Kategorija: Društvo

Blagi rast vodostaja rijeka zabilježen je danas na svim vodomjernim stanicama u Republici Srpskoj, a nadležne službe Јavne ustanove “Vode Srpske” su u pripravnosti i prate razvoj situacije na terenu.

Prema prognozi Republičkog hidrometeorološkog zavoda Republike Srpske, nastavak padavina najavljen je i u narednim danima, zbog čega se očekuje i dalji rast vodostaja rijeka, saopšteno je iz Јavne ustanove “Vode Srpske”.

Posebno upozorenje važi za slivove rijeka Une, Sane i Ukrine, gdje su mogući nagli porasti vodostaja, zbog čega je neophodan dodatni oprez na tim područjima.

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH danas se očekuju kiša i snijeg, i to od 30 do 70 centimetara u brdsko-planinskim predjelima na zapadu.

U Posavini i Semberiji padaće kiša. Uveče i tokom naredne noći obilne padavine u svim predjelima, osim na jugu i jugoistoku, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Najviši snijega do sada je napadalo u Kneževu, čak 20 centimetara, u Kalinoviku 15, na Han Pijesku 14, u Mrkonjić Gradu 10, u Gacku osam, u Bileći šest, u Prijedoru četiri, u Banjaluci, Novom Gradu, Šipovu i Sokocu tri, u Ribniku dva i Foči jedan centimetar.

Maksimalna temperatura vazduha danas će se kretati od jedan na zapadu do osam na istoku, na jugu do 12, u višim predjelima od minus dva stepena Celzijusova.

Duvaće slab vjetar na jugu i istoku, a na sjeveru i zapadu umjeren do jak zapadni i sjeverozapadni.

Prema podacima Federalnog hidrometeorološkog zavoda, jutros preovladava oblačno vrijeme sa kišom i snijegom, osim u Hercegovini.

Temperatura vazduha u 7.00 časova: Kneževo minus dva, Han Pijesak, Kalinovik, Mrkonjić Grad, Šipovo i Bihać nula, Banjaluka, Prijedor, Doboj, Sokolac, Foča, Bileća, Gacko, Novi Grad, Ribnik, Sarajevo i Drvar jedan, Tuzla dva, Srbac i Zenica tri, Rudo i Srebrenica četiri, Bijeljina, Trebinje i Višegrad pet i Mostar šest stepeni Celzijusovih.

U protekla 24 časa u Trebinju i Novom Gradu palo je 50 litara kiše po metru kvadratnom, u Bileći 48, u Banjaluci 46, u Prijedoru i Gacku 45, u Foči 37, u Ribniku 29, na Han Pijesku, u Srebrenici i Srpcu 20, na Sokocu 19, u Kneževu 18, u Doboju, Mrkonjić Gradu i Višegradu 17, u Šipovu 16, u Rudom 14, u Kalinoviku 13 i u Bijeljini šest litara kiše po metru kvadratnom.

Svi putevi u Republici Srpskoj jutros su prohodni, potvrđeno je u Auto moto savezu.

Јutros oko jedan čas, pušten je saobraćaj za teretna vozila sa prikolicom i šlepere preko Romanije, na magistralnom putu Sarajevo-Sokolac.

Snijeg jutros pada na području Banjaluke, Prijedora, Kostajnice i Doboja, na kolovozu ima raskvašenog snijega, ali nema većih problema u odvijanju saobraćaja.

Na svadbenim veseljima u Republici Srpskoj uskoro bi mogla da se služi domaća rakija i to ne nužno od registovanih proizvođača, već od onih koji organizuju proslavu (porodice mladenaca i sl.) i koji su to čuvali specijalno za tu priliku.

Važan uslov

Međutim, da bi se ta rakija mogla služiti gostima, postojaće veoma važan uslov, a to je da će, pored svih neophodnih ispravnosti, proizvođač morati da navede tačno o kojoj količini je riječ, te da pribavi posebnu oznaku (markicu) koja će mu za tu priliku biti izdata.

Nacrt zakona o ugostiteljstvu

Ovo je samo jedna od nekoliko novina koje se zagovaraju Nacrtom zakona o ugostiteljstvu u Republici Srpskoj koji je usvojen u Narodnoj skupštini Republike Srpske 25. marta i koji, kako su naveli nadležni, treba da uvede red u sistem ugostiteljstva.

