VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Vlada Srpske: Za ublažavanje posljedica virusa korona 71,5 miliona KM

    Vlada Republike Srpske usvojila je na današnjoj sjednici Izvještaj o radu Kompenzacionog fonda Republike Srpske za period januar – jun 2021. godine.

    Upravni odbor Kompenzacionog fonda je u periodu 01.01.2021-30.06.2021. godine ukupno je održao 12 sjednica (pet redovnih i sedam telefonskih), te za sanaciju i ublažavanje štetnih posljedica virusa korona zaključcima odobrio sredstva u ukupnom iznosu od 71.474.795 KM i to:

    • Zdravstvo 50.547.909 KM
    • Privreda 4.207.455 KM
    • Poljoprivreda 8.200.000 KM
    • Zavod za zapošljavanje 6.000.000 KM
    • Turistički vaučeri 1.943.104 KM
    • Dezinfekcija škola 576.325 KM

    Iz Vlade Srpke podsjećaju da kada se uzmu u obzir i isplate za sanaciju i ublažavanje štetnih posljedica virusa korona iz 2020. godine, ukupno isplaćena sredstva zaključno sa 30.06.2021. godine iznose 241.263.396 KM (Kompenzacioni fond 122.718.789 KM i Fond solidarnosti za obnovu Republike Srpske – 118.544.606 KM).

    Vlada Republike Srpske utvrdila je danas Prijedlog zakona o izmjeni i dopunama Zakona o koncesijama, po hitnom postupku.

    Razlozi za donošenje ovog zakona sadržani su u potrebi propisivanja koncesione naknade za ustupljeno pravo i koncesione naknade za korišćenje koncesije u oblasti sporta, koja do sada nije bila propisana, a javila se potreba za dodjelu koncesija u toj oblasti.

    Ove izmjene Zakona iskorišćene su da se propiše primjena propisa na postupak izgradnje energetskih objekata, instalisane snage manje od 250 kW, započete prije propisivanja obaveze da se za ove objekte zaključi ugovor o koncesiji, budući da u prošlosti za te objekte nije bilo takve obaveze.

    Vlad je danas utvrdila je Prijedlog Zakona o dopunama Zakona o zaštiti i spasavanju u vanrednim situacijama po hitnom postupku.

    • Uzimajući u obzir vanrednu situaciju koja je na snazi, kao i obavezu Republike da u skladu sa Ustavom Republike Srpske i relevantnim zakonskim propisima preduzme određene mjere radi zaštite i spasavanja života i zdravlja građana Republike Srpske, predložena je dopuna člana 18. Zakona o zaštiti i spasavanju u vanrednim situacijama na način da Vlada Republike Srpske aktima iz svoje nadležnosti uredi način izvršavanja mjera za zaštitu i spasavanje u vanrednim situacijama koje su utvrđene ovim i drugim zakonima, kao i dopuna člana 47. predmetnog zakona u smislu utvrđivanja nadležnosti Republičkog štaba za vanredne situacije za predlaganje Vladi Republike Srpske mjera za zaštitu i spasavanje u vanrednim situacijama – ističe se u saopštenju.

    Vlada Republike Srpske je donijela odluku o isplati 1.835,893 KM za socijalno zbrinjavanje 713 radnika iz 32 preduzeća koji su procesom, privatizacije, stečaja ili likvidacije preduzeća ostali bez zaposlenja.

    Ovim sredstvima se Fondu PIO Republike Srpske uplaćuje iznos od 1.820.107 KM, za uplatu doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje, od čega se iznos od 278.544 KM odnosi na uplatu doprinosa za PIO za 33 radnika iz 22 preduzeća, koji su se prijavili na Јavni poziv Fonda PIO otvoren do 31.12.2021. godine i koji sa uplatom navedenih sredstava stiču uslove za starosnu penziju, a ЈU Zavod za zapošljavanje Republike Srpske se uplaćuje iznos od 15.785 KM, za uplatu doprinosa za osiguranje od nezaposlenosti.

    • Budžetom za 2021.godinu za socijalno zbrinjavanje radnika planirano je 5.050.000 KM, a rebalansom budžeta ovaj iznos je povećan na 6.050.000 KM – dodaju iz Vlade Srpske.

    U periodu od 2004. godine do 31.12.2020. godine, ukupno uplaćena sredstva za realizaciju Programa socijalnog zbrinjavanja radnika iznose 196.062.710, KM.

    Tim sredstvima je izvršeno zbrinjavanje 64.839 radnika iz 459 preduzeća, od kojeg broja je putem Јavnog poziva omogućeno ostvarivanje prava na starosnu penziju za 7.683 radnika iz preduzeća koja su u procesu privatizacije, stečaja i likvidacije. Izuzimajući iznos povrata sredstava iz stečajne mase, u periodu od 2004. do 31.12.2020. godine za socijalno zbrinjavanje radnika iz Budžeta Republike Srpske su izdvojena sredstva u iznosu od 176.019.151 KM.

    Vlada Republike Srpske donijela je Plan interventnih nabavki proizvoda, robe i sredstava za 2022. godinu.

    • Odredbama Zakona o interventim nabavkama Vlada Republike Srpske jednom godišnje, na prijedlog Ministarstva trgovine i turizma, najkasnije do 30. novembra tekuće godine, donosi Plan interventnih nabavki proizvoda, robe i sredstava, kojim se definišu vrsta, količina i vrijednost proizvoda, robe i sredstava, kao i nosioci snabdijevanja u jedinicama lokalne samouprave – naglašava se u saopštenju.

