VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Cijene nafte u padu

    Cijene nafte u padu

    Cijene nafte danas su u padu na svjetskom tržištu usljed obnovljenih ekonomskih zabrinutosti u SAD i Kini.

    U Londonu je cijena sirove nafte “brent” iz Sjevernog mora manja za 43 centa ili 0,57 odsto i sada je 74,55 dolara po barelu.

    U Njujorku je cijena svijetle sirove nafte pala za 33 centa ili 0,47 odsto i iznosi 70,54 dolara po barelu.

    Pošto su razgovori između američkog predsjednika Džozefa Bajdena i poslanika oba doma američkog Kongresa odgođeni i obnovljena su strahovanja od krize u još jednoj regionalnoj banci, vlada sve veća zabrinutost da će SAD ući u recesiju.

    Američki ministar finansija Dženet Jelen rekla je nešto ranije da se Amerika suočava sa finansijskom i ekonomskom katastrofom, ukoliko Kongres ne podigne granicu zaduženja.

  • Kvadrat vrtoglavih 5.434 KM

    Kvadrat vrtoglavih 5.434 KM

    Cijena novih stanova zvanično bilježi pad, ali su one i dalje visoke. Pogotovo u Banjaluci gdje cijene zaista variraju, pa su tako najveće u centru grada.

    Prodaje se stan od 46 kvadrata u centru grada. U neposrednoj blizini nalaze su mnogi sadržaji i institucije, poput banaka, marketa i zgrade Vlade, jedan je od oglasa za prodaju stana u Banjaluci.

    Cijena je nevjerovatnih 250.000 KM, što znači da je kvadrat 5.434 KM. Doduše, stan je kompletno opremljen, ali je i “minimalno korišten”.

    – Lokacije oko republičkih institucija nisu atraktivne porodičnim ljudima već onima kojima je kupovina stanova biznis. Na ovim lokacijama stanove uglavnom uzimaju oni koji imaju para i riješeno stambeno pitanje, a stanove po centru kupuju da bi ih preprodavali dalje ili davali pod zakup. Zato su im lokacije oko zgrade Vlade idealne jer ima dosta ljudi koji nisu iz Banjaluke a rade u republičkim institucijama – kaže za Srpskainfo jedan agent za prodaju nekretnina.

    On napominje da su ove lokacije poželjne i za stanove koji se izdaju na dan.

    Porodični ljudi, kako dodaje, uglavnom kupuju stanove u naseljima koja su koliko – toliko mirnija i udaljenja od centra, a samim tim i gdje su jeftinije nekretnine.

    U Banjaluci je prodato 107 novih stanova po prosječnoj cijeni od 3.353 KM, u prvom tromjesječju ove godine.

    Po podacima Zavoda za statistiku Republike Srpske, prosječne cijene novih stanova u najvećem gradu Republike Srpske ove godine počele su konačno da padaju. Tako su prosječne cijene prodatih novih stanova u prvom kvartalu prošle godine iznosile 3.627 KM, što je za oko 300 KM više po metru kvadratnom.

    Prodaje se stan od 46 kvadrata u centru grada. U neposrednoj blizini nalaze su mnogi sadržaji i institucije, poput banaka, marketa i zgrade Vlade, jedan je od oglasa za prodaju stana u Banjaluci.

    Cijena je nevjerovatnih 250.000 KM, što znači da je kvadrat 5.434 KM. Doduše, stan je kompletno opremljen, ali je i “minimalno korišten”.

    – Lokacije oko republičkih institucija nisu atraktivne porodičnim ljudima već onima kojima je kupovina stanova biznis. Na ovim lokacijama stanove uglavnom uzimaju oni koji imaju para i riješeno stambeno pitanje, a stanove po centru kupuju da bi ih preprodavali dalje ili davali pod zakup. Zato su im lokacije oko zgrade Vlade idealne jer ima dosta ljudi koji nisu iz Banjaluke a rade u republičkim institucijama – kaže za Srpskainfo jedan agent za prodaju nekretnina.

