Kategorija: Svijet

Važno je spriječiti da evroazijski region postane arena konfrontacije, izjavio je ministar spoljnih poslova Ruske Federacije Sergej Lavrov na Sastanku Savjeta ministara spoljnih poslova ODKB u proširenom formatu.

– Upravo u Evroaziji, upravo na našem kontinentu se odvijaju procesi koji direktno utiču na formiranje pravednijeg multipolarnog svjetskog poretka. Prije svega, riječ je o uspostavljanju i jačanju novih svetskih centara i njihovih integracionih udruženja – rekao je Lavrov, prenosi RT Balkan.

Očigledno je da policentrična arhitektura treba da se zasniva na principima Povelje UN, u cijelosti i njihovoj međusobnoj povezanosti, rekao je Lavrov.

Kako je dodao, ovo se odnosi na uvažavanje kulturne i civilizacijske raznolikosti, kao i pravo naroda da sami biraju puteve i modele razvoja.

– Mi ne prihvatamo kršenje osnova međunarodnog prava i želju da se svoji problemi rješavaju na račun drugih, posebno silom. Sve to ne vodi ka miru, već ka haosu na međunarodnoj areni, zaoštravanju starih i pojavi novih konflikata – ocijenio je on.

Prema njegovim riječima, jedan od primjera takve destruktivne linije je aktivno uvlačenje Ukrajine u NATO.

– Sistem bezbjednosti u Evropi je potpuno razrušen rukama naših zapadnih kolega, likvidirani su svi najvažniji sporazumi o kontroli naoružanja – naglasio je ruski ministar.

Kako je istakao, ne smiju se dopustiti krize poput ukrajinske, zato je predsjednik Rusije ranije predložio formiranje evroazijske bezbjednosne arhitekture.

Sastanak ministara u užem formatu je bio konstruktivan i poverljiv.

– Po tradiciji, razgovarali smo o pitanjima multilateralne saradnje u okviru ODKB. Razmijenili smo mišljenja o međunarodnoj problematici, procene situacije u regionima kolektivne bezbjednosti – rekao je Lavrov.

Prema njegovim riječima, članice imaju isto mišljenje o zajedničkim koracima o jačanju potencijala ODKB, koja predstavlja “važan stabilizacioni faktor u zajedničkom evroazijskom regionu”.

Iran je rano jutros, 10. juna, pokrenuo napade na američke vojne ciljeve u Jordanu, Kuvajtu i Bahreinu, kao odgovor na prethodne američke udare na iranske vojne položaje.

Najnovija eskalacija dodatno je povećala strahovanja od širenja sukoba na Bliskom istoku i udaljila mogućnost brzog diplomatskog rješenja između Vašingtona i Teherana.

Iranski Korpus islamske revolucionarne garde (IRGC) saopštio je da su meta napada bile američka baza Al Azrak u Jordanu, baza Ali Al Salem u Kuvajtu, kao i sjedište Pete flote američke mornarice u Bahreinu.

Prema navodima iranskih državnih medija, korištene su rakete dugog dometa i dronovi, a IRGC tvrdi da su pogođeni brojni vojni objekti povezani sa američkim snagama u regionu.

Jordan presreo rakete

Jordanske oružane snage saopštile su da su njihovi sistemi protivvazdušne odbrane presreli i oborili pet projektila lansiranih iz Irana prema području Al Azraka u provinciji Zarka.

Vlasti su navele da su krhotine projektila pale na teritoriju Jordana, ali da nije bilo povrijeđenih niti materijalne štete. Na teren su upućeni vojni inženjerski timovi radi uklanjanja ostataka raketa i eventualnih neeksplodiranih sredstava.

Jordan je poručio da neće tolerisati narušavanje svog vazdušnog prostora i da su oružane snage u stanju pune pripravnosti, prenio je Tanjug.

Sirene i snažan bljesak u Bahreinu

Tokom noći širom Bahreina oglasile su se sirene za vazdušnu opasnost nakon što je Iran objavio da je gađao američku Petu flotu sa sjedištem u Manami.