    Ministarstvo trgovine i turizma u saradnji sa jedinicama lokalne samouprave sačinjava listu nosilaca snabdijevanja, a nosioci snabdijevanja u jedinicama lokalne samouprave su privredna društva i druga pravna i fizička lica koja su osposobljena da na najbolji način, blagovremeno i efikasno, učine dostupnim proizvode, robu i sredstva.

    Planom interventnih nabavki sačinjena je lista od 856 dobavljača u 51 lokalnoj zajednici u Republici Srpskoj, a opštine Kupres, Oštra Luka, Rudo, Istočni Drvar, Kalinovik, Petrovac, Vukosavlje, Kneževo, Istočni Mostar, Istočni Stari Grad, Krupa na Uni i Srebrenica izjasnile su da nemaju registrovanih privrednih društava, pravnih i fizičkih lica koja su osposobljena, organizaciono, kadrovski i materijalno-tehnički da vrše ulogu nosioca snabdijevanja, a interventno snabdijevanje u ovim lokalnim zajednicama će se, u slučaju potrebe, sprovoditi u skladu sa odredbama zakona – dodaje se u saopštenju.

    Na današnjoj sjednici Vlade Republike Srpske je, na prijedlog UO Kompenzacionog fonda Republike Srpske, donijela je Uredbu o postupku dodjele sredstava privrednim subjektima u oblasti prevoza lica u drumskom saobraćaju za saniranje finansijskog gubitka zbog posljedica pandemije virusa korona.

    Cilj donošenja ove uredbe je pružanje finansijske podrške, u periodu od 1. maja do 31. jula 2021. godine, za održavanje likvidnosti privrednih subjekata koji imaju finansijski gubitak zbog posljedica pandemije virusa korona.

    • Procjena je da su za saniranje finansijskog gubitka, za ovaj sektor, za period od maja do jula 2021. godine potrebna sredstva u iznosu do 1.200.000,00 KM. Napominjemo da je do sada za ovaj sektor, za period od marta 2020. godine do aprila 2021. godine pružena finansijska pomoć u iznosu od oko 6,5 miliona KM. Postupak dodjele sredstava sprovodiće Ministarstvo saobraćaja i veza – ističu iz Vlade Srpske.

    Vlada Republike Srpske donijela je Rješenje o davanju saglasnosti na Red vožnje u željezničkom putničkom saobraćaju za 2021/2022. godinu.

    Prema Redu vožnje, broj lokalnih putničkih vozova za period 2021/22 godina ostaje na istom nivou kao i važeći Red vožnje, što znači da će ukupno 27 vozova u unutrašnjem lokalnom saobraćaju saobraćati na prugama Republike Srpske u 24 časa.

    Vlada Republike Srpske donijela je Odluku o prenosu prava svojine na zalihama medicinskog materijala, zaštitne opreme i sredstava za dezinfekciju u ukupnoj vrijednosti od 722.411 KM bez PDV-a, nabavljenih u okviru “Hitnog projekta COVID-19 za BiH” dio za Republiku Srpsku, sa Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske na registrovane ustanove socijalne zaštite za smještaj korisnika u Republici Srpskoj.

    Cilj “Hitnog projekta COVID-19” je jačanje pružanja zdravstvene zaštite, jačanja otkrivanja i izvještavanja o slučajevima oboljelih i praćenja kontakata, pružanja podrške za implementaciju mjera socijalnog distanciranja, jačanje zdravstvenog sistema, pružanje podrške pripravnosti za komunikaciju i aktivnost, pružanje podrške za životinjsko i zdravlje životne sredine, vršenje gotovinskih transfera ugroženim domaćinstvima ekonomski pogođenim posljedicama pandemije. Kroz aktivnost pružanja pomoći ugroženim domaćinstvima i pojedincima, planirana je nabavka paketa medicinskog materijala, zaštitne opreme i higijenskih sredstava za sve registrovane ustanove socijalne zaštite za smještaj korisnika u Republici Srpskoj.

    Svaka ustanova je dobila robu direktno proporcionalno broju smještenih korisnika i na osnovu njihove planirane potrošnje za vremenski period od šest mjeseci.

  • Mogli bi da budu prva kompanija iz Srbije koja je izašla na Njujoršku berzu

    Mogli bi da budu prva kompanija iz Srbije koja je izašla na Njujoršku berzu

    Srbija bi za koju godinu da dobije prvu kompaniju koja je izašla na berzu u Njujorku.

    Naime, direktorka korporativnih komunikacija srpske HTEC grupe, koja je danas objavila akviziciju američke kompanije Momentum Design Lab, Katarina Urošević kaže da HTEC planira da za dve do tri godine bude na Njujorškoj berzi.

    Tako bi HTEC grupa postala jedna od globalno vodećih kompanija za razvoj digitalnih proizvoda i prva kompanija iz Srbije koja je izašla na Njujoršku berzu.

    Uroševićeva za Tanjug kaže da je iznos akvizicije američke kompanije Momentum Dizajn Lab poslovna tajna.

