VRBAS Media

Kategorija: Svijet

  • Evropi prijeti manjak goriva i radnih mjesta

    Evropi prijeti manjak goriva i radnih mjesta

    Evropa bi mogla da se suoči s problemima u snabdijevanju gorivom i gubitkom radnih mjesta ako regulatori ne odobre dogovor Gunvor grupe o preuzimanju međunarodne imovine kompanije Lukoil vrijedan oko 22 milijarde dolara.

    Izvršni direktor i većinski vlasnik Torbjorn Tornkvist (Thorbjorn Tornqvist) kaže da bi švedska Gunvor grupa sa sjedištem u Ženevi trebalo da preuzme imovinu Lukoila u Srbiji, Bugarskoj i Rumuniji, mreže benzinskih stanica u Evropi i Sjedinjenim Američkim Državama, kao i naftna i gasna polja na Bliskom istoku, u Centralnoj Aziji i Africi.

     

     

    Realizacija ovog dogovora zavisi od odobrenja američkih, britanskih i švajcarskih institucija, a vrijeme je ograničeno jer nove američke sankcije protiv Lukoila i Rosnjefta stupaju na snagu 21. novembra, piše SEEbiz.

    Tornkvist je u intervjuu za Financial Times upozorio da je ključno produžiti operativne dozvole za Lukoil, jer bi u suprotnom “kapacitet rafinerija mogao biti ozbiljno ugrožen”.

    Lukoil rafinerija u Burgasu obezbjeđuje više od dvije trećine goriva u Bugarskoj, dok Petrotel u Rumuniji pokriva oko trećinu prerade nafte u toj zemlji. Prema njegovim riječima, svaki prekid rada direktno bi uticao na energetsku stabilnost regiona.

    Istovremeno, švedski milijarder Tornkvist odbacio je nagađanja da Gunvor samo privremeno preuzima imovinu kako bi je Lukoil kasnije povratio, istakavši da će vlasti zahtijevati „potpuni prekid vlasničkih veza“ s ruskom kompanijom.

     

    Istorijske veze Gunvor grupe s Rusijom dodatno komplikuju ovu transakciju. Jedan od suosnivača kompanije bio je saveznik ruskog predsednika Vladimira Putina, Genadij Timčenko, koji je svoj udeo prodao Tornkvistu nakon što je 2014. godine bio obuhvaćen sankcijama.

    Gunvor se postepeno povukao iz većine ruskih projekata, ali i dalje postoji reputacioni rizik, navodi Fajnenšl tajms.

    Sjedinjene Američke Države su prošlog mjeseca stavile Lukoil i Rosnjeft na listu sankcionisanih subjekata, kao dio napora da se smanje ruski prihodi tokom rata u Ukrajini.

    Zbog toga je za finalizaciju transakcije neophodno odobrenje Kancelarije za kontrolu strane imovine (OFAC) pri amerčkom ministarstvu finansija

     

  • Tramp: Iran pita da li američke sankcije mogu da se ukinu

    Tramp: Iran pita da li američke sankcije mogu da se ukinu

    Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Tramp izjavio je u petak (7. novembar) da je Iran postavio pitanje da li američke sankcije protiv te zemlje mogu da se ukinu.

    “Iran pita da li sankcije mogu da se ukinu. Oni se suočavaju sa veoma teškim američkim sankcijama, što im otežava da rade ono što bi željeli. Otvoren sam da to čujem i videćemo šta će se desiti, ali bih bio otvoren za to”, rekao je Tramp novinarima sinoć u Bijeloj kući, prenio je Rojters.

    Zvaničnici iranske misije pri Ujedinjenim nacijama u Njujorku nisu odgovorili na zahtjev za komentar, prenosi Tanjug.

    Ranije ove nedjelje, vrhovni vođa Irana, ajatolah Ali Hamnei, rekao je da saradnja sa SAD nije moguća sve dok Vašington nastavlja da podržava Izrael, održava vojne baze i miješa se u Bliski istok.

    U junu su SAD bombardovale iranske nuklearne objekte, dok su dvije zemlje održale pet rundi nuklearnih pregovora, koji su prethodili dvanaestodnevnom sukobu između Irana i Izraela u junu.