Ministarstvo unutrašnjih poslova Bahreina pozvalo je građane da potraže najbliže sigurno sklonište i prate uputstva nadležnih službi.

Dodatnu pažnju izazvao je snimak nadzorne kamere koji prikazuje snažan bljesak u pravcu baze američke Pete flote. Prema dostupnim informacijama, bljesak je zabilježen svega nekoliko minuta nakon što su aktivirane sirene za uzbunu.

Uzrok eksplozije za sada nije zvanično potvrđen, ali je IRGC prethodno saopštio da je upravo taj vojni kompleks bio jedna od glavnih meta napada dronovima.

🚨 İran'dan fırlatılan bir füzenin Bahreyn'i vurduğu an. pic.twitter.com/1Trfh8WDLZ

— Kongar (@ultrarrow) June 10, 2026

Kuvajt aktivirao protivvazdušnu odbranu

Generalštab kuvajtske vojske saopštio je da su sistemi protivvazdušne odbrane djelovali protiv neprijateljskih vazdušnih ciljeva iznad teritorije zemlje.

Građanima je upućen poziv da prate isključivo informacije koje objavljuju nadležni državni organi i da se pridržavaju bezbjednosnih uputstava.

Teheran tvrdi da je uništio vojne ciljeve

Iranski Korpus islamske revolucionarne garde tvrdi da su rakete pogodile četiri ključna objekta u američkoj bazi u Jordanu, uključujući hangare za borbene avione F-35 i glavni komandno-kontrolni centar.

IRGC navodi da je riječ o završnoj fazi šire operacije odmazde tokom koje je pogođena ukupno 21 meta povezana sa američkim vojnim prisustvom u regionu.

U saopštenju se dodaje da je tokom operacije oboren i američki dron MQ-9 iznad iranskog vazdušnog prostora.

Sve počelo nakon obaranja helikoptera Apač

Najnoviji razvoj događaja uslijedio je nakon što je američka Centralna komanda (CENTCOM) saopštila da je izvela nove udare na Iran kao odgovor na obaranje američkog vojnog helikoptera AH-64 Apač u blizini Ormuskog moreuza.

Prema navodima CENTCOM-a, helikopter je pogođen iranskim dronom Šahed, nakon čega se srušio. Američki vojnici su spaseni u roku od dva časa i nalaze se u stabilnom stanju.

Predsjednik SAD Donald Tramp naredio je, kako je navedeno, „proporcionalan odgovor na neopravdanu iransku agresiju“, a američka vojska je potom gađala sisteme protivvazdušne odbrane, radare i komandne položaje u blizini Ormuskog moreuza.

Iran je odmah zaprijetio odgovorom.

Iranski ministar spoljnih poslova Abas Arakči poručio je da Teheran preferira diplomatiju, ali da će na svaki napad odgovoriti.

„Naše moćne oružane snage neće ostaviti nijedan napad ili prijetnju bez odgovora“, naveo je Arakči.

Teheran upozorava na nove udare

IRGC je nakon jutrošnjih napada saopštio da su njihove snage spremne za „razoran i odlučan odgovor“ na svaku novu američku vojnu akciju.

Istovremeno su upozorili da će Vašington snositi punu odgovornost za posljedice eventualne dalje eskalacije sukoba u regionu.

Broj žrtava zemljotresa magnitude 7,8 stepeni Rihterove skale koji je u ponedjeljak pogodio oblast Sarangani na filipinskom ostrvu Mindanao porastao je na 45, a više od 487 ljudi je povrijeđeno, dok se još 17 osoba vodi kao nestalo, saopštila je tamošnja Nacionalna agencija za vanredne situacije.

Filipinske vlasti su navele i da je zemljotresom pogođeno više od 33.000 domaćinstava, odnosno skoro 150.000 ljudi, a preko 41.000 pogođenih stanovnika je raseljeno.

