Kategorija: Politika

Poruka „Jedan kandidat – sigurna pobjeda“ često se može čuti iz redova opozicije u Republici Srpskoj, ali realni politički potezi za sada ne prate tu tvrdnju. Naprotiv, i dalje nema jasnog dogovora ko bi mogao biti zajednički kandidat za predsjednika Republike Srpske, dok se o kandidatu za srpskog člana Predsjedništva BiH gotovo i ne vodi ozbiljna politička rasprava.

Za sada je poznato da je Branko Blanuša kandidat SDS-a za predsjednika Republike Srpske, iako se ranije sticao utisak da tu funkciju nije želio. Paralelno s tim, predsjednik PSS Draško Stanivuković pokazuje ambiciju da uđe u istu izbornu trku, uprkos tome što dio političke javnosti dovodi u pitanje realnost tih planova.

Kada je riječ o poziciji srpskog člana Predsjedništva BiH, situacija je još neizvjesnija. Kao potencijalni kandidat pominje se Nebojša Vukanović iz Liste za pravdu i red, koji više puta ističe da ne namjerava odustati od te ideje, ali mu podrška unutar opozicionog bloka nije jedinstvena niti izvjesna.

Predsjednik PDP-a RS Igor Crnadak pokušava da objedini razjedinjene opozicione partije, ali bez konkretnog uspjeha. On je ranije predlagao sporazum kojim bi se opozicija dogovorila oko zajedničkih kandidata i kasnije raspodjele odgovornosti, u zavisnosti od izbornog rezultata. U tom prijedlogu, Blanuša bi bio kandidat za predsjednika Republike Srpske, dok bi Vukanović bio zajednički kandidat za Predsjedništvo BiH. Međutim, taj koncept još nije dobio širu podršku, jer političke stranke i dalje imaju različite interese i kalkulacije. Rok za predaju kandidatskih lista ističe 6. jula, što dodatno pojačava pritisak da se postigne eventualni dogovor.

Sociolog i politički analitičar Drago Vuković ocjenjuje da su šanse za jedinstven nastup opozicije male, jer, kako smatra, ne postoji iskrena i dosljedna volja da se taj cilj postigne.

„Curi vrijeme, podgrijavaju se raskoli: Stanivuković govori o sigurnoj pobjedi ako je on kandidat, Blanuša ističe da nema odustajanja, ostali pokušavaju napraviti distancu. Ja mislim da je bježanje od jedinstvenog nastupa posljedica nerazumijevanja realnog stanja u opoziciji. Ta kriva i lažna slika o snazi ove političke grupacije, posebno PSS, a i nadmenost Stanivukovića, sprečava toliko neophodno jedinstvo“, naveo je Vuković.

On dodaje da je teorijski moguće da se u završnici ipak dogode određeni politički preokreti i dogovori, uključujući podršku Blanuši i zajednički nastup oko kandidata za Predsjedništvo BiH, ali ocjenjuje da su takvi scenariji malo vjerovatni.

Vuković takođe upozorava da bi u slučaju izostanka dogovora SDS mogao istaknuti i vlastitog kandidata za Predsjedništvo BiH, što bi dodatno fragmentisalo opozicioni blok. U tom slučaju, smatra on, opozicija bi imala minimalne šanse za ozbiljniji izborni rezultat.

Na kraju, Vuković ocjenjuje da trenutni rasplet može odgovarati i samoj opoziciji koja, kako sugeriše, možda više preferira ostanak u opozicionom statusu nego preuzimanje vlasti sa svim političkim rizicima i odgovornostima.

Željko Raljić podnio je neopozivu ostavku na funkciju predsjednika Gradskog odbora Srpske demokratske stranke Banjaluka.

Kako je navedeno u saopštenju koje potpisuje Raljić, izbor Biljane Lukić za nosioca liste za Narodnu skupštinu Republike Srpske za Izbornu jedinicu 3, njemu je, kako ističe, poruka da za njegov dosadašnji rad i političko djelovanje ne postoji dovoljno povjerenje.

