Kategorija: Društvo

Sara Pepić, danas studentkinja master studija arhitekture na Fakultetu tehničkih nauka u Novom Sadu, na studije u Sankt Peterburgu prijavila se bez znanja roditelja.

U tom trenutku bila je gimnazijalka iz Bijeljine koja je planirala da arhitekturu upiše u Beogradu, kao i većina njenih vršnjaka. Međutim, susret sa učenikom iz Rusije, koji je u okviru programa razmjene predstavio mogućnosti studiranja u Sankt Peterburgu, promijenio je njen plan – i profesionalni put.

Prolazak na konkursu

Nakon što je samostalno prošla kroz konkursnu proceduru i dobila zvaničnu potvrdu, odluku je saopštila porodici. Tako je započela petogodišnja akademska avantura koja će je odvesti do međunarodne nagrade „Golden Trezzini“.

Odlazak u matičnu zemlju tokom godine bio bi dozvoljen samo ukoliko su sve studentske obaveze ispunjene.

Selekcija kandidata obuhvatala je nekoliko segmenata. Pored uspjeha u školi, vrednovane su i vannastavne aktivnosti, poznavanje stranih jezika, sport, kao i dodatna interesovanja. Nakon preliminarne selekcije, uslijedili su psihološki testovi i detaljni ljekarski pregledi, sa ciljem da se procijeni spremnost kandidata za zahtjevan studijski program, ali i pritisak života u stranoj državi.

Obavezna stručna praksa

Studije na Sanktpeterburškom rudarskom univerzitetu Katarine II traju ukupno pet godina i odlikuju se visokim kriterijumima i disciplinom. Stipendijski sistem je direktno vezan za uspjeh. Početna stipendija je skromnija, ali se iz semestra u semestar uvećava u skladu sa ostvarenim rezultatima.

Jedan od ključnih uslova bilo je redovno polaganje svih ispita u okviru semestra. Ovaj princip nije isključivo akademske prirode, već je imao i administrativnu dimenziju. Fakultet je preuzimao odgovornost za svoje studente, pa je i odlazak u matičnu zemlju tokom godine bio dozvoljen samo ukoliko su sve obaveze ispunjene. Sara ističe kako joj je upravo to stvaralo najveći pritisak, naročito zbog emotivne vezanosti za porodicu.

Poseban segment studija činila je obavezna stručna praksa nakon svake akademske godine. Prakse su se realizovale u firmama i institucijama, a finansirane su od strane fakulteta, što je studentima omogućavalo direktan kontakt sa profesionalnim okruženjem. Studenti su na fakultetu bili u obavezi da nose uniforme, čime se podsticala jednakost među kolegama.

Stalna interakcija s gradom

Studiranje arhitekture u Sankt Peterburgu podrazumijeva stalnu interakciju sa gradom koji ima izuzetno snažan urbanistički i arhitektonski identitet. Grad je planski građen i često se opisuje kao svojevrsna sinteza različitih evropskih stilova, sa jasno definisanim odnosom prema istorijskom nasljeđu.

Velika pažnja posvećuje se očuvanju vizura, fasada, proporcija i karaktera ulica i trgova, kao i odnosu novih intervencija prema postojećem kontekstu. Visoki objekti i neboderi izmješteni su van centralnih gradskih zona, dok se istorijsko jezgro pažljivo štiti. Primjer takvog pristupa je i Lahta centar, koji je pozicioniran izvan glavnih urbanih osa grada.

Međunarodni karakter fakulteta omogućio je Sarin susret sa studentima iz različitih dijelova svijeta. Iako su oblici socijalizacije drugačiji u odnosu na one na Balkanu, kroz zajedničke akademske obaveze i povremena organizovana okupljanja, uspostavljena su brojna profesionalna i lična poznanstva koja su obogatila studentske dane.

Od diplomskog rada do međunarodnog priznanja

Fakultet je aktivno podsticao studente da učestvuju na međunarodnim konkursima, prepoznajući ih kao važan segment profesionalnog razvoja. Sarin diplomski rad ocijenjen je kao izuzetno kvalitetan, zbog čega je mentor predložio da upravo taj projekat bude prijavljen na međunarodni konkurs „Golden Trezzini Awards 2025“.

