Kategorija: Svijet

Predsjednik SAD Donald Tramp preduzeo je potez da okonča decenijama staru imigracionu politiku poznatu kao pravo na državljanstvo po rođenju nalažući poništenje ustavne garancije da djeca rođena u SAD imaju prava na državljanstvo bez obzira na imigracioni status roditelja.

Izvršna naredba od oko 700 riječi, izdata kasno sinoć, predstavlja ispunjenje nečeg o čemu je Tramp govorio tokom predsjedničke kampanje, ali nije izvesno da li će to uspjeti pošto su imigracioni aktivisti najavili tužbe da blokiraju predsjednika.

Državljanstvo po rođenju znači da svako ko je rođen u SAD može da postane američki državljanin, bez obzira na imigracioni status roditelja. Na primjer ljudi, koji su u SAD na turističkoj ili drugoj vizi ili su ilegalno u zemlji mogu da postanu roditelji državljanina SAD ako se njihovo dijete rodi u SAD.

To pravilo je na snazi decenijama i upisano je u 14. amandman američkog Ustava, kažu pristalice tog propisa. Ali Tramp i njegovi saveznici osporavaju tumačenje amandmana i kažu da je potrebno da postoje stroži standardi za dobijanje državljanstva.

U Trampovoj naredbi se dovodi u pitanje to što 14. amandman pruža državljanstvo automatski bilo kome rođenom na teritoriji SAD.

Amandman je nastao poslije građanskog rata i ratifikovan 1868. godine. On glasi – sve osobe rođene ili naturalizovane u SAD i podložne jurisdikciji zemlje su građani SAD i države u kojoj žive”.

U Trampovoj naredbi isključuju se sljedeće osobe od dobijanja automatskog državljanstva – one čije majke nisu legalno u SAD i čiji očevi nisu američki državljani ili legalni stalni rezidenti, osobe čije majke su legalno u zemlji, ali na privremenoj osnovi i čiji očevi nisu državljani SAD ili legalni stalni rezidenti. Dalje se zabranjuje američkim saveznim agencijama da priznaju državljanstvo pojedincima iz tih kategorija. Uredba stupa na snagu 30 dana od utorka, 19. februara.

Četrnaesti amandman nije uvijek garantovao državljanstvo po rođenju svim osobama rođenim u SAD. Kongres je odobrio državljanstvo svim domorodačkim Amerikancima rođenim u SAD na primjer tek 1924. godine.

Ubrzo pošto je Tramp potpisao ukaz, grupe za prava imigranta podnijele su tužbu da ga zaustave. Odjeljenja Unije za američke građanske slobode u Nju Hempširu, Mejnu i Masačusetsu zajedno sa drugim aktivistima za prava imigranata podnijeli su tužbu u saveznom sudu u Nju Hempširu.

U tužbi se traži od suda da proglasi naređenje neustavnim. Navodi se primjer žene identifikovane kao “Karmen” koja je trudna ali nije državljanka SAD. U tužbi se kaže da je živjela u SAD više od 15 godina i da joj je u proceduri aplikacija za vizu koja bi mogla da dovede do stalnog statusa. Ona nema drugi imigracioni status, a otac očekivanog djeteta takođe nema imigracioni status, kaže se u tužbi.

“Oduzimati djeci neprocjenjivo blago državljanstva je teška povreda. Oduzima im se puno članstvo u američkom društvu na koje imaju pravo”, piše u tužbi, prenosi Kurir.

Slovački premijer Robert Fico otkrio da ga je obaveštajna služba zemlje upozorila da postoji plan da se izvede puč.

Fico je rekao da iza ovog plana stoji slovačka opozicija i da se sprema da ga sruši državnim udarom.

“Ne mogu da imenujem nikoga, ne mogu da pominjem okolnosti, ali sa punom ozbiljnošću i odgovornošću mogu da kažem da se slovačka opozicija sprema za ’Majdan‘”, naveo je Fico, a prenosi grčki portal pronews.gr.

“Slovačka opozicija se sprema da zauzme vladine zgrade i na saradnju sa stranim snagama”, rekao je dalje Fico, komentarišući izjavu SIS-a (Slovačke obaveštajne službe) o operaciji za destabilizaciju zemlje.

Iz SIS-a je ranije saopšteno da su dobili informaciju o organizovanju dugoročne operacije uticaja na destabilizaciju Slovačke.