“Takvu poruku prihvatam bez zadrške i smatram da je moja politička i moralna obaveza da preuzmem odgovornost. Zbog toga ne podnosim ostavku samo na funkciju predsjednika Gradskog odbora, već i na sve ostale funkcije koje obavljam unutar Srpske demokratske stranke. Smatram da je to jedini ispravan i odgovoran potez kojim pokazujem dosljednost i poštovanje prema volji stranačkih organa i članstva”, napisao je on.

On je dodao da je nastojao voditi časno, odgovorno i u najboljem interesu SDS.

“Srpskoj demokratskoj stranci želim uspjeh na predstojećim izborima i ostajem zahvalan svima koji su vjerovali u moj rad”, naveo je on.

Foto: SDS Banjaluka / Facebook

Iako se ovih dana mnogo u javnosti govori o potrebnim koracima koje BiH treba da ispuni za formalni početak pregovora o članstvu u EU, malo je podataka o konkretnim koracima koje treba ispuniti na jednom mjestu, pa smo kontaktirali Delegaciju EU za listu uslova.

Otvaranje pregovora uz uslov

U Delegaciji nam objašnjavaju da je Evropski savjet u martu 2024. upravo i odlučio da otvori pregovore, ali pod uslovom da do prve međuvladine konferencije BiH ispuni nekoliko konkretnih koraka.

Ti koraci su usvajanje izmjena o integritetu u postojeći Zakon o VSTS-u, što je i provedeno, usvajanje novog zakona o VSTS-u i Sudu BiH, što je ostalo neriješeno, kao i usvajanje zakona o sukobu interesa, što je takođe u većoj mjeri provedeno.

Osim toga, u Delegaciji EU nam ističu da je važno preduzeti značajne korake u borbi protiv korupcije i organizovanog kriminala.

Osim toga, kao dio novih okolnosti koje se odnose na migrantsku krizu i prebacivanje naglaska zemalja članica EU na borbu protiv ilegalnih migracija, od BiH se očekuje efikasniji menadžment granice, migracija i sistema za azil.

Takođe, traži se uspostavljanje mehanizma za prevenciju torture, kao i jačanje mjera za zaštitu slobode medija.

EU traži i razvijanje i usvajanje nacionalnog programa za usvajanje pravne stečevine EU, kao i dokaz da mehanizam koordinacije, koji je uspostavljen za sprovođenje reformi, funkcioniše u praksi. Takođe, traži se i donošenje odluke o glavnom pregovaraču s EU.

“Napredak u ispunjavanju svih ovih koraka, kao i ukupna usklađenost sa zakonodavstvom i standardima EU, ocjenjuje se svake godine u izvještaju Evropske komisije o BiH”, naglasili su oni, uz napomenu da zakoni o VSTS-u i Sudu moraju biti usklađeni s evropskim standardima.

Reformska agenda

Međutim, ovo je samo dio priče o evropskim integracijama BiH, s obzirom na to da je, odvojeno od direktnih uslova za početak pregovora, važno i pitanje Plana za rast zapadnog Balkana i Reformske agende. Naime, ovaj paket usvojen je upravo na traženje zemalja regiona i zagovornika proširenja unutar EU, koji su ranije smatrali da nije u redu da se od zemalja traži da ispune teške reforme, a da pritom nemaju dovoljno sredstava da se proces završi. Evropska komisija je zbog toga izdvojila šest milijardi evra za region, dijelom grantova a dijelom povoljnih kredita s minimalnim kamatnim stopama, ali je uslov, za razliku od ranije, da se sve reforme moraju sprovesti temeljno uz jasno obrazložene korake.

Upravo je tu problem kada je riječ o BiH, jer se političke strukture nisu ni potrudile da sastave listu reformi koje misle sprovesti, a kamoli da se posvete njihovom sprovođenju.