Što se tiče materijalne štete, oštećeno je ukupno 238 infrastrukturnih objekata, uključujući bolnice, škole i mostove, zajedno sa skoro 3.000 kuća, prenosi agencija Sinhua.

Agencija je u saopštenju dodala da se potres osjetio u većem dijelu Mindanaoa i dijelovima centralnih Filipina, a od glavnog potresa zabilježeno je više od 1.700 naknadnih potresa.

Filipinler'de meydana gelen 7.8 büyüklüğündeki deprem sırasında, bir okuldaki öğretmenlerin öğrencilerini koruduğu anlar görüntülendi. pic.twitter.com/NIy3XUfdnU https://t.co/UUw9pjGqo5

— BPT (@bpthaber) June 8, 2026

Operacije potrage i spasavanja u pogođenim područjima su i dalje u toku.

Filipini se nalaze na pacifičkom “vatrenom prstenu”, području intenzivne seizmičke i vulkanske aktivnosti, zbog čega su česti zemljotresi i erupcije vulkana.

Arhipelag godišnje pogodi oko 20 tajfuna i tropskih oluja, što ga svrstava među zemlje najizloženije prirodnim katastrofama na svijetu, prenosi RTS.

Kineski hirurzi izveli su prvu kombinovanu transplantaciju genetski modifikovane svinjske jetre i dva svinjska bubrega u ljudsko tijelo, što se smatra važnim iskorakom u oblasti ksenotransplantacije.

Zahvat je obavljen na 53-godišnjem pacijentu sa moždanom smrću u Drugoj pridruženoj bolnici Medicinskog univerziteta Guangsi, uz saglasnost porodice.

Tim je koristio organe genetski izmijenjene svinje, a cilj istraživanja bio je da se provjeri mogu li više životinjskih organa istovremeno funkcionisati u ljudskom organizmu.

Organi radili gotovo pet dana

Prema navodima kineskih istraživača, presađena jetra i oba bubrega funkcionisali su gotovo pet dana bez znakova hiperakutnog odbacivanja, jedne od najvećih prepreka u transplantacijama između različitih vrsta.

Jetra je proizvodila žuč, dok su bubrezi stvarali urin i održavali stabilan protok krvi, što je pokazalo da organi mogu koordinisano raditi u ljudskom tijelu.

Donorska svinja imala je šest genetskih izmjena: uklonjena su tri svinjska gena povezana sa imunološkim odbacivanjem, dok su dodata tri ljudska gena radi bolje kompatibilnosti.

Nada za pacijente koji čekaju organe

Ksenotransplantacija, odnosno presađivanje organa sa životinja na ljude, posljednjih godina sve više se istražuje kao moguće rješenje za hronični nedostatak donorskih organa širom svijeta.

Kineski ljekari su i ranije bilježili napretke u ovoj oblasti, uključujući eksperimente sa svinjskom jetrom, bubrezima i plućima, ali ovo je prvi put da je u jednom ljudskom tijelu istovremeno testirano više svinjskih organa.

Stručnjaci naglašavaju da je riječ o naučnoj studiji, a ne o dugoročnom liječenju pacijenta, te da ostaju veliki izazovi u vezi sa dugoročnim preživljavanjem organa, imunitetom i bezbjednošću takvih zahvata, navodi “Anadolija“.

Ipak, rezultati se smatraju važnim dokazom da bi genetski modifikovani životinjski organi jednog dana mogli pomoći pacijentima koji mjesecima ili godinama čekaju transplantaciju.

Evropsko tržište droga postaje sve složenije i opasnije, upozorila je Agencija Evropske unije za droge (EUDA) u svom najnovijem godišnjem izvještaju.

Analiza, koja obuhvata svih 27 članica Evropske unije, kao i Norvešku i Tursku, pokazuje da raste ne samo dostupnost narkotika, već i njihova snaga, raznovrsnost i nepredvidivost.

Posebnu zabrinutost izaziva pojava novih sintetičkih opioida, izuzetno potentnih supstanci koje mogu izazvati smrtonosno predoziranje i u veoma malim količinama.