    HTEC grupa (High Tech Engineering Center) je osnovana u Beogradu i sa sedištem u San Francisku. Od svog osnivanja 2008. godine, kao startapa u okviru Poslovno tehnološkog inkubatora tehničkih fakulteta Univerziteta u Beograda, kompanija je ostvarila neverovatne rezultate i godinama najbrži rast u regionu, pa je tako u poslednje dve godine narasla četiri puta sa 250 zaposlenih u četiri tehnološko-razvojna centra u Srbiji, na više od 1.000 zaposlenih na 12 lokacija u šest zemalja Jugoistočne Evrope.

    “Mi vidimo u našoj putanji za dve, tri godine izlazak na Njujoršku berzu, s tim da to ne predstavlja cilj sam po sebi, nego je sredstvo da omogućimo nove prilike za naše zaposlene, ali i da se pozicioniramo tako da imamo pristup još većem kapitalu koji bi omogućio dalji rast, te da imamo mogućnost da radimo sa najvećim svetskim kompanijama”, rekla je ona.

    Dodaje da su podaci o danas objavljenoj akviziciji američkog Momentum Dizajn Laba poslovna tajna, te da bi izlazak na berzu mogao više takvih podataka da otvori za javnost.

    “Ovo je treća akvizicija, 2020. kupljen je novosadski Egzekom i ta investicija bila je isto podržana od Evropske banke za obnovu i razvoj. U januaru je akviziran domaći produkt dizajn studio Konstrukt i ta ekipa nam je omogućila da pre dolaska Momentuma izgradimo tim od 70 ljudi koji se bave dizajnom i produkt menadžmentom”, rekla je ona.

    Kako kaže, danas objavljena akvizicija je za HTEC izuzetno važna, jer će imati mogućnost da radi sa svim kompanijama Momentum Dizajn Leba, koji čine više od 20 odsto liste Forčn 100 kompanija u svetu.

    “Pomoći će HTEC-u da svojim klijentima pruži usluge konceptualizacije i razvoja digitalnih proizvoda još od nivoa produkt dizajna, a ne samo na realizaciji softverskih rešenja”, rekla je ona.

    Razvoj HTEC-a važan je i za Srbiju i širi region, jer ta kompanija ima 12 razvojnih centara u Srbiji, Severnoj Makedoniji, Bosni i Hercegovini, Rumuniji, Mađarskoj i Bugarskoj.

    “Ova akvizicija nam omogućava da još kvalitetnije i bolje projekte i novije tehnologije donesemo u ovaj region. I damo mogućnost inženjerima iz ovog regiona da rade na njima”, rekla je Uroševićeva.

    Za razvoj HTEC-a poslednje dve godine bile su jako dinamične, o čemu svedoči podatak da su 2020. počeli sa 250 zaposlenih a 2021. završiće sa preko 1.000 zaposlenih. Ranije ove godine kompanija je otvorila razvojne centre u Subotici i Kragujevcu, kao i u svim ostali u državama regiona.

    Sedište HTEC je od 2015. godine u San Francisku što je omogućilo još bliži kontakt sa vodećim tehnološkim kompanijama iz Silicijumske doline, a razvoju su doprinele i pandemijske prilike.

    “Vidimo, što je verovatno uzrokovano i pandemijom kovida, veliku potrebu za digitalizacijom klasičnih industrija. Imamo puno klijenata koje su vodeće svetske kompanije u klasičnim sektorima, a koje su u prethodne dve godine prepoznale potrebu za digitalizacijom. Ali vidimo i u tehnološkim kompanijama veliki razvoj novih, digitalnih proizvoda koji se nude. To je prilika za naše inženjere da rade na njima i razvijaju ih”, rekla je ona.

    U HTEC-u ne zapošljavaju samo inženjere nego i izuzetne talente u oblasti dizajna, produkt i prodžekt menadžmenta i u drugim oblastima bitnim za razvoj digitalnih proizvoda od početka do izlaska na tržište.

    Navode da je Momentum ocenjen kao najbolji studio za dizajn digitalnih proizvoda u prethodnih pet godina

    “Vidimo izuzetnu priliku da zajedno sa njima radimo na razvoju naših ljudi, da što pre uđemo u saradnju s klijentima, i na kreativnom delu u kojem se odlučuje koji je to proizvod koji treba razviti i kako treba da izgleda, da damo svoj doprinos”, rekla je Uroševićeva.

    Ona je ocenila da je ova akvizicija prilika da ljudi u ovom regionu saradnju sa vrsnim stručnjacima, kakva je ekipa iz Momentuma.

    “Put je bio pun mukotrpnog rada naših osnivača, ali izuzetna vrednost i talenat inženjera u Srbiji i regionu omogućavaju da našim klijentima obezbedimo nove projekte i novu saradnju”, poručila je.

    U portfoliju kompanije Momentum se nalazi 40 kompanija sa Fortune 500 liste, kao i mnogobrojni zanimljivi startapovi, a svojim klijentima širom sveta je pomogla da dostignu ukupnu vrednost od preko 40 milijardi dolara.

    Osnovan 2002. godine u Silicijumskoj dolini, Momentum Design Lab je jedan od pionira u UX, CX, i produkt dizajnu, koji danas ima globalno prisustvo preko svojih kancelarija u San Mateu, Njujorku, Sidneju i Londonu. Pet godina za redom, kompanija je rangirana kao prva u svetu iz oblasti UX dizajna na popularnoj biznis platformi Clutch.

