VRBAS Media

Kategorija: Društvo

  • Novinari sa Zapadnog Balkana u Njemačkoj: Borba protiv dezinformacija i izazovi slobode medija

    Novinari sa Zapadnog Balkana u Njemačkoj: Borba protiv dezinformacija i izazovi slobode medija

    Novinari i urednici iz zemalja Zapadnog Balkana, zajedno sa kolegama iz Grčke i Bugarske, boravili su početkom maja u Berlinu i Lajpcigu, gdje su sa predstavnicima njemačkih medija, fondacija i organizacija razgovarali o slobodi medija, dezinformacijama i izazovima savremenog novinarstva.

    Studijski program koji je organizovao Goethe-Institut u ime Ministarstva vanjskih poslova Njemačke, bio je prilika da se uporede iskustva medijskih radnika iz različitih evropskih zemalja, ali i da se otvore pitanja koja sve više određuju budućnost novinarstva, od političkih pritisaka i ekonomskog slabljenja redakcija, do uticaja društvenih mreža i razvoja vještačke inteligencije.

    Jedna od centralnih tema razgovora bila je borba protiv dezinformacija i način na koji veliki evropski mediji pokušavaju odgovoriti na izazove digitalnog doba. Mnoge njemačke redakcije, među kojima je i Deutsche Welle, danas imaju posebne fact-checking odjele čiji je zadatak provjera informacija, analiza manipulativnog sadržaja i otkrivanje koordinisanih kampanja dezinformisanja.

    Posebna pažnja posvećena je sadržaju generisanom uz pomoć vještačke inteligencije. Deepfake video snimci, AI generisane fotografije i automatizovano kreiranje lažnih vijesti predstavljaju sve ozbiljniji izazov za medije širom svijeta. Učesnici programa razgovarali su o alatima za prepoznavanje takvog sadržaja, ali i o činjenici da tehnologija napreduje mnogo brže od mogućnosti društva i medija da razviju efikasne mehanizme zaštite.

    Tokom boravka u Berlinu učesnici su posjetili Deutscher Journalisten-Verband e. V. (DJV), ali i da razgovaraju i sa predstavnicima Konrad-Adenauer-Stiftung fondacije o politici proširenja Evropske unije prema zemljama Zapadnog Balkana. Tokom sastanka sa Alexanderom Beribesom, savjetnikom za Zapadni Balkan i jugoistočnu Evropu, razgovaralo se o evropskim integracijama regiona, političkim izazovima i ulozi slobodnih medija u demokratskim procesima.

    Ipak, iako se problemi razlikuju od zemlje do zemlje, pokazalo se da novinari sa Zapadnog Balkana dijele brojne izazove sa kolegama iz Njemačke. Jedan od najvećih jeste gotovo potpuna zavisnost medija od digitalnih platformi poput Facebooka, Instagrama i YouTubea.

    Jedan od zaključaka između ostalog jeste i činjenica da kada dođe do problema sa distribucijom sadržaja, gašenja naloga ili pada dosega, praktično ne postoji način da se kontaktira neko iz tih kompanija.

    Bez obzira na veličinu redakcije ili državu iz koje dolaze, mediji su danas u velikoj mjeri taoci algoritama društvenih mreža koje određuju vidljivost sadržaja, pristup publici i prihod od oglašavanja. Upravo zbog toga sve češće se govori o potrebi snažnije regulacije velikih tehnoloških kompanija i većoj odgovornosti platformi prema medijima i javnosti.

    Ipak, problemi sa kojima se suočavaju mediji na Zapadnom Balkanu imaju dodatnu dimenziju.

    Učesnici iz regiona ukazali su na snažne političke pritiske kojima su mediji izloženi, kao i na sve težu ekonomsku situaciju u redakcijama. Nedostatak stabilnih izvora finansiranja, mali marketinški prihodi i zavisnost od političkih centara moći ozbiljno utiču na nezavisnost medija.