Goran Kurtinović, predsjednik Upravnog odbora Udruženja “Horeca”, pojašnjava za “Nezavisne novine” da je Nacrt zakona o ugostiteljstvu RS proizvod stručnih analiza koje su rađene unazad tri godine, a da će sve konkretne izmjene i detalje definisati u naredna dva mjeseca, koja su ostavljena za javnu raspravu.

Govoreći o najvećim nedostacima u sektoru ugostiteljstva u Srpskoj, otkrio nam je da najviše škripi u oblasti seoskog turizma, izdavanja stanova na dan i radu svadbenih salona.

Degustaciona soba

Što se tiče seoskog turizma, aktuelna problematika ogleda se u tome što svako ko želi da se bavi tim poslom mora da otvori ugostiteljski objekat, a da zakoni koji definišu ugostiteljstvo ne tretiraju na isti način oblast seoskog turizma.

Naime, situacija je sada takva da neko ko je odlučio da se bavi tom djelatnošću, ne može gostima koji dođu da borave na njegovom imanju zakonski da ponudi npr. hranu koju je on proizveo, već je to rađeno većinom ilegalno.

“Zakonom se sada dozvoljava ta degustaciona soba, gdje on faktički ima pravo da im upravo tu priređuje ručak zbog koga su oni možda i došli, ne konkretno da im prodaje, poklanja ili slično”, pojašnjava Kurtinović.

Po pitanju izdavanja stanova na dan, ideja je da se prije svega uvede centralni registar.

“Uređujemo pravila ponašanja, definisanje boravišne takse, lakše prijavljivanje taksi i lakše prijavljivanje i kretanje gostiju. I to ćemo tokom ovih 60 dana srediti”, tvrdi Kurtinović.

Svadbeni saloni

Ali, najzanimljivija za građane mogla bi da budu nova pravila za svadbene salone.

“To će podrazumijevati ponašanje muzike, dekoraciju, fotografe i služenje hrane. Tu još imamo želju za dorađivanjem”, ističe Kurtinović.

A u tom smislu, vraćamo se na početak ovog teksta i domaću rakiju.

“Pomenuo sam hranu, tu sada imamo da se ljudi bave uzgojem povrća i stoke i onda oni imaju mogućnost da svadbenom salonu ponude upravo svoje proizvode za proslavu. A vrlo bitna stvar i možda jedan od najvećih problema je da je kod nas tradicija da skoro svako domaćinstvo peče rakiju za svoje potrebe, ali da tu rakiju npr. ne može da služi na slavljima iako je za to čuvana, već mora da kupuje rakiju koja ima markicu. Shvatamo da trebaju dodatne stvari da se ta oblast riješi. Ali, u najkraćem slučaju, ono što nam pada na pamet jeste da, kada neko proizvede npr. 50 ili 100 litara rakije i namijeni je za svadbeno veselje, da mu se da mogućnost da kupi markicu te da prijavi tu količinu rakije za tu namjeru i da, kada dođe taj dan, on je može iskoristiti bez ikakvih problema”, pojašnjava Kurtinović za “Nezavisne”.

Fotografisanje i muzika na svadbama

Kada su u pitanju nova pravila koja bi trebalo da se odnose na fotografisanje i usluge muzike, konkretno na svadbenim veseljima, Nacrt zakona o ugostiteljstvu predviđa da svadbeni salon sa mladencima pronađe regularne fotografe i muziku, da bi im mogao dozvoliti da pruže svoje usluge tokom proslave, čak i ulazak u salon.

“Oni koji posjeduju svadbeni salon su još prije dvije godine iznijeli primjedbe kako to sada sve funkcioniše i da se treba regulisati tako da svima bude jednako, da ne može jedan svadbeni salon ovako, a drugi onako, da se na neki način i šatori uvedu u tu akciju. Npr. da uvedemo da ni u jednom svadbenom salonu ne može raditi fotograf koji nije registrovan, koji ne postoji u smislu naplate, nego ga je, eto, neko doveo. On ne može raditi. Onda ćemo dobiti da će se fotografi na neki način registrovati”, dodao je Kurtinović.

Kakve nedoumice imaju fotografi?

Oni koji su već fotografisanje registrovali kao dopunsku djelatnost pozdravljaju nove ideje, ali ipak imaju određene nedoumice.

