Kategorija: Svijet

Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Tramp izjavio je da se sukob između Rusije i Ukrajine približava kraju, izrazivši očekivanje da bi završetak rata mogao dovesti do naglog pada cijena benzina i dizela na svjetskom tržištu.

„Okončao sam osam ratova koji su bili u toku ili su uskoro mogli da počnu. Neki od njih tek što su počeli, a blizu smo okončanja još dva sukoba. Mislim da su Rusija i Ukrajina došle do te tačke“, rekao je Tramp obraćajući se pristalicama u američkoj saveznoj državi Ajova, piše ATV.

Američki predsjednik naveo je da postoji više mogućih scenarija za okončanje rata, ali smatra da je završetak sukoba blizu. Prema njegovim riječima, mir u Ukrajini mogao bi se odraziti i na energetsko tržište, odnosno dovesti do značajnog pojeftinjenja goriva.

Tramp je dodao da očekuje i brzo okončanje sukoba između SAD i Irana.

Marin Le Pen mogla bi da ostvari ubjedljivu pobjedu na predsjedničkim izborima u Francuskoj 2027. godine, a prema najnovijem istraživanju javnog mnjenja, u drugom krugu protiv lidera ljevice Žan-Lika Melanšona osvojila bi čak 70 odsto glasova.

Anketa agencije „Haris Interaktiv“, sprovedena za televiziju M6 i radio RTL, pokazuje da bi Le Pen imala veliku prednost nad svim ispitanim protivkandidatima, piše RTRS.

Istraživanje je sprovedeno nakon protesta i nasilja 17. oktobra, a rezultati ukazuju na to da bi Melanšon mogao da uđe u drugi krug bez obzira na ispitani izborni scenario, ali bi se suočio sa ubjedljivim porazom.

Prema projekcijama za prvi krug, Le Pen bi osvojila između 33 i 35 odsto glasova, dok bi Melanšon dobio podršku od 17 do 19 odsto birača.

Među ostalim kandidatima, bivši premijer Eduar Filip mogao bi da osvoji između 13 i 16 odsto, dok bi Rafael Gliksman, poslanik Evropskog parlamenta i osnivač stranke Javno mjesto, dobio između 12 i 14 odsto glasova.

Prednost liderke francuske desnice bila bi značajna i u drugim mogućim duelima. U slučaju da joj protivnik u drugom krugu bude Filip, Le Pen bi osvojila 57 odsto glasova, naspram njegovih 43 odsto. Protiv Gliksmana bi, prema istom istraživanju, dobila 59 odsto, dok bi njen rival osvojio 41 odsto.

Podrška Gabrijelu Atalu, još jednom kandidatu političkog centra, kretala bi se između pet i 11 odsto u prvom krugu. David Lisnar mogao bi da dobije između sedam i osam odsto glasova, dok bi senator Republikanske stranke Bruno Retajo osvojio između četiri i pet odsto.

U odnosu na prethodno istraživanje, objavljeno početkom oktobra, prednost Le Pen nad Melanšonom u drugom krugu povećana je za tri procentna poena. Jedan od faktora koji bi mogao da utiče na konačan rezultat jeste i ograničena podrška koju bi Melanšon mogao da dobije od birača čiji kandidati ne prođu u drugi krug.

Ipak, rezultati ankete predstavljaju samo presjek raspoloženja birača u trenutku sprovođenja istraživanja i ne mogu se smatrati pouzdanom prognozom ishoda predsjedničkih izbora 2027. godine.

Vozači električnih automobila češće podržavaju uvođenje opšteg ograničenja brzine na njemačkim auto-putevima nego vlasnici vozila sa benzinskim i dizel motorima. Razlika u stavovima pokazala se u reprezentativnom istraživanju koje je za njemački auto-klub ACV sprovela agencija Civey.

Prema rezultatima ankete, ograničenje brzine podržava 68 odsto vozača električnih automobila, dok je među vozačima vozila sa motorima sa unutrašnjim sagorijevanjem taj udio 57 odsto, pišu Nezavisne.

Holger Kister, direktor ACV-a, smatra da bi razlika u stavovima mogla biti povezana sa iskustvom vozača električnih automobila, posebno kada je riječ o potrošnji energije i dometu vozila.

Naime, pri većim brzinama električni automobili troše više energije, zbog čega se smanjuje udaljenost koju mogu preći sa jednim punjenjem baterije. Vozači takvih vozila zato imaju dodatni motiv da voze sporije, što bi moglo uticati i na njihovu podršku opštem ograničenju brzine.

Proizvođači već ograničavaju maksimalnu brzinu

Pojedini proizvođači automobila već su uveli fabrička ograničenja maksimalne brzine. Volvo, na primjer, svoje modele ograničava na 180 kilometara na čas, dok se kod vozila Folksvagena, zavisno od modela, maksimalna brzina uglavnom kreće između 160 i 180 kilometara na čas.

Ograničenja su još izraženija kod manjih električnih automobila. Renault Twingo i Geely E2, prema navedenim podacima, mogu razviti brzinu od približno 130 kilometara na čas.