    FOTO: GORAN ŠURLAN/RAS SRBIJAFOTO: GORAN ŠURLAN/RAS SRBIJA

    On napominje da su ove lokacije poželjne i za stanove koji se izdaju na dan.

    Porodični ljudi, kako dodaje, uglavnom kupuju stanove u naseljima koja su koliko – toliko mirnija i udaljenja od centra, a samim tim i gdje su jeftinije nekretnine.

    U Banjaluci je prodato 107 novih stanova po prosječnoj cijeni od 3.353 KM, u prvom tromjesječju ove godine.

    Po podacima Zavoda za statistiku Republike Srpske, prosječne cijene novih stanova u najvećem gradu Republike Srpske ove godine počele su konačno da padaju. Tako su prosječne cijene prodatih novih stanova u prvom kvartalu prošle godine iznosile 3.627 KM, što je za oko 300 KM više po metru kvadratnom.

    PROČITAJTE JOŠ
    Cijene stanova konačno padaju: Kvadrat u Banjaluci jeftiniji za 300 KM

    Prosječne cijene prodatih novih stanova u cijeloj Rrepublici Srpskoj su u padu u odnosu na isti period prošle godine. U prva tri mjeseca ove godine prosječna cijena na nivou Srpske Riznosi 2.298 KM, a prošle godine 2.378 KM.

    – Broj prodatih završenih novih stanova u Republici Srpskoj u prvom tromjesečju 2023. godine veći je u odnosu na prvo tromjesečje 2022. godine za 25,1 odsto, a u odnosu na prosječan broj prodatih novih stanova u 2022. godini manji je za 30,7 odsto – kažu u Zavodu za statistiku Republike Srpske.

    Prosječna cijena prodatih novih stanova u prvom tromjesečju 2023. godine u odnosu na prvo tromjesečje 2022. godine niža je za 3,4 odsto i u odnosu na prosječnu cijenu prodatih novih stanova u 2022. godini niža je za 8,9 odsto.

  • Vidovićeva poručila da je budžet likvidan

    Vidovićeva poručila da je budžet likvidan

    Budžet Republike Srpske je likvidan, izmiruje sve obaveze, nema kašnjenja sa isplatama, izjavila je večeras ministar finansija Zora Vidović i poručila da Srpska neće bankrotirati.

    Vidovićeva je istakla da Srpska neće ući u bankrot ni sada ni u narednom periodu i želi da to znaju građani koji se, kako kaže, zabrinu slušajući takve stvari.

    – Sve te netačne informacije namjerno se plasiraju da bi napravile što lošiji ambijent u Republici Srpskoj, da bi uvele nemir među ljude, da bi smanjile potrošnju, a to osjeti i privredni ambijent jer investitori dolaze u dilemu da li da investiraju – rekla je Vidovićeva za Radio-televiziju Republike Srpske.

    Prema njenim riječima, to su laži koje proturaju oni koji žele da nestane Srpske, a to su dio međunarodne zajednice i sarajevske politike, kao i jedan mali broj ljudi u Republici Srpskoj.

    Na naplatu dolazi 330 miliona KM po obeznicama plasiranim na Bečkoj berzi, a Vidovićeva kaže da Srpska ima novac da vrati taj dug, jer nije iskrslo odjednom, navodeći da je 2018. godine na toj berzi prodato obaveznica u toj vrijednosti.

    Mi smo znali da one dospijevaju tačno 28. juna 2023. godine i naravno planirali smo budžetom i svim odlukama da se ta sredstva na vrijeme vrate – rekla je Vidovićeva i dodala da Srpska svaki dug uredno vraća, bez kašnjenja.

    Ona je napomenula da je i predstavnicima Međunarodnog monetarnog fonda, koji su interesovali da li će Srpska moći to isplatiti, jutros rekla da Srpska neće bankrotirati već da će izvršiti svoje obaveze.

