Kategorija: Politika

Centralna izborna komisija BiH izrekla je nove novčane kazne političkim strankama, koalicijama i kandidatima zbog kršenja izbornih pravila, a među kažnjenima su Narodni front, Ujedinjena Srpska, HDZ i koalicija DNS-NPS Banjac-Nešić.

Najveću pojedinačnu kaznu među političkim subjektima dobila je koalicija DNS-NPS Banjac-Nešić, kojoj je izrečena novčana sankcija od 7.000 KM zbog objavljivanja snimka kandidata Darka Banjca u vezi sa rukovođenjem ustanovom tokom predizborne kampanje, piše RTRS.

Centralna izborna komisija ocijenila je da je predstavljanje javne ustanove iskorišćeno za izbornu promociju kandidata i političkog subjekta. Zbog istog slučaja Darko Banjac kažnjen je sa dodatnih 3.000 KM.

Ujedinjena Srpska kažnjena je sa 5.500 KM jer je utvrđeno da je njen kandidat Bojan Vipotnik objavom na društvenim mrežama zloupotrijebio resurse i djecu u političke svrhe. Vipotniku je izrečena i posebna kazna od 4.000 KM zbog objavljivanja snimka prostorija u kojima boravi kao ministar, na kojem su se vidjele i fotografije djece.

Novčane sankcije izrečene su i Narodnom frontu i njegovoj kandidatkinji Jeleni Trivić. Stranka je kažnjena sa 3.500 KM zbog objavljivanja snimka sa posjete jednoj porodici na kojem se vide djeca, dok je Trivićevoj izrečena kazna od 4.000 KM.

Zbog objavljivanja snimka na kojem djeca mašu stranačkim zastavama, kaznu od 4.500 KM dobio je i HDZ.

Sankcije su izrečene i zbog kršenja izborne tišine. Politička partija Stranka za BiH kažnjena je sa 3.000 KM jer je njen kandidat Muamer Bandić prekršio izbornu tišinu, a istim iznosom kažnjen je i Bandić lično.

Na sjednici je razmatrano i nekoliko drugih izbornih pitanja. CIK je odbio zahtjev Laburističke stranke BiH za ponovno brojanje glasova jer je podnesen prije utvrđivanja izbornih rezultata.

S druge strane, prihvaćena je žalba političkog subjekta Za pravdu i red – Lista Nebojše Vukanovića – PDP Republike Srpske – Igor Crnadak na odluku Opštinske izborne komisije Novi Grad, koja je ovu koaliciju kaznila zbog kršenja izborne tišine. Odluka je poništena jer opštinske izborne komisije nisu nadležne za izricanje takvih kazni.

CIK je usvojio i izvještaj o izvršenju vlastitog budžeta za period od 1. januara do 30. septembra 2026. godine.

Odbor za ustavna pitanja Narodne skupštine Republike Srpske ocijenio je da je zahtjev Kemala Ademovića za ocjenu ustavnosti pojedinih zakonskih odredbi iz oblasti nasljednog prava neosnovan, te predložio da ga Ustavni sud BiH u cijelosti odbije, uključujući i zahtjev za donošenje privremene mjere.

Odbor je utvrdio odgovor Ustavnom sudu BiH u predmetu koji se odnosi na zahtjev zamjenika predsjedavajućeg Doma naroda Parlamentarne skupštine BiH Kemala Ademovića za ocjenu ustavnosti članova 7, 8. i 20. Zakona o nasljeđivanju, kao i člana 136. Zakona o vanparničnom postupku, piše RTRS.

U odgovoru je navedeno da osporene zakonske odredbe predstavljaju legitimno i ustavno rješenje kojim Republika Srpska uređuje pitanja iz svoje nadležnosti u oblasti građanskog i nasljednog prava.

Posebno je istaknuto da se Zakonom na nediskriminatorski način reguliše institut ošasne, odnosno kaduktorne imovine, koja nema nasljednika. Cilj je da se spriječe pravni vakuum i ekonomska pasivizacija takve imovine, uz poštovanje Ustava BiH, Evropske konvencije i načela pravne sigurnosti.

