Kategorija: Svijet

Zvaničnici Evropske unije oglasili su se povodom izraelsko-američkih napada na Iran, ističući da je razvoj događaja izuzetno zabrinjavajući i pozvali sve strane na maksimalnu uzdržanost.

Predsjednik Evropskog vijeća Antonio Costa naglasio je važnost regionalne sigurnosti i stabilnosti. “Potvrđujemo našu nepokolebljivu posvećenost očuvanju regionalne sigurnosti i stabilnosti. Osiguranje nuklearne sigurnosti i sprečavanje bilo kakvih radnji koje bi mogle dodatno eskalirati tenzije ili potkopati globalni režim neširenja nuklearnog oružja od ključne je važnosti”, rekao je Costa. On je dodao da su sankcije EU usmjerene na određene iranske zvaničnike. “Evropska unija je usvojila opsežne sankcije kao odgovor na postupke iranskog ubilačkog režima i Revolucionarne garde te je dosljedno promovirala diplomatske napore usmjerene na rješavanje nuklearnih i balističkih programa putem dogovorenog rješenja”, naveo je. Costa je na kraju pozvao sve strane da zaštite civile i u potpunosti poštuju međunarodno pravo.

Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen istakla je zabrinutost zbog najnovijih događaja u Iranu. “Ostajemo u bliskom kontaktu sa našim partnerima u regiji. Potvrđujem čvrstu posvećenost očuvanju regionalne bezbjednosti i stabilnosti”, poručila je Fon der Lajenova. Ona je naglasila da su od ključnog značaja osiguravanje nuklearne bezbjednosti i sprečavanje akcija koje bi mogle eskalirati tenzije ili ugroziti globalni režim neširenja naoružanja. Fon der Lajenova je podsjetila da EU dosljedno promoviše diplomatska rješenja i sankcionisanje iranskih postupaka: “EU je usvojila obimne sankcije kao odgovor na akcije iranskog ubilačkog režima i Revolucionarne garde i dosljedno je promovisala diplomatske napore usmjerene na rješavanje pitanja nuklearnih i balističkih programa putem pregovora.”

Visoki predstavnik EU za spoljnu politiku i bezbjednost Kaja Kalas ocijenila je da su događaji u regionu opasni i najavila koordinaciju diplomatskih opcija sa arapskim partnerima. Kalasova je rekla da je razgovarala sa izraelskim ministrom spoljnih poslova Gideonom Sarom i da je evropska konzularna mreža angažovana u olakšavanju odlazaka građana EU. “Nepotrebno osoblje EU se povlači iz regije”, naglasila je šef spoljne politike EU, dodajući da blok preduzima sve potrebne korake kako bi građani EU u regionu mogli računati na punu podršku.

Nakon zajedničkih vazdušnih udara Sjedinjenih Američkih Država i Izraela na teritoriju Irana, kao i prvog talasa iranskog raketnog odgovora, oglasilo se Ministarstvo spoljnih poslova Islamske Republike Iran, koje je napade okarakterisalo kao „zločinačku vojnu agresiju“ i najavilo odlučan i legitiman odgovor.

U oštrom saopštenju navodi se da su mete američko-izraelskih udara bile odbrambena infrastruktura, ali i civilni objekti u više iranskih gradova. Iz Teherana posebno ističu da se napad dogodio u izuzetno osetljivom trenutku – uoči Nevruza, iranske Nove godine, i desetog dana svetog meseca Ramazana.

„Amerika i cionistički režim jutros su, uz flagrantno kršenje teritorijalnog integriteta i nacionalnog suvereniteta Irana, napali niz ciljeva u našoj zemlji“, navodi se u saopštenju.

Iranska diplomatija tvrdi da se napad dogodio dok su Iran i SAD bili usred diplomatskog procesa. Kako ističu, iako su bili svesni namera „SAD-a i cionističkog režima“, nastavili su pregovore kako bi međunarodnoj zajednici pokazali da „ne postoji nikakvo legitimno opravdanje za agresiju“.

