Kategorija: Svijet

Najmanje 61 osoba poginula je na granici između Maroka i španske enklave Seute tokom ulaska 60.000 migranata u Španiju, saopštile su lokalne vlasti.

Španska vlada je saopštila da se više od 53.000 migranata vratilo u Maroko.

Zbog krize u Seuti, gdje živi oko 85.000 stanovnika, raspoređene su jedinice španjolske vojske, uz više od 400 dodatnih pripadnika Nacionalne policije i Civilne garde.

Stotine ljudi i dalje pokušavaju ući u Seutu, plivajući ili obilazeći morski lukobran koji razdvaja Maroko od španske enklave.

Na graničnom području zabilježeni su sukobi između grupa migranata i marokanskih sigurnosnih snaga.

Evropska unija i međunarodne organizacije ne pokazuju interesovanje za stradanje migranata koji pokušavaju da iz Maroka pređu u špansku enklavu Seutu, izjavila je portparol Ministarstva spoljnih poslova Rusije Marija Zaharova.

Prema njenim riječima, hiljade mladih Marokanaca okupile su se kod granice sa Seutom, dok je stotine njih uspjelo da uđe na špansku teritoriju, nakon čega su vlasti uputile dodatne snage policije, civilne garde i vojske.

Zaharova je podsjetila na navode gradonačelnika Seute Huana Hesusa Vivasa da je tokom jednog dana iz Maroka u grad ušlo oko 60.000 ljudi, kao i da je broj migranata koji su poginuli prilikom pokušaja prelaska granice dostigao 34.

– Gde su Kaja (Kalas) i Ursula (Fon der Lajen)? Gdje su američki ultraliberali sa paketom keksa? Gde je UNHCR? Gdje su ombudsmani zemalja EU? Gdje je Evropska komisija sa svojim “evropskim vrijednostima”? Gde je Unesko, koji je nedavno bio zabrinut zbog visine nebodera u Sankt Peterburgu? Možda je vrijeme da prebroji tijela na plaži Tarahal – devet za jedan dan, šezdeset u posljednjih nekoliko mjeseci – napisala je Zaharova na Telegramu.

Ona je navela da je Vrhovni sud Španije u julu presudio da migranti presretnuti na moru kod Seute ne mogu biti vraćeni u Maroko, što je, prema njenoj ocjeni, dodatno produbilo krizu.

– Granicu formalno nije moguće zatvoriti, ali nema dovoljno kapaciteta za prihvat tolikog broja ljudi. To je začarani krug u čijem središtu su ljudi koji ginu, a za koje niko u Briselu, Madridu i Parizu ne mari – rekla je Zaharova.

Ona je postavila i pitanje kako su hiljade ljudi uspjele da se samoorganizuju za masovan pokušaj proboja granice Evropske unije.

– Možda je NATO, umjesto lova na pokemone, zastrašivanja građana EU navodnom ruskom prijetnjom i bezumne militarizacije, mogao praktično da pomogne i dostavi Madridu obavještajne podatke uoči stvarnog upada? Ili je sve to dio plana? – navela je Zaharova.

Američki predsjednik Donald Tramp ocijenio je situaciju u Seuti kao “strašnu” i upozorio da će njegova zemlja doživjeti isto ako Demokrate pobjede na predsjedničkim izborima 2028. godine.

– Strašno je. Sjetite se te slike. Takvi ćemo biti za tri godine ako pogrešna strana pobjedi – rekao je Tramp za Foks njuz, prenosi RTS.

Volodimir Zelenski, ukrajinski predsjednik, zamolio je Donalda Trampa, američkog predsjednika, da ubijedi američkog milijardera Ilona Maska da dozvoli Ukrajini da koristi njegovu satelitsko-komunikacionu mrežu Starlink za gađanje sistema za lansiranje balističkih raketa unutar Rusije, izjavila su danas dva zvaničnika koja su upoznata sa razgovorom.

Zvaničnici su za portal “Atlantik” rekli da je Zelenski za tu uslugu zamolio Trampa tokom razgovora iza zatvorenih vrata u Bijeloj kući 28. jula.

Prema riječima zvaničnika, Tramp je na molbu Zelenskog ostao uzdržan i ostavio je to pitanje otvoreno.

Novi prijedlog Zelenskog, koji ranije nije objavljen u javnosti, ponudio je Sjedinjenim Američkim Državama način da zaobiđu slanje Ukrajini naprednih raketa protivvazdušne odbrane Patriot, čije je zalihe američki rat u Iranu dramatično iscrpio.