Odbor je razmatrao i inicijativu Bojana Popovića iz Teslića za ocjenu ustavnosti člana 16. stav 2. Zakona o deviznom poslovanju Republike Srpske, o čemu je takođe utvrdio odgovor Ustavnom sudu Republike Srpske.

Predloženo je da Sud ne prihvati ovu inicijativu, jer se, prema stavu Odbora, zasniva na pogrešnom tumačenju da su fizička lica koja imaju status rezidenata ograničena u pravu na direktno ulaganje u strane hartije od vrijednosti i da su u nepovoljnijem položaju u odnosu na pravna lica.

Odbor smatra da je zakonom propisan način izvršavanja plaćanja prilikom kupovine hartija od vrijednosti preko ovlašćenog učesnika na tržištu hartija od vrijednosti u Republici Srpskoj. Takvo rješenje, kako je navedeno, služi kontroli novčanih tokova i deviznog poslovanja, ali i efikasnijem sprovođenju poreske politike i ispunjavanju obaveza koje proizlaze iz prekograničnih transakcija.

Predsjednik Srpske demokratske stranke (SDS) Branko Blanuša stavlja van snage odluku o isključenju Ljubiše Petrovića iz stranke, a na osnovu mišljenja Statutarne komisije SDS-a, prema kojem Petroviću prestaje članstvo u ovoj političkoj organizaciji.

Kako je navedeno u objavi na Fejsbuk stranici SDS-a, pozivajući se na član 13. stav 1. tačka 3. Statuta stranke, Ljubiši Petroviću prestaje članstvo i on se briše iz Centralnog registra SDS-a.

Odluka je objavljena nakon što je Blanuša najavio njeno stavljanje van snage, prenosi RTRS.

Politički odnosi Banjaluke i Beograda mogli bi se naći pred novim izazovima nakon izborne pobjede Studentske liste u Srbiji, a među pitanjima koja bi mogla opteretiti buduću saradnju pominje se i sudbina ministra unutrašnjih poslova Republike Srpske Željka Budimira. Pojedini izvori iz vladajućih političkih krugova u Srpskoj smatraju da bi Milorad Dodik mogao razmotriti kadrovske promjene kako bi otvorio prostor za odnose s novim rukovodstvom u Beogradu.

Studentska lista, koju predvode univerzitetski profesori i akademici, ostvarila je pobjedu na nedavno održanim parlamentarnim izborima u Srbiji. Tokom kampanje, politički predstavnici iz Republike Srpske uglavnom su podržavali Aleksandra Vučića i Srpsku naprednu stranku, dok su lider Liste za pravdu i red Nebojša Vukanović i gradonačelnik Bijeljine Ljubiša Petrović podržali studentsku opciju, piše Srpskainfo.

Stručnjak za međunarodne odnose i nekadašnji diplomata Srećko Đukić ocijenio je da su političke stranke iz Republike Srpske, otvorenom podrškom Vučiću, rizikovale da se nađu u nepovoljnom položaju ukoliko dođe do promjene vlasti u Srbiji.

„Svojom slijepom podrškom Vučiću i SNS, političke partije iz Srpske pucale su sami sebi u nogu. Djeluje kao da nisu razmišljali o mogućnosti da opozicija u Srbiji pobijedi Vučića“, rekao je Đukić.

On smatra da će buduće vlasti u Beogradu morati da preispitaju dosadašnji model odnosa sa Republikom Srpskom, posebno kada je riječ o finansijskoj podršci gradovima i opštinama u Srpskoj i političkim interesima koji se zastupaju u međunarodnim odnosima.

„Aleksandar Vučić je sa Miloradom Dodikom dogovarao razne stvari oko ovih izbora koje mogu da odlučujuće utiču na njihov ishod. Taj privilegovan položaj Republike Srpske mora da se uskladi sa normama odnosa između dvije države“, naveo je Đukić.

Dodao je da Srbija ima interes da održava dobre odnose sa Bosnom i Hercegovinom, između ostalog i zbog značajne bošnjačke zajednice u Raškoj oblasti, te da bi odnosi Beograda i Banjaluke trebalo da budu usklađeni sa širim državnim interesima Srbije.