    Kada je riječ o Bosni i Hercegovini ono o čemu se govorilo jeste i dalje nedostatak transparentnost vlasništva nad medijima, što dodatno otežava razumijevanje političkih i ekonomskih uticaja u javnom prostoru. Sagovornici su ocijenili da bez jasnih informacija o tome ko kontroliše medije nije moguće graditi povjerenje javnosti niti osigurati istinsku uređivačku nezavisnost.

    Tokom programa u Berlinu i Leipzigu razgovaralo se i o važnosti medijske pismenosti, zaštiti novinara, digitalnoj sigurnosti i potrebi regionalne saradnje u borbi protiv dezinformacija.

    Tokom boravka u Leipzigu učesnici su posjetili European Centre for Press and Media Freedom (ECPMF), organizaciju koja se bavi zaštitom medijskih sloboda i monitoringom stanja medija širom Evrope.

    Predstavnici ECPMF-a govorili su o pritiscima na novinare, napadima na medijske radnike i stanju slobode medija u evropskim državama, sa posebnim fokusom na mehanizme zaštite novinara i praćenje ugrožavanja medijskih sloboda na evropskom nivou.

    Ipak, problemi sa kojima se suočavaju mediji na Zapadnom Balkanu imaju dodatnu dimenziju. Zaključak većine učesnika bio je da se sloboda medija danas više ne brani samo od političkih pritisaka, već i od tehnoloških i ekonomskih modela koji mijenjaju način na koji građani dolaze do informacija.

    U vremenu kada algoritmi odlučuju šta će publika vidjeti, a vještačka inteligencija može proizvesti gotovo neprepoznatljiv manipulativni sadržaj, profesionalno i odgovorno novinarstvo postaje važnije nego ikada.

    Foto: Nezavisne

  • “Eritropoetin” dostupan za sve pacijente u Srpskoj

    “Eritropoetin” dostupan za sve pacijente u Srpskoj

    Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske obavještava javnost da je hitno reagovalo na nedavne navode hemodijaliznih pacijenata o privremenoj nestašici lijeka “eritropoetin”, te da je, prema informacijama Zavoda za hemodijalizu i transplantaciju Republike Srpske, lijek sada dostupan za sve pacijente.

    Kada je u pitanju saradnja sa Udruženjem dijaliziranih, transplantiranih i hroničnih bubrežnih pacijenata Republike Srpske, ističemo da ovo Ministarstvo već godinama održava redovne kontakte sa Udruženjem i njihovim predsjednikom, gospodinom Aleksandrom Radunom, koji je i povodom pomenutog dopisa Udruženja u prethodim danima više puta telefonski razgovarao sa ministrom Šeranićem, te su 21. maja 2026. godine obavili i sastanak u Ministarstvu.

    I tom prilikom istaknuto je da Ministarstvo ulaže pune napore i očekuje od svih uključenih strana da se trenutno nezadovoljstvo i problem u komunikaciji predstavnika Udruženja i rukovodstva Zavoda za dijalizu i transplantaciju što prije prevaziđe, u korist pacijenata.

    – Posebno ističemo da ni u jednom trenutku nije obustavljeno pružanje usluga hemodijalize, te da su zdravstveni radnici u svim dijaliznim centrima u Republici Srpskoj od početka ulagali maksimalne profesionalne napore kako bi pacijenti dobili ovu zdravstvenu uslugu. I ovom prilikom ukazujemo na značaj kontinuiteta pružanja i korišćenja ove vitalne zdravstvene usluge. Napominjemo i da je, povodom dopisa od 11. maja 2026. godine Udruženja dijaliziranih, transplantiranih i hroničnih bubrežnih pacijenata, u Ministarstvu zdravlja i socijalne zaštite 14. maja 2026. godine obavljen i sastanak na kojem su učestvovali ministar zdravlja i socijalne zaštite i rukovodstva Zavoda za hemodijalizu i trensplantaciju, te Fonda zdravstvenog osiguranja Republike Srpske, koji takođe brine o potrebama pacijenata na hemodijalizi – ističe se u saopštenju Ministarstva.

