VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • U Njemačkoj rekord

    U Njemačkoj rekord

    Rastuće cijene energenata usled ukrajinske krize značajno su poskupele život u Njemačkoj, koja je suočena sa rekordnom inflacijom.

    Inflacija je u martu dostigla nivo od 7,3 odsto, što je najviši nivo od 1981. godine, saopštio je Statistički zavod Njemačke.

    “Time je inflacija u martu dostigla novi rekordni nivo koji nije viđen od ujedinjenja Njemačke”, navodi se u saopštenju.

    Poslednji put slična inflacija zabeležena je u jesen 1981. godine, kao posledica Zalivskog rata, kada su zbog rata između Iraka i Irana skočile cene nafte.

    Energenti su u Nemačkoj u martu poskupeli za 39,5 odsto.

    Najveći rast od čak 144 odsto u odnosu na prošlu godinu beleži cena lož ulja.

    Cena goriva skočila je za 47,4 odsto, a gasa za 41,8 procenata.

    “Pored pandemije rat u Ukrajini značajno utiče na poskupljenja u Nemackoj, posebno kod goriva i gasa, ali i pojedinih namirnica”, ukazao je predsednik Statističkog zavoda Georg Til.

    Za namirnice Nemci su u martu morali računati sa većim troškovima za oko 6,2 odsto.

    Zbog većih troškova mnoga preduzeća najavljuju povećanje cena u naredna tri meseca, što će dalje povećati inflaciju.

    Ekonomski institut Ifo iz Minhena računa da će inflacija u Nemačkoj ove godine iznositi 6,1 odsto, a za naredne mesece prognoziraju i dvocifrene stope ukoliko dođe do embarga na uvoz ruskih energenata.

  • Višković: Krenuli smo u proces nabavke osnovnih životnih namirnica

    Višković: Krenuli smo u proces nabavke osnovnih životnih namirnica

    Republika Srpska krenula je u proces nabavke određenih osnovnih životnih namirnica – pšenice, ulja, šećera, soli, konzervirane hrane, rekao je danas predsjednik Vlade Radovan Višković.

    “Nabavili smo oko 8.000 tona pšenice, 190.000 litara ulja sa nalogom za još 100.000 litara. Oko 190.000 kilograma šećera, 95.000 kilograma soli, blizu 850.000 konzervi”, precizirao je Višković odgovarajući na poslanička pitanja tokom 21. redovne sjednice parlamenta Srpske.

    Višković je istakao da je Vlada nastojala većinu navedenih proizvoda nabavljati od domaćih proizvođača.

    On je naveo da će ovaj proces biti nastavljen, te dodao da se planira otkup znatnih količina pšenice od predstojeće žetve.

    Višković je rekao da će se nastaviti i sa procedurom nabavke nafte i naftnih derivata

    “Spremni za vraćanje imovine iz procesa arondacije”
    Institucije Republike Srpske spremne su da na sto stave pitanje vraćanja oduzete imovine u procesu arondacije, rekao je danas u Narodnoj skupštini predsjednik Vlade Srpske Radovan Višković.

    Višković je naveo da je stav Vlade da to pitanje treba konačno da se pokrene.

    “Neke od tih stvari se ne mogu riješiti na način da se izvrši povrat, ali tamo gdje može treba da se ide u tom pravcu. Tamo gdje ne može, može se ići u pravičnu nadoknadu”, rekao je Višković odgovarajući na poslanička pitanja tokom 21. redovne sjednice parlamenta Srpske.

    Odgovarajući na poslaničko pitanje koliko ljudi živi u Republici Srpskoj, Višković je rekao da Srpska ima demografski negativne trendove, ali da će Vlada Srpske činiti sve da riješi to pitanje.

    “U toku prošle godini imali smo skoro 18.000 preminulih ljudi, a manje od 9.000 je novorođenih u Republici Srpskoj”, rekao je Višković.

  • Cijene nafte ponovo u padu

    Cijene nafte ponovo u padu

    Cijene nafte danas su u padu za više od dva dolara po barelu, nakon što su svjetski potrošači najavili planove da će na tržište iz strateških rezervi pustiti rekordnu količinu sirove nafte i derivata dok se u Kini nastavljaju blokade za suzbijanje širenja kovida 19.

    U Londonu je cijena sirove nafte “brent” iz Sjevernog mora manja za 2,32 dolara i sad je 100,46 dolara po barelu.

    U Njujorku je cijena svijetle sirove nafte pala za 2,37 dolara i iznosi 95,89 dolara po barelu.