Na konkursu je učestvovalo više od 450 projekata iz cijelog svijeta, a Sarin rad nagrađen je zlatnim sertifikatom u kategoriji „Najbolji studentski projekat javnog prostora i razvoja infrastrukture“. Sama dodjela nagrada održana je u Državnom muzeju Ermitaž.

Na takmičenju je predstavljala Srbiju i Bosnu i Hercegovinu, čime je njen rad dobio i širi regionalni značaj, povezujući obrazovanje stečeno u inostranstvu sa prostorom iz kojeg potiče.

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Golden Trezzini Awards (@trezziniawards)

Riječna željeznica prostorni i infrastrukturni potencijal Beograda

Tema nagrađenog rada bila je riječna željeznica kao oblik infrastrukturnog sistema koji je prisutan u većim evropskim gradovima, ali u Beogradu još uvijek nije razvijen uprkos potencijalu koji nude Sava i Dunav. Istraživački proces bio je dodatno otežan skromnom domaćom literaturom, što je zahtijevalo šire analize i tumačenje dostupnih primjera.

Kao lokacija projekta odabrana je Luka Beograd, zbog širine Dunava i povoljne pozicije u odnosu na gradsko jezgro. Projekat prevazilazi okvire saobraćajne infrastrukture i obuhvata muzejski prostor, park i kulturno-istorijski kompleks, čime se riječna željeznica sagledava kao generator javnog života i urbane regeneracije.

Podjela objekta

Objekat je podijeljen u tri jasno definisana korpusa i funkcionalno povezan sa širim urbanim sistemom Beograda.

Arhitektonska forma pažljivo je usklađena sa gradskom vizurom. Maksimalna visina objekta iznosi 22 metra, a predviđen je i vidikovac kao javno dostupan element. Oštri uglovi na objektu nose simboličko značenje i interpretirani su kao izraz karaktera i istrajnosti srpskog naroda, dok oblik broda direktno upućuje na rijeku, vodu i kretanje. Na taj način, projekat objedinjuje simboliku i javni prostor u jedinstvenu cjelinu.

Iskustvo koje oblikuje profesionalni identitet

Na kraju, Sara ističe da odlazak u inostranstvo i život u drugačijem sistemu donose brojne izazove, od intenzivnog tempa rada do psihološkog pritiska i odgovornosti. Ipak, upravo ta iskustva omogućavaju širenje vidika, upoznavanje novih kultura i drugačijih profesionalnih praksi.

Njena poruka mladim arhitektima jeste da se ne zadržavaju unutar poznatih okvira, već da iskoriste prilike za međunarodno iskustvo, uprkos naporu koji takav put zahtijeva. Kako njen primjer pokazuje, upravo takva iskustva mogu dovesti do projekata i priznanja koja prevazilaze lokalne granice i ostavljaju snažan trag na profesionalnom putu, prenosi Gradnja.rs.

Šta je „Golden Trezzini“? Arhitektonska elita u srcu Ermitaža

Međunarodna nagrada Golden Trezzini, osnovana 2018. godine u Sankt Peterburgu, važi za jedan od najprestižnijih svjetskih konkursa koji spaja arhitekturu, dizajn i umjetnost. Nazvana je po Domeniku Treziniju, prvom arhitekti Sankt Peterburga, a njen moto je „Arhitektura kao umjetnost“.

Žiri svjetskog glasa: O pobjednicima odlučuje više od 200 stručnjaka iz 30 zemalja. Među njima su legende arhitekture poput Daniela Libeskinda i Normana Fostera, ali i direktori vodećih svjetskih muzeja (Gugenhajm, Luvr, Metropoliten).

Muzejska vrijednost: Ovo je jedini konkurs na svijetu čiji nagrađeni projekti (uključujući Sarin) postaju dio stalne postavke Državnog muzeja istorije Sankt Peterburga.