„Sadašnji odnosi su, prema mom mišljenju, postali nepodnošljivi jer Srbija treba da daje pare opštinama i gradovima u Srpskoj, dok rukovodstvo Republike Srpske pare daje za pridobijanje naklonosti u SAD. To ne radi za interese Srbije ili srpskog naroda u cjelini, već za interes pojedinaca koji se miješaju u izborne procese u Srbiji“, ocijenio je Đukić.

Budimir u središtu mogućih promjena

Izvori Srpskainfo iz vrha vladajuće političke partije u Republici Srpskoj smatraju da ne bi bilo iznenađujuće ukoliko bi Dodik razmotrio smjenu Željka Budimira sa funkcije ministra unutrašnjih poslova u sklopu pokušaja uspostavljanja boljih odnosa s pobjednicima izbora u Srbiji.

Budimir je tokom predizbornog perioda zabranio održavanje skupa u Banjaluci na kojem je trebalo da učestvuju predstavnici Studentske liste. Taj potez mogao bi, prema ocjeni sagovornika ovog portala, postati jedna od spornih tačaka u odnosima budućih vlasti u Beogradu i rukovodstva Republike Srpske.

„Budimir je sa pozicije ministra unutrašnjih poslova RS zabranio održavanje studentskog skupa u Banjaluci, kao dio podrške studentskoj listi. Ako želi da se makar približi pobjednicima izbora u Srbiji, Dodik bi morao da ‘žrtvuje’ Budimira kao zalog novih i boljih odnosa sa pobjednicima izbora u Srbiji“, naveli su izvori.

Prema njihovom tumačenju, eventualni ostanak Budimira na čelu Ministarstva unutrašnjih poslova i u narednom mandatu mogao bi predstavljati prepreku u pokušajima da se odnosi Banjaluke i Beograda prilagode novim političkim okolnostima.

Podrška Vučiću kao moguća prepreka

Dodikova otvorena podrška Vučiću i SNS-u tokom kampanje, kao i njegove oštre izjave o predstavnicima Studentske liste, mogle bi dodatno otežati uspostavljanje političkih kontakata sa novim vlastima u Srbiji. Na društvenim mrežama već su se pojavili komentari da bi Beograd trebalo da preispita odnose sa aktuelnim rukovodstvom Republike Srpske.

Ipak, za sada nema zvanične potvrde da se razmatra Budimirova smjena niti da je takav potez uslov za buduću saradnju. Mogućnost kadrovskih promjena zasniva se na procjenama izvora iz vladajućih političkih krugova, dok će stvarni pravac odnosa Banjaluke i Beograda zavisiti od poteza novih institucija u Srbiji i odgovora rukovodstva Republike Srpske.

SDS bi mogao ostati bez svog predstavnika u Domu naroda Parlamentarne skupštine BiH, dok SNSD, uz podršku koalicionih partnera, ima realne šanse da osvoji četiri od pet delegatskih mjesta koja pripadaju Republici Srpskoj. Ishod će u velikoj mjeri zavisiti od dogovora opozicionih stranaka i raspodjele glasova na predstojećem tajnom glasanju u Narodnoj skupštini Republike Srpske.

Pregovarački timovi opozicionih partija trebalo bi naredne sedmice da počnu razgovore o zajedničkom djelovanju, ali i o izboru delegata u Dom naroda Parlamentarne skupštine BiH, pišu Nezavisne.

SDS trenutno ima deset poslanika u Narodnoj skupštini Republike Srpske, dok Pokret Sigurna Srpska, na čijem je čelu Draško Stanivuković, ima 12. Da bi SDS obezbijedio delegatsko mjesto, potrebni su mu dodatni glasovi, a podršku bi mogao tražiti od Liste za pravdu i red, koja ima četiri poslanika, te Koalicije za državu sa tri poslanika.

Vukanović uslovio podršku

Lider Liste za pravdu i red Nebojša Vukanović uslovio je podršku SDS-u povratkom Ljubiše Petrovića u tu stranku. Predsjednik SDS-a Branko Blanuša poručio je da njegova stranka neće prihvatati ultimatume i da će odluke donositi njeni nadležni organi.

„Što se tiče uslovljavanja od strane Vukanovića, to je njegovo lično pravo da on i njegova stranka mogu usloviti podršku davanjem glasova u NS RS kada su u pitanju delegati u Domu naroda. Ali, mi nismo stranka koja prihvata ultimatume niti smo stranka kojoj neko drugi, bez obzira na to o kome se radi, vodi politiku stranke“, rekao je Blanuša.