“U slučaju BiH, Reformska agenda podijeljena je na 25 reformi, razrađenih kroz 113 pojedinačnih koraka, od kojih svaki donosi konkretne koristi za zemlju. Reforme uključuju korake za uvođenje širokopojasne 5G mreže, unapređenje digitalizacije javnih usluga, povećanje broja mjesta u vrtićima, ubrzanje prelaska na ekonomiju sa niskim emisijama ugljenika, podršku zajednicama zavisnim od proizvodnje uglja u procesu tranzicije, kao i jačanje vladavine prava i pravosudnog sistema”, pojašnjavaju u Delegaciji.

Rokovi se primiču

Naglašeno je da finansiranje u okviru Instrumenta za reforme i rast ističe završetkom trenutnog višegodišnjeg finansijskog okvira EU, odnosno krajem 2027. godine.

“Riječ je o zakonskom roku koji se ne može mijenjati. Indikativna alokacija BiH u okviru Instrumenta za reforme i rast već je u julu 2025. godine smanjena za 108 miliona evra. Ukoliko vlasti BiH brzo ne potpišu sporazume o zajmu i Instrumentu i ne počnu sprovođenje reformi, postoji sve veći rizik da BiH izgubi dodatnih 373 miliona evra od ukupno predviđenih sredstava”, naglašavaju oni.

Ističu da je u okviru Reformske agende, 50 od ukupno 113 koraka trebalo da bude završeno do kraja 2025. godine.

“Za te korake sada važi grejs period od jedne godine, što znači da moraju biti ispunjeni do kraja 2026. godine. BiH treba bez daljeg odgađanja da počne sprovođenje ovih reformi”, naglasili su.

Uprkos brojnim pritiscima, Republika Srpska i dalje stoji kao postojan i stabilan partner države Izrael, i sa velikim poštovanjem pratimo vašu borbu za opstanak i suverenitet, vidjevši u tome i odraz sopstvene odlučnosti da sačuvamo svoj položaj, svoje nadležnosti i autonomiju, kao i ustavni status i, najviše od svega, naš identitet, istakla je u kolumni za jedan od najtiražnijih i najuticajnijih dnevnih listova u Izraelu “Izrael Hajom”, srpski član Predsjedništva BiH Željka Cvijanović.

Kolumnu Cvijanovićeve za Izrael Hajom prenosimo u cijelosti:

Postoji stara izreka da oni “koji ne pamte istoriju, osuđeni su da je iznova preživljavaju”, i u tome stoji čvrsta veza između srpskog i jevrejskog naroda. Tokom najmračnijih trenutaka ljudske istorije u HH vijeku i Srbima i Јevrejima je bila namijenjena ista uloga. Međutim, odbili smo da budemo izbrisani sa lica zemlje. U svijetu hladnokrvnih kalkulacija u međunarodnim odnosima, naše savezništvo ostaje čisto i neraskidivo upravo zbog zajedničkog opstanka u skoro pa nemogućim uslovima.

Bježeći od inkvizicije sa Pirinejskog poluostrva, krajem XV vijeka, na Balkan su počeli da pristižu Sefardi. Za vrijeme Otomanske imperije su oplemenili društvo svojim trgovačkim umijećem i vezama, i obogatili kulturu mediteranskim običajima i navikama. Međutim, nakon što je Srbija dobila svoju državu, Sefardi su se potpuno integrisali u borbu mlade države za samostalnost – učestvovali u Balkanskim ratovima, pomagali razvoj nauke i kulture i slično.

