VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Koliko je u Republici Srpskoj potrošeno na “Crni petak”?

    Koliko je u Republici Srpskoj potrošeno na “Crni petak”?

    U Republici Srpskoj je tokom sniženja posljednjeg petka u novembru, na “Crni petak”, u radnjama potrošeno ukupno 24,5 miliona konvertibilnih maraka.

    Iako su sniženja širom Srpske bila gotovo simbolična i kretala se uglavnom od 10 do 30 odsto, za razliku od rasprodaja na Zapadu koje podrazumijevaju likvidaciju robe i sniženja od 70 odsto i više, iznos novca koji su inkasirali domaći trgovci ukazuje da su dobro iskoristili ovaj “marketinški mamac”.

    “Ukupan evidentirani promet preko fiskalnih kasa u maloprodaji u Republici Srpskoj na dan 26. novembar 2021. godine iznosio je 24.511.930 КM”, potvrđeno je za Mondo u Poreskoj upravi Republike Srpske.

    To je preko tri puta više u odnosu na godinu ranije, kada su zbog korona okolnosti bile strože epidemiološke mjere , a građani očigledno oprezniji, pa su izbjegavali velike gužve u tržnim centrima i drugim radnjama.

    Prošle godine na “Crni petak” promet u maloprodaji u Republici Srpskoj iznosio je oko sedam miliona maraka, a godinu ranije oko 27 miliona KM.

  • “Budžet još u izradi” Višković najavio za vikend sjednicu Ekonomsko-socijalnog savjeta Srpske

    “Budžet još u izradi” Višković najavio za vikend sjednicu Ekonomsko-socijalnog savjeta Srpske

    Predsjednik Vlade Republike Srpske Radovan Višković rekao je danas da je budžet Srpske za narednu godinu još u fazi pripreme, a da bi u dane vikenda trebalo da bude održana sjednica Ekonomsko – socijalnog savjeta.

    Višković je naveo da je planirano da budžet uz prateće zakone bude razmatran na sjednici Vlade u ponedjeljak, 6. decembra.

    – Budžet je još u izradi, sabiramo zahtjeve, te ćemo i sa današnjeg sastanka sa privrednicima uvrstiti prijedloge i korigovati određene stavke – rekao je Višković novinarima u Banjaluci.

    On je izrazio zadovoljstvo što u budžetu za narednu godinu neće doći do smanjenja izdvajanja za pojedine stavke, nego će biti povećanja ili uvođenja novih stavki.

    Višković je naveo da je usklađivanje penzija zakonska obaveza, te da će se u tom smislu korigovati ta stavka.

    – Imamo obavezu koju smo preuzeli kao poslodavci za određene budžetske korisnike za uvećanja ličnih primanja i to za plate do 1.000 KM to povećanje će biti pet odsto, a za plate preko 1.000 KM tri odsto – rekao je Višković.

    Prema njegovi riječima, jednokratna naknada za pomoć majkama za novorođenu djecu, koja je do sada bila oko 250 KM, sada će biti 500 KM, a plan je i da se 100 odsto poveća nadoknada za drugo, treće i četvrto dijete.

    – Povećaćemo davanja prema boračkim kategorijama, invalidnine i borački dodatak. Povećaćemo izdvajanja za investicije, tu je i pomoć privredi, lokalnim zajednicama, kao i smanjenje zbirnih stopa poreza i doprinosa – naveo je Višković.

  • Omikron odleteo u nebeske visine: Nije virus, ali pravi “ludilo” na tržištu

    Omikron odleteo u nebeske visine: Nije virus, ali pravi “ludilo” na tržištu

    Pomalo opskurna kriptovaluta pod nazivom omikron (OMIC) skočila je na istorijski rekord u trenutku kad čitav svet strepi od istoimene nove varijante kovida 19.

    Ovaj projekat počeo je sa radom početkom novembra kao jedan od elemenata OlympusDAO DeFi protokola, ali osim imena nema nikakvu drugu vezu sa virusom.

    Omikronov OMIC token dosegao je najviši maksimum od 689 dolara tokom azijske trgovačke sesije u ponedeljak ujutru. Nakon toga ja uzletela još 200 odsto u danu i neverovatnih 945 odsto od subote kada se trgovala na nivou od oko 65 dolara, prenosi T portal.

