Kategorija: Svijet

Izrael je bio spreman da obori avion kompanije Flajdubai nakon što je kopilot napao kapetana i pokušao da preuzme kontrolu nad letjelicom, čak i uz više od 150 Izraelaca u avionu, izjavila su dva izraelska izvora upoznata sa situacijom za CBS.

Let iz Dubaija za Tel Aviv prošle nedjelje naglo je izgubio visinu, nakon čega je izraelsko ratno vazduhoplovstvo pokušalo da uspostavi kontakt sa kokpitom.

Borbeni avioni su podignuti, a izraelski vazdušni prostor zatvoren.

Izrael je povukao svoje avione nakon što je avion, oko 640 kilometara od izraelske teritorije, promijenio kurs ka Saudijskoj Arabiji, koja je takođe podigla borbene avione.

Prema izvještajima iz aviona, kapetan je uspio da se izbori sa kopilotom i otključa vrata kokpita.

Putnici i članovi posade zatim su savladali kopilota, dok su dva pilota koji nisu bili na dužnosti preuzela kontrolu nad avionom i prinudno ga spustila u Tabuku u Saudijskoj Arabiji.

Prema izraelskom protokolu, u slučaju sumnje na otmicu i gubitka radio-veze, borbeni avioni bi najprije pokušali da vizuelno procijene situaciju u kokpitu i kabini.

Ukoliko bi se utvrdilo da je avion otet, odluku o njegovom obaranju mogao bi da donese samo premijer.

Izraelski zvaničnik rekao je za CBS da je kopilot tokom ispitivanja u Ujedinjenim Arapskim Emiratima rekao da je napad planirao i prije zaposlenja u Flajdubai i da je namjeravao da sruši avion na aerodrom Ben Gurion.

Prema izvorima upoznatim sa istragom, prvi nalazi ukazuju da je pokušaj otmice vjerovatno bio napad usamljenog počinioca.

Istraga je u toku, prenosi RTRS.

Američki predsjednik Donald Tramp izjavio je danas da Sjedinjene Američke Države imaju veoma dobre odnose sa Srbijom.

Odgovarajući na pitanje novinara pred Bijelom kućom o strateškom dijalogu koji je pokrenut između dvije zemlje, kao i o saradnji Beograda i Vašingtona, Tramp je odgovorio:

– Imamo veoma dobre odnose sa Srbijom.

SAD i Srbija potpisale su Memorandum o razumijevanju o energetskoj infrastrukturi i regionalnoj energetskoj sigurnosti u okviru procesa strateškog dijaloga održanog 17. jula u Vašingtonu.

Ministar spoljnih poslova Srbije u tehničkom mandatu Marko Đurić i državni sekretar SAD Marko Rubio otvorili su prvu rundu strateškog dijaloga Srbije i SAD sredinom jula u Vašingtonu, a iz Ministarstva spoljnih poslova tada je saopšteno da je time započeto novo poglavlje u odnosima dvije zemlje.

Đurić je tada istakao da prvi put u istoriji Srbija i SAD podižu odnose na nivo strateškog partnerstva.

– Ovo znači da SAD i administracija predsjednika (Donalda) Trampa šalju snažnu poruku ne samo prema Srbiji i našoj administraciji i našem narodu, već jednu snažnu poruku prema američkim institucijama da je Srbija doživljena kao partner i kao prijateljska zemlja – poručio je Đurić, prenosi RTRS.

Španski premijer Pedro Sančez raspisao je vanredne izbore za 29. novembar, glasanje koje bi moglo da označi kraj posljednje velike socijalističke vlade u EU i ukloni sa scene jednog od glavnih evropskih kritičara američkog predsjednika Donalda Trampa, prenosi RTRS.

Već oslabljen aferama sa korupcijom koje su potresale Socijalističku partiju, Sančez je pretrpio novi udarac tokom ljeta, kada se suočio sa oštrim kritikama zbog načina na koji je upravljao migrantskom krizom u sjevernoafričkoj eksklavi Seuta.

Bolna tema nepristupačnih cijena stanovanja, na vrhu liste briga španskih birača i povod protesta širom zemlje, konačno ga je podstakla da raspiše prijevremene izbore, u pokušaju da preuzme inicijativu na terenu koji bi, prema njegovom mišljenju, mogao da mu ide u prilog.

Poslanici su u petak odbacili dva prijedloga zakona čiji je cilj bio rješavanje stambene krize. Kriza je od prošle nedjelje izazvala velike proteste nakon iseljenja 87-godišnje Marikarmen Abaskal iz stana u Madridu u kojem je živjela od 1956. Iako je Sančez stekao reputaciju majstora političkog oporavka, pred njim je težak zadatak da ovu krizu pretvori u svoju korist.