Slovačka opozicija optužila je u utorak premijera Slovačke da je položio temelj za izlazak te zemlje iz Evropske unije, ali je odustala od svog predloga za izglasavanje nepoverenja njemu, i njegovoj vladi, preneo je Rojters.

Opozicija je saopštila da je povukla predlog u znak protesta zbog Ficove odluke da se debata zatvori za javnost, uz obrazloženje da će se na njoj raspravljati o tajnim informacijama.

Posle samo nekoliko sati nakon što je Donald Tramp položio zakletvu kao predsednik, nova administracija uklonila je špansku verziju zvaničnog sajta Bele kuće, objavio je Rojters.

Sada korisnici koji pokušaju da otvore verziju sajta Bele kuće na španskom jeziku dobijaju poruku o grešci – “Error 404”, što znači da stranica više ne postoji ili nije dostupna.

Pored toga, opcija pod nazivom “Go Home” (Vrati se na početnu stranicu) preusmeravala je korisnike na stranicu sa video-zapisima koji prikazuju Trampa tokom njegove prve godine kao predsednika i tokom njegove kampanje.

Kasnije je ta opcija promenjena u “Go To Home Page” (Idi na početnu stranicu), što znači da je sada povezana sa početnom stranicom sajta.

Ova izmena izazvala je konfuziju među grupama koje se zalažu za prava Latinoamerikanaca, kao i kod drugih koji su izrazili nezadovoljstvo zbog, kako su rekli, nedostatka truda administracije da održi komunikaciju sa latinoameričkom zajednicom, koja je pomogla Trampu da dođe na vlast, ističe Rojters.

Španska verzija profila Bele kuće na Iksu, “@LaCasaBlanca” takođe je ukinuta.

S druge strane, španske verzije drugih vladinih agencija, poput Ministarstva rada, pravde i poljoprivrede, juče su i dalje bile dostupne korisnicima.

Na pitanje o promenama, zamenik portparola Bele kuće, Harison Filds, odgovorio je da je administracija “posvećena vraćanju španske verzije sajta.”

“Ovo je drugi dan. U procesu smo razvijanja, uređivanja i podešavanja sajta Bele kuće.

Kao deo ovog stalnog rada, neki od arhiviranih sadržaja su privremeno nedostupni. Posvećeni smo ponovnom postavljanju tih sadržaja u kratkom vremenskom roku”, rekao je Filds.

Tramp je uklonio špansku verziju stranice i 2017. godine, kada su zvaničnici Bele kuće takodje izjavili da će je ponovo uvesti.

Tek je naredni predsednik SAD Džozef Bajden vratio tu stranicu u funkciju 2021. godine.

Američki predsjednik Donald Tramp u ponedjeljak je izjavio da ruski predsjednik Vladimir Putin “uništava Rusiju” odbijajući pregovarati o prekidu rata s Ukrajinom.

“Trebao bi sklopiti dogovor. Mislim da uništava Rusiju time što nije sklopio dogovor i da će Rusija biti u velikim problemima”, rekao je Tramp novinarima po povratku u Ovalnu kancelariju.

Otkrio je i planove za sastanak s Putinom, istaknuvši njihov prethodni samit tokom njegovog prvog mandata, piše The Moscow Times.

“Odlično sam se slagao s njim. Nadam se da želi sklopiti dogovor. Ne može biti oduševljen što mu ne ide tako dobro. Većina ljudi je mislila da će taj rat biti gotov za otprilike sedam dana”, rekao je američki predsjednik.

Kritikovao je uticaj rata na Rusiju, ukazujući na ekonomske probleme i inflaciju, uz napomenu da je ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski izrazio interes za mirovnim sporazumom.

Putin je u ponedjeljak čestitao Trampu nekoliko sati prije njegove inauguracije, rekavši da je “otvoren za dijalog o Ukrajini radi postizanja dugotrajnog mira”.

“Mi smo isto tako otvoreni za dijalog s novom američkom administracijom o ukrajinskom sukobu. Što se tiče rješavanja situacije, želio bih naglasiti da cilj ne bi trebao biti kratko primirje, već dugotrajan mir”, kazao je Putin na sastanku Savjeta ministara koji se inače održava petkom, emitovanom na ruskoj televiziji.