    Token nosi isto ime kao i nova varijanta kovida 19 koja je prvi put otkrivena u Južnoafričkoj Republici u utorak. Svetska zdravstvena organizacija nazvala je soj B.1.1.529.

    Kritičar kriptovaluta sa Tvitera, “Mister Vejl” (Mr. Whale), komentarisao je da je ogroman skok cene omikrona znak da je tržište u “džinovskom balonu”. U prevodu – ulaže se bez preterane veze sa stvarnim fundamentima. A to se obično završava loše.

    Omikron je nedavno predstavljen kao decentralizovani protokol rezervne valute koji radi na itirijum sloju-2 mreže Arbitrum. Njegov izvorni OMIC token podržan je sa nekoliko konkurentskih oblika kripto imovine uključujući USD koin (USDC) te tokene koji osiguravaju likvidnost.

    Njime se može trgovati samo na decentralizovanoj berzi Suši svop (SushiSwap), gde je promet za OMIC/USDC par u poslednja 24 sata iznosio 454.000 dolara, prema podacima Koin geko-a (CoinGecko). Veb stranica za analizu tokena nema više detalja o OMIC-u ili njegovoj tržišnoj kapitalizaciji.

  • Vidović: Srpska drži inflaciju pod kontrolom, slijedi rast plata i penzija

    Vidović: Srpska drži inflaciju pod kontrolom, slijedi rast plata i penzija

    Ministar finansija Republike Srpske Zora Vidović izjavila je večeras da Republika Srpska drži inflaciju pod kontrolom i da građani ne treba da se plaše da će ostati bez plata i penzije koje će u narednoj godini biti povećane.
    “Planirali smo da polovinom decembra u Narodnoj skupštini Republike Srpske usvojimo budžet Srpske za narednu godinu koji se neće mnogo razlikovati od ovogodišnjeg. Važno je što ćemo naredne godine povećati plate od tri do pet odsto, ali povećaćemo i penzije. Povećaćemo i dodatke za boračke kategorije”, rekla je Vidovićeva.

    Ona je napomenula da je budžet Srpske stabilan, likvidan i sve budžetske obaveze Vlada redovno servisira što će biti do kraja ove i u narednoj godini.

    “Privreda Republike Srpske je u ovoj godini imala rast koji nismo očekivali. Prema makroekonomskim parametrima bolji smo nego prošle godine. Mislim na rast bruto domaćeg proizvoda, prihoda i proizvodnje, a izvoz je porastao za 30 odsto”, rekla je Vidovićeva za Alternativnu televiziju.

    Ona je istakla da je ova godina bolja i u odnosu na 2019, jer je veći rast industrijske proizvodnje, prihoda i ima više zaposlenih.

    “Republika Srpska nije prezadužena, srednje smo zaduženi. Naš javni dug je 42,4 odsto bruto domaćeg proizvoda, a ukupan dug je 51,5 odsto. U dug Federacije BiH nisu uračunati kantoni i zato se ne možemo porediti”, dodala je Vidovićeva.

    Prema njenim riječima, virus korona je koštao Republiku Srpsku 320 miliona KM, a novac je uložen u zdravstvo i privredu.

    “Međutim, ulaganje u privredu je dalo rezultat zato što smo imali isti broj zaposlenih na kraju prošle i 2019. godine”, kaže Vidovićeva.

    Ona je naglasila da je bilo realno očekivati inflaciju u svijetu, jer je u pandemiji virusa korona štampano mnogo novca, poskupjeli su energenti, a prekinuti su i lanci snabdijevanja.

    Vidovićeva je napomenula da Republika Srpska pokušava stvoriti povoljan privredni ambijent i da je veoma značajno što je izvoz u ovoj godini porastao, a u narednoj godini se očekuje još više.

    “Razgovaramo i sa značajnim investitorima koji se iz Azije vraćaju u Evropu. Ovo ne bi smjela da propusti Srpska, pa ni BiH. Inflaciju Republika Srpska drži pod kontrolom, nešto je viša od dva odsto, i građani ne treba da se plaše da će ostati bez penzija i plata. Zbog svega ćemo u narednoj godini povećati plate i penzije, jer inflacija ne smije rasti više od njih”, rekla je ona.