“Pošto sam registrovan i imam fiskalnu kasu, pretpostavljam da ću po ovom novom zakonu, ako bude donesen, od mladenaca ubuduće naplaćivati album i da ću onda polagati pazar. Malo mi je nepoznanica šta se dešava sa slikama koje se prodaju tokom vjenčanja, da li ću tu morati za svaku izdavati fiskalni račun ili ću i to moći naplatiti pa ići kao polog pazara”, kaže za “Nezavisne novine” jedan banjalučki fotograf.

Ono što mu je takođe nepoznanica jeste i da li će i kako biti definisano ukoliko nekome želi slikati maturu, rođendane ili slično, te se nada da će nadležni i to pojasniti.

Izdavanje fiskalnih računa

Jedna od najvažnijih stvari na čije nužno poštovanje upozoravaju ugostitelji je izdavanje fiskalnih računa, čime se uspostavlja bolja kontrola rada svih ugostiteljskih objekata i usluga, a sve zaključuju riječima da zakon nema za cilj da unazadi pružaoce usluga, već da ih izvede iz sive zone i da im olakša rad, a ne da plaćaju kazne zbog pružanja svojih usluga.

 

Republički hidrometeorološki zavod izdao je upozorenje na naglu promjenu vremena, obilne padavine, zahlađenje, snijeg i jak do olujni vjetar.

Јače padavine će početi već danas na zapadu, gdje će biti i pljuskova uz obilnije padavine u kratkom periodu, a sutra i u subotu će se proširiti ka istoku.

U prve razrede srednjih škola u školskoj 2026/2027. godini u Republici Srpskoj planiran je upis 9.840 učenika raspoređenih u 456 odjeljenja, a najviše njih u struke ekonomija, pravo i trgovina, mašinstvo i obrada metala, elektrotehnika i zdravstvo.

Planiran upis gotovo 10.000 učenika

Od navedenog broja,  79 odsto učenika se planira upisati u zanimanja četvrtog, a  21 odsto trećeg stepena, rečeno je na sastancima Tripartitnog savjetodavnog vijeća i Komisije za upisnu politiku, održanim u Ministarstvu prosvjete i kulture Republike Srpske, na kojima je razmatran prijedlog plana upisa.

Najviše mjesta za tehnička i stručna zanimanja

“U gimnazije je planiran upis 1.464 učenika ili 19 odsto od ukupnog broja učenika koji upisuju četvrti stepen. Vlada Republike Srpske nastavlja i u narednoj školskoj godini da obezbjeđuje stipendije za učenike koji upisuju deficitarna zanimanja, u skladu sa prijedlogom poslodavaca i jedinica lokalne samouprave, a planom upisa za narednu školsku godinu predviđen je upis u 29 lokalnih zajednica  944 učenika u 21 deficitarno zanimanje”, navode iz Ministarstva.

Jačanje povezanosti obrazovanja sa tržištem rada

Na sastancima je naglašen značaj obuhvata učenika praktičnom nastavom kod poslodavaca, s ciljem jačanja povezanosti obrazovanja sa tržištem rada.

Kako je kazao Borivoje Golubović, ministar prosvjete i kulture RS, cilj je da obrazovni sistem bude u funkciji razvoja Srpske, odnosno da se dodatno osnaže učenici da bi bili spremni za snalaženje i konstantno prilagođavanje tržištu rada.

“Stoga je potrebno srednje stručno obrazovanje što više približiti privredi i aktuelnim potrebama našeg društva. Takođe, obrazovanje učenika u srednjem opštem i srednjem stručnom tehničkom obrazovanju predstavlja osnovu za dalje školovanje pojedinaca, kao budućih akademskih građana koji bi trebalo da doprinesu kvalitetnijem razvoju društva u cjelini”, rekao je Golubović.

Ljuban Bajić, predsjednik Aktiva direktora srednjih škola iz Banjaluke i direktor Građevinske škole, za “Nezavisne novine” ističe da se u Banjaluci, kao i do sada, najveći broj učenika planira upisati u Gimnaziju, Medicinsku, Elektrotehničku te Ekonomsku i Građevinsku školu.

“A takođe i u pojedina zanimanja u Ugostiteljskoj, Mašinskoj te Tehnološkoj školi”, kaže Bajić, te dodaje da se očekuju da će biti ispunjene upisne kvote.

“Banjaluka uvijek ima priliv stanovništva iz drugih, manjih lokalnih zajednica, kao i svugdje u regiji, pa tako i kod nas”, navodi on.

Prema njegovim riječima, uskoro počinju i sajmovi zanimanja, gdje će se učenici moći informisati o budućim zanimanjima za koja će se školovati.