On je dodao da SDS ima svoje organe koji donose odluke, ističući da će stranka samostalno voditi svoju politiku, bez obzira na to da li će dogovor sa Vukanovićem biti postignut.

SNSD računa na četiri delegata

Da bi SDS i PDP osvojili po jedno mjesto u Domu naroda, opozicione stranke morale bi pažljivo rasporediti glasove. Prema sadašnjem odnosu snaga, za takav ishod bilo bi potrebno usaglašavanje PSS-a, SDS-a, Liste za pravdu i red i Koalicije za državu, kao i rješavanje političkih nesuglasica unutar opozicije.

Dodatni problem predstavlja činjenica da se delegati biraju tajnim glasanjem. Poslanici ne glasaju neposredno za pojedinačne kandidate, već za predložene liste, a konačan rezultat zavisi od broja glasova koje svaka lista dobije. Zbog toga ni postignuti politički dogovor ne garantuje da će glasovi biti raspoređeni na predviđeni način.

SNSD i njegovi koalicioni partneri raspolažu sa 54 poslanička mandata, što im obezbjeđuje tri delegata, dok bi pravilnom raspodjelom glasova mogli osvojiti i četvrto mjesto. U SNSD-u su već ranije najavljivali da očekuju najmanje četiri predstavnika u Domu naroda.

Ukoliko opozicija ne uspije da usaglasi zajednički nastup i obezbijedi dovoljan broj glasova za svoje liste, SNSD bi mogao dobiti četiri od pet delegatskih mjesta iz Republike Srpske.

Uskoro izbor delegata

Nakon što Centralna izborna komisija BiH potvrdi rezultate izbora, počeće da teku rokovi za formiranje novih institucija vlasti. Očekuje se da će Narodna skupština Republike Srpske biti konstituisana u roku od 15 dana od potvrđivanja rezultata, nakon čega bi uslijedilo glasanje za delegate u Dom naroda Parlamentarne skupštine BiH.

Ovaj dom ima 15 delegata, raspoređenih u tri kluba – srpski, hrvatski i bošnjački, sa po pet članova. Delegate iz reda srpskog naroda bira Narodna skupština Republike Srpske, dok delegate iz reda hrvatskog i bošnjačkog naroda bira Dom naroda Parlamenta Federacije BiH.

Trojica političara ulaze u peti mandat u Narodnoj skupštini Republike Srpske

Narodna skupština Republike Srpske uskoro će dobiti novi, 12. saziv, a među poslanicima koji su osvojili novi mandat trojica se izdvajaju po dugogodišnjem parlamentarnom stažu. Ilija Tamindžija i Srđan Mazalica iz SNSD-a, te Darko Banjac iz koalicije DNS–NPS, mogli bi u poslaničkim klupama ostati i naredne četiri godine, čime bi zaokružili svoj peti mandat.

Prema pisanju portala Nezavisne, Tamindžija i Banjac u Narodnoj skupštini su bez prekida od 2010. godine. Ukoliko prihvate novi mandat i ostanu poslanici do 2030. godine, obojica će imati dvije decenije parlamentarnog staža.

Tamindžija je u Narodnu skupštinu ušao u osmom sazivu, dok je Banjac takođe od 2010. godine neprekidno dio parlamentarnog života Republike Srpske.

Za razliku od njih, Mazalica je tokom političke karijere imao četvorogodišnju pauzu. U poslaničkim klupama bio je od 2006. do 2010. godine, a mandat je obnovio 2010. godine. Na izborima 2014. kandidovao se za Parlamentarnu skupštinu BiH, da bi se u Narodnu skupštinu Republike Srpske vratio 2018. godine. Novi mandat biće mu peti.

Među iskusnijim parlamentarcima je i predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske Nenad Stevandić, lider Ujedinjene Srpske, kojem bi novi mandat, ukoliko ga prihvati, bio četvrti. U poslaničkim klupama bio je u osmom i devetom sazivu, od 2010. do 2018. godine, te u 11. sazivu, od 2022. do 2026. godine.