    Ministar finansija Republike Srpske kaže da u novom zakonu o PDV-u u BiH treba uvesti diferenciranu stopu, ali, kako je navela, sve diktiraju stranci što podržava Federacija BiH i nivo BiH.

    Vidovićeva je rekla da će u Srpskoj biti uveden novi sistem fiskalizacije gdje će svaki račun prvo biti registrovan u Poreskoj upravi.

    Ona je podsjetila da će naredne godine biti povećane plate i penzije u Srpskoj i da bi uz Vladu Srpske i poslodavci morali da reaguju.

    Vidovićeva tvrdi da bi bruto domaći proizvod u ovoj godini trebalo da bude od 5,5 do šest odsto.

  • U toku pregovori o cijenama gasa za građane BiH

    U toku pregovori o cijenama gasa za građane BiH

    Direktor “Sarajevo gasa” Istočno Sarajevo Slavo Krajišnik potvrdio je Srni da su u toku pregovori u vezi s cijenom ruskog gasa za građane u BiH.

    Krajišnik je naveo da je za potrošače gasa u Srbiji odlična vijest da je cijena ruskog gasa za njih za narednih šest mjeseci ostala nepromijenjena.

    “Što se tiče nas, u toku su pregovori koje za tržište u BiH vode ‘Energoinvest’ iz Federacije BiH i ‘Gas-Res’ iz Republike Srpske s isporučiocima i treba da budu okončani prije Nove godine”, rekao je Krajišnik.

    On je napomenuo da se u ovom trenutku ne može reći kakav bi ishod pregovora mogao da bude.

    Prirodni gas za potrošače u Republici Srpskoj obezbjeđuje preduzeće “Gas-Res” Banjaluka, koje ima direktni ugovor sa “Gasprom eksportom”.

    Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić je nakon nedavnog sastanka s predsjednikom Ruske Federacije Vladimirom Putinom u Sočiju saopštio da će za građane Srbije cijena ruskog gasa narednih šest meseci ostati nepromjenjena i iznositi 270 dolara za 1.000 metara kubnih.

  • Zbog širenja omikron soja ogroman pad cijena nafte

    Zbog širenja omikron soja ogroman pad cijena nafte

    Zbog pojave i širenja novog omikron soja koronavirusa te ograničenja koje vlade širom svijeta uvode, cijene nafte na svjetskom tržištu u velikom su padu. Ogroman pad zabilježen je i na finansijskim tržištima.

    Cijena američke WTI nafte je pala za 12,63 posto ili 9,85 dolara, na 68,16 dolara po barelu. Cijene međunarodne referentne Brent nafte pale su za 11,41 posto, ili 9,38 i sad se nalazi na 72, 86 dolara po barelu.

    Na naftnim tržištima ovo je najgori dan još od prvog vala pandemije iz aprila 2020. godine, piše Reuters. Tržišta negativno djeluju na moguće drastično smanjenje tražnje.
    Slični su trendovi i na svjetskim finansijskim tržištima, tako je index Dow Jones na berzi u New Yorku pao čak 905 bodova.

    Zemlje širom svijeta odlučile su u petak ograničiti putovanja iz Južne Afrike u svom nastojanju da zadrže novoidentifikovanu, i očigledno značajno razvijenu, varijantu koronavirusa, nazvanu omikron, od prelaska granica i većeg širenja.

  • Novi omikron soj koronavirusa uzrokovao globalnu uzbunu: Najveći pad dionica u godini

    Otkriće novog omikron soja koronavirusa izazvalo je globalnu uzbunu u petak jer su zemlje požurile da obustave putovanja iz južne Afrike, a berze s obje strane Atlantika pretrpjele su najveći pad u više od godinu dana.

    Svjetska zdravstvena organizacija (WHO) rekla je da se omikron može širiti brže od drugih oblika, a preliminarni dokazi sugeriraju da postoji povećan rizik od ponovne infekcije.
    Epidemiolozi su upozorili da bi ograničenja putovanja mogla biti prekasna mjera da se zaustavi novi soj da kruži širom svijeta. Nove mutacije su inače prvi put otkrivene u Južnoj Africi, a od tada su detektovane još u Belgiji, Botswani, Izraelu i Hong Kongu.