Čuveni pisac Oskar Davičo, slikar Leon Koen, čuveni novelista David Albahari i brojni drugi su postali sastavni dio srpske kulture i istorije. Želim da napomenem da je i Teodor Hercl, koji je jedan od začetnika ideje cionizma, porijeklom iz beogradske opštine Zemun, gdje dobio i ulicu. Sa druge strane, zbog herojstva tokom II svjetskog rata i skrivanja Јevreja od Nacista, Јad Vašem je uvrstio preko 130 Srba među “pravednike među narodima”. Dakle naša solidarnost i pomoć su obostrani i iskreni, kao i naše stradanje. Ustaški logor Јasenovac je najveće srpsko stratište u II svjetskom ratu, i jedno od najvećih jevrejskih stratišta u istom periodu.

Međutim, zajednička prošlost jeste dobar, ali ne i jedini razlog za dobre odnose u međunarodnoj politici. Zbog toga je prijateljstvo između srpskog i jevrejskog naroda posebno značajno, budući da se suočavamo sa sličnim problemima kada je u pitanju licemjeran odnos međunarodne zajednice prema našim državama. Ljudi koji iz udobnih fotelja i sa sigurne udaljenosti žele da dijele moralne lekcije i razvodnjavaju suverenitet drugih nacija neće snositi nikakve posljedice za svoje akcije. Zbog toga nemamo pravo da se povijamo pred njihovim pritiscima, nego da radimo u najboljem interesu naših građana, i da cijenimo žrtvu naših predaka.

Mi razumijemo šta znači živjeti i opstajati u složenom, često neprijateljskom okruženju. Zbog toga imamo razumijevanje za položaj Izraela danas. Pojava i rast antisemitizma u bošnjačko-muslimanskim sredinama u BiH koju vidimo danas nije samo još jedan trend – to je podsjednik na ono što je bilo, i što može ponovo da nam se desi. Zbog toga se protiv toga u kontinuitetu borimo, i koristimo sve naše raspoložive političke i diplomatske resurse da ukažemo na oblak antisemitizma i antisrbizma koji se nadvija nad našom državom.

Upravo zato, moram istaći da se u Sarajevu od početka sukoba u Gazi organizuju skupovi podrške Palestini i Iranu, uz ratne zastave i ekstremističke simbole, dok se komemoracije izraelskim žrtvama zabranjuju. Zbog bezbjednosnih rizika, godišnjica Hamasovog napada premještena je u Istočno Sarajevo, Republika Srpska. Uzimajući u obzir sve navedeno, moramo da istaknemo naš istorijski stav u SB UN 2011. godine kada je zahvaljujući predstavnicima Republike Srpske izostala podrška Bosne i Hercegovine Palestini da postane članica UN.

Tokom 2025. godine uslijedili su novi incidenti. Nakon institucionalnog pritiska bošnjačkih političara, koji su Izrael nazvali “genocidnom tvorevinom”, otkazano je održavanje Evropske konferencija rabina koje je trebalo biti organizovano u Sarajevu, što je izazvalo oštre međunarodne osude. Zemaljski muzej BiH je novac od ulaznica za Sarajevsku hagadu donirao Palestini, što je izraelska ambasadorka ocijenila kao zloupotrebu jevrejskog nasljeđa.

Seriju incidenata zaokružio je događaj u sarajevskom hotelu, gdje je osoblje bacilo pasoše izraelskih turista u smeće. Za razliku od toga, u Republici Srpskoj nije zabilježen nijedan antisemitski incident. Rukovodstvo i predstavnici Republike Srpske su povodom 7. oktobra izrazili svoje najdublje saučešće i palata Predsjednika Republike je te večeri osvijetljena u bojama zastave države Izrael, kao što uvijek činimo i povodom izraelskog Dana državnosti.

Naša zajednička prošlost naučila nas je fundamentalnoj istini: pravo na samoopredjeljenje i očuvanje istorijske istine su imperativ. Mi nikada nećemo dozvoliti da mučenici Јasenovca ili žrtve Holokausta budu zaboravljeni, niti ćemo ikada dopustiti da se takvo nešto ponovo desi. Uprkos brojnim pritiscima, Republika Srpska i dalje stoji kao postojan i stabilan partner države Izrael, i sa velikim poštovanjem pratimo vašu borbu za opstanak i suverenitet, vidjevši u tome i odraz sopstvene odlučnosti da sačuvamo svoj položaj, svoje nadležnosti i autonomiju, kao i ustavni status i, najviše od svega, naš identitet.

Predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske i lider Ujedinjene Srpske Nenad Stevandić reagovao je na zaključke i poruke sa sesije Asocijacije nezavisnih intelektualaca „Krug 99“, na kojoj je upozoreno na, kako su naveli učesnici, posljedice kršenja Konačne arbitražne odluke za Brčko distrikt BiH.

Komentarišući takve stavove, Stevandić je poručio da Republika Srpska nema potrebu da se „useljava“ u Brčko.

Што да се Република Српска усељава у нешто што је њено. Исто важи и за ФБиХ. То се и зове кондоминијум што значи заједничко власништво.
Клуб 99 је постао ратнохушкачка фаланга екстремне бошњачке политике јер сад већ у низу делује искључиво србофобно.
Права интелектуална срамота! pic.twitter.com/hs2KbnfBf9

— Ненад Стевандић (@nenad_stevandic) June 21, 2026

„Što da se Republika Srpska useljava u nešto što je njeno. Isto važi i za FBiH. To se i zove kondominijum, što znači zajedničko vlasništvo“, naveo je Stevandić.

On je istovremeno oštro kritikovao „Krug 99“, ocijenivši da je ta organizacija postala „ratnohuškačka falanga ekstremne bošnjačke politike“.

„Klub 99 je postao ratnohuškačka falanga ekstremne bošnjačke politike jer sad već u nizu djeluje isključivo srbofobno. Prava intelektualna sramota“, poručio je Stevandić.

Učesnici sesije „Kruga 99“ prethodno su upozorili na, kako tvrde, prenošenje nadležnosti Brčko distrikta, navodna odstupanja od Konačne arbitražne odluke i potrebu hitne analize političkih procesa u Distriktu. Kao jedan od zaključaka predloženo je formiranje zajedničkog radnog tijela predstavnika institucija i stručnjaka iz Sarajeva i Brčkog radi sagledavanja stanja i budućeg statusa Distrikta.

Predsjednik Ujedinjene Srpske dr Nenad Stevandić osvrnuo se na rezultate anketa koje se posljednjih dana pojavljuju u javnosti, poručivši da predizborna utakmica ulazi u novu fazu i da će konačnu riječ ipak dati građani na izborima.

„Počeli su ratovi anketama i plaćenim PR oglasima“, naveo je Stevandić na društvenoj mreži Iks, ističući da Ujedinjena Srpska pažljivo prati raspoloženje birača.

Почели су ратови анкетама и плаћеним PR огласима.УС ће своје саопштити 4.10.у 22 сата јер знамо да је 20% људу у Српској везано за странке.Од 80% 1/2 углавном не гласа и ван је политике,а 1/2 се интересује и гласају.
Дипломе и огласи могу али знање и резултати се не могу купити

— Ненад Стевандић (@nenad_stevandic) June 20, 2026

On je dodao da će stranka svoje procjene i politički osvrt saopštiti 4. oktobra u 22 časa (izborna noć), naglašavajući da se tek tada može realno sagledati volja birača.

Govoreći o političkoj sceni u Republici Srpskoj, Stevandić je ocijenio da je oko 20 odsto građana čvrsto vezano za političke stranke, dok najveći dio biračkog tijela čine ljudi koji nisu stranački opredijeljeni i koji će svojim glasom odlučiti izborni rezultat.

Predsjednik Ujedinjene Srpske poručio je da se u politici ne mogu trajno zamijeniti rad, iskustvo i ostvareni rezultat.

„Diplome i oglasi mogu kupiti, ali znanje i rezultati ne mogu“, poručio je Stevandić.