Izvršna direktorica EUDA Lorin Nolan upozorila je da je samo jedan gram pojedinih novih opioida dovoljan za nekoliko hiljada smrtonosnih doza.

“Granica između upotrebe i predoziranja izuzetno je mala, a korisnici često i ne znaju šta zapravo uzimaju”, naglasila je Nolan.

Prema procjenama agencije, najmanje 7.600 ljudi preminulo je od posljedica predoziranja u Evropskoj uniji tokom 2024. godine, pri čemu su opioidi i dalje vodeći uzrok smrtnih slučajeva povezanih sa drogama.

Nove psihoaktivne supstance pojavljuju se svake sedmice

Izvještaj pokazuje da se na evropskom tržištu svake sedmice pojavi nova psihoaktivna supstanca, navodi “EuroNews“. Samo tokom 2025. godine prvi put je registrovano 50 novih droga, dok EUDA trenutno prati više od 1.050 različitih psihoaktivnih jedinjenja.

Stručnjaci upozoravaju da ovakva dinamika otežava rad zdravstvenih službi i policijskih agencija, jer se nove supstance često pojavljuju brže nego što ih zakonodavstvo može regulisati.

Kanabis ostaje najraširenija droga

Kanabis je i dalje najčešće korišćena ilegalna droga u Evropi, a prema procjenama agencije tokom posljednjih godinu dana koristilo ga je gotovo 25 miliona odraslih osoba.

Međutim, EUDA upozorava da se i ovo tržište značajno promijenilo. U Evropu stiže sve više proizvoda sa visokim sadržajem THC-a, glavne psihoaktivne supstance u kanabisu, uključujući koncentrate, ekstrakte i jestive proizvode.

Prema riječima Lorin Nolan, pojedine vrste hašiša danas sadrže i do 33 odsto THC-a, što povećava rizik od psihičkih poremećaja, uključujući psihoze kod dugotrajnih korisnika.

Dodatni problem predstavljaju slučajevi kontaminacije kanabisa sintetičkim kanabinoidima i ostacima pesticida, koji mogu izazvati ozbiljne zdravstvene komplikacije.

Kokain i dalje veliki problem

Iako je tokom 2024. godine zaplijenjeno manje kokaina nego godinu ranije – 330 tona u odnosu na 419 tona – broj pojedinačnih zapljena je porastao.

To ukazuje na promjenu taktike krijumčara, koji sve češće koriste manje pošiljke kako bi izbjegli otkrivanje. Kokain ostaje jedna od najproblematičnijih droga u Evropi i čini oko trećine svih slučajeva osoba koje traže liječenje zbog zavisnosti.

Zbog rastućih zdravstvenih i bezbjednosnih prijetnji, Evropska unija pozvala je države članice da dodatno ulažu u sisteme praćenja tržišta droga, prevenciju i liječenje zavisnosti.

Agencija naglašava da je za uspješnu borbu protiv ovog problema neophodan uravnotežen pristup koji podjednako uključuje suzbijanje ponude narkotika, smanjenje potražnje i zaštitu javnog zdravlja.

Sve veća snaga droga i pojava novih supstanci, upozoravaju stručnjaci, predstavljaju jedan od najvećih izazova za evropske zdravstvene sisteme u narednim godinama.

Glavni tužilac Međunarodnog krivičnog suda (ICC) Karim Kan suspendovan je sa dužnosti nakon što je disciplinski postupak pokrenut zbog optužbi za seksualno zlostavljanje ušao u završnu fazu, a o njegovoj sudbini sada će odlučivati države članice suda.

Ruski predsjednik Vladimir Putin iskoristio je Međunarodni ekonomski forum u Sankt Peterburgu (SPIEF 2026) kako bi odbacio tvrdnje o stagnaciji ruske ekonomije i uvjerio domaću i međunarodnu javnost da zemlja zadržava stabilan razvojni kurs uprkos četvrtoj godini rata u Ukrajini.

