VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • U BiH skoro najniža inflacija u Evropi, zašto to građani ne osjete?

    U BiH skoro najniža inflacija u Evropi, zašto to građani ne osjete?

    Bosna i Hercegovina je, prema trenutnim podacima, zemlja u kojoj je najniža inflacija u odnosu na skoro sve zemalja u Evropi, pokazuju zvanični podaci.

    Tako su, prema podacima Agencije za statistiku BiH, potrošačke cijene u Bosni i Hercegovini u oktobru ove godine na godišnjem nivou rasle 0,9 odsto.

    “U prosjeku je zabilježen rast cijena hrane i bezalkoholnih napitaka za 0,8 odsto, alkoholnih pića i duvana za 0,2 odsto, odjeće i obuće za 1,6 odsto, usluga u zdravstvu za 0,5 odsto, obrazovanja za 0,4 odsto, usluga restorana i hotela za 0,4 odsto te ostalih dobara i usluga za 0,3 odsto.

    Niže cijene u prosjeku su zabilježene kod stanovanja i režijskih izdataka za 0,8 odsto, namještaja, kućanskih uređaja i redovnog održavanja kuće za 0,2 odsto te prevoza za 0,2 odsto”, piše u podacima Agencije za statistiku BiH.

    Što se tiče cijele Evrope, samo je u Irskoj inflacija niža, te je u novembru ove godine na godišnjem nivou iznosila 0,5 odsto.

    Najgore stanje je u Sjevernoj Makedoniji, gdje je u novembru inflacija na godišnjem nivou iznosila 5,6 odsto.

    U Crnoj Gori je u novembru na godišnjem nivou inflacija iznosila 1,7 odsto, dok je u Srbiji bila 4,3 odsto.

    U Evropskoj uniji inflacija je na godišnjem nivou najviša bila u Rumuniji i iznosila je 5,4 odsto.

    Slijedi Belgija sa 4,8 odsto pa Hrvatska sa četiri odsto.

    U Mađarskoj je u novembru godišnja inflacija iznosila 3,9 odsto, a u Nizozemskoj i Estoniji 3,8 odsto.

    Poslije Irske, najniža inflacija u novembru na godišnjem nivou u EU je u Litvaniji i Luksemburgu, gdje je iznosila 1,1 odsto, pa u Italiji 1,5 odsto.

    Ipak, postavlja se pitanje šta je donijelo to što je inflacija u BiH, pored Irske, najniža u Evropi.

    Pitanje je zašto se to ne osjeti, posebno među građanima, koji iz mjeseca u mjesec konstantno plaćaju više cijene svih proizvoda već nekoliko godina.

    Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu, kazao je da je najznačajnije makroekonomsko obilježje ove godine na globalnom planu naizgled dobijena bitka sa inflacijom.

    “Usljed stabilizacije lanaca snabdijevanja i efekata restriktivne monetarne politike došlo je do svođenja inflacije u okvire monetarnog cilja u razvijenim ekonomijama na nivo ispod 2%. Imajući u vidu da je najveći dio naše inflacije imao karakter uvezene inflacije, stabilizacija cijena u EU se pozitivno odrazila na cjenovna kretanja i kod nas. Usljed izostanka promjena cijene rada, ni sa te strane nije bilo osnova da se rast troškova rada nekim dijelom prelije na cijene. Ipak, treba napomenuti da iz ugla potrošača obaranje inflacije ne znači da su cijene počele da opadaju, već da se njihov rast usporio. U odnosu na stanje od prije dvije godine, sve su značajno veće i u mjeri u kojoj rast zarada nije ispratio taj rast cijena životni standard ljudi se pogoršao. Ovo se posebno odnosi na srednju klasu i one koji primaju medijalnu zaradu s obzirom na to da oni preko 60% svog dohotka troše na hranu, odjeću i obuću te komunalije, a upravo su te kategorije proizvoda i usluga iz potrošačke korpe imale veći rast cijena od inflacije utvrđene indeksom cijena na malo. U periodu ispred nas treba vidjeti kako da se tom sloju poveća zarada, što se može uraditi povećanjem minimalne zarade uz prateće poreske reforme u vidu smanjenja poreza i doprinosa za poslodavce”, objasnio je profesor Mlinarević.