Najviše poginulih na drugim vrstama puteva

Podaci njemačkog Saveznog zavoda za statistiku pokazuju da se najveći dio smrtnih slučajeva u saobraćaju ne događa na auto-putevima. Oko 56 odsto poginulih stradalo je na magistralnim i lokalnim putevima, dok na auto-puteve otpada približno deset odsto smrtnih slučajeva.

Ovi podaci pokazuju da bezbjednost saobraćaja zavisi od više faktora i da ograničenje brzine na auto-putevima nije jedino pitanje koje treba razmatrati prilikom smanjenja broja nesreća sa smrtnim ishodom.

Ipak, rezultati istraživanja ukazuju na to da među vozačima električnih automobila postoji veća podrška uvođenju jedinstvenog ograničenja brzine na njemačkim auto-putevima nego među vozačima automobila sa benzinskim i dizel motorima.

Evropska unija želi da Kanadi omogući poseban položaj u saradnji sa evropskim institucijama, ali je prijedlog naišao na otpor dijela članica, a Njemačka predvodi protivnike predloženog modela. Neslaganja bi mogla uticati na sadržaj zajedničke izjave koja se priprema za samit EU i Kanade, zakazan za 29. i 30. oktobar u Montrealu.

Prema pisanju Klixa, sedam od 27 članica EU usprotivilo se tome da se u zajedničkom dokumentu koristi izraz „pridružena članica“. O tom pitanju raspravljalo se na sastanku ambasadora država članica u Briselu, a jedan od učesnika, čije ime nije objavljeno, naveo je da je riječ o većim članicama Unije.

Nacrt izjave predviđa da Kanada u zajedničkim procesima sa EU učestvuje u svojstvu pridružene članice, uz korišćenje naziva „Savez za budućnost“. Takav aranžman omogućio bi kanadskim predstavnicima redovno prisustvo na samitima, ministarskim sastancima i tehničkim razgovorima, kao i ranije konsultacije o važnijim evropskim politikama i propisima.

Ideju je 16. septembra predstavila predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen, tokom godišnjeg obraćanja o stanju Unije. Međutim, inicijativa je od početka izazvala podjele, između ostalog i zbog nezadovoljstva pojedinih vlada što prethodno nisu bile konsultovane.

Irska, koja predsjedava Savjetom EU, podržala je prijedlog, dok ga je evropski komesar za trgovinu Maroš Šefčovič predstavio kao znak solidarnosti sa Kanadom. Njemačka je još u septembru zatražila preispitivanje predloženog naziva, ali je istovremeno poručila da ostaje otvorena za nove oblike partnerstva sa Otavom.

Njemački kancelar Fridrih Merc ranije je predložio sličan model i za Ukrajinu, kao moguću prelaznu fazu na putu ka punopravnom članstvu u EU. Kijev je, međutim, odbio takvu mogućnost.

Tramp upozorio na moguće nove carine

Prijedlog evropskih institucija izazvao je reakciju i američkog predsjednika Donalda Trampa. Kako prenosi CNN, Tramp je ocijenio da bi dodjeljivanje posebnog statusa Kanadi moglo predstavljati „neprijateljski čin“ i zaprijetio uvođenjem novih carina. Evropska komisija, s druge strane, poručuje da inicijativa nije usmjerena protiv bilo koje države.

Kanadski premijer Mark Karni izbjegava naziv „pridružena članica“ i umjesto toga koristi izraz „Savez za budućnost“, ističući da je sadržaj saradnje važniji od njenog formalnog naziva.

Kanada već ima razvijene ekonomske i političke veze sa EU. Sporazum o slobodnoj trgovini CETA predstavlja osnovu njihovih trgovinskih odnosa, dok Kanada od 2024. godine učestvuje u istraživačkom programu Horizont Evropa. U junu 2025. potpisano je i partnerstvo u oblasti bezbjednosti i odbrane.

Osim toga, Kanada je prva država izvan Evrope uključena u program SAFE, namijenjen finansiranju odbrambenih ulaganja, čija vrijednost iznosi 150 milijardi evra.

Predstojeći samit u Montrealu trebalo bi da pokaže da li će članice EU uspjeti da usaglase formulaciju novog okvira saradnje sa Kanadom ili će neslaganja oko predloženog statusa ograničiti planove za produbljivanje odnosa.

Grčki parlament usvojio je zakon kojim se zabranjuje korištenje društvenih meža za djecu mlađu od 15 godina povodom rastuće zabrinutosti zbog njihovog uticaja na zdravlje i bezbjednost maloljetnika.

Zabrana stupa na snagu 1. januara 2027. godine.

Grčki premijer Kirijakos Micotakis izjavio je da društvene mreže imaju dva i po mjeseca da osmisle način za provjeru starosti korisnika i zaštitu njihove privatnosti.

Inicijatori zabrane navode da ovim potezom podržavju roditelje i pomažu u suzbijanju “beskrajnog skrolovanja” koje djecu lišava sna i koncentracije.