Odgovarajući na pitanja o usporavanju privrednog rasta, Putin je parafrazirao poznatu izjavu američkog pisca Marka Tvena, poručivši da su “glasine o smrti ruske ekonomije uveliko pretjerane”.

Tokom obraćanja na forumu naglasio je da ne vidi neposredne prijetnje po rusku ekonomiju, ističući da je zemlja dostigla nivoe sa kojima evropske ekonomije žive godinama te da je dalji napredak zagarantovan.

Različite procjene ekonomskog stanja

Ipak, optimizam Kremlja nije u potpunosti usklađen sa procjenama ruskog Ministarstva ekonomije, koje je nedavno smanjilo prognozu privrednog rasta za 2026. godinu sa 1.3 na svega 0.4 odsto.

S druge strane, Međunarodni monetarni fond povećao je procjenu rasta ruskog BDP-a na 1.1 odsto, navodeći rast cijena nafte i sirovina kao jedan od ključnih razloga.

Putin je priznao da budžetski deficit raste i trenutno iznosi 2.6 odsto BDP-a, ali je naglasio da je i dalje niži od prosjeka Evropske unije i Sjedinjenih Američkih Država.

Uprkos tome, pojedini zvaničnici ruskog Ministarstva finansija i Centralne banke upozoravaju da bi dugoročno finansiranje rastućih vojnih izdataka moglo predstavljati ozbiljan izazov za državni budžet.

Okretanje ka BRIKS-u i Globalnom jugu

Ovogodišnji forum, koji je okupio više od 20.000 učesnika iz oko 130 zemalja, poslužio je kao platforma za promociju ruskog ekonomskog zaokreta prema zemljama BRIKS-a i Globalnog juga.

Dok je prisustvo zapadnih investitora i zvaničnika bilo znatno manje nego prije početka rata u Ukrajini, delegacije iz Azije, Afrike i Evroazije bile su među najbrojnijima.

Posebna pažnja posvećena je Saudijskoj Arabiji, ovogodišnjoj zemlji gostu, koja je tokom foruma potpisala čak 30 sporazuma o saradnji u oblastima energetike, obrazovanja i turizma, navodi “responsiblestatecraft“.

Putin je tom prilikom poručio da se svjetski ekonomski poredak ubrzano mijenja i da zemlje BRIKS-a danas generišu gotovo polovinu globalnog privrednog rasta, predstavljajući temelj novog multipolarnog ekonomskog sistema koji Rusija želi da predvodi zajedno sa svojim partnerima.

Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Tramp izjavio je da bi u narednih nekoliko dana mogao da predstavi prijedlog sporazuma sa Iranom, navodeći da pregovori “idu veoma dobro”.

Govoreći novinarima nakon praćenja finala NBA lige u Njujorku, Tramp je rekao da vjeruje da je moguće da se u skoroj budućnosti postigne dogovor sa Teheranom, prenio je Skaj njuz.

Komentarišući najnovije sukobe između Izraela i Irana, Tramp je naveo da je izraelski premijer Benjamin Netanijahu odgovorio na prethodne događaje, ali je dodao da su se “obje strane složile” da obustave dalju eskalaciju.

Takođe je ocijenio da bi Ormuski moreuz mogao ponovo da bude otvoren za plovidbu u naredna dva do tri dana.

Govoreći o američkom vojnom helikopteru AH-64 Apač koji se srušio u blizini Ormuskog moreuza, Tramp je rekao da su članovi posade bezbjedni i da su dobro.

Demokrate u saveznoj državi Njujork usvojile su prijedlog zakona kojim bi se u pojedinim odredbama koje se odnose na starateljstvo nad djecom i roditeljska prava promijenili tradicionalni termini “majka” i “otac”.

Prema tekstu prijedloga, izraz “majka” bio bi zamijenjen terminom “roditelj koji nosi dijete”, dok bi “otac” postao “roditelj koji ne nosi dijete”.

Takođe, termin “očinstvo” zamijenio bi se širim pojmom “roditeljstvo”. Nakon što je zakon prošao kroz Predstavnički dom u martu, ove sedmice dobio je podršku i u Senatu države Njujork, pa sada čeka odluku guvernerke Keti Hokul.