    Vidovićeva je istakla da će Republika Srpska nastaviti da funkcioniše, da isplaćuje svoje obaveze, a radiće se mnogo i na investicijama jer su one ključ svega.

    Ona je istakla da Srpska ima veoma kvalitetan sektor za investiranje, a to je energetika, navodeći da je procjena da se sada koristi 30 odsto energetskog potencijala, kao i da ima puno zainteresovanih investitora za energetski sektor.

    U projektima koji se odnose na energetiku i auto-puteve Srpska ima više od dvije milijarde evra, podsjetila je Vidovićeva i dodala da će to sigurno Republici donijeti dobro.

    – Republika Srpska ima narod koji je voli i ona sigurno ne može propasti – rekla je Vidovićeva.

    Ona je rekla da za prvo tromjesečje Republika Srpska ima osam odsto veće prihode od projektovanih, pojasnivši da se radi sve oprezno kako se ni u jednom momentu ne bi doveli u neke probleme da se ne mogu izmirivati obaveze.

    Vidovićeva je ocijenila da Srpska ima najniži dug u okruženju, javni dug 34,7 odsto u odnosu na BDP, što je najmanji javni dug od kako postoji Republika Srpska, a limit je 55 odsto.

    – Ukupan dug je 42,1 odsto, a gornja granica je 60 odsto. Mi smo svjesni da smo mala ekonomija i da ne možemo da se zadužimo 60 odsto i zbog toga držimo dug pod kontrolom i sva davanja iz budžeta da bi mogli ispuniti to što smo planirali – rekla je Vidovićeva i dodala da sve što je planirano u ovogodišnjem budžetu je realno ostvarivo.

  • “Propao ekonomski rat protiv Rusije”

    “Propao ekonomski rat protiv Rusije”

    Zapadne zemlje su doživele neuspeh i nisu uspele da postignu svoje ciljeve objavljivanjem ekonomskog rata Rusiji, piše britanski nedeljnik “Spektejtor”.

    Naime, kako se navodi, na Zapadu su brzo shvatili da druge zemlje sveta nisu spremne da odustanu od trgovine sa Rusijom koja je preusmerila isporuke nafte i gasa u Kinu i Indiju.Rusija je uspela da prevaziđe zabrane koje je uveo Zapad pomoću paralelnog uvoza, dok je Evropa sama platila visoku cenu zbog bojkota ruske nafte i gasa. Međutim, i ruska ekonomija je pretrpela štetu, ali ni izbliza onome koliko su se nadali saveznici Ukrajine, piše autor članka.

    “Zapad je pokrenuo sankcioni rat sa precenjenim osećajem svog uticaja u svetu. Nezapadne zemlje nisu imale želju da uvode sankcije ni protiv Rusije ni protiv ruskih oligarha. Rezultati te pogrešne računice svima su očigledni. Ruska ekonomija nije uništena, ona je jednostavno preorijentisana na Istok i Jug, umesto na Zapad”, navodi se u članku.

    Autori priznaju da sam plan da se Rusiji objavi rat sankcijama “nije nužno bio pogrešan”, ali istovremeno konstatuju da se Zapad “grdno vara” ako i misli da će u budućnosti i dalje moći da vodi ratove „koristeći isključivo ekonomska sredstva, a ne bombe i metke“.

  • Crno tržište cigareta u Bosni i Hercegovini: Uzdrmano, ali ne i uništeno

    Crno tržište cigareta u Bosni i Hercegovini: Uzdrmano, ali ne i uništeno

    Udio nelegalno prodatih cigareta bez akciznih markica u BiH se smanjuje, ali uprkos tome ne može se proglasiti pobjeda u borbi sa crnim tržištem – upozoravaju ekonomski analitičari i predstavnici nadležnih institucija.