Zaključio je poruku navodeći da su čuli izjave novog predsjednika o želji da se obnove izravni kontakti s Rusijom, kao i izjavu o potrebi da se učini sve što je moguće da se spriječi Treći svjetski rat.

“Naravno, pozdravljamo takav stav i čestitamo izabranom predsjedniku SAD-a na preuzimanju dužnosti”, rekao je Putin.

Institut za proučavanje rata (ISW) naknadno je objavio analizu u kojoj se navodi da je Putin spreman za razgovore sa SAD-om o Ukrajini, ali je iznio ultimativni zahtjev.

Na ranije spomenutom sastanku Savjeta, gdje je čestitao Trampu, uz ruskog ministra Sergeja Lavrova istakao je da se svako mirno rješenje mora zasniva na “uklanjanju temeljnih uzroka” sukoba, što prema njegovim riječima uključuje ispunjavanje ruskih zahtjeva.

“Visoki funcioneri Kremlja, uključujući Putina i Lavrova, ponovili su tokom posljednjih sedmica da Kremlj odbija razmotriti bilo kakve kompromise s Putinovim zahtjevima od kraja 2021. i početka 2022. godine. Oni uključuju zahtjeve da Ukrajina ostane trajno ‘neutralna’ i da se ne pridruži NATO-u, nametanje strogih ograničenja na veličinu ukrajinske vojske i smjenu trenutne ukrajinske vlade”, navodi se u analizi ISW-a.

Predsjednik SAD Donald Tramp, koji je stupio na dužnost 20. januara, potpisao je ukaz o privremenoj suspenziji svih američkih programa pomoći drugim zemljama na 90 dana, saopšteno je na sajtu Bijele kuće.

Kako se navodi, u tom periodu će biti izvršena provjera kako bi se utvrdilo da li je ta pomoć u skladu sa političkim ciljevima nove administracije.

– SAD ubuduće neće pružati nikakvu pomoć drugim zemljama, a da to u potpunosti ne odgovara spoljnoj politici predsjednika SAD – navodi se u ukazu.

Takođe se ističe da “industrija i birokratija inostrane pomoći SAD ne odgovaraju američkim interesima i da su u mnogim slučajevima u suprotnosti sa američkim vrijednostima”.

Kako piše AP, inostrana pomoć Sjedinjenih Američkih Država u cijelini nije iznosila više od jedan odsto budžeta, izuzev posebnih slučajeva kao što je podrška Ukrajine. Stejt department je saopštio u januaru da je od februara 2022. godine za vojnu pomoć Ukrajini izdvojeno skoro 66 milijardi dolara, a od 2014. godine – skoro 70 milijardi.

Među drugim zemljama koje su primale pomoć od SAD navode se Izrael (3,3 milijarde dolara godišnje), Egipat (1,5 milijardi dolara godišnje) i Јordan (1,7 milijardi dolara godišnje). Te države dobijaju pomoć u okviru dugoročnih programa, zato je malo vjerovatno da će Trampov ukaz uticati na njih, ističe AP.

Podsećamo, Moskva osuđuje zapadnu vojnu pomoć Ukrajini, ističući da se time produžava sukob i doliva ulje na vatru.

Evropska komisija objavila je novu listu za privremene suspenzije Šengenskog sporazuma na unutrašnjim granicama EU, a čini se da je zapadni Balkan jedan od najčešće navođenih razloga za neophodnost uvođenja takvih kontrola.

Napomene radi, Šengen je sporazum kojim su zemlje članice odlučile da ukinu unutrašnje granice kako bi maksimalno omogućili slobodu kretanja i poslovanja, a zauzvrat su se dogovorile kako da sprovode zajedničku bezbjednosnu politiku na spoljnim granicama. Sporazum je funkcionisao do izbijanja migrantske krize 2015. godine, kada je dio zemalja, posebno onih koje su bile prve na udaru migrantskih tokova, odlučio da propušta migrante ka zemljama u unutrašnjosti EU, žaleći se da nemaju dovoljno smještaja i kapaciteta da se riješi problem smještaja ljudi dok se procesuiraju njihovi zahtjevi za dobijanje azila na njihovoj teritoriji.

Upravo je taj problem na zapadnom Balkanu naveden kao glavni razlog za suspenziju Šengena. Među zemljama koje su to navele kao razlog su Slovenija, Italija, Austrija, Poljska, Njemačka i Francuska.