Treći mandat u Narodnoj skupštini Republike Srpske mogli bi imati Danijel Jošić iz SNSD-a, Slaviša Marković iz PSS-a, Maksim Skoko iz SPS-a, Mirela Kajkut Zeljković iz Ujedinjene Srpske, Igor Crnadak iz ZPR–PDP-a Republike Srpske, Sonja Karadžić Jovičević iz SDS-a, Nedeljko Čubrilović iz koalicije SP–Demos–NDP i Edin Ramić iz Koalicije za državu.

Banjac je najavio da će se u narednom periodu zalagati za izmjene pojedinih zakona, posebno onih koji se odnose na ugostiteljstvo i tradicionalne običaje srpskog naroda.

„Ne smijemo dopustiti da ono što je staro nekoliko vijekova jednostavno nestane“, poručio je Banjac, navodeći da smatra neprihvatljivim ograničenja koja se odnose na donošenje domaće rakije na svadbe i krštenja, kao i donošenje pečenice na krštenje.

Osim toga, najavio je zalaganje za izmjene u oblasti poljoprivrede, s ciljem jačanja položaja malih poljoprivrednih proizvođača. Kada je riječ o eventualnom ulasku u Vladu Republike Srpske ili rukovođenju Narodnom skupštinom, nije iznio konkretan stav, ali je naglasio da će koalicija zahtijevati da njen položaj u institucijama odgovara izbornom rezultatu.

Mazalica je potvrdio da će prihvatiti novi mandat, ističući da i dalje ima energije za skupštinski rad.

„Konkretno, ne postoji jedna stvar za koju kažem da ću se samo zalagati jer postoje desetine i stotine inicijativa sa kojima sam izlazio“, rekao je Mazalica, dodajući da još ne zna da li će ostati na čelu Kluba poslanika SNSD-a.

I Tamindžija planira da nastavi poslanički rad, a kao jedan od prioriteta izdvojio je projekte značajne za Hercegovinu.

„Zalagaću se isključivo za Hercegovinu na mikroplanu, da završimo započete projekte koji su ovdje od životnog značaja, a koje više decenija čekamo“, rekao je Tamindžija, posebno ukazujući na završetak hidroenergetskog projekta „Gornji horizonti“, koji se, kako je naveo, nalazi u poodmakloj fazi.

Vlada Republike Srpske ocijenila je da Kancelarija visokog predstavnika (OHR) svojim izvještajima pogrešno predstavlja političke prilike u Bosni i Hercegovini i zanemaruje uzroke institucionalne krize. U 36. izvještaju upućenom Savjetu bezbjednosti Ujedinjenih nacija zatraženo je da se iz pravnog sistema BiH uklone akti koje su nametnuli visoki predstavnici, a koji su, prema ocjeni Vlade Srpske, suprotni Dejtonskom sporazumu i Ustavu BiH.

U dokumentu se navodi da međunarodni intervencionizam nije doprinio rješavanju problema u zemlji, već je dodatno narušio povjerenje među narodima i ustavni poredak, piše ATV.

„BiH je postala primjer neuspjelog eksperimenta izgradnje države koji su sprovodile strane diplomate svojim upornim uplitanjem, uz slabo poznavanje kulture i istorije ovog regiona i bez ikakvog razumijevanja ili uvažavanja Ustava BiH, usaglašenog u Dejtonu“, navedeno je u izvještaju.

Vlada Republike Srpske smatra da bi Savjet bezbjednosti UN trebalo da podrži poništavanje akata koje su nametnuli visoki predstavnici, uključujući Kristijana Šmita. U izvještaju se ističe da bi time domaće institucije dobile mogućnost da samostalno rješavaju probleme, uz puno poštovanje ustavnih nadležnosti.

„Sve što je Republika Srpska ikada tražila jeste da se Ustav BiH, potpisan u Dejtonu, poštuje kako u samoj BiH tako i na međunarodnom planu, te da ga legitimne, demokratski izabrane institucije vjerno sprovode“, poručuje se u dokumentu.

Poseban dio izvještaja posvećen je izborima održanim 4. oktobra. Vlada Srpske navodi da je pobjeda vladajuće koalicije predstavljala mandat birača za nastavak politike očuvanja nadležnosti Republike Srpske i protivljenja intervencijama visokog predstavnika.