Ministarstvo je poručilo da je iranski narod učinio sve da izbegne rat, ali da je sada „došlo vreme za odbranu domovine“. Vazdušni napadi ocenjeni su kao kršenje člana 2, stav 4 Povelje Ujedinjenih nacija i kao jasna oružana agresija. Teheran se pozvao na član 51 Povelje UN, ističući da je raketni odgovor Irana zakonsko i legitimno pravo na samoodbranu.

Iran je uputio hitan apel generalnom sekretaru UN i Savetu bezbednosti, tražeći hitnu akciju zbog narušavanja međunarodnog mira. Pozvane su i sve države članice UN, posebno regionalne i islamske zemlje, da nedvosmisleno osude napad koji, kako se navodi, „dovodi region i svet pred nezapamćenu pretnju“.

„Oružane snage Islamske Republike Iran, oslanjajući se na nacionalnu moć i inspirisane istorijskom baštinom ove zemlje, neće oklevati da brane domovinu svom snagom. Istorija je svedok da se Iranci nikada nisu predali pred stranom agresijom; i ovoga puta odgovor će biti odlučan“, zaključuje se u saopštenju.

Nakon izraelsko-američkog napada, iranske vazdušne snage podigle su borbenu gotovost na najviši nivo. Iznad Teherana primećeni su lovci MiG-29, koji predstavljaju okosnicu iranske avijacije. Snimci pokazuju da ovi avioni nisu pogođeni u prvim talasima napada, a nabavljeni su prethodnih godina kao kompenzacija za odloženu isporuku ruskih lovaca Su-35.

Zajednički napad izveden je iz vazduha i sa mora, pri čemu su izraelski avioni lansirali rakete na ciljeve u Iranu iz iračkog vazdušnog prostora. Eksplozije su zabeležene u više gradova, uključujući Isfahan, gde se nalazi veliko nuklearno postrojenje, kao i u Qomu, Karaju, Kermanshahu, Lorestanу i

Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Tramp objavio je danas da su započele “velike borbene operacije u Iranu” i upozorio je iranski režim na vojnu moć svoje zemlje.

“Ovaj režim će uskoro da nauči da niko ne bi trebalo da izaziva snagu i moć oružanih snaga Sjedinjenih Američkih Država”, rekao je Tramp u videu objavljenom na društvenoj mreži “Truth Social”, preneo je NBC.

Tramp je ponovio raniju poruku, naglašavajući da Iran “nikada neće moći da ima nuklearno oružje”.

Tramp je u osam minuta dugoj video-poruci poručio da je cilj kampanje “brana američkog naroda” i eliminisanje neposrednih pretnji koje dolaze od iranskog režima, koji je nazvao “zlobnom grupom veoma tvrdih, užasnih ljudi”, preneo je CNN.

On je istakao da iranske prijeteće aktivnosti direktno ugrožavaju Sjedinjene Američke Države, njihove trupe, baze u inostranstvu i saveznike širom sveta.

“Iranski režim je 47 godina skandirao ‘Smrt Americi’ i vodio neprekidnu kampanju krvoprolića i masovnih ubistava, usmerenih na Sjedinjene Američke Države, naše trupe i nevine ljude u mnogim zemljama”, rekao je Tramp.

Bivši ruski predsednik i aktuelni zamenik predsedavajućeg Saveta bezbednosti Rusije Dmitrij Medvedev oglasio se nakon američko-izraelskih napada na Iran te je ironično Amerikance nazvao „mirotvorcima“.

U komentaru na mreži Iks, Medvedev je rekao kako su razgovori s Iranom bili samo paravan.

„Mirotvorac je opet tu. Razgovori s Iranom bili su samo paravan. Svi su to znali. Pa ko ima više strpljenja da čeka tužni kraj neprijatelja sada? SAD ima samo 249 godina. Persijsko carstvo je osnovano pre više od 2.500 godina. Da vidimo šta će se desiti za otprilike sto godina…“, rekao je Medvedev.

Nakon izraelsko-američkih udara na Teheran i druge iranske gradove, Iran je uzvratio udarima na teritoriju Izraela, ali i na baze Sjedinjenih Američkih Država širom Bliskog istoka.