    Sjedinjene Države će od ponedjeljka ograničiti putovanja iz Južne Afrike i susjednih zemalja, rekao je visoki dužnosnik Bidenove administracije za Reuters.

    Idući dalje, Kanada je rekla da zatvara svoje granice za te zemlje, nakon zabrana letova koje su objavile Britanija, Evropska unija i druge zemlje.

    Peti soj koronavirusa

    Međutim, mogle bi biti potrebne sedmice istraživanja da naučnici u potpunosti razumiju mutacije ovog soja i da li su postojeće vakcine i tretmani efikasni protiv nje. Omikron je peti soj koronavirusa koji je odredio WHO.

    Ova varijanta ima šiljasti protein koji se dramatično razlikuje od onog u originalnom koronavirusu na kojem su bazirane vakcine, saopćila je britanska zdravstvena agencija, izražavajući bojazan kako će se sadašnje vakcine ponašati prema njemu.

    Padovi na tržištu

    Te su brige pogodile finansijska tržišta, posebno dionice avio-kompanija i drugih u sektoru putovanja, kao i naftu, koja je oslabila za oko 10 dolara po barelu.


    Dow Jones Industrial Average (.DJI) je pao za 2,5 posto, što je njegov najgori pad od kraja oktobra 2020. godine, a evropske dionice (.STOXX) imale su najgori dan u 17 mjeseci.

    Kompanije koje organiziraju pomorska krstarenja Carnival Corp (CCL.N), Royal Caribbean Cruises (RCL.N) i Norwegian Cruise Line potonuli su za više od 10 posto, dok su dionice United Airlinesa (UAL.O), Delta Air Linesa (DAL.N) i Americana Aviokompanije (AAL.O) su pale skoro isto toliko.

  • Smirivanje inflacije tek 2023.

    Smirivanje inflacije tek 2023.

    Inflacija neće još dugo trajati, smatraju čelnici Evropske centralne banke (ECB), međutim, stručnjaci u Republici Srpskoj tvrde da je nerealno očekivati da u idućoj godini dođe do smirivanja cijena robe i usluga i da će se to kod nas desiti tek 2023.

    Naime, predsjednica ECB-a Kristin Lagard izjavila je da se očekuje nagli pad inflacije naredne godine. U Evropskoj uniji u oktobru su potrošačke cijene, kako kaže, porasle za 4,1 odsto. Navela je da ECB od septembra prognozira da će inflacija u evrozoni u prosjeku iduće godine skliznuti na 1,7 odsto, pa na 1,5 odsto u 2023. godini.

    • Zastoji u snabdijevanju i rast troškova energije trebalo bi da popuste već iduće godine. To bi značilo i znatno nižu inflaciju, a period normalizacije cijena trajaće nešto duže. I terminski ugovori za energente pokazuju primjetan pad cijena – rekla je Lagardova.

    Međutim, ekonomista Aleksandar Ljuboja se ne slaže sa pretjerano optimističnim porukama iz ECB-a, ističući da su u evropskoj ekonomiji prisutni veliki problemi, koji ne mogu biti riješeni za kratko vrijeme.

    • Nerealno je očekivati da već iduće godine dođe do smirivanja inflacije. Posebno kada je poznato da je na pomolu novi lokdaun u mnogim zemljama. Ta priča je, čini mi se, više da se smire emocije i strahovi stanovništva – ističe Ljuboja za “Glas Srpske”.

    Prema njegovim riječima, dok god je potražnja za određenim proizvodima i uslugama visoka, i cijene će biti visoke.

    • Kako potražnja bude jenjavala, doći će i do stabilizacije cijena – kaže Ljuboja, dodajući da u idućem periodu treba pronaći način kako povećati prihode potrošača da bi se iznivelisala ponuda i potražnja.

    To se, kako kaže, nikako ne može desiti u kratkom roku.

    • Do smirivanja inflacije može doći tek krajem iduće godine, a kod nas najvjerovatnije tek 2023. godine možemo očekivati stabilnije tržište – smatra Ljuboja.

