VRBAS Media

Kategorija: Svijet

  • Moskva objavila koliko je EU izgubila zbog antiruskih sankcija

    Moskva objavila koliko je EU izgubila zbog antiruskih sankcija

    Ministarstvo spoljnih poslova Rusije saopštilo je da su ekonomije evropskih zemalja od 2022. do 2025. godine izgubile do 1,6 biliona evra zbog antiruskih sankcia.

    “Posljednjih godina Rusija je izložena mjerama ekonomskog pritiska sa strane zapadnih zemalja. Uprkos tome, ruska ekonomija pokazala je visok stepen otpornosti i prilagodljivosti, nastavila siguran rast. Postalo je očigledno da jednostrane prinudne mjere nanose težak udarac samim inicijatorima”, navodi se u saopštenju povodom zasjedanja Generalne skupštine UN posvećenog Međunarodnom danu borbe protiv jednostranih prinudnih mjera, prenose Novosti.rs.

    U saopštenju se dodaje da je Moskva uvjerena da takva sredstva pritiska ozbiljno ometaju formiranje pravednog i ravnopravnog policentričnog svjetskog poretka

    “Takve mere služe kao jedan od glavnih instrumenata neokolonijalne politike kolektivnog Zapada. Njen cilj je jasan – zadržati izmičuću dominaciju, lišiti zemlje Svjetske većine prava na samostalan politički izbor, i usporiti njihov tehnološki i industrijski razvoj”, istakli su u MID-u.

    Takođe je navedeno da će Moskva zajedno sa odgovornim članicama Svjetske većine nastaviti da se bori protiv nezakonitih jednostranih mjera i drugih oblika neokolonijalizma.

    Zapad je pojačao ekonomski pritisak na Rusiju zbog događaja u Ukrajini, što je dovelo do rasta cijena električne energije, goriva i hrane u Evropi i SAD.

    Od početka specijalne operacije Evropska unija uvela je već 19 paketa restrikcija.

    Uprkos tome, Rusija se nosi sa pritiskom, dok sa Zapada često dolaze mišljenja da su uvedena ograničenja neefikasna. Istovremeno, zemljama koje su se pridružile sankcijama nedostaje hrabrosti da priznaju neuspjeh antiruske politike.

    Kako je ranije istakao predstavnik Kremlja Dmitrij Peskov, sankcije su „oružje sa dvije oštrice“. Rusija je više puta naglasila da smatra takve jednostrane mjere nezakonitim i da se protivi njima.

  • Hitrou u Londonu pod opsadom policije nakon napada suzavcem

    Hitrou u Londonu pod opsadom policije nakon napada suzavcem

    Veliki broj naoružanih pripadnika policije okružio je aerodrom Hitrou u Londonu, a kako izvještavaju britanski mediji, dogodio se “značajan incident”.

    Društvenim mrežama kruže snimci najprometnijeg aerodroma u kojem sve vrvi od hitnih službi, a sada su stigle i prve informacije o tome šta se dogodilo.

    Naime, kako piše Sky News, jedan muškarac uhapšen nakon što je više ljudi poprskano “nekakvom vrstom suzavca”, saopštila Metropoliten policija, prenosi Mondo.rs.

    “Policija je prisutna na aerodromu Hitrou dok istražujemo okolnosti napada na više ljudi jutros. Policija je pozvana u 08:11 časova u višespratnu garažu na Terminalu 3 nakon prijava da je više osoba napadnuto. Više ljudi poprskano je onim za šta se vjeruje da je vrsta suzavca od strane grupe muškaraca koji su zatim napustili mjesto incidenta. Naoružani policajci su reagovali i uhapsili jednog muškarca zbog sumnje na napad. On je u pritvoru, a istraga o pronalaženju ostalih osumnjičenih je u toku. Služba hitne pomoći Londona izašla je na teren i žrtve su prevezene u bolnicu. Ne vjeruje se da su njihove povrede opasne po život niti životno promjenljive. Trenutno ima izvijesnih ometanja saobraćaja u tom dijelu, ali Terminal 3 ostaje otvoren”, naveli sui z policije.