    Ratko Kovačević, načelnik Odjeljenja za komunikacije i međunarodnu saradnju Uprave za indirektno oporezivanje BiH kaže da je evidentno smanjenje crnog tržišta i to pokazuje i izdavanje akciznih markica čiji je broj do 2020. godine bio u padu, ali u 2021. i 2022. godini zabilježen je rast i to očekujemo i ove godine.

    “Građani su ti kojima najčešće bude ponuđeno da kupe proizvode na crno, poput cigareta koje nisu obilježene akciznim markicama UIO. Roba bez markica su proizvodi nepoznatog porijekla, sastava, a time su opasni za konzumiranje”, rekao je Kovačević.

    On je pojasnio da su akcize posebni porezi koji se, uz PDV od 17 posto, plaćaju na određene vrste proizvoda, odnosno na naftu i naftne derivate, duhan i duhanske prerađevine, alkohol i alkoholna pića, pivo, vino, bezalkoholna pića i kafu.

    Kovačević je istakao da su prethodne dvije kampanje dale dobre rezultate, jer je, zahvaljujući pozivima građana, oduzeta značajna količina robe.

    “Vrijednost oduzetog duhana i cigareta u prethodne tri godine je više od 10 miliona KM. Smanjenje crnog tržišta duhana u BiH vidljivo je i kroz rast broja izdatih akciznih markica za obilježavanje cigareta. Prošle godine UIO je izdao 33 posto više akciznih markica za obilježavanje cigareta u odnosu na godinu ranije”, kazao je Kovačević.

    Ipak, bez obzira na povećanje broja zapljena u proteklom periodu, jedno od posljednjih istraživanja pokazuje kako je na bh. tržištu i dalje relativno lako doći do nelegalnih duhanskih proizvoda.

    Naime, globalna istraživačka kompanija IPSOS BiH provela je istraživanje u periodu od 4. novembra do 27. decembra 2022. godine. Istraživanje je obavljeno na nacionalno reprezentativnom uzorku stanovništva BiH, a obuhvata grupu ljudi starijih od 19 godina.

    Jedna od zanimljivosti koje je pokazalo istraživanje je ta da je rapidan porast upotrebe ilegalnog rezanog duvana. Procjenjuje se da je u 2022. godini ukupna potrošnja ilegalnog rezanog duhana bila 2.245 tona, što je 25 posto više u odnosu na 2021. godinu i skoro 40 posto više u odnosu na upotrebu u 2020. godini.

    Prema istom istraživanju, većina pušača rezanog duhana koristi ilegalni rezani duhan, a uglavnom ga kupuju na pijaci, ali i od uličnih prodavača i poznanika.

    Drugi zabrinjavajući podatak je da se prodaja duhanskih proizvoda bez akciznih markica polako seli na internet.

    Očigledno je da je pojačana kontrola ulične prodaje i prodaje na pijacama preselila dio prodaje na online tržište. Online platforme su privlačne za švercere, jer omogućavaju anonimnost, nisu zakonski tretirane na pravi način, repliciranje stvarnih prodajnih platformi je jednostavno, dostupnost i komunikacija sa potrošačima je laka i u konačnici postoji dovoljan broj platformi sa mogućnošću otvaranja novih kanala/profila.

    Saša Grabovac, izvršni direktor Udruženja ekonomista RS SWOT, smatra da su primjetni pozitivni pomaci u suzbijanju ilegalne prodaje cigareta, ali naglašava da je ipak rano proglašavati pobjedu protiv crnog tržišta koje uvijek nalazi nove načine preživljavanja.

    “Ono što sad uočavamo je da raste nelegalna prodaja rezanog duhana i rast nelegalne prodaje duhanskih proizvoda putem interneta. Upravo iz tog razloga mora se u kontinuitetu i sinhronizirano raditi na suzbijanju crnog tržišta duhana i duhanskih proizvoda. To podrazumijeva strateški pristup na državnom i entitetskim nivoima, i to na način da se prvo primjenjuju državni i entitetski zakoni o duhanu kojim se uređuje: Proizvodnja, organizacija proizvodnje, otkup, obrada, prerada i promet sirovog duhana u listu te proizvodnja i promet duhanskih proizvoda u BiH“, kazao je Grabovac.