Grčka je među sedam zemalja EU koje traže od Evropske komisije da se utvrdi opšte rješenje za provjeru starosti korisnika društvenih mreža.

Australija je bila prva zemlja koja je prošle godine usvojila zakon kojim se maloljetnicima ograničava korištenje društvenih mreža. Sličan zakon usvojen je u Francuskoj, ali ga je u avgustu poništio Ustavni savjet.

Policija u Parizu produžila je policijski čas u pojedinim dijelovima grada do ponedjeljka ujutro, dok se Francuska priprema za novi talas protesta najavljenih za 24. oktobar. Mjere su uvedene nakon nasilja i pljački tokom proteklog vikenda, a vlasti su dodatno ograničile održavanje neprijavljenih okupljanja.

Prema odluci policijske prefekture, zabrana boravka na javnim površinama odnosi se na područje Trga Republike i sektor Le Al, gdje će ograničenja važiti svake noći od 23 časa do šest ujutro, sve do ponedjeljka. Mjera obuhvata i odrasle i maloljetnike, pišu Nezavisne.

Policija je, osim toga, zabranila sva neprijavljena okupljanja tokom četvrtka uveče i noći između četvrtka i petka. Posebna pažnja usmjerena je na područja oko Jelisejske palate, Narodne skupštine, Senata, Jelisejskih polja i većih željezničkih stanica.

Odluka o produženju mjera bezbjednosti donesena je nakon incidenata koji su obilježili protekli vikend, a zbog kojih su vlasti pojačale kontrolu na ulicama francuske prestonice.

Novi protesti najavljeni su za subotu, 24. oktobra, ne samo u Parizu već i u drugim većim francuskim gradovima, među kojima su Marsej, Lion, Nica i Bordo. Očekuje se da će bezbjednosne mjere i prisustvo policije biti važan dio priprema za najavljena okupljanja.

Ruski predsjednik Vladimir Putin izrazio je sinoć uvjerenje da Rusija i Ukrajina mogu da postignu dogovor, navodeći da je Moskva spremna da nastavi trilateralne pregovore kako bi se postigao konačni mirovni sporazum.

“Cilj trilateralnih pregovora biće postizanje sporazuma o osiguravanju buduće bezbjednosti Rusije i Ukrajine”, naveo je Putin, prenijela je agencija RIA Novosti.

Komentarišući izjavu ukrajinskog predsjednika Volodimira Zelenskog o njegovoj spremnosti da se odrekne teritorija, Putin je rekao za portal “Vesti” da to nisu ukrajinske teritorije, već istorijske ruske teritorije.

Putin je napomenuo da su ljudi koji žive na ovim teritorijama glasali za državnu nezavisnost i ponovno ujedinjenje sa Ruskom Federacijom.

“Smatram da je neprimjereno govoriti o bilo kakvim teritorijalnim gubicima”, naveo je Putin, prenose “Nezavisne“.

Zelenski je izjavio u srijedu da će Ukrajina pristati na mirovni sporazum sa Rusijom pod uslovom gubitka približno 25 odsto svoje teritorije.

U zemljotresu magnitude sedam stepeni Rihterove skale u kineskoj regiji Tibet poginulo je najmanje 16 ljudi, a povrijeđeno je 65 osoba, javila je agencija Sinhua.

Srušeno je najmanje 339 kuća i 20 objekata za stoku, objavile su lokalne vlasti.

Američki geološki zavod navodi da se potres dogodio u 22.33 časova po lokalnom vremenu i da je epicentar bio na 191 kilometar istočno-sjeveroistočno od Nagkua.

Kineski predsjednik Si Đinping naredio je da se preduzmu sveobuhvatni napori u potrazi i spasavanju, kao i da se povrijeđenim hitno ukaže medicinska pomoć.

Ovo je bio najjači zemljotres u ovoj regiji u posljednjih pet godina, prenijela je kineska državna televizija.

Abu Dabi se razmatra kao moguće mjesto održavanja trilateralnih razgovora Rusije, Sjedinjenih Američkih Država i Ukrajine, a sastanak bi, prema najavama iz Moskve, mogao biti organizovan početkom novembra.

Portparol Kremlja Dmitrij Peskov potvrdio je da je glavni grad Ujedinjenih Arapskih Emirata trenutno u fokusu razgovora o lokaciji mogućih pregovora.

„Za sada govorimo o Abu Dabiju“, kratko je odgovorio Peskov na pitanje novinara o tome gdje bi razgovori mogli biti održani, prenosi RTRS.

Mogućnost da pregovori budu organizovani u Abu Dabiju pomenuo je i pomoćnik ruskog predsjednika Vladimira Putina, Jurij Ušakov, koji je naveo da bi sastanak mogao biti održan početkom novembra.

Peskov je, međutim, pozvao novinare da ne požuruju pitanja o pripremama Rusije za eventualne razgovore, čime je ukazao da detalji o njihovom održavanju još nisu konačno utvrđeni.