  • Eksplodirale cijene plina: Nestašice prijete Evropi

    Eksplodirale cijene plina: Nestašice prijete Evropi

    Cijena prirodnog gasa u Evropi ponovno se povećala nakon što je odgođeno pokretanje gasovoda Sjeverni tok 2 od Rusije do Njemačke.

    Njemački regulator u utorak je objavio da je obustavio postupak certifikacije za projekt Sjeverni tok 2 dok švajcarska firma koja upravlja gasovodom ne osnuje kompaniju u Njemačkoj, po njemačkim propisima.

    Proces izdavanja dozvola zaustavljen je dok se imovina i ljudi ne “prebace” na novu kompaniju. Odluka je tehnička, a ne politička, ističu Nijemci.

    Nakon što je to objavljeno, evropske cijene plina povećale su se i do 12 posto, prenosi agencija Bloomberg.

    Nizozemski plin skočio je za 9,7 posto, na 87,69 evra po megavatsatu, a britanski za 9,8 posto. U Velikoj Britaniji cijene su skočile i za 17 posto, piše tabloid Daily Mail, potičući nove strahove Britanaca o astronomskim cijenama i zimskim nestašicama.

    Uzrok povećanja cijene plina na burzama u Evropi nije samo odugovlačenje s dozvolama u Njemačkoj: povećana je potražnja zbog hladnog vremena, dok se za 10 posto smanjio dotok plina iz Norveške, drugog najvećeg evropskog dobavljača nakon Rusije, zbog problema na plinskom polju Troll.

    Velike količine plina trebaće i Kina zbog odustajanja od uglja, podsjeća Bloomberg.

    Daily Mail ocjenjuje da su veleprodajne cijene plina skočile zbog zabrinutosti da Rusija neće povećati isporuke gasa alternativnim rutama ako gasovod Sjeverni tok 2 ostane blokiran.

  • Šverceri i dalje vladaju ulicama, nužne drastične mjere

    Šverceri i dalje vladaju ulicama, nužne drastične mjere

    Činjenica je da je visok nivo poreskog opterećenja zbog akciza doveo do drastičnog pada legalnog tržišta cigareta i porasta ilegalnog, zbog velike razlike u cijeni između ova dva tržišta. Pokretači kriminalnih aktivnosti u vezi sa ilegalnim tržištem u BiH su visoka cijena cigareta u legalnoj prodaji, slaba kupovna moć i opšti ekonomski standard građana te potencijalno velika zarada od kriminalnih aktivnosti.

    Institucije zadužene za kontrolu sprovođenja zakona, poput policije i inspekcije, u ovoj godini bilježe bolje rezultate u oblasti suzbijanja crnog tržišta cigareta i duvana, ali njihova borba ne može donijeti zadovoljavajući epilog dok država ne smanji poresko opterećenje na ove proizvode.

    Iz inspekcija saznajemo da u registrovanim prodajnim objektima, prodavnicama, trgovačkim centrima, trgovačkim radnjama i drugim, rijetko zatiču robu bez porijekla. Roba bez porijekla najčešće se prometuje na pijacama i tržnicama od fizičkih lica. Inspektori, kako su kazali, povremeno na pijacama zatiču fizička lica koja prometuju duvanske prerađevine bez porijekla, ali kažu kako je tu uglavnom riječ o manjim količinama. Do sada, dodaju, nisu imali slučajeva da su na pijacama, tržnicama ili u trgovačkim objektima zaticali velike količine duvana i duvanskih prerađevina bez porijekla, jer, kako kažu, fizička lica ih u pravilu skladište u vozilima ili privatnim prostorijama.

    Nadalje, iz institucija zaduženih za sprovođenje zakona navode da stalno rade na tome da šverc suzbiju. Granična policija BiH, za deset mjeseci 2021, privremeno je oduzela 155.529 kutija cigareta bez akcizne markice, procijenjene vrijednosti oko 789.530 KM i 563 kg duvana, procijenjene vrijednosti oko 47.530 KM.

    “Granična policija kontinuirano radi na sprečavanju svih oblika prekograničnog kriminaliteta, kao i na presijecanju lanca krijumčarenja cigareta i duvanskih proizvoda”, rekla je za “Nezavisne novine” Franka Vican, portparol GP BiH.

    U ovoj godini, do oktobra, kantonalni tržišno-turistički inspektori Kantonalne uprave za inspekcijske poslove Kantona Sarajevo (KS) su na području KS privremeno, do okončanja sudskog postupka, oduzeli robu vrijednu 20.567 KM, od čega se, tvrde, veći dio robe odnosi na duvan i cigarete.

    “Inspektorat Tržišno-turističke inspekcije u kontinuitetu i tokom cijele godine planira i provodi inspekcijske nadzore koji imaju za cilj suzbijanje sive ekonomije i sprečavanja bespravnog prometa, što podrazumijeva kontrolu obavljanja trgovine bez odobrenja nadležnog organa i kontrolu prometa robe bez vjerodostojne dokumentacije, s akcentom na prometovanje akcizne robe”, ističe Vildana Brdarić, portparol Kantonalne uprave za inspekcijske poslove KS, u izjavi za “Nezavisne”.

    Za devet mjeseci ove godine, republička tržišna inspekcija je u oblasti trgovine imala više od 3.000 inspekcijskih kontrola u različitim vrstama prodajnih objekata.

    “U trenutku inspekcijske kontrole u objektima je zatečeno i oduzeto 466 pakli cigareta jer nisu posjedovale dokaz o porijeklu, odnosno potrebnu dokumentaciju o nabavci”, kažu iz Inspektorata RS.