    U tom lancu, dodaje, posebna pažnja treba se posvetiti regulaciji otkupa duhana i praćenju rezultata datih poticaja.

    “Osim pojačanih mjera kontrole tržišta, posebna pažnja se treba posvetiti i edukaciji građana koji trebaju shvatiti da crno tržište čini veliku štetu budžetskim prilivima, ali i samim konzumentima duhanskih proizvoda, jer duhan nepoznatog porijekla može biti višestruko štetniji od onog koji je poznatog i kontroliranog porijekla. Također, kupovinom nelegalnih proizvoda putem interneta kupci lako mogu postati žrtve raznih prevara”, istakao je Grabovac.

    Kako prijaviti nelegalnu prodaju duvanskih proizvoda

    Građani nelegalnu prodaju akciznih proizvoda mogu prijaviti posredstvom otvorene linije 080 02 06 07 ili viber broja 065 355 155, a svi pozivi su besplatni i anonimni.

  • Tegeltija: Stabilizacijom tržišta cijena hrane i energenata usporiti inflaciju

    Tegeltija: Stabilizacijom tržišta cijena hrane i energenata usporiti inflaciju

    Ministar finansija i trezora u Savjetu ministara Zoran Tegeltija izrazio je nadu da će stabilizacijom tržišta cijena hrane i energenata, do koje očigledno dolazi, inflacija biti usporena, te da će do 2025. godine biti na prihvatljivom nivou.

    Mislim da će se ove godine inflacija stabilizovati do pet odsto, a da će se do kraja 2024. godine vratiti između dva i tri odsto, rekao je Tegeltija za ATV.

    On je dodao da se vlast bori protiv posljedica inflacije na životni standard građana i na privredu, ocijenivši da su vlade Republike Srpske i FBiH dobro radile u kriznim periodima, a da Savjet ministara nije tipična vlada, zbog čega je tu ponekad mnogo teže donositi odluke, nego u vladama.

    Govoreći o novom bloku političkih partija u FBiH, Tegeltija je naveo da je SDA u prethodnom periodu imala nadmen odnos prema političkim partnerima, a da partije u novom političkom bloku imaju novu energiju i ambiciju za promjene.

    Tegeltija je rekao da ne zna da li će biti budući direktor Uprave za indirektno oporezivanje BiH, podsjetivši da je i 2009. godine bio najbolje rangirani kandidat za tu poziciju, ali da nije izabran jer Bošnjaci nisu glasali za to.

    On je istakao da se ove godine obilježava 20 godina od formiranja Uprave za indirektno oporezivanje, a da nikada do sada Srbin nije bio direktor te ustanove.

    – Ako budem direktor, znam šta je potrebno uraditi da bi Uprava bila još bolja. Poslije 20 godina Upravi su definitivno potrebna podešavanja i zakonska, i organizaciona, i kadrovska – rekao je Tegeltija.

    On smatra da Zakon o PDV-u nije trebao biti donesen u formi u kojoj je danas, kao i da nije trebala biti donesena jedinstvena stopa PDV-a.

    Tegeltija je dodao da će, ukoliko bude izabran na poziciju direktora Uprave, SNSD utvrditi novi prijedlog na njegovo mjesto u Savjetu ministara.

    Govoreći o promjeni direktora Obavještajno bezbjednosne agencije (OBA) BiH, Tegeltija je naveo da je OBA izuzetno važna agencija o kojoj je bilo mnogo polemika kada je riječ o formiranju novog rukovodstva.

    Vidjećemo šta je u pozadini svega. Dolaze neke čudne poruke. U ovom trenutku nemamo nikakvih naznaka da se nešto specijalno promijenilo – rekao je Tegeltija.