    Komandant Piter Stivens rekao je: “U ovoj fazi vjerujemo da je u incidentu učestvovala grupa ljudi koji se međusobno poznaju, pri čemu je svađa eskalirala i dovela do povređivanja više osoba.

    Služba hitne pomoći Londona saopštila je da je oko 8.40 proglašen “značajan incident”.

    “Došlo je do punog raspoređivanja resursa i hitna pomoć tretira situaciju kao i dalje aktivnu”, navodi se.

    Portparol londonske vatrogasne brigade rekao je: “Pozvani smo u 8.14 danas da pomognemo kolegama iz hitnih službi u incidentu u blizini Terminala 3 na aerodromu Hitrou. Vatrogasci su i dalje na licu mjesta.”

    Došlo je do poremećaja u radu metroa i željeznice, uz neka kašnjenja na linijama Elizabet i Pikadili.

  • Sijarto: Rad nuklearne elektrane “Paks” osiguran do novembra 2028. godine

    Sijarto: Rad nuklearne elektrane “Paks” osiguran do novembra 2028. godine

    Јoš jedna pošiljka ruskog goriva stigla je u mađarsku nuklearnu elektranu “Paks”, posljednja ove godine, čime su obezbijeđene dovoljne zalihe do novembra 2028. godine, izjavio je mađarski ministar spoljnih poslova Peter Sijarto.

    Prema njegovim riječima, isporuke goriva iz Rusije ove godine postale su komplikovanije zbog geopolitičke situacije i ponašanja nekih zemalja EU, koje nisu dale dozvolu.

    – U tim okolnostima ruta isporuke morala je biti nekoliko puta modifikovana, uz učešće vazdušnog i željezničkog transporta – naveo je Sijarto na društvenim mrežama.

  • Rubio: Dani cenzurisanja Amerikanaca na internetu su prošli

    Rubio: Dani cenzurisanja Amerikanaca na internetu su prošli

    Američki državni sekretar Marko Rubio poručio je da kazna Evropske komisije Iks-u nije samo napad na pomenutu platformu.

    – To je napad na sve američke tehnološke platforme i američki narod od strane stranih vlada. Dani cenzurisanja Amerikanaca na internetu su prošli – poručio je Rubio.

    Podsjećamo, Evropska komisija je društvenu mrežu Iks u vlasništvu američkog milijardera Ilona Maska sa 120 miliona evra zbog nepoštovanja propisa Evropske unije u vezi sa digitalnim uslugama, dok je platforma TikTok nagodbom je izbegla kaznu Evropske komisije.

  • Kelog: Sporazum o okončanju rata zaista blizu

    Kelog: Sporazum o okončanju rata zaista blizu

    Sporazum o okončanju rata u Ukrajini zaista je blizu, rekao je Kit Kelog, odlazeći izaslanik američkog predsjednika Donalda Trampa za Ukrajinu.

    Kelog, koji se povlači u januaru, naveo je da okončanje sukoba sada zavisi od rješavanja dva glavna otvorena pitanja – budućnosti ukrajinskog regiona Donbas i nuklearne elektrane Zaporožje, najveće u Evropi koja je pod ruskom kontrolom.

    – Ako riješimo ta dva pitanja, mislim da će se ostatak stvari prilično dobro završiti – rekao je Kelog na Reganovom nacionalnom forumu o odbrani.

    On je dodao da su napori za rješavanje sukoba u “posljednjih 10 metara”, što je, kako je rekao, uvijek najteže, ali da je rješenje zaista blizu.

    Kelog je penzionisani general-potpukovnik koji je služio u Vijetnamu, Panami i Iraku.

  • Koizumi: Kineski vojni avioni usmjerili radar na japanske borbene avione

    Koizumi: Kineski vojni avioni usmjerili radar na japanske borbene avione

    Kineski vojni avioni su u subotu usmjerili radar na borbene avione japanskih Snaga za samoodbranu (SDF) jugoistočno od glavnog ostrva Okinave, izjavio je danas japanski ministar odbrane Šindžiro Koizumi.