    Iz Uprave za indirektno oporezivanje (UIO) BiH uvjeravaju da kontinuirano sprovode aktivnosti u oblasti identifikacije i eliminacije svih oblika nezakonitog obavljanja djelatnosti.

    “U okviru ovih aktivnosti provodi se nadzor nad primjenom propisa iz oblasti indirektnih poreza s ciljem otkrivanja, istraživanja i procesuiranja prekršaja i krivičnih djela posebno na suzbijanju nelegalnog prometa robe bez porijekla na teritoriji BiH, sa posebnim akcentom na nedozvoljenom prometu akciznih proizvoda, prvenstveno duvana i duvanskih prerađevina”, tvrde iz UIO BiH.

    Od januara do oktobra ove godine, potvrdili su za “Nezavisne novine”, zaplijenili su ove proizvode u vrijednosti od gotovo pet miliona maraka, što je duplo više u odnosu na cijelu 2020. godinu, te skoro četiri puta više u odnosu na 2019.

    UIO, dodaju, ulaže mnogo napora da se crno tržište smanji, te će u tom pravcu i dalje kontinuirano sprovoditi aktivnosti. Ipak, priznaju:

    “Krijumčarenje, nedozvoljenu proizvodnju i trgovinu duvanskih proizvoda podstiče visoka cijena cigareta i duvana na legalnom tržištu te potražnja potrošača za jeftinim cigaretama i duvanom”, kažu iz UIO BiH.

    Posljedice su haotične: prema procjenama, crno tržište duvana u BiH postalo je jedan od najvećih ekonomskih problema u zemlji (više od 50 odsto tržišta čini crno tržište), te je godišnji gubitak privrede 150 miliona KM, a gubi se i više od milijardu KM budžetskih sredstava. Šverceri, procjenjuje se, godišnje zarade 400 miliona KM.

    Ekonomski stručnjaci ističu da BiH ima previsok nivo poreskog opterećenja na duvan, ako se posmatra procentualni omjer poreza u maloprodajnoj cijeni. Od maloprodajne cijene kutije cigareta na legalnom tržištu, 90 odsto iznosa ide državi, a ostatak distributerima, trgovcima i proizvođačima. Ili, u praksi, ako je cijena kutije cigareta pet KM, država sebi uzme 4,50 KM.

    Visok nivo poreskog opterećenja zbog akciza doveo je do velikog pada legalnog tržišta i porasta ilegalnog, zbog velike razlike u cijeni između ova dva tržišta.

    Takođe, zbog akcizne politike cijene cigareta su znatno više od kupovne moći većine građana, što ih je primoralo da kupuju na sve snažnijem crnom tržištu.

    Saša Grabovac, izvršni direktor Udruženja ekonomista RS SWOT, ističe da je u protekloj i ovoj godini primjetan pojačan angažman kontrolnih organa na zapljeni duvanskih proizvoda. Kako dodaje, poželjan bi bio nastavak tih aktivnosti, jer one mogu bar djelimično ublažiti probleme koji nastaju usljed velikog udjela crnog tržišta u ukupnoj prodaji duvana i duvanskih proizvoda.

    “Osim toga, trebalo bi razmisliti o akciznoj politici koja bi bila usklađena sa kupovnom moći bh. potrošača. Znači, nama treba akcizna politika koja bi maksimalno demotivisala nelegalan promet duvanskih proizvoda. Eventualnim smanjenjem visine akciza, zarada koja se ostvaruje prometom duvanskih proizvoda na crnom tržištu bila bi mnogo manja”, rekao je Grabovac za “Nezavisne novine”.

    Ekonomski analitičar Faruk Hadžić smatra da institucije još ne rade dovoljno na suzbijanju crnog tržišta cigareta i duvana. Crno tržište, kako je Hadžić izjavio za “Nezavisne novine”, i dalje bilježi visok nivo ekonomske aktivnosti.

    Puni efekti rada inspekcija se, smatra Hadžić, mogu osjetiti tek onda kada dođe do smanjivanja razlike između cijena ovih proizvoda na legalnom i ilegalnom tržištu.

    “Najbolji način da se značajno smanji crno tržište ili da ono bude zanemarivo, jeste da dođe do smanjivanja akciza na duhan, koje su sada previsoke, čime bi došlo do izjednačavanja legalne i ilegalne cijene duhana i duhanskih proizvoda u BiH. U tom slučaju uz jači inspekcijski nadzor, crno tržište bi se možda čak i do kraja eliminisalo. Suprotno, svako povećanje cijena stvara rizik za privlačenje novih aktera na ilegalnom tržištu zbog visine zarade koju mogu ostvariti”, ističe Hadžić.

    I ekonomski analitičar Admir Čavalić smatra da je, kako kaže, prioritet svih prioriteta – izmjena postojeće akcizne politike.

    “Potrebno ju je uskladiti sa životnim standardom građana BiH”, kaže Čavalić.

    Prema njegovim riječima, država samo periodično sprovodi represivne mjere sa ciljem suzbijanja crnog tržišta duvana i duvanskih proizvoda. Ovo se, dodaje, ne radi sistemski, niti strateški, tako da dugoročno ne daje rezultate, a iz godine u godinu neformalno tržište postaje razvijenije i to prije svega zbog pogrešnog planiranja akcizne politike od strane države.