    Tržište sa pažnjom prati razvoj situacije u Kini gdje su vlasti blokirale Šangaj, grad sa 26 miliona stanovnika. Kina je najveći svjetski uvoznik nafte.

  • Bitkoin pao ispod 42.000 dolara

    Bitkoin pao ispod 42.000 dolara

    Bitkoin je pao danas ispod 42.000 dolara prvi put od 23. marta, zbog sve veće zabrinutosti u vezi sa podizanjem referentne kamate u SAD.

    Najveća kriptovaluta na svijetu pala je na 41.918 dolara na jutrošnjem trgovanju u Aziji, povlačeći se sedmi dan uzastopno u posljednjih osam sesija, prenosi “Blumberg”.

    Vrijednost bitkoina je ispod 50-dnevnog. Na berzi u Hong Kongu se ovom valutom trgovalo u 17:22 časa po lokalnom vremenu na nivou od 41.998 dolara, što je pad od 2,6 odsto na dnevnom nivou.

    Otkako je krajem marta dostigao maksimum od nešto iznad 48.000 dolara, bitkoin i druge kriptovalute bilježe silazni trend usljed opreza investitora zbog pooštravanja američke monetarne politike kako bi se zauzdao rast potrošačkih cijena.

    Inflacija u SAD-u je, prema prognozama ekonomista uoči sutrašnje objave podataka, vjerovatno ubrzala rast na 8,4 posto u martu, na najviši nivo od početka 1982. godine, navodi njujorška agencija.

    Federalne rezerve će stoga, kaže glavni ekonomista Goldman Saks grupe Jan Hakijus, možda morati da podignu kamatne stope iznad 4,0 posto ove godine.

    Očekivano jače podizanje troškova zaduživanja ugrozilo je potražnju za rizičnijom imovinom kao što su kriptovalute i akcije tehnoloških kompanija, čije se cijene sve češće kreću u tandemu.

    Drugi vodeći virtuelni tokeni takođe su pali danas, pri čemu je polkadot u minusu za 8,7 procenata, a eter za 4,6 posto.

  • Američka agencija objasnila zbog čega rublja jača

    Američka agencija objasnila zbog čega rublja jača

    Rusija je zabeležila u prvom tromesečju ove godine najveći suficit na računu tekućih plaćanja još od 1994. godine.

    Do toga je došlo jer su prihodi od izvoza nafte i gasa porasli, a uvoz opao nakon što su SAD i njihovi saveznici uveli sankcije zbog ruskog napada na Ukrajinu.

    Ovi prihodi su krucijalni ruski izvor čvrstih valuta tokom rata, i omogućavaju vlastima da plaćaju uvoz, da podrže ekonomiju i da vrate poverenje u rublju, navodi agencija “Blumberg”.

    Suficit na tekućem računu Rusije, kao najšira mera trgovinskih i investicionih tokova, dostigao je 58,2 milijarde dolara u prošlom kvartalu, što je više nego dvostruko iznad iznosa od 22,5 milijardi dolara prijavljenih godinu dana ranije, objavila je danas Banka Rusije.

    Sofija Donjec, ekonomista u investicionoj kompaniji “Renesans kapital” u Moskvi, procenjuje da je suficit iznosio 19 milijardi dolara u martu, prvom punom mesecu od početka sukoba sa Ukrajinom.

    “Efekat sankcija tek treba da se odrazi na izvoz”, rekla je ona.

    Iako se očekuje da će sveobuhvatne sankcije izazvati najdublju recesiju u Rusiji u poslednjih nekoliko decenija, dosadašnje evropske kaznene mere se ne odnose na ključni ruski izvoz energije, od kojeg je zemlja značajno prihodovala nakon skoka cena energenata od početka napada 24. februara.

    Kontrole kapitala, koje su uvedene da bi se ograničio pad rublje, znače da je odliv investicija iz Rusije gotovo zaustavljen.

    Analitičari “Blumberg ekonomiksa” predviđaju da će Rusija ove godine zaraditi skoro 321 milijardu dolara od izvoza energije, ili za preko 30 posto više u odnosu na 2021godinu.

    Institut za međunarodne finansije istovremeno procenjuje da bi suficit tekućeg računa Rusije mogao da dostigne ove godine čak 240 milijardi dolara.

  • Cijene brašna će mirovati bar do juna

    Cijene brašna će mirovati bar do juna

    Cijena brašna u Srpskoj ne bi trebalo da se mijenja bar do juna ove godine, do kada će mlinari na raspolaganju imati pšenicu iz Mađarske po cijeni koja je ranije ugovorena.