    Koizumi je na konferenciji za novinare rekao da su incidenti “opasni i izuzetno žalosni”, kao i da je Јapan uložio snažan protest i poručio Kini da osigura da se to ne ponovi, prenosi Kjodo njuz.

    Ministar je rekao da su kineski avioni Ј-15 sa nosača aviona Liaoning dva puta usmjeravali radar na japanske borbene avione F-15.

    – Namjere Kine su nejasne, ali ako je u pitanju lociranje (letjelica), nema potrebe da se to radi povremeno – rekao je zvaničnik japanskog Ministarstva odbrane, koji je održao konferenciju za novinare nakon Koizumija.

    Zvaničnik je rekao da, na osnovu udaljenosti između aviona koju je potvrdilo ministarstvo, japanska strana “nije učinila ništa što bi se moglo smatrati provokacijom”.

    Kineska mornarica je juče izvela trenažne letove u Tihom okeanu sa broda Liaoning, nakon što je brod prošao kroz vode kod prefekture Okinava, što je navelo japanske snage SDF da podignu avione u vazduh.

  • Orban: Evropa se sprema za rat sa Rusijom do 2030. godine, postoji odluka o tome

    Orban: Evropa se sprema za rat sa Rusijom do 2030. godine, postoji odluka o tome

    Evropa se priprema za rat sa Rusijom do 2030. godine, otkrio je premijer Mađarske Viktor Orban tokom sastanka aktivista vladajuće stranke u Kečkemetu.

     

    Orban je dodao da se Mađarska zvanično suprotstavila takvoj odluci, prenosi RT Balkan.

    – Evropski lideri su odlučili da Evropa uđe u rat. Postoji odluka u vezi s tim. Zvanična pozicija je takva da moramo biti spremni na to do 2030. godine – otkrio je Orban.

    “Mađarska tome kaže ‘ne'”, dodao je.

    Orban je naglasio da se njegova zemlja nalazi u opasnosti i dodao da je njihov cilj da spriječe vojne akcije Evropske unije. Dodao je da Budimpešta ne može da se nosi sama sa kompletnom Evropskom unijom.

    Nedavno je izjavio da, ukoliko prevlada volja Evropljana koji misle da rat treba da se nastavi i da ga treba riješiti na bojnom polju, a ne traženjem mira, rat bi mogao da se rasplamsa na teritoriji Starog kontinenta.

    Mađarski premijer najavio je i posjetu Rusiji u narednim danima.

  • Kremlj: Nova strategija SAD – pozitivan signal Moskvi

    Kremlj: Nova strategija SAD – pozitivan signal Moskvi

    Moskva smatra pozitivnom promjenom novu strategiju nacionalne bezbjednosti SAD, u kojoj, za razliku od prethodne, Rusija nije “protivnik” Sjedinjenih Država, saopštio je portparol predsjednika Rusije Dmitrij Peskov.

    – Smatramo da je to pozitivan korak – rekao je on.

    U decembru su SAD ažurirale Strategiju nacionalne bezbjednosti — prvi put u drugom predsjedničkom mandatu Donalda Trampa.

    Dokument na 33 strane objavljen je na sajtu Bijele kuće.

    U njemu se, između ostalog, govori o potrebi da se obnovi strateška stabilnost u odnosima sa Rusijom i “spriječi nenamjerna eskalacija ili širenje rata”. U Vašingtonu napominju da će za normalizaciju odnosa Rusije i Evrope biti potrebno “značajno diplomatsko učešće” SAD.

    Prema riječima Peskova, Kremlj namjerava detaljnije da se upozna sa novom strategijom i planira da je analizira. On je istakao da se pristup Vašingtona u pogledu odnosa sa Rusijom pod sadašnjom administracijom primjetno razlikuje od stavova prethodnih američkih lidera, uključujući DŽozefa Bajdena.