    “Tako da je u ovom trenutku upravo država, ili tačnije, njena akcizna politika, najveći saveznik crnog tržišta i garant njegovog opstanka. Paradoksalno je da u isto vrijeme imamo represivne mjere i regresivnu akciznu politiku. To jednostavno ne daje rezultate na dugi rok”, naveo je Čavalić.

    FAKTI

    Šta bi se svake godine moglo uraditi novcem koji poklanjamo švercerima

    • Izgraditi 30 novih kilometara auto-puta

    • Svakom penzioneru isplatiti još jedna minimalnu penziju

    • Obnoviti svih pet kliničkih centara i 21 bolnicu u BiH

    • Isplatiti 1.600 KM za porodiljske naknade za sve majke mjesečno u prvih godinu dana porodiljskog odsustva

    • Pokriti skoro 100 odsto ukupnog godišnjeg troška spoljnog duga BiH

    • Osloboditi 63 odsto ukupnog iznosa potrebnog za funkcionisanje svih institucija BiH

  • Saopštili lošu vijest: Formira se balon

    Saopštili lošu vijest: Formira se balon

    Evropska centralna banka (ECB) upozorila je da je finansijsko i tržište nekretnina precenjeno.

    Kako je saopštila, u takav položaj došlo se pre svega zbog brzog ekonomskog oporavka, niskih kamatnih stopa i velikih paketa pomoći koji su deljeni tokom pandemije.

    U svom polugodišnjem Izveštaju o stabilnosti, ova institucija je kao jedan od najvećih rizika za EU istakla ranjivosti finansijskog i tržišta nekretnina, ali i rast korporativnog i državnog duga, kao i sve rizičnije ponašanje kompanija, prenosi Investitor. To rizično ponašanje ogleda se između ostalog i u riskantnim investicijama, posebno onim egzotičnim, koje su podložne slabijoj regulativi.Ono što ECB može da uradi da bi donekle ublažila razvoj ovakve situacije je smanjenje paketa pomoći. Zato je još u septembru najavila da će kupovati manje obveznica.

    U međuvremenu, inflacija u evrozoni je nastavila da raste, pa je sa septembarskih 3,4 odsto u oktobru porasla na 4,1 procenta. Ipak, Evropska centralna banka je mišljenja da je ovaj rast cena samo privremen i da će usporiti u narednoj godini.

    S druge strane, neki učesnici na tržištu smatraju da ECB potcenjuje inflatorne pritiske i da će morati da koriguje svoje procene.

  • Ne zaustavlja se pad vrijednosti turske valute: Jedan dolar iznosi 10,5 lira

    Ne zaustavlja se pad vrijednosti turske valute: Jedan dolar iznosi 10,5 lira

    Nastavljen je pad vrijednosti turske lire – trenutno jedan dolar iznosi više od deset lira. Turski predsjednik Recep Tayyip Erdogan ne odustaje od snižavanja kamatne stope uvjeren da je to način da se zaustavi pad vrijednosti valute.

    Erdogan je jučer, 16. novembra, obraćajući se parlamentarcima izjavio da će se nastaviti boriti za snižavanje kamatne stope. Prema pisanju američkog poslovnog portala Bloomberg, nadležni su pod njegovim pritiskom snižavali ovu stopu, a što je za posljedicu imalo znatan pad vrijednosti lire.

    “Ja i oni koji brane kamatne stope ne možemo biti na istom putu. Sa građana ćemo skinuti teret kamatnih stopa”, poručio je turski predsjednik ponovivši da su visoki troškovi zaduživanja glavni uzrok inflacije.

    Govoreći o tome da intenzivno vrši politički pritisak na rad Centralne banke, odgovorio je da ova finansijska institucija nezavisno donosi odluke. Međutim, kako je naveo Bloomberg, nekoliko uposlenika banke je ostalo bez posla zbog nepoštivanja njegovih odluka. Sahap Kavcioglu je četvrti guverner Centralne banke od 2019.

    Jedan dolar sada iznosi više od 10,5 lira, a pad vrijednosti valute nastavio se nakon Erdoganovog obraćanja parlamentarcima.

    Njegova vladajuća Stranka pravde i razvoja (AKP) je godinama uspjeh zasnivala na znatnom ekonomskom rastu za koji je Bloomberg istakao da je često bio zasnovan na smanjivanju troškova kreditiranja. Podrška AKP-u je počela opadati usljed ekonomskih problema uzrokovanih pandemijom koronavirusa.

  • Novčanici i kartice sve tanji, građani kupuju manje hrane

    Novčanici i kartice sve tanji, građani kupuju manje hrane

    Građani Srpske su ove godine, gotovo iz sedmice u sedmicu, na udaru poskupljenja osnovnih životnih namirnica, i to u priličnim iznosima, a neće biti mirni ni u narednom periodu jer su u najavi novi skokovi cijena hrane i proizvoda koje svakodnevno koristimo.

    Uproteklom periodu najviše su poskupili brašno i ulje, dok su i cijene goriva konstantno išle gore.

    Zvanična statistika pokazuje da je u septembru lani litar ulja koštao 2,17 KM, a u istom mjesecu ove godine 2,95 KM, ili za 36 odsto više. U ovom periodu, litar goriva u Srpskoj u prosjeku je poskupio za 22 odsto. Trenutno, prosječna cijena benzina i dizela na pumpama u RS kreće se od 2,34 do 2,39 KM.