    To poručuju iz Udruženja mlinara Srpske, u kojem kažu da vreća od 25 kilograma standardnog brašna u RS u prosjeku košta 30, a onog kvalitetnijeg, namjenskog, 33 KM.

    – Nema nestašice žita na tržištu, a iz Mađarske i dalje uvozimo pšenicu za koju je isporuka ugovorena po 315 evra, dok je njena trenutna cijena u ovoj državi 370 evra po toni. Dakle, bar u narednih mjesec i po dana cijena brašna se neće mijenjati – ističe za Srpskainfo predsjednik ovog udruženja Zoran Kos.

    Prema njegovim riječima, do cjenovnih poremećaja bi moglo da dođe mjesec i po dana prije žetve, u slučaju da mlinari potroše pšenicu po pomenutoj cijeni, pa je budu morali nabavljati skuplje.

    – Međutim, Vlada Srpske je u okviru interventne nabavke kupila određenu količinu pšenice. Time bi se, u međuvremenu, moglo intervenisati. A kad bismo pšenicu morali da kupujemo za 370 evra po toni, vreća brašna bi bila 35 KM. Na našem tržištu brašno nekih proizvođača košta i 40 KM po vreći od 25 kilograma, ali riječ je o spekulativnim cijenama. Jer, ni oni ne nabavljaju pšenicu toliko skupo da bi njihov proizvod ovoliko koštao. Ako žetva, koja kreće oko 15. jula, protekne kako treba, cijena pšenice će pasti, što se dešava svake godine. Onda ćemo i mi naniže korigovati naše cijene. Međutim, ne vjerujem da će nakon žetve tona u Srbiji biti ispod 200, a u Mađarskoj ispod 300 evra – naglašava Kos.

    Dodaje da su nagovještaji da će, nakon žetve, gotovo sva pšenica sa Balkana otići prema Turskoj i dalje prema Africi, gdje će, zbog stopiranja isporuke iz Rusije i Ukrajine, biti velika nestašica.

  • Pumpadžije u Srpskoj kažnjene sa milion maraka

    Pumpadžije u Srpskoj kažnjene sa milion maraka

    Tokom marta širom Srpske izvršeno je 129 kontrola benzinskih pumpi, a u 71 slučaju utvrđeni su određeni propusti, na osnovu čega su postupajući inspektori izdali 142 prekršajna naloga u vrijednosti od 1.037.200 KM, potvrdili su za “Nezavisne novine” iz Inspektorata RS.

    Republička uprava za inspekcijske poslove i nadležna tržišna inspekcija od 5. marta vrše intenzivne kontrole benzinskih pumpi na teritoriji Srpske, a predmet kontrole je poštovanje Uredbe o ograničavanju marže prilikom formiranja cijena tečnih naftnih derivata.

    Kako kažu, trgovcima koji obavljaju djelatnost trgovine na veliko naftnim derivatima tom uredbom propisuje se maksimalna veleprodajna marža u iznosu od 0,06 KM po litru, dok se trgovcima koji obavljaju djelatnost trgovine na malo naftnim derivatima propisuje maksimalna maloprodajna marža u iznosu od 0,25 KM po litru.

    “Propisane kazne su visoke, a svaki prekršaj će biti strogo sankcionisan. Za kršenje ove uredbe propisana je kazna za trgovca kao privredno društvo u iznosu od 10.000 KM, te za odgovorno lice 5.000 KM”, navode iz Inspektorata.

    Pored pumpi, tržišni inspektori kontrolisali su i prodajne objekte, odnosno markete i tržne centre, gdje je ustanovljeno 4.239,37 KM nezakonito stečene dobiti, potvrdili su za “Nezavisne novine” iz Inspektorata Republike Srpske.

    “Nepravilnosti u prodajnim objektima se ne odnose isključivo na prekoračenje marže, već i na ostale propuste, kao što su, isticanje cijena, ispravna deklaracija i slično”, kazali su iz Inspektorata.

    Dodaju da se subjekti uhvaćeni u prekršaju nisu pridržavali marži prilikom formiranja prodajnih cijena, pa je tako procenat prekoračenja bio od 0,05 pa sve do 33 odsto. “Inspektori tržišne inspekcije su, prema Uredbi o ograničavanju marži, izvršili 37 kontrola tržnih centara i marketa, gdje su u 25 slučajeva ustanovili određene nepravilnosti. Na osnovu ovoga, postupajući inspektori izdali su 58 prekršajnih naloga u iznosu od 261.400 KM”, navode iz Inspektorata. Ističu da intenzivne kontrole u trgovačkim centrima širom Srpske traju već petnaestak dana te imaju za cilj poštovanje Uredbe.