    Ekonomista Zoran Pavlović kaže da polako prolazi prvi udar potražnje, koji je nastao nakon ranijeg lokdauna i perioda kada su omogućena slobodna kretanja.

    • Nema više te količine novca za potrošnju, što će dovesti i do manje potražnje. Jedini problem jeste šta će se sada dešavati u političkim odnosima kad je u pitanju cijena nafte – navodi Pavlović.

    Cijene energenata uticaće, kako ističe, generalno na sve ostale cijene.

    • Kada taj segment bude smiren, doći će i do smirivanja inflacije. To bi se moglo desiti tek krajem iduće godine – kaže Pavlović.

    Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, u oktobru je inflacija u Srpskoj bila 2,3 odsto i najmanja je u okruženju. Međutim, predsjednica Saveza sindikata RS Ranka Mišić kaže da je, nezvanično, kod nas i duplo viša inflacija.

    • Za posljednja tri mjeseca troškovi života porasli su za 30 odsto. Inflacija raste i nezvanično je preko pet – istakla je Mišićeva.

    Kako bi zaustavila višemjesečni rast cijena, Vlada Srpske nedavno je usvojila je izmjenu Uredbe o ograničavanju marži u prometu robe i time smanjila marže na osnovne životne namirnice. Marža u prometu na veliko spuštena je sa osam na šest odsto, a u prometu na malo sa deset na osam odsto.

    Poljska

    Premijer Poljske Mateuš Moravjecki izjavio je u petak da će smanjiti poreze na benzin, gas i struju i obezbijediti novčanu pomoć domaćinstvima kako bi se izborili sa visokom inflacijom. Moravjecki je poručio da će porez u Poljskoj na benzin biti smanjen na minimum koji dozvoljava EU, odnosno na pet mjeseci, počev od 20. decembra.

  • Peking se oglasio: “Izađite sa berze”

    Peking se oglasio: “Izađite sa berze”

    Kineski regulatori zatražili su od najviših rukovodilaca kompanije Didi Global da osmisle plan za izlazak sa Njujorške berze.

    Ova kompanija bavi se naručivanjem vožnje putem mobilne aplikacije, a razlog za ovakav potez je zabrinutost za bezbednost ličnih podataka korisnika, izvestio je Blumberg njuz.

    Kineska služba za tehnološki nadzor traži da menadžment delistira kompaniju sa američke berze zbog zabrinutosti u vezi sa curenjem osetljivih podataka, navodi Blumberg pozivajući se na dobro upućene izvore.

    Akcije Didijevih investitora, Softbank grupe i Tencent holdinga, pale su za više od 5,0, odnosno 3,1 posto, respektivno, nakon tog izveštaja, prenosi Rojters i dodaje da ni Didi ni kineska Uprava za sajber prostor nisu odgovorili na zahteve britanske agencije za komentarom.

    Predlozi koji su upućeni Didiju na razmatranje uključuju potpunu privatizaciju ili listiranje na Hongkoškoj berzi, nakon čega bi usledilo delisitiranje sa Vol strita, navodi se u novinskom izveštaju.

    Ako se nastavi privatizacija, akcionarima će na Inicijalnoj javnoj ponudi (IPO) verovatno biti ponuđena početna cena od najmanje 14 dolara po akciji, jer bi niža ponuda od te, ubrzo nakon junskog IPO-a na Vol stritu, mogla da izazove tužbe ili otpor akcionara, rekli su Blumbergovi izvori.

    Didijeve akcije na Njujorškoj berzi su pale za 42 posto od juna, kada su listirane na Njujorškoj berzi, i na zatvaranju trgovanja u sredu su vredele 8,11 dolara.

    Uprkos pozivima kineskih vlasti da sačeka s izlaskom na američku berzu dok se ne sprovede kontrola o sajber-berzbednosti Didijevog upravljanja privatnim podacima, kompanija nastavila sa svojim planom o IPO-u u Njujorku, nakon čega je regulator pokrenuo istragu zbog njenog prikupljanja i korišćenja ličnih podataka.

    Zaključeno je da su podaci prikupljani nezakonito, a prodavnicama aplikacija naloženo da uklone 25 mobilnih aplikacija kojima upravlja Didi.