    S ciljem da se obezbijedi kontinuirano snabdjevanje “eritropoetina” i drugih lijekova, dogovoreno je da se Zavod sa svojim potrebama uskladi sa centralizovanom nabavkom lijekova Fonda zdravstvenog osiguranja, a kako bi se obezbijedio kontinuitet liječenja pacijenata.

    – Vrata Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske uvijek su otvorena za sve hemodijalizne pacijente i njihove predstavnike, o čemu svjedoči i dugogodišnja saradnja koju ostvarujemo sa Udruženjem dijaliziranih, transplantiranih i hroničnih bubrežnih pacijenata Republike Srpske, a na osnovu koje su napravljeni i značajni pomaci u zdravstvenom sistemu, kada je u pitanju ova kategorija pacijenata – dodaje se u saopštenju.

    Potpuno uvažavajući specifičnost potreba hemodijaliznih pacijenata, Vlada Republike Srpske, podsjećaju, obezbjeđuje i kontinuiranu finansijsku podršku radu udruženja koje ih okuplja, za poboljšanje kvaliteta života, kao i podizanje svijesti u društvu o problemima sa kojima živi ova populacija.

    Podsjećaju i da je Zavod za hemodijalizu i transplantaciju Republike Srpske počeo sa radom od 1. januara ove godine, nakon što je, upravo po zahtjevima Udruženja dijaliziranih, transplantiranih i hroničnih bubrežnih pacijenata Republike Srpske, završen proces preuzimanja svih dijaliznih centara u Republici Srpskoj od dotadašnjeg privatnog partnera Frezenius.

  • Zlatna medalja za pripadnike MUP-a Srpske na Sajber gejmsu u Maroku

    Zlatna medalja za pripadnike MUP-a Srpske na Sajber gejmsu u Maroku

    Pripadnici Јedinice za visokotehnološki kriminalitet, Uprave kriminalističke policije, Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske, učestvovali su na međunarodnom događaju Sajber gejmes /Cyber Games/, održanom od 19. do 21. maja 2026. godine u Marakešu, Kraljevina Maroko, na kojem su ostvarili izuzetan rezultat osvojivši zlatnu medalju, saopšteno je iz MUP-a.

    Sajber gejms je međunarodni događaj posvećen jačanju kapaciteta u oblasti borbe protiv visokotehnološkog kriminaliteta i digitalne forenzike, a učesnici su kroz praktične scenarije i timski rad unapređivali znanja iz oblasti sajber istraga, digitalne forenzike, OSINT analiza, praćenja kriptovaluta i međunarodne saradnje u borbi protiv sajber kriminala.

    Na događaju je učestvovalo više od 160 stručnjaka iz preko 50 zemalja svijeta, uključujući policijske službenike, digitalne forenzičare i eksperte iz oblasti sajber bezbjednosti, koji su kroz praktične scenarije i timski rad unapređivali znanja iz oblasti istraga ransomware napada, praćenja kriptovaluta, OSINT analiza, digitalne forenzike, oduzimanja imovine i međunarodne saradnje u sajber istragama.

    Učesnici su birani kroz selekcioni proces među gotovo 400 kandidata, a poseban fokus bio je na unapređenju prekogranične saradnje i primjeni međunarodnih instrumenata, uključujući Budimpeštansku konvenciju o sajber kriminalu i drugi dodatni protokol.

    Događaj je organizovan u saradnji Savjeta Evrope, INTERPOL-a i više međunarodnih partnera.

    Foto:  RTRS/Ustupljena fotografija

  • Više od 1.000 ljudi degustiralo bika teškog 808 kilograma i pečenog 24 časa

    Više od 1.000 ljudi degustiralo bika teškog 808 kilograma i pečenog 24 časa

    Šesti “Bik fest” okupio je proteklog vikenda u Sitnešima kod Srpca više od 1.000 posjetilaca koji su imali priliku da besplatno degustiraju meso bika teškog 808 kilograma, pečenog puna 24 časa.