  • Alarmantno: Spoljnotrgovinski deficit skoro 11,5 milijardi KM

    Alarmantno: Spoljnotrgovinski deficit skoro 11,5 milijardi KM

    U periodu januar – novembar ove godine spoljnotrgovinski deficit je iznosio 11,426 milijardi KM, pokazuju podaci Agencije za statistiku BiH.

    Prema ovim podacima, izvoz u 11 mjeseci ove godine je iznosio 14,810 milijardi KM, što je za 4,3 odsto manje nego u istom periodu prošle godine.

    “Uvoz je iznosio 26,236 milijardi KM, što je za 2,9% više nego u istom periodu prethodne godine. Pokrivenost uvoza izvozom je iznosila 56,5%”, piše u ovim podacima.

    Dodaje se da je izvoz u zemlje CEFTA iznosio 2,525 milijardi KM, što je za 12,7 odsto manje nego u istom periodu 2023. godine.

    “Uvoz u zemlje CEFTA je iznosio 3,127 milijardi KM, što je za 5% više nego u istom periodu prethodne godine. Pokrivenost uvoza izvozom je iznosila 80,8%”, ističe se u podacima Agencije za statistiku BiH.

    Što se tiče podataka za EU, u 11 mjeseci ove godine izvoz u zemlje Evropske unije je iznosio 10,893 milijarde KM, što je za 4% manje nego u istom periodu 2023. godine.

    Uvoz je, s druge strane, iznosio 15,567 milijardi KM, što je za 3,7% više nego u istom periodu prethodne godine, dok je pokrivenost uvoza izvozom iznosila 70%.

    Kada je u pitanju novembar, izvoz iz Bosne i Hercegovine je iznosio 770 miliona KM, dok je uvezeno proizvoda u BiH za 1,288 milijardi KM.

    Pokrivenost uvoza izvozom u novembru je iznosila 59,8 odsto.

  • Evropa u problemu

    Evropa u problemu

    Sporazum koji omogućava zemljama Centralne Evrope da kupuju ruski gas preko Ukrajine uskoro će se okončati, izjavio je danas ruski predsednik Vladimir Putin, uprkos tome što se lideri Evropske unije naklonjeni Kremlju bore da na taj način obezbede stalni pristup jeftinom ruskom energentu.

    Govoreći na godišnjoj konferenciji za novinare, Putin je rekao da će ugovor o tranzitu kroz Ukrajinu isteći krajem godine i da neće biti produžen, bez obzira što nema jasne alternative.

    „Taj ugovor više neće postojati, to je jasno, ali to je u redu, mi ćemo preživeti, Gasprom će preživeti“, rekao je Putin.

    Gotovo istovremeno je ukrajinski predsednik Volodimir Zelenski na konferenciji za novinare u Briselu rekao da Kijev neće produžiti tranzit ruskog gasa kada istekne ugovor. Prema njegovim rečima, „sramota“ je da neke zemlje brinu zbog toga što će ubuduće gas plaćati malo skuplje, kada Ukrajinci gube živote braneći se od invazije, preneo je Politiko.

    Rusija je prekinula snabdevanje gasom Nemačke i Poljske nakon napada na Ukrajinu, ali je nekoliko članica EU, uključujući Slovačku, Mađarsku i Austriju, nastavilo da dobija ruski gas preko Ukrajine.

    Slovački premijer Robert Fico pozvao je da se postigne dogovor o nastavku snabdevanja gasom preko Ukrajine i najavio da će pokrenuti to pitanje sa predsednicom Evropske komisije Ursulom fon der Lajen na sastanku Evropskog saveta.