    “Ograničenje marže odnosi se na osnovne životne namirnice, kao što su so, životinjska mast, suncokretovo ulje i biljna mast, pasterizovano mlijeko, jogurt, pšenično brašno, hljeb, šećer i drugo”, kazali su iz Inspektorata.

    Kako kažu, izmjenama i dopunama Uredbe o ograničavanju marži od prometa robe, propisano je da se maksimalna marža u veleprodaji za navedene proizvode može obračunati u apsolutnoj vrijednosti od šest odsto, a u maloprodaji u iznosu od osam odsto. Kako navode iz Inspektorata, tržišni inspektori reagovali su i kada je u pitanju pojava ograničavanja kupovine određenih namirnica, kao što su brašno i ulje od strane marketa.

    “Po osnovu povrede prava potrošača i Zakona o zaštiti potrošača izdata su četiri prekršajna naloga u vrijednosti od 5.600 KM”, navode iz Inspektorata. Ističu da je tržišna inspekcija Republike Srpske angažovana u punom kapacitetu i da će nastaviti sa kontrolama.

  • Na istorijski maksimum: Rusija podigla porez na izvoz pšenice

    Na istorijski maksimum: Rusija podigla porez na izvoz pšenice

    Rusija je podigla porez na izvoz pšenice na istorijski maksimum, carina će po prvi put ikada premašiti 100 dolara po toni.

    Rusija je povećala porez na izvoz pšenice na 101,4 dolara od 13. do 19. aprila, saopštilo je u petak Ministarstvo poljoprivrede zemlje.

    Ovo je prvi put da je Rusija podigla izvoznu carinu na pšenicu na preko 100 dolara, prenose mediji.

    Namet je bio u porastu četiri nedjelje zaredom nakon što je padao devet nedjelja prije toga.

    Ministarstvo je takođe podiglo izvoznu taksu na ječam i kukuruz na 75,4 i 70,6 dolara po toni, respektivno.

    Prema riječima Aleksandra Korbuta, potpredsjednika Ruskog žitnog saveza, izvozne carine ruskog žita će vjerovatno rasti.

  • Vlada Republike Srpske zbog sankcija prepisuje imovinu Rafinerije na IRB

    Vlada Republike Srpske zbog sankcija prepisuje imovinu Rafinerije na IRB

    Vlada Republike Srpske prebacuje na sebe imovinu Rafinerije nafte u Bosanskom Brodu koja se nalazi u Hrvatskoj i Srbiji, kako ne bi bila blokirana ili oduzeta u sklopu sve većih sankcija prema Rusiji,

    Riječ o nekretninama koje se nalaze u pasivnom podbilansu preduzeća, i koje nisu bile dio privatizacije.

    U pitanju su poslovni prostori u Zagrebu i Beogradu te odmaralište “Valdarke” u malom Lošinju, ukupne procijenjene vrijednosti 2,5 miliona KM, piše Capital.ba.

    Prostor u Zagrebu nalazi se u centru grada i nešto je manji od 210 kvadrata i vrijedan je oko 620.000 maraka.

    Kada je Beograd u pitanju, riječ je o dvosobnom stanu koji se koristi u poslovne svrhe. Nalazi se u ulici Maršala Birjuzova na broju 30 u Obilićevom vencu, a procijenjena vrijednost mu iznosi 796.699,80 KM.

    Vlada Republike Srpske na sebe će prepisati i nekadašnje odmaralište u Hrvatskoj koje vrijedi blizu 1,1 miliona maraka.

    Za poslove oko upisa zadužena je Investiciono-razvojna banka (IRB) Republike Srpske.

    “Obavezuje se IRB koja upravlja fondom za upravljanje nekretninama i potraživanjima u vlasništu Republike Srpske da u saradnji sa Rafinerijom nafte izvrši sve radnje neophodne za upis prava vlasništva ili drugi način raspolaganja imovinom”, navodi se u odluci Vlade RS-a.

    Odluka je donesena na 163. sjednici koja je održana 30. marta, a imovina će biti uknjižena na na Fond za upravljanje nekretninama i potraživanjima u vlasništvu Republike Srpske.

    U IRB-u za Capital.ba su pojasnili kako se imovina iz pasivnog podbilansa može prenijeti na Republiku Srpsku, što je u ovom slučaju i učinjeno.

    “Dakle, navedene odluke su donesene u svrhu upravljanja nekretninama u vlasništvu RS-a”, poručili su iz IRB-a.

    Većinski vlasnik rafinerije u Bosanskom Brodu je ruski Neftegazinkor koji posjeduje nepunih 80 posto akcija preduzeća.