    Međutim, razgovori su naišli na ozbiljne prepreke, uključujući pitanje obogaćivanja uranijuma u Iranu, koje zapadne sile žele da eliminišu kako bi smanjile rizik od razvoja nuklearnog oružja – što Teheran odbija, ističe Rojters.

  • Orban: Od dolaska Trampa politički motivisane sankcije su ukinute

    Orban: Od dolaska Trampa politički motivisane sankcije su ukinute

    Mađarski premijer Viktor Orban poručio je danas, da je od ponovnog izbora predsjednika Donalda Trampa na čelu SAD, došlo do novih prilika u mađarsko-američkim odnosima i da su politički motivisane sankcije ukinute.

    – Prvih deset mjeseci ove godine predstavljalo je početnu fazu, tokom koje smo ispravili štetu koju su Mađarska i mađarsko–američki odnosi pretrpjeli pod Bajdenovom administracijom – kaže Orban.

    Dodaje da je ukinuto i američko finansiranje nevladinih organizacija koje napadaju Mađarsku.

    – Politički motivisane sankcije su ukinute, američko finansiranje nevladinih organizacija koje napadaju Mađarsku je obustavljeno, a ponovo možemo da putujemo u Sjedinjene Države bez vize. Time je prva faza završena – naglasio je Orban.

    Ističe da delegacija Mađarske danas putuje u Vašington gdje će otvoriti novo poglavlje u mađarsko–američkim odnosima sa predsjednikom Trampom.

    – Naš cilj je da uspostavimo strateško partnerstvo koje obuhvata energetsku saradnju, investicije, odbrambenu saradnju i razgovore o situaciji poslije rata između Rusije i Ukrajine. Radimo na sporazumu zasnovanom na obostranim koristima, koji će služiti interesima svakog mađarskog građanina. Putujemo u Vašington! Hajde da prionemo na posao – zaključio je Orban.

     

  • Putin otkrio “oružje” koje koriste neprijatelji Rusije

    Putin otkrio “oružje” koje koriste neprijatelji Rusije

    Lažne informacije su oružje koje koriste neprijatelji Rusije, izjavio je ruski predsjednik Vladimir Putin.

    “Lažne informacije su veoma važna oblast, odnosno suprostavljanje takvim pokušajima uticaja na nas i naše društvo”, istakao je Putin tokom sastanka Savjeta za međuetničke odnose.

    On je upozorio da su lažne informacije oružje koje koriste ruski protivnici i stalno ga usavršavaju.

    “U dokumentima zapadnih obavještajnih službi eksplicitno se navodi zadatak `destabilizacije` Rusije iznutra”, napomenuo je Putin, prenosi Srna.

  • SAD smanjuju vazdušni saobraćaj zbog obustave rada vlade

    SAD smanjuju vazdušni saobraćaj zbog obustave rada vlade

    Američki savezni zvaničnici saopštili su da će Sjedinjene Američke Države smanjiti vazdušni saobraćaj za 10 odsto na 40 aerodroma sa velikim obimom saobraćaja počev od petka ujutro, zbog nedostatka zaposlenih izazvanog tekućom obustavom rada vlade.

    Smanjenja će, prema izvorima upoznatim sa planom, biti postepeno uvedena od petka, a danas će biti saopšteno koji će aerodromi biti pogođeni ovom mjerom, kako su zvaničnici najavili, prenosi CBS.

    Najpre će broj domaćih letova biti smanjen sutra za četiri odsto, a zatim će se smanjenja povećati na pet odsto u subotu i na šesto odsto u nedjelju, prije nego što smanjenje dostigne 10 odsto naredne nedjelje, javio je Rojters nakon objave nove mjere, pozivajući se na četiri neimenovana izvora.

    Otkazivanja letova bi mogla da pogode između 3.500 i 4.000 letova dnevno, navodi BBC.

    Administrator Federalne uprave za vazduhoplovstvo (FAA) Brajan Bedford rekao je da je smanjenje kapaciteta od 10 odsto neophodno kako bi se rasteretili kontrolori leta, prenosi CBS.