    Kako je organizovano pečenje bika od 808 kilograma?

    Kulinarski majstori iz Sitneša pripremili su oko 2.000 porcija, dok su gosti stizali iz Srpca, Prnjavora, Gradiške i drugih lokalnih zajednica, ali i iz dijaspore.

    Član ekipe zadužene za pečenje bika Rade Rakić izjavio je Srni da su pripreme počele u subotu, 23. maja, oko 16 časova, kada je dopremljen bik vlasništva porodice Milana Ilića iz ovog sela.

    Zašto ovogodišnji “Bik fest” ima poseban značaj?

    Član Organizacionog odbora manifestacije Milovan Popović izjavio je da “Bik fest” iz godine u godinu okuplja sve veći broj posjetilaca i da organizacija svake godine napreduje.

    On je naveo da manifestacija od ove godine ima i memorijalni karakter, podsjetivši da prošle godine nije održana zbog smrti trojice članova i prijatelja organizatora koji su porijeklom iz ovog sela.

    “Drago nam je što nam se svake godine pridružuju i naši mještani koji rade u inostranstvu. Sigurno je da ćemo ovu tradiciju nastaviti”, rekao je Popović.

    Kakav značaj manifestacija ima za Srbac i lokalnu zajednicu?

    Manifestaciji je prisustvovao i načelnik opštine Srbac Mlađan Dragosavljević, koji je istakao značaj ovakvih okupljanja za oživljavanje društvenog života u ruralnim sredinama.

    “Ovo je jedna od najmasovnijih manifestacija na području naše opštine, koja je značajna i za promociju lokalne zajednice jer je poznata širom Republike Srpske”, istakao je Dragosavljević.

    Osim specijaliteta sa ražnja, domaćice iz sela i članice Foklornog udruženja građana “Motajički vuk” iz Sitneša pripremile su brojna domaća jela za posjetioce.

    Foto: Srna

  • Kakvo nas vrijeme očekuje danas

    Kakvo nas vrijeme očekuje danas

    U Republici Srpskoj i FBiH danas će biti pretežno sunčano uz promjenljivu oblačnost i vrlo toplo.

    Poslije podne sa razvojem oblačnosti samo lokalno su mogući kratkotrajni pljuskovi, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

    Najviša temperatura vazduha biće od 27 do 32, u višim predjelima od 21 stepen Celzijusov.

    Duvaće vjetar slab do umjerene jačine sjevernog i sjeveroistočnog smjera, podaci su Federalnog hidrometeorološkog zavoda.

  • Pojačana frekvencija vozila na izlazu iz BiH

    Pojačana frekvencija vozila na izlazu iz BiH

    Na graničnim prelazima Donja Gradina, Gradiška, Kozarska Dubica, Kostajnica, Novi Grad i Velika Kladuša pojačana je frekvencija vozila na izlazu iz BiH.

    Na ostalim graničnim prelazima zadržavanja nisu duža od 20 do 30 minuta.

    Granični prelaz Brčko otvoren je za putnička vozila do 3,5 tone. Od 02.12.2025. godine granični prelaz Karakaj je otvoren za sve kategorije vozila.

    Na graničnom prelazu Šepak zabranjen je saobraćaj za sva teretna vozila.

  • Od avgusta veće penzije i moguća dodatna isplata

    Od avgusta veće penzije i moguća dodatna isplata

    U avgustu u Srpskoj slijedi vanredno povećanje penzija, moguća i jednokratna pomoć u ovoj godini.

    To je za Srpskainfo potvrdio predsjednik Udruženja penzionera Srpske Ratko Trifunović, naglasivši da je, manje-više, poznat i procenat povećanja.