U dokumentu se, istovremeno, izražava zabrinutost zbog odluka koje se odnose na finansiranje političkih stranaka i nabavku izbornih tehnologija. Vlada tvrdi da je uvođenje elektronske identifikacije birača i skenera glasačkih listića, bez saglasnosti domaćih političkih aktera i transparentnog testiranja, otvorilo pitanja bezbjednosti podataka i digitalnog suvereniteta.

Kritike su upućene i Centralnoj izbornoj komisiji BiH, čiji sastav Vlada Republike Srpske osporava. U izvještaju se tvrdi da je ova institucija postala sredstvo političke centralizacije, dok se kao sporno navodi i uvođenje tehnologije kompanije „Smartmatic“.

Uprkos dubokim političkim i nacionalnim podjelama, Vlada Republike Srpske poručuje da postoji prostor za saradnju sa bošnjačkim i hrvatskim političkim predstavnicima, posebno kada je riječ o evropskom putu BiH, pod uslovom da se poštuju ustavne nadležnosti entiteta.

U zaključku izvještaja naglašava se da zahtjevi Republike Srpske za poštovanje vladavine prava, prema stavu Vlade, ne predstavljaju opstrukciju ili separatizam, već insistiranje na primjeni Dejtonskog sporazuma i Ustava BiH.

Vlada Republike Srpske usvojila je 36. izvještaj Savjetu bezbjednosti Ujedinjenih nacija, koji obuhvata period od maja do oktobra 2026. godine, a u kojem su izneseni stavovi Republike Srpske o ključnim političkim i ustavnim pitanjima u Bosni i Hercegovini.

Izvještaj je, u ime Republike Srpske kao potpisnice svih aneksa Dejtonskog sporazuma, državama članicama Savjeta bezbjednosti UN uputio predsjednik Vlade Republike Srpske.

U dokumentu se ponovo potvrđuje opredijeljenost Republike Srpske za poštovanje Dejtonskog sporazuma i ustavnog poretka Bosne i Hercegovine uspostavljenog tim sporazumom. Posebno se naglašava važnost očuvanja mira i stabilnosti, kao i rješavanja političkih nesuglasica dijalogom.

Kako piše ATV, u izvještaju se ukazuje i na potrebu vraćanja demokratije, suvereniteta i vladavine prava u BiH. U tom kontekstu, iznesene su kritike na račun djelovanja stranih visokih predstavnika, za koje se navodi da su svojim odlukama narušavali demokratski ustavni poredak i međunarodno pravo.

U dokumentu se ističe i da sve veći broj poznavalaca prilika, među kojima su i bivši visoki predstavnici, zagovara zatvaranje Kancelarije visokog predstavnika (OHR). Istovremeno se odbacuje „Agenda 5+2“, uz stav da ona nema pravni status ni legitimitet i da se ne može ispuniti.

Jedan od naglašenih zahtjeva u izvještaju jeste da zakonodavna vlast pripada izabranim predstavnicima građana, odnosno nadležnim parlamentima. Prema stavu Republike Srpske, Parlamentarna skupština BiH jedino je zakonodavno tijelo nadležno za donošenje zakona na nivou BiH.

U izvještaju se zato traži i poništavanje zakona koje su nametali visoki predstavnici, uz obrazloženje da nisu doneseni u demokratskoj proceduri i u skladu sa Ustavom BiH.

Republika Srpska ocjenjuje da bi vraćanje političkih i zakonodavnih procesa u ruke izabranih predstavnika sva tri konstitutivna naroda doprinijelo jačanju institucija BiH i stvaranju uslova za dugoročnu stabilnost i prosperitet.

Kompletan 36. izvještaj Republike Srpske Savjetu bezbjednosti Ujedinjenih nacija dostupan je na internet stranici Vlade Republike Srpske, na srpskom i engleskom jeziku.

Direktori javnih preduzeća u Republici Srpskoj ubuduće neće moći istovremeno obavljati funkcije odbornika ili poslanika, bez obzira na to da li su imenovani na puni mandat ili su postavljeni za vršioce dužnosti. Takav stav zauzela je nova Republička komisija za utvrđivanje sukoba interesa, čime bi mogla biti promijenjena dosadašnja praksa koja je omogućavala istovremeno obavljanje ovih funkcija.