    “Ovo je neuobičajeno, baš kao što je i obustava rada vlade neuobičajena, kao i činjenica da naši kontroli nisu dobili platu mjesec dana”, rekao je Bredford.

    Kako je dodao, ako se obustava rada vlade nastavi i pritisak na sistem se poveća, dodatne restriktivne mjere će možda biti potrebne.

    Ministar saobraćaja SAD Šon Dafi i Bedford naglasili su da su mjere uvedene radi očuvanja bezbjednosti vazdušnog saobraćaja.

    Bedford je najavio da će danas biti objavljeno kojih 40 tržišta će biti pogođeno, a ograničenja će obuhvatiti komercijalni vazdušni prostor i druge aktivnosti, uključujući svemirska lansiranja.

    Prema informacijama koje je CBS dobio, među predloženim tržištima su glavna čvorišta kao što su Boston Logan, Njujork La Gvardija, Los Anđeles i Dalas/Fort Vort, ali lista još nije konačna.

    Zbog obustave rada, sve više kontrolora leta posljednju platu su primili prije gotovo mjesec dana.

    Tokom perioda blokade vlade, najdužeg do sada u istoriji SAD, kontrolori moraju da rade bez plate, što je neke podstaklo da odu na bolovanje ili rade druge poslove.

    Avio-kompanije, sindikati i turistička industrija pozvali su Kongres da okonča zastoj.

    Prema podacima “FlightAware”-a, prošlog vikenda više od 10.000 letova unutar, u ili iz SAD je kasnilo, dok je ove nedjelje odloženo oko 11.000 letova.

    Dafi je istakao da zemlji nedostaje oko 2.000 kontrolora leta.

    Avio-kompanija “American Airlines” saopštila je da će danas saobraćati prema planu, ali da čeka dodatne informacije FAA o letovima koji će biti pogođeni od sutra.

  • Tramp ublažio retoriku

    Tramp ublažio retoriku

    Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Tramp ublažio je ton u pogledu buduće federalne podrške Njujorku nakon ubjedljive izborne pobjede Zohrana Mamanija, sugerišući da je otvoren da pruži pomoć Njujorku nakon što je prethodno prijetio smanjenjem finansiranja.

    Tramp je sinoć (5.novembra) ponovio ocjene da su, kako je naveo, komunistički, marksistički socijalisti i globalisti imali svoju šansu, ali da su “donijeli samo katastrofu”, ali je naveo da će pomoći Njujorku jer želi da taj grad bude uspješan, prenio je CNN.

    “Sada da vidimo kako će komunista proći u Njujorku. Videćemo kako će se to završiti. I pomoći ćemo im. Želimo da Njujork bude uspješan. Pomoći ćemo im malo, možda”, rekao je Tramp tokom govora na ekonomskoj konferenciji u Majamiju.

    Tramp je ocijenio da politika Mamanija, demokratskog socijaliste, odražava stavove demokrata u Kongresu, prenosi Tanjug.

    “Ako želite da vidite šta demokratski kongresmeni žele da urade Americi, samo pogledajte rezultate jučerašnjih izbora u Njujorku gdje je njihova partija postavila komunistu za gradonačelnika najvećeg grada u naciji. Odluka pred svim Amerikancima ne može biti jasnija – imamo izbor između komunizma i zdravog razuma”, rekao je sinoć Tramp.

    Tramp je prije izbora u Njujorku upozorio da bi u slučaju pobjede Mamdanija mogao da ograniči federalno finansiranje Njujorka, osim minimuma koji je propisan zakonom.

    Rekao je da bi umjesto Mamdanija prije podržao bivšeg guvernera Njujorka Endrua Kuoma, navodeći da bi, iako nije “obožavalac” Kuoma, u slučaju izbora između “lošeg demokrate i komuniste uvijek birao “lošeg demokratu”.

  • Tramp: To nije dobro za nas. Nije dobro ni za koga

    Tramp: To nije dobro za nas. Nije dobro ni za koga

    Predsednik SAD Donald Tramp reagovao je na pobede koje je Demokratska stranka ostvarila na jučerašnjim izborima širom zemlje, prenosi Gardijan.