Istraživanja ubjedljivo ukazuju da će zemlja izabrati vladu koju predvodi Narodna partija desnog centra, koju trenutno podržava 34 odsto biračkog tijela, u poređenju sa 26 odsto podrške Socijalističkoj partiji. Narodna partija bi vjerovatno ušla u koaliciju sa krajnje desničarskom strankom Voks, za koju ankete predviđaju 18 odsto glasova.

Dok mu je popularnost u zemlji opala, Sančez je tokom protekle godine stekao ugled na međunarodnoj sceni kao jedan od zapadnih lidera koji su najoštrije osudili i Trampa i izraelskog premijera Benjamina Netanjahua zbog sukoba u Gazi i situacije u vezi sa Iranom.

Nobelovu nagradu za medicinu ove godine dobili su Karl Dajserot, Peter Hegeman i Georg Nagel za otkrića u vezi sa svjetlosno kontrolisanim jonskim kanalima i optogenetikom, saopštio je Nobelov komitet, prenosi RTRS.

„Razumijevanje kako mozak formira sjećanja, osjećanja i ponašanja dugo je bio san istraživača“, navodi se i dodaje da optogenetika „omogućava uključivanje ili isključivanje aktivnosti pojedinačnih nervnih ćelija u živom mozgu“. Metoda se sada koristi u laboratorijama širom svijeta da bi se otkrile misterije mozga.

Dajserot je američki naučnik koji sarađuje sa Medicinskim institutom Hauard Hjuz i Univerzitetom Stanford. Hegeman je njemački stručnjak na Humboltovom univerzitetu u Berlinu, a njegov sunarodnik Nagel radi na Univerzitetu u Vircburgu. Trojica će ravnopravno podijeliti novčani dio nagrade od oko milion evra.

Izvoz sirove nafte sa Bliskog istoka porastao je iznad predratnog nivoa u četiri od sedam dana posljednje sedmice septembra, pokazali su podaci iz brodarske industrije koje je objavila kompanija Kepler, javlja ATV.

Izvoz iz regiona premašio je predratni nivo 24. septembra i između 27. i 29. septembra, porastavši na 19,5 miliona do 22,5 miliona barela dnevno. U prosjeku je iznosio 18 miliona barela dnevno između marta 2025. i februara ove godine, prije rata SAD i Izraela sa Iranom.

Sedmodnevni prosjek izvoza sirove nafte bio je 18,5 miliona barela dnevno na dan 1. oktobra. To uključuje tranzit preko Ormuskog moreuza, Crvenog mora, izvoz sa terminala i transfer sa broda na brod u Omanskom zalivu.

Ukupna proizvodnja sirove nafte, derivata i hemikalija u sedam dana do 30. septembra iznosila je u prosjeku 22,4 miliona barela dnevno. Količina tečnog prirodnog gasa koji izlazi iz Ormuskog moreuza takođe je porasla u septembru na najviši mjesečni nivo od februara. Brojke isključuju brodove koji su možda prošli sa isključenim transponderima da bi izbjegli otkrivanje, prenosi Srna.

Godinu dana nakon što je londonski Viši sud donio istorijsku presudu u korist globalnih lizing kuća, finansijski potres nastao zaplijenom više od 400 putničkih aviona u Rusiji i dalje diktira uslove u svjetskoj avio-industriji, javlja B92.

Dok se u Londonu privode kraju konačne isplate odšteta teške više od osam milijardi dolara, putnici širom svijeta posljedice osjete u novčanicima, kroz sve skuplje karte.

Sve je počelo poslije zapadnih sankcija i odgovora Moskve, kada su ruske vlasti odobrile domaćim kompanijama da zadrže i preregistruju više od 400 aviona iznajmljenih od zapadnih lizing giganta poput Erkepa i SMBC Aviejšen kapitala. Ukupna vrijednost flote procijenjena je na desetine milijardi dolara.

Pokušaji fizičkog vraćanja letjelica propali su, pa su vlasnici aktivirali osiguravajuće polise. Vodeće kuće, predvođene londonskim gigantom Lojds, dugo su odbijale isplatu uz obrazloženje da masovna zapljena pod režimom međunarodnih sankcija nije pokrivena standardnim polisama za ratne rizike. Pokrenuti su složeni postupci u kojima su učestvovale stotine advokata i predstavnici više od 40 globalnih korporacija.