    Didi je tada saopštio da je prestao da registruje nove korisnike i da će izvršiti izmene kako bi se iskladio pripisima o nacionalnoj bezbednosti i korišćenju ličnih podataka, te da će zaštititi prava korisnika.

    Softbank Vižen Fond poseduje 21,5 posto akcija Didija, a slede Uber Tehnolodžis s udelom od 12,8 procenata i Tencent sa 6,8 odsto, prema Didijevim podacima dostavljenim američkim regulatorima u junu.

  • Cijene goriva u Republici Srpskoj u blagom padu

    Cijene goriva u Republici Srpskoj u blagom padu

    Cijene goriva na pumpama u Srpskoj već su u blagom padu, ali i u narednom periodu očekuje se dodatno niža vrijednost ovog energenta.

    Iako cijene naftnih derivata neće mnogo potonuti, svako pojeftinjenje značajno je za kućne budžete.

    Dragan Trišić, predsjednik Grupacije za promet naftom i naftnim derivatima Privredne komore Republike Srpske, u razgovoru za “Nezavisne novine” ističe da je tržište stabilno i nema trenda povećanja cijena na benzinskim pumpama u Srpskoj.

    “Kod nekih distributera su primjetne niže cijene do tri feninga, ali i u narednom periodu očekujemo blagi pad do tri feninga, osim auto-gasa, koji i dalje raste”, kaže Trišić.

    Dodaje da je pad cijena u ovom momentu djelimično i zbog mehanizma kontrole ograničenja marže, što je Vlada Republike Srpske uvela u aprilu ove godine, kao mjeru neposredne kontrole cijena i ublažavanja posljedica izazvanih pandemijom.

    “Upravo sada se može vidjeti dobar efekat ovog mehanizma Vlade Srpske na potrošače i privredu, kada ulazne cijene padaju i kroz mehanizam određivanja maksimalne marže na naftne derivate dolazi da pada maloprodajnih cijena na benzinskim pumpama u Srpskoj”, kazao je Trišić.

    Ističe da se primjer model mjera u Hrvatskoj upravo sada nije se pokazao kao dobar jer pri padu ulaznih, distibuteri zadržavaju iste maloprodajne cijene, tako da se tu, kako kaže Trišić, vidi prostor koji nije obuhvaćen mjerom.

    Prema njegovim riječima, što se tiče cijene nafte na svjetskom tržištu i dalje je neizvjesnost u prognozama.

    “Trenutno se nafta brent kreće oko 82-83 dolara po barelu, što je pad u odnosu na oktobar, ali bar je stagnacija i nema rasta cijena na tržištima”, kazao je Trišić.

    Kako je rekao, mnogi povezuju nagle promjene cijena nafte s restriktivnim mjerama u pojedinim zemljama, a koje se odnose na pandemiju, što i on smatra jednim od razloga, ali ističe da je ključni razlog odnos zemalja proizvođača s jedne strane i potrošnje s druge strane.

    “Na pumpama u prosjeku BMB95 košta 2,32-2,39 KM po litiru, dizel ED5 2,29-2,39 KM po litru, dok je tečni naftni gas (TNG) i dalje 1,49-1,59 KM po litru”, kaže Trišić.

    Da su i samo nekoliko feninga niže cijene goriva značajne za potrošače, smatra Murisa Marić, izvršna direktorica Udruženja građana DON Prijedor.

    “Naravno da je jako bitno da padaju cijene goriva i to je trebalo i ranije da se dogodi, ako posmatramo šta se dešava na svjetskim berzama”, kazala je Marićeva.

    Ističe da se na pumpama uglavnom brane da su gorivo nabavili po višim cijenama pa zato sporije dolazi do pojeftinjenja.

    “Iako cijene goriva padaju, neće se desiti da dođe do nižih cijena osnovnih životnih namirnica”, kazala je Marićeva i istakla da je to sigurno apsurd u svemu.

    “Međutim, sigurno je da smo zadovoljni što se zaustavio rast cijena i ako u narednom periodu dođe do značajnijeg pada biće to na veliko zadovoljstvo građana”, zaključila je Marićeva.