    “Sinoć se nije očekivala pobeda, bila su to veoma demokratska područja. Ali ne mislim da je bilo dobro za republikance. Nisam siguran da je bilo dobro za bilo koga”, rekao je Tramp dok je ugostio republikanske senatore u Beloj kući.

    “Imali smo zanimljivo veče i mnogo smo naučili, i o tome ćemo razgovarati”, dodao je.

    Podsetimo, demokrate su juče ostvarile svoj prvi veliki uspeh posle poraza na američkim predsedničkim izborima 2024. godine.

    Osim Njujorka i Kalifornije, u kojima su se i očekivali tačno oni ishodi koji su se u završnici i potvrdili na biralištima – pobeda Zohrana Mamdanija u trci za gradonačelnika Njujorka i usvajanje tzv. Predloga 50 kojim će se prekrojiti izborni okruzi uoči izbora za Kongres 2026. – bitno impresivniji rezultat demokrate su ostvarile u saveznim državama Virdžinija i Nju Džersi, koje su takođe “poplavele”.S obzirom na to da Amerikanci, iz istorijskih razloga, gotovo sve izbore održavaju prvog utorka u novembru, guvernerske trke Virdžinije i Nju Džerzija uvek se održavaju tačno godinu dana nakon predsedničkih izbora, zbog čega neretko ukazuju na (ne)zadovoljstvo građana prvom etapom nove administracije u Beloj kući.

  • BRIKS nadmašuje G7: Svjetski rast se premiješta u Aziju, Afriku i na Globalni jug

    BRIKS nadmašuje G7: Svjetski rast se premiješta u Aziju, Afriku i na Globalni jug

    Dok zapadne sile ulaze u fazu usporavanja, zemlje BRIKS-a bilježe brz rast BDP-a podstaknut investicijama, trgovinom i demografskim zamahom. Prema najnovijem izvještaju MMF-a, rast ekonomija BRIKS-a će u naredne dvije godine biti više od tri puta brži nego u grupi G7.

    Prema prognozama za 2025. i 2026. godinu Indija će biti motor bloka sa rastom od 6,6 procenata u 2025. i 6,2 odsto u 2026. Kina nastavlja stabilan tempo – 4,8 procenata u 2025. i 4,2 odsto u 2026, oslanjajući se na rast trgovine širom Evroazije i Afrike. Ekonomsko iznenađenje bloka je Etiopija sa čak 7,2 odsto rasta u ovoj godini. Snažan zamah između četiri i pet odsto bilježe Egipat, Saudijska Arabija i Ujedinjeni Arapski Emirati, što potvrđuje da se težište ekonomske dinamike svijeta pomjera ka Globalnom jugu.

    Prosječni rast za sve zemlje BRIKS-a iznosi 3,8 odsto u ovoj i 3,7 procenata u narednoj godini, što je u oštrom kontrastu sa G7, čiji je prosjek svega jedan procenat u 2025. i 1,2 odsto u 2026.

    Sjedinjene Američke Države, najdinamičnija ekonomija zapadnog bloka, očekuju rast od dva procenta naredne godine, dok Njemačka, motor evropske industrije, pada na simboličnih 0,2 odsto. Јapan, Francuska, Italija i Britanija kreću se oko jednog procenta – brojke koje više podsjećaju na stagnaciju nego na rast. prenosi RT Balkan.

    Zapadne ekonomije suočavaju se sa starenjem stanovništva, visokim dugovima i gubitkom tržišta, dok BRIKS raspolaže mladom radnom snagom, rastućom potrošnjom i novim trgovinskim koridorima koji spajaju Aziju, Afriku i Latinsku Ameriku.

    BRIKS danas nije samo ekonomska kategorija, već alternativa zapadnoj finansijskoj dominaciji. Sa proširenjem koje obuhvata Saudijsku Arabiju, Egipat, UAE, Etiopiju i Iran, grupa je postala geoekonomski savez koji spaja proizvodnju energenata, sirovina i rastuće tržište potrošača.