    Analiza mlinara pokazuje da je brašno otišlo za skoro 30 odsto, tako da vreća od 25 kilograma trenutno košta 22 KM.

    Tržište
    Kako objašnjavaju naši sagovornici, razlog poskupljenja u Srpskoj je skok cijene energenata i žitarica na svjetskim berzama.

    S obzirom na to da su, zbog poskupljenja pšenice, na snazi česta poskupljenja brašna u RS, cijene su korigovali i pekari, čiji su pojedini proizvodi odskora skuplji i do 30 feninga.

    Mlinari poručuju da će brašno u Srpskoj poskupljivati i u narednom periodu, te da bi vreća do kraja godine mogla da košta 26 KM. U tom slučaju, a u poređenju s prošlogodišnjom cijenom, brašno će biti skuplje za više od 50 odsto.

    Zoran Kos, predsjednik Udruženja mlinara RS, objašnjava da je, u odnosu na 2020, pšenica sada po toni skuplja za preko 100 evra.

    – Sad se njena cijena kreće od 275 do 310 evra. Brašno još nije poskupilo u procentu koliko je otišla cijena žita. Cijena brašna skače svaki dan, a i u narednom periodu će biti poskupljenja. Do kraja godine vreća će doći na 25-26 KM, dok je prošle godine koštala oko 17 KM. Takođe, ono što sad poskupi, neće se nikad vratiti na staro, pa vreća brašna nikad neće biti ispod 20 KM – tvrdi za Srpskainfo Kos.

    Nema zaliha
    Podsjeća da više nema prošlogodišnjih zaliha pšenice.

    – Poskupile su sve sirovine, što će povećati cijenu sljedeće sjetve. Zato u sljedećoj žetvi cijena pšenice neće biti kao ove godine. Startna cijena će sigurno biti iznad 250 evra, a ne 200 kao u 2021. – poručuje Kos.

    Saša Trivić, predsjednik Udruženja poslodavaca poljoprivrede i prehrambene industrije RS i vlasnik pekare „Manja“, ističe da ne pamti godinu koju je obilježio veći broj poskupljenja, kao što je slučaj sa 2021.

    – Samo u proteklih mjesec i po-dva dana brašno je poskupilo za 20 odsto, a poskupili su i svi pekarski proizvodi, neki i za 20-30 feninga. Cijene hljebova otišle su za šest-sedam odsto, odnosno za 10 feninga – kaže za Srpskainfo Trivić.

    Sirovine
    Objašnjava da su poskupljenja rezultat činjenice da nema nijedne sirovine čija cijena nije skočila.

    – Sadašnja cijena brašna pravljena je na cijeni pšenice od 240 evra, a ova žitarica sada košta 315 evra. To znači da još ima mogućnosti da brašno značajnije poskupi. Ako bude tako, onda će dodatno poskupiti i pekarski proizvodi. Činjenica je da su poskupili energenti koji diktiraju cijenu đubriva, đubrivo utiče na cijenu pšenice i kukuruza, žitarice diktiraju cijenu mesa i drugih proizvoda – ističe Trivić.

    Trgovci takođe potvrđuju da gotovo svakodnevno moraju da mijenjaju cijene, te da ne mogu da uprate šta je za koliko otišlo, ali da je činjenica da poskupljuju svi proizvodi.

    Redukovanje potrošnje
    Bogdan Marjanović, predsjednik Asocijacije samostalnih trgovačkih radnji banjalučke regije, kaže da je, poslije goriva, poskupilo i sve ostalo.

    – Mislim da su dosadašnja poskupljenja bila “tiha”, u odnosu na ono što nas čeka. Još će rasti cijene brašna, samim tim i pekarskih proizvoda. Kad je riječ o osnovnim životnim namirnicama, ove godine su najviše poskupili ulje i šećer, ali i druge namirnice. A poskupljenja su toliko česta da malo ko može da ih isprati i uporedi – naglašava za Srpskainfo Marjanović.

    Prema njegovim riječima, kako cijene idu gore, ljudi sve više bježe od roba koje im nisu preko potrebne.

    – Neki, takođe, redukuju potrošnju i onih najosnovnijih namirnica. Ako su, na primjer, kupovali četiri litra ulja mjesečno, sad se trude da se uklope u tri. Kartice i novčanici većine građana sve su tanji, a ljudi sve manje kupuju – poručuje Marjanović.

    Plan kupovine
    Milosava L, službenica iz Banjaluke, kaže da je postalo nemoguće planirati kupovinu.

    – Prije ste znali šta koliko košta, a sad se, gotovo svakodnevno, suočavamo s novim, višim cijenama. Nabavka koja je ranije koštala 100 KM, sad je za najmanje 20 KM skuplja. Riječ je o onim najosnovnijim robama, za koje smo mislili da ne možemo bez njih. Međutim, kako cijene idu gore, iz potrošačke korpe polako izbacujemo pokoji proizvod, a one koje moramo da kupujemo, uzimamo u manjoj količini – ističe naša sagovornica.

    U odnosu na prošlu godinu, cijene pojedinih vrsta povrća, prije svega kupusa i krompira, porasle su nekoliko puta. U ovo doba lani, kilogram krompira na pijacama je koštao 0,7 maraka, dok se trenutno njegova cijena kreće 1,5-2, a glamočki ide i do 2,5 KM. I zvanična statistika pokazuje da je ovo povrće drastično poskupilo, a prema podacima Zavoda za statistiku RS, kilogram kupusa je u septembru 2020. u prosjeku koštao 0,49, a u istom mjesecu ove godine čak 1,40 KM, ili skoro tri puta više.