  • Minić: Nisam zadovoljan trenutnom situacijom u Šumama Srpske

    Minić: Nisam zadovoljan trenutnom situacijom u Šumama Srpske

    Od većih subvenicija za gorivo, premija za mlijeko, ali i drugih mjera koje smo uvodili tokom ove godine, vidjeli smo pozitivne rezultate, zbog kojih ja mogu reći da je ova godina za poljoprivredne proizvođače bila jako dobra, rekao je ministar poljoprivrede šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske Savo Minić.

    “Moram da pomenem da su od svih ovih mjera koje smo donosili, najmanje efekta je dalo povećanje učešće premije osiguranja. Vidimo da naši poljoprivredni proizvođači još uvijek nemaju naviku da se osiguraju, iako smo tokom godine imali niz situacija, kada smo se uvjerili da je to bilo neophodno”, navodi Minić, koji je i ovog puta apelovao na poljoprivredne proizvođače da se osiguraju.

    Kako Minić dodaje, može slobodno da kaže da je ova godina bila dobra.

  • Odsustvo sindikata u privatnom sektoru Srpske

    Odsustvo sindikata u privatnom sektoru Srpske

    Neuspjeli pokušaj štrajka radnika Drvne industrije Šipovo (DIŠ) ponovo je skrenuo pažnju na težak položaj radnika u Republici Srpskoj, naročito onih zaposlenih u privatnom sektoru, koji su često lišeni osnovnih prava jer nisu sindikalno organizovani. Ovo otvara ključno pitanje: zašto radnici privatnog sektora nisu dio sindikata i djeluju li sindikati u Srpskoj kao zatvoreni krug, dostupan samo članovima?

    Radnici DIŠ-a odlučili su se na štrajk zbog neisplaćenih plata i neuplaćenih doprinosa, što ih je lišilo zdravstvene zaštite osim ako je sami ne plate. Iako je njihov bunt bio opravdan, izostanak poštovanja zakonskih procedura omogućio je vlasniku i načelniku opštine Šipovo, Milanu Kovaču, da obustavu rada okarakteriše kao „neopravdano odsustvo“ ili „odbijanje izvršenja radnih zadataka“, što predstavlja osnov za otkaz. Pod prijetnjom otkaza, radnici su se izjasnili da žele nastaviti rad, no Kovač tvrdi da nema posla za sve, već samo za one koji su tokom štrajka radili.

    U Šipovu, gdje Kovač kao vlasnik nekoliko preduzeća i lider lokalnog SNSD-a ima odlučujuću riječ, otkaz u njegovim firmama praktično znači nemogućnost pronalaska novog posla. A gdje su u cijeloj priči sindikati? Prema radnicima DIŠ-a, sindikalno organizovanje u njihovom preduzeću nije dozvoljeno.

    Danko Ružičić, potpredsjednik Saveza sindikata Republike Srpske za privredu, objašnjava da bez sindikata radnici teško mogu organizovati štrajk na zakonit način.

    – Da su nam se obratili, savjetovali bismo ih i pomogli, jer je to naša obaveza zbog sindikalne solidarnosti – kaže Ružičić za Srpskainfo, dodajući da Savez sindikata ne može zastupati interese radnika DIŠ-a jer nisu članovi sindikata.

    Ružičić priznaje da je sindikalno organizovanje znatno slabije u privatnom sektoru nego u javnim preduzećima.

    – Iako su pravo na sindikalno organizovanje i kolektivno pregovaranje zagarantovani Ustavom RS i Zakonom o radu RS, u praksi to često nije ostvarivo. Razlog za to treba tražiti kod onih koji su zaduženi za provođenje zakona – ističe Ružičić.

    U stvarnosti, vlasnici firmi, naročito oni bliski vlastima, često pronalaze načine da „eliminišu“ sindikate. Radnici, sa druge strane, nerijetko izbjegavaju sindikalno organizovanje kako bi sačuvali „dobre odnose s gazdom“.

    – Čak i kada se osnuje sindikalna organizacija, često ne zaživi zbog straha radnika. Ovo nije problem samo u udaljenim mjestima poput Šipova, već i u gradovima poput Dervente i Gradiške – dodaje Ružičić.

