Kategorija: Svijet

Ukrajina istovremeno pokušava da smiri odnose sa Iranom nakon incidenta u Kaspijskom jezeru, ali i da ojača saradnju sa Izraelom, što otvara pitanje koliko je njena aktuelna diplomatija usklađena i da li Kijev pokušava da balansira između međusobno suprotstavljenih interesa.

Ministri spoljnih poslova Irana i Ukrajine, Abas Aragči i Andrij Sibiha, obavili su telefonski razgovor nakon što je u ukrajinskom napadu pogođen iranski brod u Kaspijskom jezeru, kada je poginuo jedan mornar.

Aragči je nakon razgovora saopštio da ga je ukrajinski kolega uverio kako napad nije bio nameran i da Ukrajina ne želi dodatnu eskalaciju.

„Ukrajinski ministar spoljnih poslova Andrij Sibiha uverio me je da je napad na iranski brod bio nenameran i da Ukrajina ne želi eskalaciju. Ni Iran ne želi eskalaciju, ali smo jasno poručili da je svaki napad na naše građane ili interese neprihvatljiv. Šteta koja je nastala mora biti nadoknađena“, poručio je Aragči.

Sibiha je potvrdio da je razgovor bio otvoren i naglasio da je cilj Kijeva izbegavanje daljeg zaoštravanja situacije.

„Diplomatija podrazumeva direktan dijalog, čak i kada je težak. Naš cilj je da izbegnemo nepotrebnu eskalaciju“, napisao je Sibiha na društvenoj mreži Iks.

On je ponovio da su sve aktivnosti Ukrajine usmerene isključivo na odbranu zemlje od ruske agresije i da nikada nisu bile usmerene protiv civilnih brodova ili civila. Istovremeno je pozvao Teheran da prekine vojnu podršku Rusiji i da se uzdrži od poteza koji bi mogli dodatno pogoršati situaciju.

Međutim, gotovo istovremeno iz Izraela stižu informacije da kabineti izraelskog premijera Benjamina Netanjahua i ukrajinskog predsednika Volodimira Zelenskog rade na organizovanju prvog bilateralnog sastanka posle gotovo tri godine.

Prema pisanju izraelskih medija, zajednički interes dve strane predstavlja upravo Iran, koji Izrael vidi kao najveću bezbednosnu pretnju, dok ga Ukrajina smatra jednim od ključnih vojnih saveznika Rusije.

Netanjahu i Zelenski nisu se sastali od septembra 2023. godine, niti su telefonski razgovarali od januara 2025, a odnosi između dvojice lidera već duže vreme ocenjuju se kao hladni.

Najnoviji diplomatski potezi Kijeva tako ostavljaju utisak pokušaja vođenja politike na dva koloseka – s jedne strane nastoji da ublaži tenzije sa Teheranom posle napada na iranski brod i spreči otvaranje novog fronta u međunarodnim odnosima, dok istovremeno intenzivira kontakte sa Izraelom, državom koja Iran smatra svojim glavnim regionalnim protivnikom.

Takav diplomatski balans mogao bi predstavljati pokušaj Ukrajine da zaštiti sopstvene interese na više međunarodnih frontova, ali i dodatno zakomplikovati njene odnose sa državama koje se već nalaze na suprotnim stranama jednog od najosetljivijih geopolitičkih sukoba današnjice.

Odbor za spoljne poslove Senata Sjedinjenih Američkih Država objavio je izvještaj, odnosno potvrdu o stručnoj osposobljenosti Ronalda DŽonsona, kandidata za ambasadora SAD u BiH.

Odbor je zaključio da DŽonson, zahvaljujući bogatom vojnom i međunarodnom iskustvu te dokazanim liderskim i diplomatskim sposobnostima, ispunjava sve uslove za obavljanje dužnosti ambasadora SAD u BiH, prenosi Avaz.

U izvještaju se navodi da je DŽonson istaknuti vojni lider, stručnjak za međunarodnu bezbjednost i strateški savjetnik sa više od četiri decenije profesionalnog iskustva.