“Bitno je da razmisle o budućim zanimanjima, a pogotovo su deficitarna sada atraktivna, jer su velika primanja, pa su tako zanatska zanimanja primamljiva za učenike koji mogu biti preduzetnici, imati samostalnu zanatsku radnju itd. Ima puno takvih zanimanja, poput pekara, mesara, armirača, konobara i kuvara, i to se sve stipendira, a siguran je posao”, navodi Bajić.

Izvođač radova na saobraćajnicama

Inače, Građevinska škola u ovoj godini planirala upisati deficitarno zanimanje izvođač radova na saobraćajnicama, jer “Putevi Republike Srpske”, kao i “Autoputevi RS”, imaju potrebu za velikim brojem ovih radnika.

“Armirači su isto traženi na tržištu rada te imaju veću platu od inženjera”, dodaje.

Duško Đurić, predsjednik Aktiva direktora srednjih škola regije Semberija, potvrđuje da prave plan upisa za sljedeću godinu, te da se projekcija upisa bazira na realnim parametrima, odnosno na osluškivanju potreba privredne zajednice.

“Većinom se takva zanimanja trenutno obrazuju u Tehničkoj školi ‘Mihajlo Pupin’ i eventualno u Srednjoj stručnoj školi u Janji, a dio tih zanimanja ima i u Poljoprivrednoj i medicinskoj školi u Bijeljini. Napravili smo izbalansiranu upisnu politiku da i učenici koji žele nastaviti dalje školovanje nađu zanimanja koje će upisati, poput Gimnazije, Ekonomske škole itd.”, rekao je Đurić za “Nezavisne”.

Kako kaže, zadovoljavajuće je to što imaju optimalan broj učenika da mogu ostvariti sve projekcije koje škole imaju, u smislu broja odjeljenja. Dodaje da je čak i privredna zajednica izrazila zadovoljstvo ovim planom.

Ministarstvo će do kraja marta donijeti pravilnik o planu upisa učenika u prvi razred srednjih škola za narednu školsku godinu.

Republiku Srpsku i FBiH od sutra očekuje zahlađenje sa snijegom koji će u nižim predjelima napadati od pet do 20, a na planinama više od 30 centimetara.

U prvom dijelu dana se na zapadu i jugu očekuju jača kiša, ponegdje i prolazni pljusak sa grmljavinom, a na istoku će i dalje biti suvo i toplo uz sunačne periode.

Tokom dana padavine će jačati, naročito na jugu i zapadu, a do večeri zahvatiće sve krajeve, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

U brdsko-planinskim, ponegdje i u nižim predjelima na zapadu, kiša će preći u snijeg uz formiranje snježnog pokrivača.

U prvom dijelu dana duvaće umjeren do jak vjetar, u Hercegovini i olujni jugo. Uveče vjetar u skretanju na sjeverne smjerove i u slabljenju. Na sjeverozapadu tokom dana vjetar jak do olujni, sjevernih smjerova.

Maksimalna temperatura vazduha u prvom dijelu dana od devet na zapadu do 20 na sjeveroistoku, u višim predjelima od pet stepeni Celzijusovih. Uveče zahlađenje, te će minimalna temperatura biti od nula do osam, u višim predjelima od minus tri stepena Celzijusova.

U Srpskoj i FBiH danas preovladava sunčano vrijeme, podaci su Federalnog hidrometeorološkog zavoda.

Temperatura vazduha u 13.00 časova: Bjelašnica minus tri stepena, Kalinovik, Han Pijesak i Čemerno 10, Sokolac 11, Gacko 12, Drinić i Kneževo 13, Sarajevo, Mrkonjić Grad, Rudo i Srebrenica 15, Bileća 16, Višegrad 17, Bijeljina, Doboj, Novi Grad, Prijedor, Ribnik i Trebinje 18, Banjaluka i Srbac 19 i Mostar 20 stepeni Celzijusovih.

Dragan Korać, vanredni profesor Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Banjaluci, svojim izvrsnim istraživačkim rezultatima ostvario je izuzetan naučni doprinos i riješio decenijsku enigmu pomjerajući granice inženjerskih i informacionih nauka.

U fokusu njegovog istraživanja, kako je saopšteno sa banjalučkog Univerziteta, nalazi se jedan od najizazovnijih i najdugovječnijih problema savremene nauke, precizno definisanje granica između fenomena sigurnosti i bezbjednosti.