Iako je sud presudio u korist vlasnika, spor je izmijenio sistem osiguranja. Zbog gubitaka osiguravača i reosiguravajućih fondova premije za svjetske kompanije u protekloj godini drastično su porasle. Troškovi su prebačeni na putnike, pa su cijene letova dostigle rekordne iznose. Uslovi iznajmljivanja za kompanije iz zemalja sa povišenim geopolitičkim rizikom postali su rigorozniji i skuplji, čime je slučaj trajno promijenio pravila u globalnom vazdušnom saobraćaju.

Sjedinjene Američke Države vratile su bombardere dugog dometa u matične baze u Americi nakon nespecificirane nove prijetnje. To dolazi nekoliko dana nakon što je britanska vlada uhapsila više osoba u vezi sa navodnim iranskim planom čija je meta bila vazdušna baza u Ujedinjenom Kraljevstvu gdje su avioni bili stacionirani, piše Klix.

„Sada možemo potvrditi da su se svi američki bombarderi, koji su bili raspoređeni u bazi RAF Fairford, vratili u svoje matične baze u Sjedinjenim Američkim Državama“, izjavio je zvaničnik za Si-En-En. Izvor upoznat sa situacijom nazvao je najnoviju prijetnju „incidentom iz stvarnog svijeta“. Neobično je da vojska vrati bombardere u matične baze umjesto da ih rasporedi u drugu bazu u regiji.

Baza Kraljevskog ratnog vazduhoplovstva u Ferfordu korišćena je za raspoređivanje bombardera B-1 uključenih u rat protiv Irana i služi kao operativna lokacija za Komandu globalnih udara SAD, zaduženu za udare na velike udaljenosti.

Premještanje je uslijedilo tokom istrage o navodnoj zavjeri. Britanska policija je 27. septembra uhapsila petoricu muškaraca u blizini baze pod sumnjom za terorizam i krivična djela povezana sa eksplozivom. Identifikovani su samo kao britanski državljani od 23 do 25 godina iz područja Londona, brzo pušteni uz kauciju, a u tri kombija nije pronađen eksploziv. Puštanje je izazvalo kritike predsjednika Donalda Trampa. Muškarac od 25 godina sa dvojnim britansko-iranskim državljanstvom uhapšen je u četvrtak u vezi sa navodnim planom.

Britanski premijer Endi Bernam izjavio je prošle sedmice da postoje snažne indicije da je Iran bio umiješan. Te ocjene idu uz procjenu SAD da je uključen strani akter. Državni sekretar Marko Rubio rekao je da su „ruke stranog aktera“ bile umiješane, ali je odbio detalje u intervjuu za Foks njuz. „Mislim da nas to povezuje sa stvarnošću ovdje. Imamo posla s elementima u svijetu, a u slučaju Irana na primjer, koji su otvoreno prijetili napadima na američke interese širom svijeta“, rekao je.

Iran je negirao umiješanost, optužbe nazvao neosnovanim i pozvao britanskog ambasadora u Teheranu na razgovor.

Portparol iranskog ministarstva spoljnih poslova Ismail Bagei upozorio je da će svako naredno korišćenje teritorija zemalja u regionu Bliskog istoka za napade na Iran izazvati drugačiji i odlučan odgovor Teherana, javljaju Nezavisne.

Naglasio je da Iran očekuje od susjeda da se pridržavaju principa dobrosusjedskih odnosa i da preispitaju svoje postupke, prenosi iranska državna agencija Pres TV. „Ako u budućnosti budemo svjedoci nove agresije SAD i cionističkog režima i ako teritorija susjednih zemalja bude iskorišćena za napade na Iran, odgovor će svakako biti drugačiji“, upozorio je, prenosi Tanjug.

Sve zemlje u regionu, rekao je, imaju gorko iskustvo sa vojnim prisustvom i intervencijama SAD i poručio da su te zemlje i Iran „vječni susjedi“. Iran je brzo i jasno prenio nezadovoljstvo zemljama u regionu, posebno onima koje su obezbijedile teritoriju i logistiku SAD i izraelskom režimu tokom vojne agresije. Te zemlje, istakao je, snose međunarodnu odgovornost zbog učešća u agresivnim akcijama. Podsjetio je da su na marginama Generalne skupštine UN iranski zvaničnici imali dobre sastanke sa gotovo svim zemljama južnog dijela Persijskog zaliva.

Osvrnuo se i na prisustvo izraelskog premijera u Ujedinjenim Arapskim Emiratima i upozorio da cionistički režim pokušava da posije razdor u regionu. Pozvao je susjedne države da ne dozvole da njihove kapacitete i teritoriju zloupotrijebe strane koje nisu pokazale nikakvo poštovanje prema bezbjednosti i prosperitetu regiona.