    Podaci pokazuju poražavajuću sliku: od preko 15.000 registrovanih privrednih društava u Srpskoj, kolektivni ugovori na nivou kompanije potpisani su u samo 30 preduzeća. Generalnog kolektivnog ugovora nema, a u sektorima dominiranim privatnim firmama nisu zaključeni ni granski kolektivni ugovori.

    Profesor Zoran Stojiljković sa Fakulteta političkih nauka u Beogradu, jedan od vodećih regionalnih stručnjaka za sindikalno organizovanje, godinama upozorava na neravnotežu moći između radnika i poslodavaca.

    – Sindikalno organizovanje i kolektivno pregovaranje ključne su poluge u borbi za očuvanje vrijednosti rada i smanjenje socijalne nejednakosti – istakao je ranije Stojiljković za Srpskainfo.

    Dok se u Evropskoj uniji svake godine pregovara o ključnim radničkim pravima, poput dostojanstvenog rada i životne plate, u Republici Srpskoj se radnici i dalje bore za osnovna prava. Bez ozbiljne reforme i podrške vlasti, sindikata i društva, teško je očekivati promjene u korist obespravljenih radnika.

  • ECB četvrti put ove godine smanjila kamatne stope, banke u BiH nijednom

    ECB četvrti put ove godine smanjila kamatne stope, banke u BiH nijednom

    Evropska centralna banka (ECB) je prije nekoliko dana smanjila ključnu kamatnu stopu za depozite četvrti put ove godine, dok banke u Bosni i Hercegovini to nisu uradile nijednom.

    Tako je ECB prethodne sedmice smanjila kamatnu stopu na depozite za 25 baznih poena na tri odsto.

    Kako su naveli, druge dvije kamatne stope ECB-a takođe su smanjene, te su nove kamatne stope postavljene na 3,15 odsto za glavne operacije refinansiranja (za banke koje posuđuju sredstva od ECB-a na sedmičnom nivou) i 3,4% za marginalnu kreditnu liniju (noćni kredit za banke protiv šireg kolaterala).

    Kristin Lagard, predsjednica Evropske centralne banke, u ponedjeljak je rekla da će ECB dodatno smanjiti kamatne stope ako inflacija nastavi da se smanjuje prema ciljanom nivou od dva odsto, jer više nije potrebno ograničavati privredni rast.

    “Zadržavanje stope na ‘dovoljno restriktivnom’ nivou više nije opravdano s obzirom na slab rast i umjerene cjenovne pritiske, što upućuje na to da je sljedeći cilj neutralni nivo koji neće niti ograničavati, niti podsticati privredu”, navela je Lagardova.

    Ključni razlog zašto bi se mjere mogle tako brzo ublažiti jeste to što visoka inflacija iščezava, budući da cjenovni pritisak na uslužni sektor, najveću stavku na potrošačkoj strani, dolazi pod kontrolu.

    Rast plata takođe pokazuje pozitivnije prognoze s ECB pretpostavkama troprocentnog rasta sljedeće godine, čime bi plate bile usklađene sa ciljem Evropske centralne banke.

    Lagardova je dodala da postoje čak i neki negativni rizici za inflaciju, budući da geopolitički nemiri zamagljuju prognoze, a novi šokovi mogu naštetiti već slabom rastu.

    “Ako se SAD, naše najveće izvozno tržište, okrene protekcionizmu, rast u evrozoni će to vjerovatno osjetiti”, rekla je ona.

    S druge strane, banke u BiH ove godine nijednom nisu smanjile kamatne stope, iako kod nas one nisu ni rasle toliko koliko su u Evropskoj uniji.

    Ipak, banke u Bosni i Hercegovini iz godine u godinu ostvaruju sve veću dobit.

    Za devet mjeseci ove godine su imale neto dobit od skoro 700 miliona KM.