“Ovaj kompleksni, interdisciplinarni izazov dodatno dobija na značaju u eri ubrzanog razvoja vještačke inteligencije i sve intenzivnijeg povezivanja digitalnog i realnog svijeta”, naveli su sa UNIBL.

Kako dodaju, nakon decenijskih teorijskih neslaganja i razvoja osam opštih evolutivnih modela, profesor Korać pravi istorijski iskorak, predlaže inovativni, jedinstven inženjerski eCoSS model, prvo numerički zasnovano rješenje koje omogućava jasno, matematički podržano razgraničenje ova dva fenomena.

Prema njihovim riječima, model kombinuje napredne računarske i matematičke metodologije, omogućavajući empirijsku validaciju i vizualizaciju granica kroz realne industrijske IT studije.

“Rezultati su nedvosmisleni i naučno revolucionarni jer jasno dokazuju da sigurnost i bezbjednost nisu sinonimi već jasno razdvojena područja definisana preciznom linijom razgraničenja. Ove jedinstvene činjenice predstavlja osnovu za rješavanje brojnih otvorenih pitanja, ne samo u IT sektoru već i u područjima poput bezbjednosti, biologije, politike, medicine i drugih naučnih disciplina”, stoji u saopštenju.

Kako se navodi, razvijeni model ne samo da razbija dugogodišnje dileme već snažno utire put novoj generaciji istraživanja i praktičnih rješenja, uključujući razvoj naprednih alata za sinhronizaciju u sajber području.

Naime, najnoviji naučno-istraživački rezultati profesora Koraća, prezentovani u radu Computational Engineering Approach-Based Modeling of Safety and Security Boundaries: A Review, Novel Model, and Comparison, objavljeni su u jednom od najistaknutijih Springerovih časopisa Archives of Computational Methods in Engineering.

Iz banjalučkog Univerziteta dodaju da je riječ o najprestižnijem naučnom časopisu iz ove oblasti na SCI listi (Q1 WoS), sa izuzetno visokim impakt faktorom 12.1.

“U ovom značajnom istraživanju, pored profesora Koraća, učestvovali i koautori: docent na Prirodno-matematičkom fakultetu u Banjaluci dr Dimitrije Čvokić i redovni profesor Fakulteta organizacionih nauka Univerziteta u Beogradu dr Dejan Simić”, navode oni.

Zemljotres 2.7 stepena po Rihterovoj skali zabilježen je danas, 25. marta blizu Tešnja.

Prema podacima Evropsko-mediteranskog seizmološkog centra (EMSC), on je evidentiran oko 10.03.

Epicentar je na bio na oko pet kilometara od Tešnja, na dubini od 10 km.

Građani komentarišu da je kratko trajalo podrhtavanje tla.

“Kratko vribriranje samo dvije-tri sekunde”, jedan je od komentara.

Drugi, koji su locirani na području Maglaja, Doboja i Teslića, komentarišu da se čulo kao udar, a da je zatim tlo počelo podrhtavati.

Republički hidrometeorološki zavod izdao je upozorenje na naglu promjenu vremena, obilne padavine, zahlađenje, snijeg i jak do olujni vjetar.

Јače padavine će početi u četvrtak na zapadu gdje će biti i pljuskova uz obilnije padavine u kratkom periodu, a u petak i subotu će se proširiti ka istoku.

– Najmanje padavina se očekuje na jugu i jugoistoku. Ukupna količina padavina od 50 mm na istoku do 130 mm na zapadu – ističi se u saoppštenju.

Zbog zahlađenja kiša će preći u snijeg u brdsko-planinskim predelima uz formiranje i brzi porast snežnog pokrivača do petka od 10 do 40 cm, a u subotu od 20 do 60 cm.

Na višim planinama na zapadu ponegdje i više. Јak vetar će na planinama stvarati snježne mećave i nanose snijega.

– U nižim predjelima na zapadu i jugoistoku se očekuje 5-20 cm. Na krajnjem jugu kao i na sjeveroistoku (Semebrija i Posavina) padaće uglavnom kiša, bez formiranja snježnog pokrivača – naglašava se.

Većina padavina će se pretvoriti u snježni pokrivač, dok u nižim predjelima, pogotovo u četvrtak na zapadu, može doći do problema sa oborinskim vodama i oticanjem vode u urbanim zonama zbog intenzivnih padavina u kratkom periodu.