    – Sve u svemu, ove poruke svakako su u suprotnosti sa pristupima prethodnih administracija – zaključio je portparol ruskog lidera.

    Prethodna strategija nacionalne bezbjednosti, usvojena pod predsjednikom DŽozefom Bajdenom, imenovala je Rusiju “prijetnjom globalnom poretku, demokratiji i stabilnosti”.

    Deklarisani cilj Vašingtona bio je da oslabi Moskvu, dok je istovremeno naglašavao svoju dugoročnu podršku Ukrajini u njenom sukobu sa Rusijom.

    Aktuelni dokument, pored promjene pristupa rusko-američkim odnosima, takođe kritikuje širenje NATO-a i optužuje evropske zemlje za kršenje demokratskih normi.

  • Bijela kuća povlači crtu: Povratak suvereniteta država i kraj NATO ekspanzije

    Bijela kuća povlači crtu: Povratak suvereniteta država i kraj NATO ekspanzije

    Objavljena je nova Nacionalna bezbjednosna strategija Sjedinjenih Američkih Država, dokument koji predstavlja možda najdublju promjenu američkog spoljnopolitičkog pristupa u posljednjim decenijama. U strategiji se jasno navodi da neće biti daljeg proširenja NATO saveza, da je potrebno obnoviti strateško partnerstvo sa Rusijom, te da Evropska unija mora sprovesti ozbiljne reforme kako bi izbjegla dugoročno urušavanje. Zapadni Balkan se u dokumentu jedva pominje, a naglašava se i stav o nemiješanju u unutrašnja pitanja drugih država. Analitičari u Republici Srpskoj poručuju da je riječ o zaokretu koji u značajnoj mjeri potvrđuje politike koje provodi rukovodstvo Srpske.

    Nema širenja NATO-a, odnosi sa Moskvom moraju se graditi na novim osnovama, a EU se, prema navodima strategije, suočava sa mogućnošću nestajanja ukoliko ne dođe do ozbiljnog restrukturiranja. To je, uprošćeno, osnovna poruka Bijele kuće, a uključuje i promjenu pristupa prema regionu zapadnog Balkana, jer se naglašava potreba poštovanja suvereniteta svake pojedinačne zemlje.

    „Zalažemo se za suverena prava država, protiv podrivanja njihovog suvereniteta koje sprovode najintruzivnije nadnacionalne organizacije, te za reformu tih struktura kako bi doprinosile, a ne narušavale državne interese i podržavale prioritete SAD. Neophodno je ukloniti percepciju da je NATO savez koji se stalno širi“, navodi se u dokumentu.

    Ovakvi stavovi u velikoj mjeri odgovaraju pozicijama Republike Srpske, ističu analitičari. Po njihovom mišljenju, politika Srpske, zasnovana na očuvanju dejtonskih nadležnosti, sada se uklapa u smjernice koje definiše administracija u Vašingtonu.

    „Može se reći da nastupa faza smirivanja kada je riječ o međunarodnim odnosima i da Republika Srpska treba nastaviti kurs kojim ide – zalaganje za gašenje kancelarije visokog predstavnika, insistiranje na dogovoru naroda i entiteta unutar BiH, zadržavanje stava o neulasku u NATO i evropski proces, ali bez odricanja od tradicionalnih vrijednosti“, kaže stručnjak za međunarodne odnose Lučiano Kaluža.

    Sličan stav iznosi i David Bilbija, austrijski političar srpskog porijekla. On naglašava da su pozicije Vašingtona i Republike Srpske po mnogim pitanjima sada gotovo identične.

    „Kada je riječ o odustajanju od daljeg NATO proširenja, to u potpunosti ide u prilog stavovima rukovodstva Republike Srpske, koje godinama insistira na vojnoj neutralnosti. Kritike upućene EU u strategiji takođe se poklapaju sa stavovima Srpske: tvrdi se da transnacionalni mehanizmi narušavaju političku slobodu država, nameću migracione politike koje izazivaju tenzije i doprinose demografskom padu i slabljenju identiteta. Srpska se aktivno suprotstavlja upravo takvim procesima“, navodi Bilbija.