    Takođe, prema istraživanju Evropske investicione banke, sve kćerke poslovnice u BiH su imale veću ili istu dobit od matičnih preduzeća, što dokazuje koliko su one profitirale.

    Marko Đogo, profesor na Ekonomskom fakultetu u Istočnom Sarajevu, kaže za “Nezavisne novine” da banke na našem tržištu nisu prinuđene da smanjuju kamatne stope.

    “Priča o nacionalnim obveznicama koje su planirane za narednu godinu u Republici Srpskoj ima smisla, i to kako bi se napravila konkurencija bankama. Trenutno imamo jednu vrstu oligopola. Banke već godinama imaju velike viškove: praktično koliko imaju obaveznih rezervi kod Centralne banke BiH, toliko imaju i viška iznad obaveznih rezervi. Govorimo o milijardama KM. Ipak, ne osjeti se da snižavaju kamatne stope kako bi plasirale taj višak sredstava. Oni ostvaruju takve rezultate da to ne moraju da rade. Imaju dovoljno likvidnih sredstava koja mogu da plasiraju, da ne moraju klijentima povećati kamatne stope na depozite, a smanjivati kamate na kredite. Niko kome dobro ide ne trudi se da nešto promijeni. Bankama već godinama ide dobro, dobit se mjeri stotinama miliona KM svake godine, te one nemaju motivaciju da smanjuju kamate”, naglasio je Đogo.

    Prema njegovim riječima, agencije za bankarstvo RS i FBiH su pokušale nešto da urade kako bi se situacija promijenila.

    “Čini se, ipak, da se više stalo na prijetnjama nego što se nešto konkretno uradilo, što ne znači da narednih godina one neće biti aktivnije. Agencije za bankarstvo imaju mandat da regulišu stanje. Vidjeli smo situaciju kada je došlo do naglog skoka kamatnih stopa, obje agencije su koordinisano “plafonirale” rast kamatnih stopa tada, čini mi se da nije moglo preći tri odsto. Situacija je sada slična kao kod pada cijena naftnih derivata, a naši distributeri mjesecima poslije drže više cijene. Sada se tako nešto radi i u bankarstvu. Kao što su inspektori kontrolisali tada marže na naftu, tako i sada inspektori agencija za bankarstvo mogu provjeravati da li se banke svih pravila pridržavaju”, zaključio je Đogo.

  • Kako je BiH poslovala sa zemljama EU ove godine?

    Kako je BiH poslovala sa zemljama EU ove godine?

    Tokom 11 mjeseci ove godine Bosna i Hercegovina je u Evropsku uniju izvezla proizvoda za oko 11 milijardi KM, dok je, sa druge strane, uvezeno proizvoda iz EU za više od 20 milijardi KM.

    Ovo znači da je spoljnotrgovinski deficit sa 27 zemalja članica Evropske unije iznosio više od devet milijardi KM.

    Prema podacima Uprave za indirektno oporezivanje BiH (UIO BiH), najviše proizvoda je uvezeno iz Hrvatske i to za 5,4 milijarde KM.

    Slijedi Njemačka, iz koje je došlo robe za 2,45 milijardi KM.

    Slovenija je u BiH plasirala proizvoda za 2,32 milijarde KM, Italija 2,09 milijardi KM, a Austrija 1,42 milijarde KM.

    Iz Mađarske je došlo robe za 1,03 milijarde KM, Nizozemske za 665 miliona KM, Češke 608 miliona KM, a Poljske 856 miliona KM.

    U prvih 10 najvećih uvoznika iz EU je i Slovačka, iz koje je došlo proizvoda za 391 milion KM.

    Što se tiče izvoza, Bosna i Hercegovina je najviše svojih proizvoda od zemalja članica EU plasirala u Hrvatsku, za 2,4 milijarde KM.

    U Njemačku je otišlo bh. proizvoda za 2,33 milijarde KM, a u Austriju 1,53 milijarde KM.

    Sloveniji je plasirano proizvoda iz BiH za 1,35 milijardi KM, a Italiji 1,19 milijardi KM.