Umjesto toga, Ukrajina bi proširila upotrebu druge američke tehnologije-satelitsko-komunikacione mreže Starlink, koju kontroliše Mask, za navođenje svojih dronova kojima bi napala ruske sisteme za lansiranje balističkih raketa.

Austrijska služba bezbjednosti uhapsila je 14-godišnjeg učenika iz Tirola pod sumnjom da je pripremao teroristički napad. Tinejdžer je namjeravao da napad prenosi uživo na internetu.

U Evropi je danas najviša temperatura izmjerena je u Adijamanu i Batmanu u Turskoj, 43 stepeni, potom u Urfi 42,7 stepeni, Antaliji, 42,3 stepena, objavio je Ogimet, interent stranica koja skuplja meteorološke podatke iz cijelog svijeta.

Toplo je i u Španiji i Јordanu, a na desetom mjestu je Mostar u BiH sa 41,6 stepeni.

Najhladnije u Evropi danas je u Norveškoj, -0,6 stepeni i na Islandu -0,2 stepena, a najviše kiše danas je palo u Švedskoj, Holandiji, Njemačkoj i Finskoj.

Najtoplije mjesto na svijetu danas je Mehran u Iranu, gdje je izmjereno 50 stepeni Celzijusovih.

S druge strane, na Antarktiku je ledeno, od minus 52,8 do minus 74.8 stepeni.

Na Јužnom polu je izmjerena i prosječna najniža temepratura, minus 79,9 stepeni, a tamo trenutno duva i najjači vetar brzinom od 142,4 kilometra na čas.

Prema podacima Ogimeta, najviše kiše na svijetu u posljednja 24 sata palo je na Tajlandu, Indiji, Solomonskim Ostrvima i u Vijetnamu.

Iranski ministar spoljnih poslova Abas Arakči razgovarao je sa kolegama iz Bugarske i Kipra, tražeći da njihove vojne baze ne budu korištene u američkim vojnim operacijama protiv Irana.

Arakči je, prema navodima iranskih državnih medija, u razgovoru sa bugarskom ministarkom spoljnih poslova Velislavom Petrovom-Čamovom zatražio da Sofija preispita odluku o privremenom razmještanju američkih vojnih aviona u bazi Bezmer.

On je ocijenio da odobravanje zahtjeva Vašingtona za stacioniranje letjelica radi podrške vojnim operacijama predstavlja pomaganje agresiji na Iran, te da je takav potez neprihvatljiv i suprotan tradicionalno prijateljskim odnosima dvije zemlje.

Iran je i ranije upozoravao da bi države koje dozvole korištenje svoje teritorije za američke vojne operacije protiv te zemlje mogle „snositi posljedice“.

U odvojenom telefonskom razgovoru sa kiparskim šefom diplomatije Konstantinosom Kombosom, Arakči je naglasio važnost sprečavanja da strane vojne baze na Kipru budu upotrijebljene protiv Irana.

Bugarski parlament je prošle sedmice odobrio privremeni razmještaj do osam američkih tankera KC-135 i do 250 pripadnika osoblja u vazduhoplovnoj bazi Bezmer, uprkos iranskim prigovorima. Sofija je saopštila da u bazi neće biti raspoređeno ofanzivno naoružanje i da ta odluka Bugarsku ne čini stranom u vojnim operacijama.

Kipar je domaćin dvjema britanskim vojnim bazama, među kojima je i RAF Akrotiri, koji je početkom marta pogodio iranski dron, nekoliko dana nakon što su Izrael i SAD pokrenuli napade na Iran.

Velika Britanija je na početku rata pristala na američki zahtjev da se britanske baze koriste za odbrambene udare na iranske projektile u skladištima ili lansere, ali je kasnije pojasnila da RAF Akrotiri neće biti uključen u taj dogovor.

Širi odbrambeni aranžman u julu je zadržala nova britanska vlada premijera Endija Burnama, nakon čega je Iranska revolucionarna garda upozorila London da ne olakšava američke vojne operacije protiv Irana.

Nove mRNK vakcine protiv HIV-a, majmunskih boginja i krpeljnog encefalitisa razvijaju se u Rusiji, a naučnici trenutno proučavaju njihovu sposobnost da izazovu imuni odgovor kod laboratorijskih životinja.

Iza istraživanja stoje naučnici Državnog virusološkog centra “Vektor”, koji proučavaju sposobnost potencijalnih vakcina da podstaknu imuni odgovor organizma.