Stav Republike Srpske je jasan – odlučivanje u BiH treba da se vrati u okvire institucija i legalno izabranih domaćih predstavnika, a ne da o budućnosti zemlje odlučuju neizabrani stranci sa uzurpatorskim namjerama, kaže srpski član Predsjedništva Željka Cvijanović.

– Duboko vjerujem da je to vrijeme već prošlo i da polako prolazi sigurno i da će u nekom budućem periodu, bez obzira na neslaganja koja postoje, dakle u okviru partnera koji su s jedne strane SAD, s druge strane, ne znam, EU, da ćemo doći do onih rješenja koja podrazumijevaju brzu tranziciju apsolutno na lokalne vlasti, bez uplitanja stranaca, bez miješanja onoga što je zakonodavni proces i da ćemo uskoro doći u situaciju da možemo da rješavamo sve one, da kažem, problematične stvari koje su nam ostavljene u naslijeđe od zadnjih predsjednika koji su djelovali u BiH – istakla je Cvijanovićeva.

S obzirom na sva dešavanja u vezi izbora novog visokog predstavnika i očigledna neslaganja onih koji su do sada o tome odlučivali, važno je, ističe Cvijanovićeva, da se o toj temi otvoreno razgovara i da sve strane iznesu svoja očekivanja, što je i bila prilika na tribini Geostrateški pravac Srpske, koja je večeras održana u Prijedoru.

Ostali panelisti na tribini bili su akademici Akademije nauka i umjetnosti Republike Srpske Nenad Kecmanović i Darko Tanasković, ambasador BiH u Srbiji Aleksandar Vranješ i politikolog Aleksandar Pavić.

Republika Srpska će sačuvati svoju stabilnost, svoje institucije i svoju demokratsku volju. Strano miješanje nismo prihvatali ni onda kada su oni koji su ga sprovodili bili mnogo moćniji nego danas, pa ga nećemo prihvatiti ni sada. O sudbini Republike Srpske odlučivaće njen narod, a ne oni koji se Republike Srpske sjete samo kada treba da vrše pritisak na nju, poručio je Milorad Dodik, predsjednik SNSD-a.

– Zanimljivo je kako se pred svake izbore iznenada probude oni koji godinama traže način da oslabe Republiku Srpsku. Ovih dana u Banjaluci je boravila delegacija NDI, organizacije povezane sa političkim strukturama koje su u kontinuitetu podržavale politike pritisaka na Republiku Srpsku. Među njima i Tanja Fajon, dobro poznata po zalaganju za sankcije Republici Srpskoj i njenim institucijama. Ipak, kao i uvijek, pokazali smo da smo dobri domaćini i da se ne plašimo nijednog razgovora – napisao je Dodik na Iks-u.

Занимљиво је како се пред сваке изборе изненада пробуде они који годинама траже начин да ослабе Републику Српску. Ових дана у Бањалуци је боравила делегација НДИ, организације повезане са политичким структурама које су у континуитету подржавале политике притисака на Републику…

— Милорад Додик (@MiloradDodik) June 19, 2026

Vjeruje da su iz Banjaluke otišli razočarani.

– SNSD nema razloga da strijepi od izbora, kao što nije imao ni ranije. Građani Republike Srpske odlučuju na izborima, a ne strane fondacije, ambasade ili politički instruktori. Opozicija je potrošila gotovo sve alibije za poraze, pa je očigledno počela potraga za novim. Posebno zabrinjava ono što se moglo čuti na drugim sastancima tokom njihove posjete. Umjesto razgovora o demokratiji i izborima, pojedinci već razmatraju scenarije kako osporavati izbornu volju građana ukoliko postane jasno da SNSD uživa najveću podršku. To nema veze sa demokratijom. To ima veze sa pokušajima destabilizacije Republike Srpske – rekao je Dodik.

Poručuje da od toga nema ništa.