    Nizozemska je dobila bh. proizvoda za 394 miliona KM, Francuska 335 miliona KM, Češka 292 miliona KM, a Mađarska 266 miliona KM.

    Poljska zauzima 10. mjesto od zemalja članica EU kojima je BiH najviše izvozila ove godine, i to za iznos od 212 miliona KM.

    Ekonomista Igor Gavran, analizirajući stanje spoljnotrgovinske razmjene sa EU, za “Nezavisne novine” kaže da nam nije potreban ovoliki uvoz.

    “Kada je riječ o Evropskoj uniji, tu se ogroman dio uvoza upravo odnosi na one proizvode koje i sami imamo, poput hrane i pića, i taj dio uvoza je čisti gubitak bez ikakvog opravdanja. Recimo, ogroman deficit s Kinom i Ruskom Federacijom je drugačijeg karaktera, jer uvozimo većinom nešto čega nemamo i što bismo svakako uvozili s nekog tržišta, pa ga ne možemo smatrati gubitkom. Rješenje za povećanje izvoza u EU je u principu da što veći broj naših proizvođača primijeni EU standarde i da za što više njih uopšte bude pravno moguće izvoziti na ovo tržište, a dalje naravno sve ono što podrazumijeva jačanje njihove konkurentnosti. Nažalost, već duže vrijeme traje kriza na mnogim tržištima EU i čak i oni koji već decenijama tako izvoze su suočeni s manjim tražnjom pa je trenutak dosta nepovoljan”, objašnjava Gavran.

    Prema njegovim riječima, u ovom trenutku možda istraživanje novih tržišta ima više smisla.

    “Za smanjenje uvoza je uvijek rješenje jačanje domaće privrede i povećanje svijesti o značaju kupovine domaćih proizvoda. Recimo, ja kao kupac ni po koju cijenu neću dati prednost uvoznom proizvodu u odnosu na domaći i uvijek ću kupovati domaće, ali veliki broj kupaca, nažalost, to ne vidi, već je spremno čak platiti više za lošiji proizvod (kao, recimo, uvozno voće i povrće u trgovačkim lancima, koje je uglavnom i mnogo lošije od onog domaćeg na pijacama, a nije jeftinije). Taj dio problema, odsustvo svijesti i zdravog razuma nekih kupaca, najteže je riješiti”, zaključio je Gavran.

  • Petrović: Nema razloga za brigu, većina građana plaćaće struju od jednu i po do devet KM više

    Petrović: Nema razloga za brigu, većina građana plaćaće struju od jednu i po do devet KM više

    Generalni direktor Elektroprivrede Republike Srpske Luka Petrović rekao je da će računi za struju od Nove godine za građane koji troše 100 kilovat-časova biti uvećani za 1,5 KM, za one koji troše 300 kilovat časova 3,5 KM, a za potrošače 600 kilovat-časova oko devet KM.Petrović je rekao da nema razloga za brigu zbog najavljenog povećanja cijene električne energije, ističući da potrošači koji troše najmanje neće ni osjetiti poskupljenje.

    On je podsjetio da u Srpskoj postoje tri tarifne grupe – prvu čine potrošači do 500 kilovat-časova, drugu od 500 do 1.500 i treću potrošači iznad 1.500 kilovat-časova.

    – Oni koji troše najmanje imaju najpovoljniji status, jer ta energija dolazi iz hidroelektrana i to je najpovoljnija energija. Potrošači iz druge grupe troše energiju iz termoelektrana, koja je mnogo skuplja, a treća grupa uvoznu. Kad nedostaje energije iz hidro i termoelektrana u sistemu, onda morate da kupujete, odnosno uvozite pa su cijene samim tim u trećoj grupi veće – rekao je Petrović za RTRS.

     

    On je istakao da 80 odsto stanovništva Srpske troši do 350 kilovat-časova, samo tri odsto više od 1.500, a ostali pripadaju drugoj grupi.