    Dok G7 tone u birokratsku stagnaciju i ideološku samozatvorenost, zemlje BRIKS-a grade paralelne mehanizme finansiranja, trgovine i tehnološke saradnje, uključujući novu razvojnu banku kao alternativu MMF-u i Svjetskoj banci.

    Brojke MMF-a pokazuju ono što je politički već očigledno: centar svjetske ekonomije više nije u Londonu, Parizu ili Njujorku, već u Delhiju, Pekingu, DŽedi i DŽakarti. Dok zapadni analitičari raspravljaju o “održivom rastu”, zemlje BRIKS-a ga već ostvaruju u praksi.

     

  • Soreka: Izvještaj za BiH smjernica za prolazak kroz cilj

    Soreka: Izvještaj za BiH smjernica za prolazak kroz cilj

    Evropska unija se priprema za prijem novih članica, po prvi put nakon više od decenije. Proširenje Unije je realna mogućnost u narednim godinama.

    Napisao je to u kolumni  Luiđi Soreka, šef Delegacije Evropske unije u Bosni i Hercegovini i ambasador Evropske unije u BiH, koji ističe da uvažavajući geopolitičke promjene i osiguranje mira i stabilnosti na evropskom kontinentu, čini proširenje jednim od najvećih prioriteta Evropske unije.

    “Potvrda toga su i nedavne posjete Bosni i Hercegovini predsjednice Evropske komisije Ursule von der Leyen, predsjednika Evropskog vijeća Antonia Coste, visoke predstavnice i potpredsjednice Kaje Kallas te komesarke za proširenje Marte Kos. U procesu proširenja jasno postoje oni koji su otišli najdalje. Crna Gora je postavila cilj da okonča pregovore o pristupanju do kraja 2026. godine, Albanija za kraj 2027. godine. Bosna i Hercegovina, uprkos ogromnom potencijalu ove zemlje, još uvijek nije formalno započela proces pristupnih pregovora”, istakao je Soreka.

    Dodaje da u Izvještaju o Bosni i Hercegovini, objavljenom juče u okviru Paketa o proširenju, navode se određeni pozitivni koraci, uključujući usvajanje zakona o zaštiti podataka i graničnoj kontroli, kao i potpisivanje statusnog sporazuma sa Frontexom, što je rezultiralo angažmanom više od stotinu službenika Frontexovog Stalnog korpusa u Bosni i Hercegovini u cilju pružanja podrške Graničnoj policiji BiH.

    “Međutim, cjelokupna slika za 2025. godinu ističe nedostatak napretka. Izvještaj bi trebao poslužiti kao suštinski vodič koji može pomoći Bosni i Hercegovini da nadoknadi izgubljeno vrijeme. Postoje određene naznake da bi u predstojećem periodu Bosna i Hercegovina mogla usvojiti Zakon o VSTV-u BiH i Zakon o sudovima, te imenovati glavnog pregovarača i pregovarački tim, čime bi se stvorile pretpostavke za održavanje prve Međuvladine konferencije i otvaranje pristupnih pregovora. Kako je jučer istakla visoka predstavnica i potpredsjednica Kallas prilikom predstavljanja paketa o proširenju, pristupanje Evropskoj uniji ostaje pravičan i izazovan proces, temeljen na ostvarenim rezultatima. Zakon o VSTV-u BiH i Zakon o sudovima morat će biti usvojeni u cijelosti u skladu sa evropskim standardima, prvenstveno u skladu s preporukama Venecijanske komisije i preporukama Evropske komisije”, ističe Soreka u kolumni.

    Dodaje da kada je riječ o imenovanju glavnog pregovarača i pregovaračkog tima, kao i kod svih drugih zemalja u pristupnim pregovorima, tu odluku donosi Bosna i Hercegovina u skladu s Ustavom i relevantnim propisima.