  • Pomama za ugljem iz BiH

    Pomama za ugljem iz BiH

    Zbog ratnog stanja u Ukrajini, ali i poremećaja na svjetskom tržištu, velika je potražnja za ugljem iz Bosne i Hercegovine te bi u narednom periodu moglo doći i do povećanja cijena, i to zbog visokih cijena proizvodnje.

    Elvir Salihović, direktor Rudnika mrkog uglja Banovići, naveo je za “Nezavisne” da je veća potražnja za ugljem evidentna i to ne samo zbog rata u Ukrajini, nego i zbog poremećaja na svjetskom tržištu.

    “Početkom godine izvršili smo usklađivanje svojih cijena prema potražnji koju smo imali u tom periodu i povećali smo za 10 do 20 odsto cijene u zavisnosti od kupaca i oni su to prihvatili, jer su svjesni da uglja nedostaje. Uglja je sve manje na tržištu Srbije i veoma blizu smo tome da napravimo jedan veći ugovor sa “Elektroprivredom Srbije”, naglasio je Salihović.

    Prema njegovim riječima, rudnici su osjetili veliki teret poskupljenja.

    “Na mjesečnom nivou u odnosu na 2021. godinu imamo za milion KM veće troškove zbog cijena nafte. Tada su troškovi bili milion KM, a sada su 2,1 milion KM. Cijena struje je povećana 20 odsto, eksploziva 50-60 odsto, tako da u ovoj godini možemo očekivati dodatno povećanje cijene uglja i to možda u narednih mjesec dana”, istakao je Salihović.

    Zbog povećanje potražnje, u Lješljanima, kod Novog Grada, ruski investitori iz firme “Privredni preporod” iz Banjaluke planiraju pokrenuti proces otvaranja rudnika mrkog uglja i bentonita.

    Naime, oni su još prije 10 godina dobili koncesiju za korištenje ovih ruda do 2042. godine, ali tek sada počinju sa aktivnostima.

    Miroslav Drljača, načelnik opštine Novi Grad, rekao je da bi potencijalno otvaranje rudnika u Lješljanima imalo veze sa ratom u Ukrajini, koji je doveo do nedostatka uglja, te su investitori odlučili da krenu intenzivnije u eksploataciju uglja i bentonita na ovoj lokaciji.

    “Ovih dana čuo sam se sa Draganom Borkovićem, direktorom ‘Privrednog preporoda’, te ćemo više informacija o rudniku u Lješljanima imati naredne sedmice. U posljednje vrijeme u cijeloj BiH potražnja za ugljem je povećana”, kazao je Drljača.

    Istakao je da se posebno razgovaralo o tome da ugalj iz Lješljana snabdijeva određene industrijske kapacitete u Zvorniku.

    “Vjerujem da smo veoma blizu dogovora za otvaranje samog rudnika kako bi to funkcionisalo u ekonomskom kapacitetu koji je zadovoljavajući”, poručio je Drljača.

    Ibrahim Husić, direktor “Cargo transa” iz Banovića, koji se bavi izvozom uglja, potvrdio je za “Nezavisne” da u posljednje vrijeme ima više upita za ugalj, a i da su povećane cijene.

    “Očekuju se i više cijene uglja zbog visokih cijena nafte, vjerojatno da će u toku aprila cijena uglja ići gore. Više ne sklapamo ugovore fiksno, već koliko poskupi nafta, toliko se poveća i ugovor”, naveo je Husić.

    Dodao je da je potražnja za ugljem drastično povećana, i to od kraja prošle godine, te da nikako ne jenjava.

    “Svi traže ugalj, a mi nemamo dovoljne količine da zadovoljimo sve potrebe”, naglasio je Husić.

    Prema podacima Uprave za indirektno oporezivanje BiH, u prva tri mjeseca ove godine iz BiH je izvezen mrki ugalj u vrijednosti od 6.356.995 KM.

    “Najviše je izvezeno u Srbiju i to za iznos od 6.232.426 KM, dok je još nešto izvezeno u Hrvatsku i Mađarsku”, navodi se u ovim podacima.

    U istom periodu prošle godine je izvezeno mrkog uglja u iznosu od 4.240.994 KM, a takođe se izvozilo u Srbiju, Hrvatsku i Mađarsku.

    Cijene uglja u Evropi su prešle 300 dolara po toni, nakon što je Evropska komisija objavila zabranu uvoza ruskog uglja.

    Prema nekim istraživanjima, ruski ugalj je 2020. godine činio 54 odsto ukupnog uvoza uglja Evropske unije.