    Petrović je rekao da Republika Srpska i dalje ima najnižu cijenu električne energije u regionu.

    – Cijena naše energija će biti oko 77 KM u prosjeku, a u HZHB je 48 evra, u Crnoj Gori 50 evra, a u Srbiji postoje tri grupe, ali je njihov prosjek daleko veći od našeg – naveo je Petrović.

    On je rekao da Vlada Republike Srpske teži da zadrži povoljne cijene električne energije za domaćinstva i da privreda Srpske i dalje ima najpovoljnije cijene u regionu.

    – Vlada je prihvatila naš prijedlog za korekciju cijena za privredu Republike Srpske i dalje smo najpovoljniji – rekao je Petrović.

  • Poskupljuje struja u Srpskoj

    Poskupljuje struja u Srpskoj

    Regulatorna komisija za energetiku Repubike Srpske, prihvatila je zahtjev javnog snabdjevača MH Elektroprivreda Republike Srpske i dala saglasnost na povećanje cijena električne energije koje će zavisno od potrošnje biti veće za pet do 8,5 posto.

    U prosjeku, od 1. januara, cijenea električne energije za domaćinstva biće veća za 7,9 posto, rekao je Aleksandar Jegodić, sekretar Regulatorne komisije za energetiku REpublike Srpske

    Regulatorna komisija za energetiku dala saglasnost na cijenu energije za javno snabdijevanje krajnjih kupaca električne energije u iznosu od 0,0777 KM/kWh za nabavku i na zahtijevane ukupne tarifne stavove za javno snabdijevanje, koji u sebi sadrže i troškove mrežarine, koja se u ovom postupku nije mijenjala.

    “U skladu sa Zakonom o električnoj energiji, Regulatorna komisija nije utvrđivala troškove nabavke energije ni visinu tarifnih stavova niti je za to nadležna, već je isključivo provjeravala usklađenost postupka nabavke električne energije za javno snabdijevanje od strane javnog snabdjevača sa zakonom, i usklađenost predloženih tarifnih stavova sa cijenom nabavke električne energije”, navedeno je u saopštenju.

    “Ukupan račun za male kupce iz kategorije Ostale potrošnje kojima se obračunska snaga ne utvrđuje mjerenjem (2. i 3. tarifna grupa) se neće mijenjati”, navedeno je u saopštenju.

    Jegdić je rekao  da cijena električne energije za domaćinstva u Republici Srpskoj od 1. januara biće povećana u prosjeku za 7,9 odsto te da je Regulatorna komisija na današnjoj sjednici prihvatila zahtjev javnog snabdjevača “Elektroprivrede Republike Srpske” i dala saglasnost na cijenu nabavke energije za javno snabdijevanje koja će biti veća za 20,8 odsto i iznosiće 0,0777 KM po kilovat času.

    Jegdić je rekao da Komisija nije odlučivala o povećanju cijena električne energije za privredu jer za to nije nadležna.

  • Pogledajte koliko jednoj porodici para ode na režije

    Pogledajte koliko jednoj porodici para ode na režije

    Jednoj četvoročlanoj porodici, koja je te sreće da ima svoj krov nad glavom, mjesečno je za režije potrebno najmanje 350 KM.

    Naime, prosječni račun za struju po domaćinstvu kreće se oko 60 KM, koliko koštaju i paket interneta i kablovske televizije. U prosjeku, dva računa za mobilni telefon kreću se oko 60 -70 KM. Četiri člana jedne porodice mjesečno potroše oko 25 KM vode, dok ih grijanje, u slučaju da žive u stanu od nekih 55 kvadrata, košta 110 KM. Odvoz smeća i gradska komunalna naknada trošak su od skoro 25 KM.

    Pod pretpostavkom da ne žive u centru grada, odnosno da moraju da putuju do posla, a nemaju svoj automobil, dva odrasla člana domaćinstva mjesečne karte koštaju oko 115 KM.