    – Prema dosadašnjim razgovorima sa predstavnicima naše vlasti, penzije će od avgusta vanredno biti povećane 3,55%. Imamo Skupštinu udruženja 4. juna, kada se ćemo, vjerovatno, dobiti zvaničnu potvrdu iznosa, odnosno procenta povećanja penzija. U svakom slučaju, nadamo se da neće biti ispod pomenutog procenta. Kada bi penzije bile povećane za 3,55%, to bi bilo ukupno 10% na godišnjem nivou, što smatramo zadovoljavajućim – kaže za Srpskainfo Trifunović.

    Osim toga, kako naglašava, penzioneri bi u ovoj godini mogli da dobiju i jednokratnu pomoć, piše Srpskainfo.

    – Poslali smo zahtjev Vladi Srpske, i sad čekamo. Jednokratnu pomoć smo tražili za sve penzionere čija su primanja do iznosa prosječne penzije. Kolika će ta jednokratna pomoć biti, još ne znamo, ali mislim da neće biti ispod 100 KM. Sve zavisi od toga koliko u državnoj kasi ima para – poručuje Trifunović.

    Podsjetimo, u Srpskoj su u januaru ove godine penzije redovno povećane za 6,45%.

    Nakon toga, minimalna penzija iznosi 350, a prosječna 697 KM.

    Sa najavljenim povećanjem od 3,55%, minimalna penzija će otići za još 12-13 maraka, a prosječna za 24-25 KM.

    Iz Vlade Srpske su nedavno saopštili da će u predstojećem periodu, u procesu izrade rebalansa budžeta, voditi računa o poboljšanju materijalnih uslova i standarda najstarijih, prateći njihove potrebe i budžetske mogućnosti.

    – Rebalansom budžeta koji je u izradi, planirano je povećanje budžetskih sredstava namijenjenih penzionerima u RS – poručili su iz Vlade Srpske.

  • Kakvo nas vrijeme očekuje danas

    Kakvo nas vrijeme očekuje danas

    U Republici Srpskoj i Federaciji BiH danas će biti pretežno sunčano i toplo vrijeme sa temperaturom vazduha do 31 stepen Celzijusov.

    U Hercegovini ostaje vjetrovito, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

    Vjetar umjeren, na udare pojačan sjevernih smjerova, u Hercegovini umjerena i jaka bura.

    Prema podacima Federalnog hidrometeorološkog zavoda, jutros preovladava pretežno sunčano vrijeme.

  • Turistički potencijal postoji, ali strategija kasni: Šta koči razvoj turizma u Srpskoj?

    Turistički potencijal postoji, ali strategija kasni: Šta koči razvoj turizma u Srpskoj?

    Sukobi na Bliskom istoku već ostavljaju posljedice na turizam u regionu, a očekuje se pad turističkih dolazaka od približno 20 odsto zbog otkazivanja avionskih linija, ali i rastuće nesigurnosti među putnicima.

    Profesor komunikologije i stručnjak za brendiranje, prorektor zagrebačkog Sveučilišta Algebra Bernays Božo Skoko, smatra da bi Republika Srpska i BiH aktuelnu situaciju mogle pretvoriti u razvojnu priliku ukoliko brzo prilagode turističku ponudu novim trendovima.

    – Rat na Bliskom istoku već ima negativan uticaj na turizam u BiH i Republici Srpskoj. Cijeli Zapadni Balkan osjeća posljedice kroz skuplje letove, smanjen broj tranzitnih putovanja i oprez turista – rekao je Skoko.

    Ipak, naglašava da bi upravo bezbjednost i prirodno okruženje mogli postati najveći aduti Republike Srpske na evropskom tržištu.

    – Sve više ljudi traži sigurne, mirne i autentične destinacije. Republika Srpska može graditi imidž prostora koji nudi prirodu, wellness, domaću gastronomiju i odmor daleko od velikih rizika – istakao je Skoko.