Globalna konkurencija: Svake godine pristiže više od 1.000 prijava iz cijelog svijeta (ove godine preko 450 u užem krugu), a dodjela se tradicionalno održava u raskošnom Teatru Ermitaž.

Zanimljivost: Zbog rigorozne selekcije i visokog estetskog kriterijuma, stručna javnost ovaj konkurs često naziva „arhitektonskim Oskarom“.

Sve češća stradanja radnika na gradilištima su alarm svim institucijama da se počnu rješavati ti ključni problemi, rekao je za RTRS predsjednik Saveza sindikata Republike Srpske Goran Stanković.

– Savez sindikata Republike Srpske i mediji se samo bave tim temama. Nemamo reakciju institucija ni inspektorata, a tako ni Vlade ni ministarstva – istakao je Stanković.

Nikakve odgovore nemamo, Stanković navodi, na pitanje zašto se ovo dogodilo.

Kaže da je Savez sindikata u stalnom iniciranju izmjene zakona i procesa.

– Јoš se dešava da se ne zna čija je nadležnost nešto. Ništa se ne dešava, a ljudi svakodnevno ginu. Pa imamo 54 stradala lica na radnom mjestu u nekoliko godina – kaže Stanković.

Stanković navodi da i sve veći broj lica bez adekvatne edukacije dovodi do sve češćih povreda na radu.

Komentarišući kontrolu cijena osnovnih životnih namirnica, Stanković navodi da se nekontrolisan rast cijena mora zaustaviti.

– Imali smo pomak u povećanju plata u Republici Srpskoj. Upozoravali smo i ranije da se ništa ne postiže time ako u isto vrijeme raste i cijena osnovnih životnih namirnica. Rastu i komunalne usluge – rekao je Stanković.

Podsjetimo, 28 teških povreda na radu u protekloj godini u sektoru građevinarstva,u posljednjih sedam dana dva smrtna ishoda na građevini u Banjaluci.

Od 2021. do 2025. godine 54 radnika izgubila su život na radnom mjestu. Čak 440 doživjelo je težu povredu na radu. Riječ je mahom o najrizičnijim djelatnostima, poput građevinarstva, elektroprivrede, te šumarstva i drvne industrije.

U prošloj godini je izvršeno 1.500 kontrola u oblasti zaštite na radu u kojim su inspektori, u čak 650 slučajeva, utvrdili nepravilnosti.

Naplaćeno je oko 305.000 KM kazni. To znači da je svaki kažnjeni poslodavac platio prosječno 2.000 KM zato što je život radnika doveo u opasnost.

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH /FBiH/ danas će biti pretežno oblačno s kišom koja će uz pad temperature prvo na zapadu, a uveče i na istoku, prelaziti u susnježicu i snijeg.

U višim predjelima nakon topljenja snijega, novi porast snježnog pokrivača za oko pet centimetara, a ponegdje će se i u nižim predjelima u Krajini formirati tanji snježni pokrivač, saopšteno je iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Tokom dana biće i sunčanih perioda, posebno na istoku, gdje će biti najtoplije.

Vjetar tokom dana okreće na sjeverne smjerove, prvo na sjeveru, i biće slab do umjeren, na udare pojačan.

Tokom dana zahlađenje uz minimalne temperature vazduha od minus tri do dva, na jugu do pet stepeni Celzijusovih.

Iz Federalnog hidrometeorološkog zavoda navode da je jutros u Republici Srpskoj i FBiH oblačno vrijeme sa kišom u većem dijelu zemlje.

Temperatura vazduha izmjerena u 7.00 časova: Bjelašnica minus dva, Čemerno jedan, Kalinovik, Han Pijesak, Sokolac i Drinić dva, Bihać, Drvar i Gacko tri, Kneževo, Srebrenica, Mrkonjić Grad, Novi Grad i Prijedor četiri, Višegrad i Ribnik pet, Bugojno, Rudo, Foča, Šipovo i Banjaluka šest, Sarajevo, Srbac i Bileća sedam, Zenica i Trebinje osam, Mostar devet, Tuzla i Bijeljina 10, te Doboj 11 stepeni Celzijusovih.