    Oni koji nisu te sreće da žive u svojoj kući ili stanu, za kiriju moraju da izdvoje najmanje 600 KM, da bi bili iole blizu gradu i da ne žive u nekom starom i neuslovnom stambenom prostoru.

    Dakle, jedna prosječna podstanarska porodica, bez da pojede jednu kiflu ili kupi jedne čarape, za stanarinu, režije i prevoz, početkom mjeseca na raspolaganju mora da ima najmanje 1.000 KM?!

    Kad je riječ o hrani, a što potvrđuju statistički podaci, za ovaj trošak jednoj četvoročlanoj pordoci potrebno je skoro 1.200 KM. Nije teško izračunati, da pomenuti izdaci jednu porodicu mjesečno koštaju 2.200 KM.

    A gdje su ostale potrepštine neophodne svakom domaćinstvu, odnosno njegovim članovima, poput sredstava za higijenu, kozmetike, nabavke neophodne odjeće ili obuće, novca za dječju užinu i školske aktivnosti…

    Još ako je kućni budžet opterećen nekim kreditom, a velika većina funkcioniše tako što za preživljavanje pozajmljuje pare, jasno je da se mjesečni trošak života uvećava za, najmanje, 300 KM.

    Kad se sve navedeno uzme u obzir, dva odrasla člana jedne porodice trebalo bi da zarađuju najmanje dvije prosječne plate, da bi njihovo domaćinstvo moglo da funkcioniše bez nekih velikih odricanja i stresova.

    Podsjetimo, prosječna plata u Srpskoj iznosi 1.420 KM.

    Nažalost, ispod ovog iznosa u Srpskoj rade zaposleni u čak 12 djelatnosti. S druge strane, desetine hiljada radnika u trgovini, ugostiteljstvu, građevinarstvu, prerađivačkoj indistriji ne može da dosegne trošak prehrane iz sindikalne potrošačke korpe ili zarađuju tek nešto više od tih 1.200 KM.

    Kad se u obzir uzmu oni koji rade za minimalac od 900 KM, a kojih je oko 90.000, jasno je da oni svojim primanjima bukvalno jedva mogu da se prehrane…

    – Suprug i ja ukupno zarađujemo 2.300 KM. Ja radim u jednom marketu, a on u restoranu. Moja plata se nije godinama mijenjala i iznosi 1.100 KM. Imamo dvoje djece, kćerku koja studira i sina koji ide u osnovnu školu. Da nemamo svoju kuću, bukvalno bismo bili željni svega. Ionako, kupujemo i plaćamo samo ono što je neophodno. Mobilni telefoni i internet nekada su bili luksuz, a sada su potreba koja, međutim, takođe košta. Problem je što plate stagniraju ili neznatno idu gore, a poskupljenja se samo nižu – kaže Miroslava K. iz Banjaluke.

    Naglašava da im, dok poplaćaju režije i kupe mjesečne karte, jedva ostane za hranu i ono najosnovnije, što svaka porodica mora da ima.

    – Naravno da pomenutim platama ne možemo da isfinansiramo nabavku ogreva, opremanje djece u školu, slavu… Zato svake godine uzimamo kredit, da isfinansiramo ove izdatke. Najčešće ga ne uspijemo vratiti do sledeće jeseni, pa napravimo reprogram i tako ukrug… – kaže sagovornica za Srpskainfo.

    Zbog nemogućnosti da primanjima sustignu troškove, građani Srpske sve više posežu za kreditima.

    Zato ne čudi što smo iz godine u godinu sve zaduženiji, pa, trenutno, klecamo pod dugom koji je premašio 4 milijarde KM.

    Kad je riječ o prosečnoj zaduženosti svakog građanina, ona je za samo godinu i po dana porasla za 450 KM. Naime, kreditna zaduženost po stanovniku krajem 2022. iznosila je 3.081 KM, a sredinom ove godine 3.531 KM.

    A najveći iznos naše zaduženosti odnosi se na kredite za opštu potrošnju, među kojima dominiraju nenamjenski gotovinski krediti.