Osim migrantskih tokova na zapadnom Balkanu, zemlje članice su navele i druge razloge zašto je potrebno da uvedu kontrolu unutrašnjih granica, kao što su terorizam, međunarodni kriminal, islamski ekstremizam, kao i ruske prijetnje Evropi povodom rata u Ukrajini.

Neke od ovih razloga navela je Slovenija opravdavajući potrebu da pojača kontrolu svojih granica.

“Postoje ozbiljne prijetnje javnoj politici i unutrašnjoj bezbjednosti koje predstavljaju kontinuirani događaji povezani s terorizmom i organizovanim kriminalom, uključujući krijumčarenje i trgovinu oružjem, rizik od infiltracije terorista u migratorne tokove preko zapadnog Balkana i radikalizovanih islamista koji potencijalno ulaze u evropske gradove tokom sezone praznika”, navedeno je u slovenačkom obrazloženju Evropskoj komisiji. Prema tom dokumentu, kontrola granica tražena je u periodu od 22. decembra 2024. do 21. juna 2025. godine, i to na granici prema Hrvatskoj i Mađarskoj. Slovenačke službe još su navele hibridne prijetnje Rusije, rusku agresiju protiv Ukrajine, kao i pokušaj ruskih državljana da ilegalno uđu u Sloveniju.

U sličnom periodu i sa sličnim obrazloženjem, Evropskoj komisiji obratila se i Italija, a zahtjev se odnosi na italijansko-slovenačku granicu. Kao razlozi su navedeni “kontinuirana prijetnja terorističkih infiltracija u migratorne tokove duž mediteranske i balkanske rute, tekuće krize u istočnoj Evropi i na Bliskom istoku, sve veći migracioni pritisci i rizik od infiltracije terorista, rizik od nasilnih akcija protiv izraelskih građana i terorističkih aktivnosti, i pojačani sigurnosni rizici povezani sa univerzalnim jubilejom Katoličke crkve”.

Slične razloge navela je i Austrija za potrebu kontrole granice s Češkom, ali u nešto ranijem periodu, odnosno od oktobra 2024. do aprila ove godine. Kao razlozi su navedeni rizici povezani sa iregularnom migracijom, kao što su balkanska ruta, migracioni pritisak u predgraničnom području, kao i opterećenje sistema za prihvat azila i osnovnih službi. Dalje su navedeni ruski agresorski rat protiv Ukrajine i bezbjednosna situacija na Bliskom istoku, kao i terorističke grupe. Austrija je najavila kontrole na granicama sa Češkom i Slovačkom.

Prema evropskim regulativama, uskraćivanje slobode kretanja mora biti striktno obrazloženo postojanjem stvarne, prisutne i dovoljno ozbiljne prijetnje, čije bi uvođenje zaštitilo jedan od osnovnih interesa društva.

Američki Senat je jednoglasno potvrdio nominaciju republikanskog senatora Marka Rubija za državnog sekretara u administraciji novog predsjednika Donalda Trampa.

Senat je podržao Rubija sa 99 glasova za i ni jednim protiv, nekoliko dana nakon što je pred Spoljnopolitičkim odborom održan pretres o njegovoj nominaciji.

Rubio je prvi kandidat za funkciju u Trampovom kabinetu koji je potvrđen u Senatu, nekoliko sati nakon što je Tramp inaugurisan za 47. američkog predsjednika.

Ove nedjelje bi trebalo da se glasa i o drugim Trampovim kandidatima, prenosi Glas Amerike.

Rubio (53) je sin imigranata sa Kube. Dok je bio senator, zalagao se za oštrije mjere prema toj zemlji i njenim saveznicima, naročito kada je riječ o vladi predsjednika Venecuele Nikolasa Madura.

Tokom pretresa o potvrdi nominacije upozorio je da SAD moraju da promijene kurs da bi izbjegle da budu više zavisne od Kine, a najavio je i snažniju spoljnu politiku usredsređenu na američkim interesima.

Takođe je poručio da bi američka politika trebalo da insistira da se sukob u Ukrajini okonča i istakao da će za sporazum o prekidu vatre biti potrebno da i Moskva i Kijev pristanu na ustupke.

Sugerisao je da bi Ukrajina morala da se odrekne cilja da povrati svu teritoriju koju je Rusija zauzela proteklu deceniju. Rubio je prvi Amerikanac hispanskog porekla na položaju najvišeg diplomate u zemlji.