Povod za promjenu prakse bio je slučaj Mladena Lazića, odbornika SNSD-a u Skupštini opštine Šekovići, koji je istovremeno obavljao dužnost vršioca dužnosti direktora komunalnog preduzeća „Komunalac“. Nova Komisija, na čijem je čelu Olivera Blagojević, utvrdila je da je riječ o nespojivim funkcijama, a sukob interesa riješen je nakon što je Lazić smijenjen sa direktorske pozicije.

Ranije je Komisija, dok je njome rukovodila Obrenka Slijepčević, imala drugačije tumačenje. Vršilac dužnosti direktora nije se smatrao direktorom u smislu sukoba interesa, iako je imao isti obim prava i obaveza. Kako piše Capital, takvo tumačenje godinama je omogućavalo istovremeno obavljanje rukovodećih funkcija u javnim preduzećima i odborničkih ili poslaničkih mandata.

Promjena stava mogla bi se odraziti na brojne funkcionere koji su na izborima osvojili mandate u Narodnoj skupštini Republike Srpske ili lokalnim parlamentima, a istovremeno rukovode javnim preduzećima. Oni će sada morati da se opredijele za jednu od dvije funkcije.

Na raniju praksu Komisije godinama su ukazivali javnost i organizacije civilnog društva, posebno zbog toga što su pojedini funkcioneri ostajali u statusu vršioca dužnosti bez raspisivanja javnog konkursa. Slijepčević je ranije obrazlagala da takva imenovanja nemaju trajni karakter i da imenovana lica ne obavljaju dužnost u punom kapacitetu, zbog čega, prema njenom tumačenju, nije postojao sukob interesa.

Iz organizacije Transparency International BiH, koja je u prethodnim godinama podnijela desetine prijava u vezi sa ovim pitanjem, smatraju da je ranija praksa u suštini omogućavala da lica koja se nalaze u sukobu interesa izbjegnu odgovornost.

„Vršilac dužnosti direktora se može naći u situaciji da ima privatni interes koji je takav da može uticati na nepristrasno i objektivno vršenje njegove dužnosti, bez obzira na to da li je imenovan na puni mandat ili privremeno“, rekao je Damjan Ožegović iz Transparency Internationala BiH.

On je ocijenio da bi promjena pristupa nove Komisije, ukoliko bude dosljedno primjenjivana, trebalo da doprinese zaštiti integriteta javne funkcije, umjesto zaštite pojedinaca koji je obavljaju.

Ožegović je upozorio i da su u ranijem periodu donesena brojna rješenja prema kojima vršioci dužnosti direktora zbog svog statusa nisu bili u sukobu interesa. Zbog toga će, kako je naveo, biti potrebno dosta vremena da se postojeća praksa promijeni i uskladi sa novim pristupom.

Predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske i lider Ujedinjene Srpske dr Nenad Stevandić slikovitom porukom o krčagu koji više nema vodu na kojoj bi radio nadovezao se na kritike srpskog člana Predsjedništva BiH Željke Cvijanović na račun Kancelarije visokog predstavnika (OHR).

„Krčag ide na vodu dok se ne slomi. A ovaj OHR krčag skuplja prašinu jer je u mjestu gdje uopšte nema vode. Prazan ili slomljen, pitanje je sad?“, napisao je Stevandić.

Njegova poruka uslijedila je nakon što je Cvijanovićeva ocijenila da je izvještaj OHR-a dostavljen Savjetu bezbjednosti Ujedinjenih nacija manipulativan i zasnovan na, kako je navela, stereotipnim lažima i obmanjujućim konstrukcijama.

Cvijanovićeva je poručila da je izvještaj usmjeren na odbranu nasljeđa višedecenijske zloupotrebe Dejtonskog sporazuma i međunarodne supervizije, za koju smatra da se odavno otela kontroli.

Ona je kritikovala i to što se u izvještaju, između ostalog, govori o zaustavljenim imenovanjima u Savjetu ministara BiH, uz ocjenu da takva obrazloženja ne odgovaraju stvarnim problemima sa kojima se suočavaju evropske institucije.

„Ma, hajde!“, poručila je Cvijanovićeva, odbacujući takvo tumačenje političkih prilika u BiH.