Podrška inkluzivnosti i oštre kritike opozicije

Predlagači zakona tvrde da je cilj izmjena da se zakonodavstvo uskladi sa savremenim društvenim okolnostima i učini inkluzivnijim za sve oblike porodica, uključujući istopolne parove i transrodne osobe.

Guvernerka Hokul izjavila je da još nije detaljno upoznata sa prijedlogom te da će ga razmotriti prije donošenja konačne odluke.

“Neću komentarisati zakon dok traje procedura razmatranja”, poručila je Hokulova ona novinarima.

Republikanci su, međutim, oštro reagovali na usvojeni prijedlog, navodi “Fox“. Kandidat za guvernera Brus Blejkman optužio je administraciju demokrata da vodi “rat protiv porodice”, poručivši da će se, ukoliko bude izabran, zalagati za očuvanje termina majka i otac u zakonima države.

Slične kritike iznijela je i republikanska kongresmenka Klaudija Teni, koja smatra da se ovakvim izmjenama brišu tradicionalne porodične odrednice.

Dio šire rasprave u SAD

Ovaj prijedlog dio je šire debate koja se posljednjih godina vodi širom Sjedinjenih Američkih Država o upotrebi rodno neutralnog jezika u zakonima, obrazovanju i javnim institucijama.

Dok pristalice smatraju da takve promjene bolje odražavaju raznolikost savremenog društva, protivnici upozoravaju da se time narušavaju tradicionalni pojmovi porodice.

Konačna odluka sada je u rukama guvernerke Hokul, koja do kraja godine može potpisati zakon ili uložiti veto. Ishod njenog poteza mogao bi imati značajan politički odjek uoči narednih izbornih kampanja u Njujorku.

 

Američki predsjednik Donald Tramp napustio je intervju na NBC-u nakon što je voditeljka Kristen Velker više puta tražila da pruži dokaze za njegove tvrdnje da su predizbori u Kaliforniji i predsjednički izbori 2020. godine bili “namješteni”.

Tokom intervjua, Tramp je izjavio da su aktuelni predizbori u Kaliforniji i predsjednički izbori 2020. godine bili “namješteni”, a nakon što je voditeljka više puta tražila dokaze za tu tvrdnju, Tramp je rekao da je “dovoljno samo da pogleda”, prenosi Bi-Bi-Si.

Velker je insistirala da to nije konkretan dokaz, a Tramp je odgovorio da zemlja nikada neće biti velika ukoliko štampa nije poštena.

Voditeljka je pokušala da nastavi sa intervjuom, međutim, Tramp je svojoj pratnji rekao da napušta snimanje.

– Izvini, hajde da završimo ovo. Dosta mi je. Hvala ti draga, lijepo se provedi – rekao je Tramp voditeljki prije nego što je napustio intervju.

Nakon emitovanja, Velker se oglasila rekavši da će američki predsjednik ponovo gostovati u emisiji.

– Razgovarala sam sa predsjednikom Trampom u subotu. Pristao je da ponovo razgovara sa mnom u emisiji – navodi se u saopštenju.

Tramp je, tokom okruglog stola sa farmerima, odmah nakon snimanja priznao da je došlo do rasprave i naveo da je “bio pomalo iznerviran zbog kiše”, da nije bio zadovoljan, ali da su se “na kraju ipak lijepo proveli”.

Intervju je sniman u štali u Viskonsinu, gdje je Tramp prisustvovao događaju sa farmerima, a više puta je odlagan zbog tehničkih problema.

U Kaliforniji se i dalje prebrojavaju glasovi nakon predizbora kako bi se utvrdilo koja dva kandidata iz više izbornih trka, prolaze dalje i nalaze se na glasačkom listiću na novembarskim međuizborima.

Brojanje glasova u Kaliforniji često traje duže usljed velikog broja glasova koji su poslati poštom, kao i složenih procedura obrade.