    Posebno mjesto u dokumentu zauzima potreba da se što prije zaustavi rat u Ukrajini i stabilizuju odnosi sa Rusijom, što jasno ukazuje da SAD postavljaju novi geopolitički okvir. Pravni stručnjak Milko Grmuša smatra da se radi o jednom od najvažnijih američkih dokumenata u proteklih pedeset godina.

    „SAD su ovim poručile da NATO više nije centralna tačka globalne bezbjednosti. Ključ budućnosti leži u partnerstvu SAD, Evrope, suverenih država i Rusije, posebno u odnosu na izazove koje donosi rastući demografski pritisak globalnog juga. Ovo su poruke koje Banja Luka treba pažljivo čitati. Smatram da pred nama možda stoji civilizacijska prilika koja se vjerovatno neće ponoviti u narednih pola vijeka“, ističe Grmuša.

    Dok Republika Srpska jasno prati nove trendove i prilagođava svoje diplomatske korake, političko Sarajevo – sudeći po izostanku reakcija – djeluje izgubljeno u novom geopolitičkom okruženju.

    „Rekao bih da se političko Sarajevo teško snalazi u novim međunarodnim okolnostima, dok rukovodstvo Republike Srpske vrlo uspješno učitava signale i prilagođava se“, navodi Aleksandar Goganović, zamjenik ministra odbrane u Savjetu ministara.

    Prema ocjenama stručnjaka, ovo je prvi put da SAD tako otvoreno priznaju ograničenja politike NATO ekspanzije, da kritikuju stanje u Evropskoj uniji i traže povratak pune državne suverenosti – što je u potpunoj saglasnosti sa stavovima Republike Srpske. Upravo zato, poručuju, ne iznenađuje tišina koja dolazi iz Sarajeva, jer je malo ko očekivao ovakav zaokret najmoćnije sile svijeta.

  • NATO najavio povlačenje američkih trupa

    NATO najavio povlačenje američkih trupa

    Manje američkih trupa u Evropi neće opteretiti odbranu kontinenta, rekao je vrhovni saveznički komandant NATO za Evropu, general Aleksus Grinkevič, odbacujući zabrinutost oko američke posvećenosti savezu.

    “Uvjeren sam u sposobnosti” Evrope i Kanade, rekao je američki general sa četiri zvjezdice u operativnom komandnom centru saveza na jugu Belgije. “Danas smo spremni da odgovorimo na svaku krizu ili nepredviđenu situaciju.”

    Njegovi komentari uslijedili su usred zabrinutosti zbog očekivanog povlačenja američkih trupa iz Evrope, što proizilazi iz predstojeće odbrambene strategije predsjednika SAD Donalda Trampa. Takozvani pregled rasporeda snaga najvjerovatnije će podrazumijevati premještanje američkih trupa iz Evrope u Indo-pacifik, piše Politico.

    Taj proces je već započet, pošto su SAD prošlog mjeseca povukle 800 vojnika iz Rumunije – iako je Bukurešt pozvao Vašington da poništi tu odluku.

    Zabrinutost zbog smanjenja broja od 85.000 američkih vojnika u Evropi takođe odražava širu debatu o američkoj posvećenosti NATO savezu pod Trampom.

    Tramp je pohvalio obećanje saveznika iz NATO da povećaju odbrambenu potrošnju na 5 odsto BDP do 2035. godine, ali je ranije dovodio u pitanje savezničko obećanje o kolektivnoj odbrani, neodređeno reagovao na nedavne ruske upade dronovima u Poljsku i više puta vršio pritisak na evropske saveznike da učine više.

    Ranije ove godine, sekretar za finansije Skot Besent izjavio je: “Sada (predsjednik Rusije Vladimir) Putin počinje da vrši upade na NATO granice. Jedina stvar koju mogu da vam kažem je da se SAD neće uključivati trupama ili u tome slično.”