 

Zemljotres jačine 3.1 stepena po Rihteru pogodio je noćas u 2.51 časova Bosnu i Hercegovinu sa epicentrom u regionu Gruda.

– Zemljotres ovog intenziteta ne može izazvati štete na objektima, a stanovništvo ga može osjetiti u epicentralnoj zoni – navodi se u saopštenju Republičkog hidrometeorološkog zavoda Republike Srpske, prenosi RTRS.

U Republici Srpskoj je u protekla 24 časa rođeno 25 beba.

U Banjaluci je rođeno osam beba. Po tri bebe rođene su u Prijedoru, Doboju i Istočnom Sarajevu.

Trebinje, Gradiška i Zvornik bogatiji su za po dvije bebe, dok je po jedna beba rođena u Bijeljini i Foči.

Dabar, najveći evropski glodar, koji dostiže težinu do 35 kilograma, masovno je nastanio rijeke u okolini Gradiške.

Ključne činjenice o dabrovima

Vrhunski graditelji: Grade brane kako bi osigurali minimalnu dubinu vode od oko 30 cm za zaštitu nastambi.

Prilagođeni vodi: Imaju kožice na zadnjim nogama i ljuskav rep koji im pomaže pri plivanju.

Isključivi biljojedi: Hrane se s više od 300 vrsta biljaka.

Monogamni: Par ostaje zajedno cijelog života.

Porodični život: Ženka koti do pet mladih godišnje.

Teritorijalni: Označavaju prostor blatom i kastoreumom.

Ekološki značaj: Vlažna staništa koja stvaraju podstiču bioraznolikost i smanjuju rizik od poplava.

Status populacije: Evropska populacija broji između 600.000 i 650.000 jedinki.

Najveća staništa

Staništa ove životinje najveća su u Vrbaškoj, Lužanima, Čatrnji, Drageljima, Grbavcima i Turjaku, na rijekama Jablanica, Jurkovica, Vrbaška i Lubina.

Mještani Lužana kažu da su se dabrovi u njivom mjestu pojavili prije desetak godina. Od tada su postali stalni stanovnici ovog kraja.

Danju i noću padaju velike jošike

“U početku bilo nam je čudno, nejasno, zbog čega i danju i noću padaju velike jošike pored rijeke Jablanice. Nismo primjećivali ništa sumnjivo. Tek kada smo vidjeli da stabla sijeku tada, za nas nepoznate životinje, zainteresovali smo se, raspitali se. Shvatili smo da su dabrovi naselili i naše mjesto”, kazali su mještani Lužana za “Nezavisne”.

Dabar živi na vodotocima i vodenim površinama obraslim bogatom močvarnom vegetacijom zeljastih i drvenastih vrsta.

Čime se hrani dabar?

Hranu traži uglavnom na udaljenosti do dvadesetak metara od vode. Hrani se korom, lišćem i izdancima drveća, najčešće vrbe, topole, johe, kao i vodenim biljkama.

Može porušiti velika stabla, kao pored rijeke Lubine u Grbavcima, gdje obara hrastove prečnika preko pola metra, mada se češće opredjeljuje za manja i mekša stabla. Masivne je i zdepaste građe, izuzetan plivač i ronilac.

Pravi arhitekta riječnih krajolika

Pravi je arhitekta riječnih krajolika. Pomoću stabala koje obara u rijeku, gradi brane visoke i do dva metra. Tako oblikuje tokove rijeka i stvara nova staništa.

Nakon što je u prošlosti gotovo nestao sa evropskog kontinenta, dabar je, zahvaljujući zaštiti i ponovnom naseljavanju, opet prisutan u slivu Save.

Najveća staništa dabrova

Najveća staništa su Lonjsko polje u Slavoniji, gdje je planski naseljen, te Semešnica kod Donjeg Vakufa i Una u okolini Otoke, u BiH.