  • Višković: Značajno povećanje plata od pet do 10 odsto

    Višković: Značajno povećanje plata od pet do 10 odsto

    Radovan Višković, premije RS, je kazao da će Vlada RS određenim mjerama osloboditi 80 miliona KM za rast plata u privatnom i javnom sektoru, te da će taj rast biti od 5 do 10 odsto.

    Višković je danas novinarima na konferenciji “Izazovi i budućnost poslovanja” u Banjaluci kazao da će Vlada RS prelaskom sa neto na bruto iznos plata i smanjenjem poreske stope sa 32,8 na 31 osloboditi 80 miliona KM za rast plata u svim sektorima, i u privatnom i javnom sektoru.

    “Očekujem da će i realni sektor izdvojiti određen iznos i da će to biti značajan rast na nivou od pet do 10 odsto”, kazao je Višković.

    Dodao je da kada je riječ o javnom sektoru Vlada vodi pregovore sa sindikatima.

    Saša Trivić, predsjednik Unije udruženja poslodavaca RS, naveo je da se Vlada RS odrekla jednog dijela sredstava koji će dovesti do toga da se u prosjeku, od 18 do 25 KM, u zavisnosti od visine plate, prelije na plate radnika u realnom sektoru.

    “Očekujemo da će i poslodavci bar toliki, ako ne i veći iznos, dati da se povećaju plate radnika, da bi se smanjio odlazak ljudi i poboljašao se njihov standard”, rekao je Trivić.

  • Kina prestigla Ameriku

    Kina prestigla Ameriku

    Kina je prestigla Sjedinjene Američke Države po nacionalnom bogatstvu.

    Kinesko bogatstvo dramatično je poraslo u poslednje dve decenije i povećano je za čak 17 puta, sa sedam biliona (hiljada milijardi) u 2000. godini, na 120 biliona dolara u 2020. godini, navodi se u analizi poznate konsultantske kuće “Mekinzi end ko”, prenosi “Blumberg”.

    Ukupno svetsko bogatstvo poraslo je sa 160 biliona u 2000. godini na 514 biliona dolara u 2020. godini, objavila je ova međunarodna konsultantska kuća.

    Izveštaj analizira 10 država na svetu koje drže ukupno 60 odsto svetskog bruto društvenog proizvoda, i to su Australija, Kanada, Kina, Francuska, Nemačka, Japan, Meksiko, Švedska, Velika Britanija i Sjedinjene Američke Države, prenosi Blic.

    Kada je u pitanju uzlet Kine, on je ubrzan ulaskom te zemlje u Svetsku trgovinsku organizaciju 2000. godine, navode analitičari “Mekinzija”.Sjedinjene Američke Države, koje su Kini ustupile prvo mesto, u poslednjih 10 godina udvostručile su nacionalno bogatstvo, pa ono sada iznosi 90 biliona.

    I u Kini i u SAD više od dve trećine bogatstva nalazi se u rukama 10 odsto najbogatijih porodica, navodi izveštaj.

    Oko 68 odsto svjetskog bogatstva nalazi se u nekretninama, navodi “Mekinzi” i dodaje da istorijska veza rasta bruto društvenog proizvoda sa rastom bogatstva više ne važi, jer je rast bogatstva nadmašio rast BDP-a. Razlog tome vide u “naduvanom balonu cena nekretnina” i upozoravaju da bi rast vrednosti nekretnina mogao da bude nestabilan i mogao da dovede do nove svetske ekonomske krize, slične onoj iz 2008. godine.

    U slučaju da se takva kriza dogodi, ona bi ovaj put mogla da teško pogodi Kinu, dok je prethodni put uzdrmala SAD, te da dovede do nestanka trećine svetskog bogatstva, prenosi “Blumberg”.

    U svetsko bogatstvo nisu uračunate finansijske aktive, zbog toga što su kompenzovane obavezama, navode iz “Mekinzija”

  • Višković: Vlada RS će kreirati olakšice

    Premijer Republike Srpske Radovan Višković izjavio je da će Vlada kreirati olakšice i rješenja s ciljem boljeg standarda, povećanja plata i ostanka ljudi u Srpskoj.

    “Sigurno je da ćemo tako raditi, a pomagali smo i u prethodnom periodu. Dobro je bilo što smo se za privredu odrekli dijela novca iz Budžeta Republike Srpske”, rekao je Višković otvarajući konferenciju “Izazovi i budućnost poslovanja” u Banjaluci.

    On je istakao da su i poslodavci dali veliki doprinos što je bilo vidljivo i prilikom punjenja republičkog budžeta.

    “Moramo stvoriti budućnost da u ovom izazovnom vremenu dovedemo multikompanije u Republiku Srpsku. Međutim, lično sam fokusiran na domaće privrednike, njihov ostanak i napredak u Republici Srpskoj”, rekao je Višković.

    On je dodao da će Vlada ostati partner poslodavcima i sindikatima u Republici Srpskoj kako bi donosili kvalitetne mjere.

    “Hvala vam za sve, a ekonomski pokazatelji Republike Srpske govore da smo na dobrom putu”, ocijenio je Višković.