Ambasadorska preporuka

DŽonson je penzionisan u činu brigadnog generala nakon službe u Marinskom korpusu SAD, gdje je bio angažovan od 1975. do 2010. godine. Tokom vojne karijere služio je na Bliskom istoku, u Evropi, na Karibima i u Centralnoj Aziji te učestvovao u operacijama “Pustinjski štit”, “Pustinjska oluja” i “Iračka sloboda”. Predvodio je i krizne operacije, uključujući evakuaciju američkih državljana iz Bejruta.

U dokumentu se ističe i njegov doprinos jačanju međunarodne vojne saradnje kroz angažman u misijama Ujedinjenih nacija u Libanu i na Sinaju, kao i komandovanje 24. ekspedicionom jedinicom Marinskog korpusa, jednom od elitnih američkih vojnih formacija za brzo djelovanje.

Nakon penzionisanja 2010. godine osnovao je konsultantsku kompaniju Mares Associates LLC, specijalizovanu za međunarodnu bezbjednosnu saradnju, modernizaciju odbrane i strateško savjetovanje.

DŽonson je diplomirao menadžment na Frenklin Pirs koledžu, a završio je i više programa vojnog usavršavanja.

Centralna komanda Sjedinjenih Američkih Država saopštila je da je Iran pokušao iznenadni napad na američke snage na Bliskom istoku, ali da su sve rakete presretnute. IRGC navodi da su pogođena tri naftna tankera koja su, kako tvrdi, ignorisala upozorenja i nastavila plovidbu nebezbednom i neovlašćenom rutom kroz Ormuski moreuz.

Centralna komanda: Presretnute sve iranske rakete, SAD i Saudijska Arabija izvele udare u Iraku

Centralna komanda Sjedinjenih Američkih Država  saopštila je da su snage Korpusa islamske revolucionarne garde (IRGC) danas pokušale iznenadni napad na američke snage na Bliskom istoku lansiranjem više balističkih raketa iz Irana, ali da su sve rakete uspješno presretnute.

Centralna komanda je na mreži Iks naveo da američke snage ostaju u visokom stepenu pripravnosti.

Takođe je navedeno da su američke i saudijske oružane snage izvele precizne vazdušne udare na ciljeve u istočnom Iraku, gađajući logističke i oružane lokacije terorističkih grupa povezanih sa Iranom, za koje tvrdi da ih je IRGC usmjerio na napade na američke snage i saudijsku energetsku infrastrukturu.

https://t.co/4gooax78lx

— U.S. Central Command (@CENTCOM) July 29, 2026

Prema navodima američke vojske, operacija je uslijedila kao odgovor na više od 30 napada dronovima za koje se odgovornost pripisuje IRGC-u u prethodna 72 sata, uz ocenu da ti napadi nisu bili uspešni.

Centralna komandaje takođe naveo da je od februara do aprila zabilježeno više od 600 pokušaja napada na američke građane i objekte u Iraku koje su, prema tvrdnjama SAD, izvele milicije povezane sa Iranom, upozorivši da IRGC i njemu povezane grupe moraju da obustave takve napade kako bi izbegli dalji vojni odgovor SAD.

IRGC: Pogođena tri naftna tankera u Ormuskom moreuzu

Korpus islamske revolucionarne garde (IRGC) saopštio je da su njegove pomorske snage pogodile i onesposobile tri naftna tankera koja su, kako tvrdi, ignorisala višestruka upozorenja i nastavila plovidbu nebezbjednom i neovlašćenom rutom kroz Ormuski moreuz.

Prema navodima IRGC-a, tankeri su pogođeni nakon što nisu postupili po uputstvima da napuste nelegalni prolaz, prenosi Mehr njuz.

Nisu objavljeni podaci o zastavi brodova, njihovom teretu niti članovima posade.

IRGC je ponovio da je Ormuski moreuz pod punom kontrolom Irana i upozorio da, kako navodi, “nezakonite intervencije i naređenja” američke vojske upućena brodovima u tom području neće ostati bez odgovora.