Za sada nije prijavljena veća šteta, a i jedna i druga strana su poručile kako će se napadi nastaviti i u narednim danima.

Nakon što je potvrđeno da su Sjedinjene Američke Države i Izrael izveli masovne udare na ključne iranske objekte, a Teheran uzvratio balističkim raketama, javnosti se vanredno obratio izraelski premijer Benjamin Netanjahu.

On je potvrdio zajedničku akciju sa SAD-om, otkrio kodno ime operacije i uputio direktnu poruku građanima Izraela, ali i narodu Irana.

Netanjahu je na početku svog obraćanja jasno definisao cilj ove vojne kampanje, ističući zajednički napor sa Vašingtonom.

„Braćo i sestre, građani Izraela, prije kratkog vremena Izrael i Sjedinjene Američke Države pokrenuli su operaciju uklanjanja egzistencijalne prijetnje koju predstavlja teroristički režim u Iranu. Zahvaljujem našem velikom prijatelju, predsjedniku Donaldu Trampu, na njegovom istorijskom liderstvu“, poručio je Netanjahu.

Premijer Izraela osvrnuo se na dugogodišnji animozitet između Teherana s jedne, te Tel Aviva i Vašingtona s druge strane, upozorivši na nuklearne ambicije iranskog vrha.

„Već 47 godina ajatolahov režim uzvikuje ‘Smrt Izraelu’, ‘Smrt Americi’. Prolio je našu krv, ubio mnoge Amerikance i masakrirao sopstveni narod. Ovom ubilačkom terorističkom režimu ne smije se dozvoliti da se naoruža nuklearnim oružjem koje bi mu omogućilo da zaprijeti cijelom čovječanstvu“, istakao je.

Netanjahu se direktno obratio iranskom narodu i etničkim grupama unutar te zemlje, pozivajući ih na svrgavanje vlasti.

„Naša zajednička akcija stvoriće uslove hrabrom iranskom narodu da uzme svoju sudbinu u svoje ruke. Došlo je vrijeme da svi dijelovi iranskog naroda, Persijanci, Kurdi, Azerbejdžanci, Baloči i Ahvazi, zbace jaram tiranije i stvore slobodan i miroljubiv Iran“, naglasio je izraelski lider.

Na kraju obraćanja, Netanjahu je otkrio da vojna kampanja nosi naziv „Ričući lav“, upozorivši građane da se pripreme za teške dane usljed iranske odmazde.

„Pozivam vas, građani Izraela, da slijedite uputstva Komande unutrašnjeg fronta. U narednim danima, tokom operacije ‘Ričući lav’, od svih nas će se tražiti da pokažemo strpljenje i unutrašnju snagu. Zajedno ćemo stajati, zajedno ćemo se boriti i zajedno ćemo osigurati vječnost Izraela“, zaključio je Netanjahu.

Izraelske odbrambene snage (IDF) saopštile su danas da su detektovale lansiranje projektila iz Irana ka Izraelu.

Građanima Izraela koji dobiju upozorenje naloženo je da se sklone u bezbjedne sobe i zaštićena područja.

Sirene odjekuju širom sjevernog Izraela

Sirene su se oglasile širom sjevernog Izraela usljed iranskog balističkog raketnog napada.

Izraelcima u tom području je naloženo da odu u skloništa, prenio je Tajms of Izrael.

Izraelska vojska (IDF) je saopštila da sistemi protivvazdušne odbrane rade na presretanju raketa.

“Trenutno, izraelsko ratno vazduhoplovstvo djeluje na presretanju i pretnje gdje je to potrebno da bi se svaka prijetnja otklonila”, rekao je portparol vojske.

Izraelski ministar odbrane Izrael Kac rekao je ranije da je Izrael pokrenuo preventivni napad protiv Irana kako bi uklonio prijetnje po bezbednost zemlje i da je u celoj zemlji proglašeno vanredno stanje.

Teheran se sprema za odmazdu nakon što je Izrael danas pokrenuo napad na Iran, a odgovor će biti “razarajući”, rekao je ranije iranski zvaničnik za Rojters.