    Prema njegovim riječima, potencijalna tržišta su zemlje Evropske unije, posebno Njemačka, Poljska i skandinavske države, ali i bogate arapske zemlje, Turska te dio azijskog tržišta.

    On smatra da savremeni turizam danas zahtijeva mnogo agresivniji pristup promociji.

    – Potrebno je snažnije koristiti TikTok, Instagram i influensere, organizovati nove direktne avionske linije i kreirati posebne aranžmane koji bi promovisali bezbjedan i kvalitetan odmor. Reakcija mora biti brza jer će se tržište vrlo brzo stabilizovati – poručio je Skoko.

    Govoreći o ukupnom stanju turizma u Republici Srpskoj i BiH, ocijenio je da potencijal postoji, ali da rezultati i dalje zaostaju za zemljama regiona.

    Kao najveće prednosti naveo je prirodna bogatstva, nacionalne parkove, rijeke, planine, banjski turizam, kulturno-istorijske destinacije poput Višegrada i Trebinja, kao i rastuću gastro i ruralnu ponudu.

    – Uprkos tome, turistički pokazatelji su i dalje znatno slabiji nego u Hrvatskoj, Crnoj Gori ili Srbiji – upozorio je Skoko.

    Dodaje da ozbiljan problem predstavljaju infrastruktura i saobraćajna povezanost.

    – Nedostaje kvalitetnih puteva, broj međunarodnih letova je ograničen, a van većih gradova nema dovoljno smještajnih kapaciteta visoke kategorije – naveo je on.

    Skoko smatra da ni promocija turističkih potencijala nije dovoljno snažna na međunarodnom nivou.

    – Budžeti za promociju su ograničeni, dok konkurentske zemlje ulažu mnogo više i imaju jasnije definisane turističke brendove. BiH još nema jedinstvenu priču koja bi objedinjavala njene najveće prednosti – rekao je Skoko.

    Podsjetio je i da imidž BiH i Republike Srpske u inostranstvu i dalje opterećuju asocijacije na rat i političke krize, što negativno utiče na interesovanje investitora i turista.

    Kao dodatne prepreke naveo je komplikovan administrativni sistem, nedostatak koordinacije, sezonalnost ponude i manjak kvalifikovane radne snage u turizmu.

    – Veliki međunarodni investitori uglavnom izbjegavaju ovo tržište zbog birokratije, korupcije i političke nesigurnosti. Nije problem samo u institucijama, već i u nedostatku dugoročne strategije i ozbiljnijeg partnerstva javnog i privatnog sektora – smatra Skoko.

    Na kraju je podsjetio da su zemlje poput Hrvatske i Slovenije godinama ulagale u edukaciju stanovništva, razvoj turističkih standarda, infrastrukture i unapređenje kvaliteta usluge, što danas daje vidljive rezultate.

  • Prosječna neto plata u aprilu 1.643 KM

    Prosječna neto plata u aprilu 1.643 KM

    Prosječna aprilska neto plata u Republici Srpskoj iznosila je 1.643 KM i u odnosu na mart nominalno je manja za 0,1 odsto, a realno za 2,1 odsto, dok je u odnosu na lani nominalno veća za 11,5 odsto, a realno za 4,4 odsto.

    Prosječna mjesečna bruto plata iznosila je 2.531 KM, saopšteno je iz Republičkog zavoda za statistiku.

    U aprilu ove godine najviša prosječna neto plata isplaćena je u oblasti stručne, naučne i tehničke djelatnosti i iznosila je 2.228 KM, a najniža u oblasti djelatnosti pružanja smještaja, pripreme i posluživanja hrane, hotelijerstva i ugostiteljstva 1.232 KM.

    U aprilu je u odnosu na isti mjesec prošle godine u svim područjima zabilježen nominalni rast neto plate, od čega najviše u oblastima stručne, naučne i tehničke djelatnosti 19,2 odsto, javne uprave i odbrane 18,3 odsto i obrazovanju 15,7 odsto.