U saopštenju je navedeno i da se ova operacija nadovezuje na nedavne incidente na ovom plovnom putu, uz tvrdnju da je Iran zatvorio Ormuski moreuz za sav pomorski saobraćaj i da će on ostati zatvoren dok, prema navodima Teherana, ne bude okončano američko vojno miješanje.

Šumski požari koji danima bjesne u Francuskoj i Španiji i dalje predstavljaju ozbiljnu pretnju uprkos djelimičnoj stabilizaciji situacije na pojedinim područjima, a vlasti upozoravaju da bi novi toplotni talas i jaki vetrovi mogli ponovo da rasplamsaju vatru.

U Francuskoj je iz predostrožnosti evakuisano gotovo 4.000 ljudi iz kampova, turističkih naselja i drugih smještajnih objekata u ljetovalištu Lakano, zapadno od Bordoa, zbog opasnosti od širenja velikog požara u departmanu Žironda, koji je do sada uništio oko 42.000 hektara šume, piše Gardijan.

Francuski predsjednik Emanuel Makron ocijenio je da se zemlja suočava sa najtežom situacijom izazvanom šumskim požarima od Drugog svjetskog rata i upozorio da predstoje “teške nedjelje”.

Komandant vatrogasne službe Žironde Remi Lasurej rekao je da je požar “relativno pod kontrolom”, ali da postoji rizik od njegovog širenja ka Lakanou, zbog čega je naređena evakuacija turističkih objekata.

Prefektkinja Žironde Sofi Brokas saopštila je da je u utorak registrovano 14 novih žarišta na već opožarenim površinama, ali da je glavni požar stabilizovan i da se ne širi, prenio je portal “BFM TV”.

Stanovnicima pojedinih evakuisanih opština je dozvoljen povratak kućama uz obavezu da prate upozorenja nadležnih i budu spremni za novu evakuaciju ukoliko se situacija pogorša.

Meteorolozi upozoravaju da će temperature u Žirondi i Landima tokom srede dostići i 40 stepeni Celzijusa, uz suv vetar koji bi mogao ponovo da rasplamsa vatru.

Od početka velikog požara 22. jula preventivno je evakuisano oko 222.000 ljudi iz 24 opštine.

U Španiji je žena koja je ovog mjeseca teško povređena u požaru u provinciji Almerija preminula u bolnici, čime je broj poginulih u tom požaru porastao na 14, piše “Pais”.

Vlasti su navele da se situacija u pojedinim dijelovima zemlje postepeno stabilizuje.

Španski ministar unutrašnjih poslova Fernando Grande-Marlaska rekao je da u poslednja 24 sata nije bilo napredovanja požara u provinciji Avila i regionu Madrida, zbog čega su ukinute naredbe za evakuaciju u više opština i hiljadama stanovnika omogućen je povratak kućama.

Međutim, veliki požar u oblasti Val d'Uišo u provinciji Kasteljon i dalje je van kontrole.

Vatra je zahvatila oko 10.000 hektara na obodu od 75,5 kilometara, dok je oko 10.000 ljudi i dalje evakuisano.

Vatrogasci pokušavaju da spreče širenje požara prema Prirodnom parku Sijera de Espadan, ali vremenski uslovi otežavaju gašenje iz vazduha.

Širom Francuske, Španije i Italije prošle sedmice evakuisano je oko 330.000 ljudi zbog požara, dok su zvaničnici Evropske unije upozorili da bi požari mogli da traju sve do početka novembra.

EU je u Francusku i Španiju uputila dodatne vatrogasne avione i helikoptere, naglašavajući da nijedna država ne može sama da raspolaže svim kapacitetima potrebnim za odgovor na ovakve katastrofe.

Stručnjaci i zvaničnici UN upozoravaju da kombinacija ekstremnih vrućina, dugotrajne suše i klimatskih promjena doprinosi sve razornijim požarima, uz procjene da su ovogodišnji toplotni talasi u Evropi odnijeli najmanje 10.000 života.