“MRNK vakcine protiv infekcija kao što su majmunske boginje, HIV-1/SIDA i krpeljni encefalitis trenutno prolaze kroz studije imunogenosti na laboratorijskim životinjama”, rekla je vodeći istraživač centra Larisa Karpenko na konferenciji “Inženjerska biologija i biofarmaceutski proizvodi”.

Prema riječima naučnika, mRNK vakcina protiv HIV-a kodira takozvani Env trimer – proteinski kompleks koji se nalazi na površini virusne čestice. Stručnjaci centra takođe rade na stvaranju terapeutskih mRNK koje podstiču proizvodnju antitela protiv širokog spektra izolata HIV-a.

Kako funkcionišu mRNK vakcine

Za razliku od nekih tradicionalnih vakcina, koje organizmu predstavljaju oslabljeni ili inaktivirani patogen ili njegove dijelove, mRNK vakcine koriste molekul informacione RNK koji ćelijama prenosi uputstvo za stvaranje određenog proteina povezanog sa patogenom, prenosi TASS.

Ćelije na osnovu tog uputstva privremeno proizvode ciljni protein, koji imuni sistem prepoznaje kao stran. Na taj način organizam može da razvije imuni odgovor i “nauči” da prepozna određenu metu bez izlaganja samom uzročniku bolesti.

Ova tehnologija postala je široko poznata zahvaljujući vakcinama protiv kovida 19, ali njen potencijal nije ograničen na koronavirus. MRNK platforme istražuju se kao sredstvo za borbu protiv različitih virusnih i drugih oboljenja, a jedna od njihovih važnih prednosti jeste mogućnost relativno brzog dizajniranja i prilagođavanja u poređenju sa pojedinim tradicionalnim pristupima razvoju vakcina.

Ipak, testiranje na laboratorijskim životinjama ukazuju da se vakcina još nalazi u pretkliničkoj fazi. Ispitivanje imunogenosti treba da pokaže da li dolazi željeni imuni odgovor, nakon čega su potrebna dalja istraživanja bezbjednosti i efikasnosti pre eventualne primene kod ljudi.

Od zaraznih bolesti do anemije i raka

Naučnici “Vektora” ispituju i mogućnost primene mRNK tehnologije i u razvoju lekova za nasljedne ili stečene bolesti kod kojih je narušena sinteza određenih proteina u ćelijama.

Jedna od oblasti na kojoj trenutno rade jeste liječenje anemije. Ideja takvih terapijskih pristupa je da se iskoristi sposobnost mRNK da ćelijama prenese privremeno uputstvo za proizvodnju određenog proteina, što bi ovu tehnologiju moglo da učini korisnom i u liječenju različitih bolesti, a ne samo u razvoju vakcina.

Paralelno sa tim, “Vektor” sarađuje sa stručnjacima Tomskog nacionalnog medicinskog istraživačkog centra na razvoju lijekova za liječenje onkoloških oboljenja.

Među njima su personalizovane mRNK vakcine protiv raka zasnovane na neoantigenima – specifičnim molekularnim obilježjima koja nastaju usled mutacija u tumorskim ćelijama i mogu da ih razlikuju od zdravih ćelija organizma.

Kod ovog pristupa cilj nije sprečavanje infekcije, kao kod klasičnih vakcina, već usmjeravanje imunog sistema na karakteristike konkretnog tumora. Zbog toga se takve vakcine razvijaju kao oblik personalizovane terapije, prilagođene molekularnim osobinama tumora pojedinačnog pacijenta.

Turski državljanin R. A. (54) preminuo je tokom leta na relaciji Istanbul – Dizeldorf, nakon čega je avion vanredno sletio na beogradski aerodrom, saznaje “Telegraf.rs”.

Avion kompanije “Pegasus Airlines”, koji je saobraćao na relaciji Istanbul – Dizeldorf, prinudno je jutros sletio na Aerodrom “Nikola Tesla” u Beogradu zbog hitnog medicinskog slučaja tokom leta.

Kako saznaje ovaj portal, tokom leta turski državljanin R. A. otišao je u toalet. Stjuardesa je primijetila da ga dugo nema, otvorila vrata i zatekla ga bez svijesti.

Nažalost, ljekari su mogli samo da konstatuju smrt.

Po nalogu tužilaštva, tijelo je poslato na obdukciju.

Španska enklava Seuta suočava se sa jednom od najvećih migrantskih kriza posljednjih godina nakon masovnog pokušaja prelaska granice iz Maroka. Prema procjenama španskog Ministarstva unutrašnjih poslova, oko 49.000 migranata pokušalo je u posljednja 24 časa da uđe u enklavu morskim i kopnenim putem.