Ambasada SAD u Bahreinu

Američka ambasada u Bahreinu naložila je svom osoblju da potraže mjesta da se sklone i savjetovala državljanima SAD da učine isto, nakon što su Sjedinjene Američke Države i Izrael izveli napade na Iran.

Ambasada je u saopštenju navela da “sprovodi mjeru ostanka u skloništima za sve osoblje”, prenosi Rojters.

“Preporučujemo svim Amerikancima da učine isto do daljeg”, navela je ambasada uz poziv američkim državljanima da “pronađu bezbjednu lokaciju u svom domu ili drugoj sigurnoj zgradi”.

Saopštenje je usljedilo nakon slične objave američke ambasade u Kataru.

Američka vojska planira višednevne napade na Iran

Vojska Sjedinjenih Američkih Država planira napade koji će trajati nekoliko dana, saopštila su dva izvora upoznata sa situacijom.

Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Tramp rekao je u videu koji je objavljen ubrzo nakon početka napada na Iran da američke snage preduzimaju “masovnu i kontinuiranu operaciju”, naglašavajući da su napadi usmjereni na iransku vojsku.

Američki udari na Iran izvode se iz vazduha i sa mora, izjavio je američki zvaničnik za Rojters.

Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Tramp u videu objavljenom na mreži “Truth Social” potvrdio je da su SAD započele vojnu kampanju u Iranu.

Tramp je u osam minuta dugoj video-poruci poručio da je cilj kampanje “brana američkog naroda” i eliminisanje neposrednih prijetnji koje dolaze od iranskog režima, koji je nazvao “zlobnom grupom veoma tvrdih, užasnih ljudi”, prenio je CNN.

On je istakao da iranske prijeteće aktivnosti direktno ugrožavaju Sjedinjene Američke Države, njihove trupe, baze u inostranstvu i saveznike širom svijeta.

“Smrt Americi”

“Iranski režim je 47 godina skandirao ‘Smrt Americi’ i vodio neprekidnu kampanju krvoprolića i masovnih ubistava, usmjerenih na Sjedinjene Američke Države, naše trupe i nevine ljude u mnogim zemljama”, rekao je Tramp.

Izraelski ministar odbrane Izrael Kac rekao je ranije da je Izrael pokrenuo preventivni napad protiv Irana kako bi uklonio pretnje po bezbednost zemlje i da je u celoj zemlji proglašeno vanredno stanje.

Prema izraelskom bezbjednosnom izvoru, napad koji je u toku predstavlja zajedničku operaciju SAD i Izraela.

Nepotvrđeni izvještaji navode da je jedna od meta napada iranski predsjednički objekat, kao i kuće iranskih lidera, prema informacijama iranske opozicije.

Teheran se sprema za odmazdu nakon što je Izrael danas pokrenuo napad na Iran, a odgovor će biti “razarajući”, rekao je iranski zvaničnik za Rojters.

Izrael je nazvao svoju vojnu operaciju protiv Irana “Rik lava”, a odluku o nazivu donio je izraelski premijer Benjamin Netanjahu.

Irak zatvorio vazdušni prostor

Iračko ministarstvo saobraćaja saopštilo je danas da je zatvorilo nacionalni vazdušni prostor nakon što su Sjedinjene Američke Države i Izrael pokrenuli, kako je rekao izraelski ministar odbrane Izrael Kac, preventivni napad na Iran.

Ambasada Sjedinjenih Američkih Država u Kataru uvela je mjeru zadržavanja u skloništu za sve zaposlene, preporučujući svim svojim građanima da učine isto nakon što je Izrael jutros pokrenuo preventivni napad na Iran, preneo je Rojters.

Sirene su se čule širom Izraela, dok je Komanda domaćeg fronta Izraelskih odbrambenih snaga pozvala civile da ostanu blizu skloništa i pripreme se za mogućnost raketnih napada.

Tri eksplozije čule su se u centralnom Iranu, objavila je iranska agencija Fars.

Kako se navodi, eksplozije su se čule i na sjeveru i istoku Teherana, kao i u Isfahanu, Karadžu i Kermanšahu.