Dabrovi su najveći evropski glodari i monogamni biljojedi poznati po gradnji brana, koje su ključne za održavanje vlažnih staništa, pročišćavanje vode i zaštitu od poplava. Grade nastambe u vodi, imaju ljuskav rep za plivanje te se hrane zeljastim i drvenastim biljem.

 

 

U Doboju će sutra biti dan žalosti zbog smrti Borislava Paravca, nekadašnjeg srpskog člana Predsjedništva BiH i senatora Republike Srpske.

Povodom smrti uglednog društveno-političkog radnika i funkcionera Republike Srpske i BiH u 11.00 časova biće održana komemoracija u velikoj sali Pavlović univerziteta.

Sahrana Paravca je u 13.00 časova na lokalnom groblju u Kostajnici kod Doboja.

Odluku o danu žalosti donio je gradonačelnik Doboja Boris Јerinić, saopšteno je iz kabineta gradonačelnika.

Paravac je preminuo juče u Doboju, nakon duže i teške bolesti, prenosi RTRS.

Mladi matematičar Andrej Krčmar, maturant banjalučke Gimnazije, primljen je na Univerzitet Kembridž.

Potvrđeno je ovo na današnjem sastanku predstavnika Centra za nadarenost “Naum” i Naučnog društva “Vladimir Prelog” iz Sarajeva.

Rukovodilac Centra za nadarenost “Naum”, prof. dr Milica Drobac Pavićević, zajedno sa svojim saradnicima, imala je čast i zadovoljstvo ugostiti sjajne mlade predstavnike Naučnog društva “Vladimir Prelog” iz Sarajeva.

Kako navode, ovo je početak saradnje na putu ka izvrsnosti.

“U posjeti su boravili Andrej Madunić, predsjednik Naučnog društva, i Adi Hujić, zamjenik sekretara za matematiku, a posebnu čast svojim prisustvom učinio nam je Andrej Krčmar. Ovom prilikom želimo posebno istaći i pohvaliti Andreja Krčmara, maturanta Gimnazije Banja Luka, koji je istinski ponos naše naučne zajednice”, ističu iz Centra “Naum”.

Inače, Andrej je 2024. godine osvojio zlatnu medalju na Međunarodnoj matematičkoj olimpijadi održanoj u Bathu (Velika Britanija), a kao kruna njegovog dosadašnjeg rada stigla je i vijest da je primljen na prestižni Univerzitet Kembridž.

“Sastanak je protekao u izuzetno pozitivnom i konstruktivnom tonu. Razmijenjena su dragocjena mišljenja i pozitivni primjeri iz prakse u radu sa darovitim i talentovanim mladim ljudima osnovnoškolskog i srednjoškolskog uzrasta”, navode iz “Nauma”

Dodaju da je fokus razgovora bio na definisanju smjernica i preporuka za dalji rad, te kreiranju okruženja koje će na najbolji način podržati razvoj mladih talenata, prenose Nezavisne.

Konkurs za upis studenata u akademskoj 2026/27. godini na sve cikluse studija na Univerzitet u Banjaluci biće objavljen 10. juna, rečeno je iz Univerziteta.

Čuveni naučnik srpskog porijekla, Ljubomir Đorđević (94) preminuo je u nedjelju, 15. februara.

Prof. dr Ljubomir Đorđević bio je jedan od naših najznačajnijih naučnika u dijaspori, podsjeća Serbian Times.

Njegov revolucionarni rad na polju vještačke krvi (zamene za hemoglobin) decenijama je bio predmet divljenja u svjetskim medicinskim krugovima, a zbog značaja njegovih patenata često je pominjan kao kandidat za Nobelovu nagradu.

Istraživanja koja je proveo u Čikagu direktno su uticala na spasavanje ljudskih života.

“Svjetska naučna zajednica je izgubila velikana, a srpska zajednica u Čikagu, cijeloj Americi i otadžbini jednog od svojih najsvijetlijih predstavnika i ambasadora”, ističe se u tekstu ovog portala.

Sahrana gospodina Đorđevića će se obaviti u subotu, 21. februara 2026. godine u Čikagu.