a koji, kako tvrdi, nisu podržali njegovu kandidaturu.

„Podržali smo ranije kandidate SDS i PDP za Dom naroda, a ti ljudi su bili protiv mene u ovoj kampanji. Spremni smo zarad višeg interesa napraviti ustupke, ali nećemo dozvoliti da ti ljudi, koji od nas traže glasove, istovremeno gaze Ljubišu Petrovića zato što me je podržao“, izjavio je Vukanović.

Njegov stav ukazuje na to da eventualni dogovor opozicije o izboru delegata neće zavisiti samo od broja poslaničkih mandata, već i od odnosa između stranaka i spremnosti na međusobne ustupke.

S druge strane, SNSD računa na četiri delegata u novom sazivu Doma naroda BiH, a lider stranke Milorad Dodik pomenuo je i mogućnost osvajanja svih pet mjesta namijenjenih srpskom klubu.

Delegat u Domu naroda BiH Nenad Vuković iznio je drugačiju procjenu. On smatra da SNSD sa koalicionim partnerima može računati na najviše tri delegata, dok opozicija ima dovoljno glasova za dva mjesta.

„Sve ostalo je manipulacija. PSS, SDS i lista Vukanović–Crnadak imaju sasvim dovoljno glasova za dva delegata i situacija je jednostavna. Vjerujem u dogovor i mislim da će tako i biti“, naveo je Vuković.

U političkim krugovima spekuliše se i o mogućem dogovoru Pokreta Sigurna Srpska i SNSD-a, koji bi mogao uticati na raspodjelu delegatskih mjesta. Za sada, međutim, nema potvrde da je takav sporazum postignut.

Dom naroda Parlamentarne skupštine BiH čini 15 delegata, raspoređenih u tri nacionalna kluba – srpski, bošnjački i hrvatski, sa po pet članova. Srpske delegate bira Narodna skupština Republike Srpske, a zbog tajnog glasanja konačan odnos snaga nije moguće pouzdano utvrditi prije samog izbora.

Za Blanušu bi eventualni odlazak u Dom naroda predstavljao novu ulogu na nivou BiH, ali će realizacija takve mogućnosti zavisiti od odluka unutar SDS-a i dogovora sa drugim političkim akterima.

Nova niška deklaracija Ujedinjena Srbija i Srpska, istakao je u objavi na društvenim mrežama predsjednik Ujedinjene Srpske Nenad Stevandić.

Нова нишка декларација Уједињена Србија и Српска.
Зато смо је утројичили.🇷🇸 https://t.co/C00cLqxEkk

— Ненад Стевандић (@nenad_stevandic) October 21, 2026

– Zato smo je utrojičili – poručio je Stevandić.

U Nišu je održan veliki predizborni skup “Ujedinjene Srbije, prenosi RTRS.

Lider SNSD-a Milorad Dodik optužio je ministra spoljnih poslova u Savjetu ministara Elmedina Konakovića da je mogućnost glasanja državljana Srbije u BiH pokušao da iskoristi za ostvarivanje političkih i ličnih interesa, tvrdeći da je taj proces povezivao sa pitanjima kupovine nekretnina i dolaska stranih vojnih atašea.

Dodik je u objavi na društvenoj mreži Iks naveo da je Konaković, kako tvrdi, uslovljavao omogućavanje glasanja u Ambasadi Srbije kupovinom objekata za potrebe diplomatsko-konzularnih predstavništava, uz optužbe da se na taj način bavio poslovima koji ne pripadaju njegovoj funkciji, piše Srpskainfo.

„Elmedin Konaković je ponovo dokazao da je najobičniji šibicar. Konaković je ogrezao u korupciji i svaku priliku koristi za koruptivne aktivnosti“, napisao je Dodik.

On je naveo da je ministar, prema njegovim tvrdnjama, prijetio da će spriječiti glasanje u Ambasadi Srbije, te da je održavanje glasanja povezivao i sa davanjem saglasnosti za dolazak vojnih atašea Velike Britanije, Švajcarske i Holandije.

Dodik je ustvrdio da saglasnosti za dolazak predstavnika Velike Britanije i Holandije nisu dobijene, optužujući Konakovića da o tome ćuti.

Komentarišući političke posljedice, lider SNSD-a ocijenio je da Konakoviću nastojanja da se približi britanskim zvaničnicima nisu pomogla da izbjegne, kako je naveo, izborni debakl.

„Svojski se Elmedin trudio da se dodvori Britancima, ali ga ni oni nisu spasili izbornog debakla“, poručio je Dodik, dodajući da će se Konaković, prema njegovoj ocjeni, još dugo suočavati s političkim posljedicama.