Dugo su se data centri smatrali neupadljivim objektima punim servera koji omogućavaju svakodnevni digitalni život.

Nacionalni medicinski istraživački centar za radiologiju i mikrobiologiju ruskog Ministarstva zdravlja, zajedno sa Nacionalnim istraživačkim centrom za epidemiologiju i mikrobiologiju “Gamaleja”, dobio je prvo odobrenje u svijetu za mRNK antitumorsku vakcinu, koja bi mogla da postane dostupna odraslim pacijentima sa neoperabilnim ili metastatskim melanomom, objavljeno je na veb-sajtu Nacionalnog medicinskog istraživačkog centra za radiologiju.

Španski premijer Pedro Sančez rekao je da će naredni dani biti posebno izazovni jer će dalji rast temperature otežati napore u gašenju i povećati rizik od požara.

Sančez je na konferenciji za novinare istakao da je na svim teritorijama zahvaćenim požarom proglašena vanredna situacija, kao i da se nazire svjetlo na kraju tunela ali da se ne smije spustiti gard jer slijedi novi toplotni talas.

On je naveo da će Vlada nastaviti da ulaže napore dok ne bude ugašen i posljednji plamen i da je već počela da se dijeli pomoć za ublažavanje štete.

Sančez se posebno zahvalio službama za vanredne situacije i pomenuo one koji su izgubili domove i svoje voljene. “U Španiji trenutno gori osam velikih šumskih požara”, rekao je on.

Protekle sedmice, vatrogasci su se borili sa nizom šumskih požara koji su pustošili španska ruralna područja, prijeteći desetinama zajednica i primoravajući više od 70.000 ljudi da se evakuišu.

16:15📸Nos encontramos sobrevolando el #IFLaUtrera #LeónESP esto es increíble…

Somos #BRIF de @mitecogob pic.twitter.com/fE1RhGjGUM

— BRIF TABUYO (@briftabuyo) July 28, 2026

Region Madrida je trenutno pod crvenim upozorenjem na vremenske uslove, a očekuje se da će temperatura dostići 35 stepeni Celzijusa u planinskim područjima i 38 stepeni u drugim dijelovima.

Vlada u Madridu ranije je saoštila da požar “ostaje aktivan i nekontrolisan”. “Današnji napori će se fokusirati na nadzor i hlađenje pogođenih područja u očekivanju prognoziranog pogoršanja vremenskih uslova”, dodaje se u saopštenju.

Do sada je u požarima u Španiji izgorjelo oko 77.000 hektara zemlje.

Šumski požar koji je gorio u oblasti Avila bio je najveći u novijoj istoriji zemlje.

Geografija terorističkih aktivnosti kijevskog režima se širi, izjavio je portparol Kremlja Dmitrij Peskov, komentarišući učešće ukrajinskih militanata u destabilizaciji Iraka.

Portparol je podsetio da je Kijev već izvodio napade na Njemačku – digavši u vazduh “Sjeverni tok”, Kazahstan i njegovu infrastrukturu Kaspijskog cjevovoda, kao i jedan iranski brod.

– Vidimo da kijevski režim nastavlja svoju terorističku aktivnost. Geografija terorističke aktivnosti kijevskog režima se širi, što još jednom podvlači potrebu za uspešnim sprovođenjem i završetkom Specijalne vojne operacije (SVO). Ova prijetnja mora biti spriječena i na kraju eliminisana – ocijenio je portparol.

O kontaktima Moskve i Vašingtona

Radni kontakti između Rusije i Sjedinjenih Država u vezi sa Ukrajinom se nastavljaju, kazao je Peskov.

Vašington nije odbio da učestvuje u rješavanju ukrajinskog pitanja, njegova pažnja se jednostavno prebacila na pitanja višeg prioriteta, dodao je portparol.

Takođe je naglasio da Vašington nije tražio telefonski razgovor američkog predsjednika Donalda Trampa i ruskog lidera Vladimira Putina.