    “Za EU je najvažnije da Bosna i Hercegovina ima pouzdanog sagovornika s Evropskom komisijom. Da bi se to postiglo, glavni pregovarač i pregovarački tim moraju moći nastupati jednim glasom, u ime cijele zemlje, te biti operativni, tj. imati resurse, kapacitete i znanje za efikasno vođenje pregovora Bosne i Hercegovine s EU. Prva Međuvladina konferencija bi se mogla organizovati do kraja 2025. godine, pod uslovom da se ispune svi uslovi. Želimo izbjeći situaciju u kojoj institucije u Bosni i Hercegovini gube vrijeme i tokom 2026. godine, upravo u trenutku kada druge zemlje u regiji koriste svoje vrijeme produktivno kako bi napravile završne korake ka punopravnom članstvu”, napisao je Soreka.

    Napominje da BiH ima složeno uređenje koje iziskuje koordinaciju i usklađivanje obično suprotstavljenih političkih stavova.

    “Posljedično, donošenje odluka često traje duže. Uz osiguravanje da uređenje omogućava diskusije iz različitih perspektiva i iznalaženje kompromisnih rješenja, ključno je i da Bosna i Hercegovina ima funkcionalnije demokratske institucije koje mogu jednostavnije donositi odluke. Jedan od razloga zbog kojih želimo što prije formalno pokrenuti proces pristupnih pregovora – osim što je to korak naprijed ka punopravnom članstvu – jeste i sama činjenica da pregovori predstavljaju priliku da se na sveobuhvatan i strukturisan način razgovara o uređenju Bosne i Hercegovine, uz snažniju podršku šire ekspertize koja postoji u okviru Evropske komisije. Okvir pristupnih pregovora, sa svojom metodologijom klastera i poglavlja, nudi najbolji način za podršku zemlji u uspostavljanju funkcionalnijih demokratskih institucija koje joj omogućavaju da uspije i zauzme svoje mjesto u Evropskoj uniji”, smatra Soreka.

    Kako dalje navodi u kolumni, usaglašavanjem Reformske agende za Plan rasta u septembru, vlasti Bosne i Hercegovine su još jednom pokazale da je, kada postoji politička volja, moguće da zemlja postigne usaglašena, konsenzusna rješenja u kojima su svi na dobitku i koja donose koristi svima koji žive u ovoj zemlji.

    “Preostalo je tek nekoliko koraka do formalnog pokretanja pristupnih pregovora koji bi trebali imati transformativni učinak na funkcionisanje institucija Bosne i Hercegovine. Sada je vrijeme da se ti koraci naprave”, zaključio je Soreka.

  • Putin o Trampovim izjavama o mogućim nuklearnim probama: Ozbiljan problem

    Putin o Trampovim izjavama o mogućim nuklearnim probama: Ozbiljan problem

    Izjava američkog predsjednika Donalda Trampa o potencijalnim nuklearnim probama je ozbiljan problem, izjavio je predsjednik Rusije Vladimir Putin na sastanku sa stalnim članovima Savjeta bezbjednosti Rusije.

    Šef ruske Spoljne obavještajne službe Sergej Nariškin izvjestio je Putina da je prije nekoliko dana stigao telegram od Aleksandra Darčijeva, ambasadora Rusije u SAD, u kom je on istakao da su ruske diplomate stupile u kontakt sa organima Savjeta nacionalne bezbjednosti SAD i Stejt departmenta u vezi sa ovim izjavama američkog predsjednika.

    On je poručio da rusku stranu zanima šta se konkretno ima u vidu kada se zahtijeva “hitna proba nuklearnog oružja” i traže objašnjenje, prenosi RT Balkan.

    Kao odgovor, američka strana im je poručila da će odgovor prenijeti ruskom vrhu ukoliko budu smatrali da su ikakva objašnjenja neophodna, dodao je Nariškin.

    Ministar odbrane Rusije, Andrej Belusov je na sjednici Savjeta bezbjednosti predložio Putinu da pripreme za nuklearne probe počnu bez odlaganja u arhipelagu Nova Zemlja.

    – Sjedinjene Države planiraju da rasporede rakete u Evropi i Azijsko-pacifičkom regionu koje će imati vrijeme leta od Njemačke do centralne Rusije od 6-7 minuta – objavio je Belousov.

    Belousov je izvjestio da su Sjedinjene Države u oktobru sprovele vježbu preventivnog nuklearnog raketnog udara na Rusiju.