Iako su Španija i Maroko pojačali bezbjednosne mjere, hiljade ljudi i dalje pokušavaju da pređu granicu. Prema navodima lokalnih medija, broj stradalih u pokušajima prelaska povećan je na najmanje 18, dok pojedini izvori navode i 19 poginulih.

Kriza se proširila i na Melilju, drugu špansku enklavu u sjevernoj Africi, gdje je zbog pokušaja ilegalnih ulazaka zatvoren granični prelaz Beni Enzar. Predsjednik Melilje Huan Hoze Imbroda rekao je da je tokom jednog dana najviše oko 400 ljudi uspjelo ilegalno da pređe granicu.

Seuta, koja ima oko 83.600 stanovnika, posljednjih dana suočena je sa velikim brojem ljudi koji su ostali na ulicama, a dio migranata noć je proveo na otvorenom. Jedan stanovnik opisao je stanje u gradu kao „stalne demonstracije“, navodeći da je prisustvo velikog broja ljudi na ulicama postalo svakodnevica.

Prema podacima španske državne televizije TVE, tokom četvrtka je u Seutu uspjelo da uđe između 2.000 i 3.000 migranata, dok stanovnici pograničnog područja tvrde da je najveći dio ljudi granicu pokušao da pređe prije podneva.

Španija poslala vojsku

Zbog naglog porasta pokušaja ilegalnih prelazaka, španska vlada uputila je vojsku i dodatne policijske snage u Seutu. Dodatne jedinice raspoređene su i na drugim dijelovima granice, dok vlasti pokušavaju da spriječe nove masovne ulaske.

Seuta i Melilja predstavljaju jedinu kopnenu granicu Evropske unije sa Afrikom i godinama su jedna od glavnih ruta za migrante koji pokušavaju da stignu do Evrope.

Sa marokanske strane granice vlasti su koristile vodene topove i dodatno pojačale kontrole na putevima, autobuskim i željezničkim stanicama, kao i u pograničnim područjima. U blizini graničnog prelaza ostale su olupine zapaljenog autobusa i još nekoliko vozila nakon sukoba sa bezbjednosnim snagama.

Prema navodima agencije EFE, u blizini prelaza Beni Nsar u Nadoru došlo je do sukoba između policije i stotina mladih ljudi, među kojima je bilo i maloljetnika, koji su pokušavali da uđu u Melilju preko granične ograde i luke.

Migranti pokušavali prelazak kopnom i morem

Hiljade migranata okupile su se tokom noći između četvrtka i petka u marokanskom gradu Fnideku, koji se nalazi uz samu granicu sa Seutom. Mnogi su pokušavali da zaobiđu ogradu plivanjem, koristeći šlaufe i drugu improvizovanu opremu.

Neki su koristili planinske staze kako bi izbjegli policijske kontrole, dok su drugi pješačili auto-putem prema granici. Španske i marokanske snage bezbjednosti cijele noći pokušavale su da zaustave grupe koje su se okupljale na prilazima enklavama.

Stanovnici pograničnog područja tvrde da je masovni dolazak dodatno podstakla glasina da je Španija otvorila granicu za ulazak bez dokumenata. Među ljudima koji pokušavaju da pređu granicu nalaze se uglavnom mladi, ali i žene i djeca iz Maroka i zemalja podsaharske Afrike.

Jedan migrant, koji nije želio da otkrije identitet, rekao je da se našao usred stampeda i da se plašio za život zbog panike i gužve na uskom obalnom putu.

Strah od ponavljanja krize iz 2021. godine

Lokalni mediji ocjenjuju da bi trenutna situacija mogla da nadmaši migrantski talas iz 2021. godine, kada je tokom diplomatske krize između Madrida i Rabata u Seutu ušlo oko 10.000 migranata.

Španija i Maroko ranije su dogovorili ubrzani povratak osoba koje ilegalno uđu u Španiju, ali taj sporazum zasad nije smanjio pritisak na granici.

Španski premijer Pedro Sančez trebalo bi da posjeti Seutu zajedno sa ministrom unutrašnjih poslova Fernandom Grande-Marlaskom kako bi procijenili situaciju i koordinisali dalje mjere.

Predsjednik Seute Huan Hesus Vivas ponovo je pozvao Madrid da proglasi vanredno stanje na nacionalnom nivou, ocjenjujući da dosadašnje mjere centralne vlade nisu dovoljne za rješavanje krize.