    Evropski lideri su privatno zabrinuti zbog Trampove podrške naporima da se završi rat u Ukrajini, što neki trenutno vide kao prednost za Rusiju. Navodno je francuski predsjednik Emanuel Makron upozorio u procurelom telefonskom razgovoru da SAD možda planiraju da “izdaju” Ukrajinu.

    Napeta situacija ponovo se pokazala ove nedjelje kada je američki državni sekretar Marko Rubio izostao sa sastanka ministara spoljnih poslova NATO – što se gotovo nikada nije desilo od osnivanja NATO 1949. godine. Istovremeno, njegov zamjenik kritikovao je saveznike na sastanku iza zatvorenih vrata zbog toga što su prioritet davali sopstvenim industrijama oružja umjesto da nastave ulaganja u američku opremu.

    Gotovo dvije trećine evropske odbrambene potrošnje ide u SAD, ali EU pokušava da to promijeni programima usmjerenim na jačanje lokalne proizvodnje.

     

    Privatno, neki evropski saveznici su zabrinuti zbog SAD, ali javno insistiraju da je NATO i dalje snažna sila.

    “Svi procesi u NATO funkcionišu besprekorno”, rekao je zamjenik ministra odbrane Poljske Pavel Zalevski za Politico. “U praktičnom smislu, Amerikanci vrlo dobro ispunjavaju svoje obaveze.”

    Nova normalnost

    Grinkevič je istakao da političke tenzije povezane sa mirovnim pregovorima nisu imale “nikakav uticaj … na sposobnost da izvršimo misiju iz NATO perspektive.” Obećanja saveznika da povećaju odbrambenu potrošnju znače da će NATO “biti spremniji sutra i još spremniji dan nakon toga” da se suprotstavi Rusiji i reaguje na eventualna dalja povlačenja trupa.

    Prošlog mjeseca američki ambasador u NATO Metju Vitaker izazvao je pažnju kada je rekao da “radujem se danu kada Njemačka … kaže ‘spremni smo da preuzmemo poziciju vrhovnog savezničkog komandanta'”, što je još jedan primjer pritiska Vašingtona na evropske saveznike da učine više dok SAD nagovještavaju mogućnost povlačenja.

    Trampova administracija je ranije ove godine navodno razmatrala da ne postavi američkog generala za vrhovnog savezničkog komandanta za Evropu prije nego što je nominovan Grinkevič. SACEUR (Supreme Allied Commander Europe – Vrhovni saveznički komandant za Evropu) je oduvijek bio američki oficir, jer ta pozicija komanduje svim savezničkim trupama u Evropi i nadgleda američki nuklearni odvraćajući potencijal na kontinentu.

    “Uvijek postoji preraspodjela pozicija koje različite nacije popunjavaju u savezu”, rekao je Grinkevič, dodajući da “je prirodno da se dio toga desi … tokom narednih nekoliko mjeseci i godina.”

    “Što se tiče toga ko drži poziciju SACEUR-a”, rekao je novinarima, “radije bih prepustio političarima da o tome odlučuju.”

    Evropska zabrinutost zbog pouzdanosti saveza sa SAD raste dok se rat u Ukrajini približava četvrtoj godini, a obavještajne procjene upozoravaju da je Rusija spremna za napad na NATO zemlju do kraja decenije, dok se hibridni napadi povezani s Rusijom pojačavaju širom kontinenta.

    Putin je ove nedjelje rekao da je “spreman” za rat sa Evropom.

    Grinkevič je rekao da je zabrinut da Rusija može testirati kolektivnu odbranu NATO u “kratkom roku” – kao i u “srednjem i dugom roku”.

    Hibridni napadi Rusije su “stvaran problem”, rekao je pilot vazduhoplovstva, i podržao poziv nekoliko evropskih prijestonica da se snažnije reaguje na hibridne aktivnosti.

    “Takođe razmišljamo o proaktivnom pristupu”, rekao je, odbijajući da pruži dodatne detalje. “Ako Rusija pokušava da nam stvori dileme, možda postoji način da i mi stvorimo dileme njima.”