    Kada je riječ o SNSD, u čijem je rukovodstvu, Tegeltija je naglasio da nikada nije bio neko “ko je pravio svoje struje” i istakao da je SNSD pokazao da ima kontinuitet u vođenju države i sposobnost u rukovođenju u najtežim situacijama.

    – To su građani prepoznali i nagradili na izborima 2022. godine – rekao je Tegeltija.

    Kada je riječ o političkoj situaciji u Republici Srpskoj i opoziciji u Srpskoj, Tegeltija je naveo da se na političkoj sceni Republike Srpske sigurno neće ništa promijeniti, da opozicija u kontinuitetu gubi podršku građana Srpske i da će se to potvrditi i na izborima 2024. godine.

    – Imaju kontinuitet stalnih loših priča o Republici Srpskoj gdje postaju nevjerovatni i gdje ih građani svjesno kažnjavaju zbog takvog stava prema Srpskoj. Jedino što vidim da je novo u opoziciji jeste raslojavanje opozicije, odnosno stvaranja novih političkih partija – rekao je Tegeltija i dodao da je takav proces raslojavanja vidljiv i na formiranju nove stranke Jelene Trivić.

  • Strah od recesije obara cijene nafte

    Strah od recesije obara cijene nafte

    Cijene goriva na benzinskim pumpama u Republici Srpskoj u posljednje dvije sedmice pale su u prosjeku za 15 feninga, što je rezultat nekih “novih vjetrova” na globalnom naftnom tržištu, odnosno pada potražnje, ali i straha od recesije.
    Istakao je ovo za “Glas Srpske” profesor i direktor Instituta FEFA iz Beograda, generalni sekretar Nacionalnog naftnog komiteta Srbije i član Programskog komiteta Svjetskog naftnog savjeta iz Londona Goran Radosavljević analizirajući novu cjenovnu klackalicu na tržištu crnog zlata u svijetu.

    Naime, iako se nakon “otvaranja” Kine, ali i odluke zemalja članica OPEK-a da smanje proizvodnju sirove nafte očekivalo da dođe do rasta cijena sirove nafte na 90, pa čak i 100 dolara po barelu, do toga ipak nije došlo, naprotiv, barel nafte je u posljednjih nekoliko sedmica pojeftinio za 10 dolara – sa 86, na 76 (12 odsto), što je, kako je objasnio Radosavljević, rezultat, prije svega, straha od recesije, pogotovo u glavama velikih trgovaca, ali i velikih finansijskih potresa koji su pogodili američki bankarski sektor.

    “Ono što je primjetno, a nije bio slučaj u nekom ranijem periodu, jeste da je tržište postalo volativno, odnosno izuzetno osetljivo, tako da cijene padaju i rastu neviđenom brzinom, i to u veoma kratkom periodu. Ne postoji period prilagodbe. Odmah se reaguje pa čak i na “povjetarac”. Zato je i teško reći da li će ovaj trend pada cijena biti nastavljen i u narednom periodu. To nijedan stručnjak ne može sa sigurnošću da kaže, jer ni modeli po kojima se to radi u današnjim okolnostima uglavnom nisu primenjivi”, kaže Radosavljević.

    Dodaje, ako bi baš morao da se upusti u tu avanturu, onda bi prognozirao da će cijene tokom ove godine vjerovatno ostati na ovom nivou, odnosno da će neki godišnji prosjek iznositi između 82 i 84 dolara po barelu.

    “Ali, da se odmah i ogradim, ne bi me začudilo ako bi došlo i do nekih novih turbulencija, upravo zbog pomenute preosetljivosti naftnog tržišta, koje nakon rata u Ukrajini nikako da se stabilizuje, ali i raznih špekulacija velikih trgovaca i proizvođača crnog zlata koji su do sada krojili cene. Ne treba zaboraviti da se radi o izuzetno profitabilnom poslu, o čemu svedoče i prošlogodišnje rekordne zarade velikih naftnih igrača, ali i vlasnika benzinskih pumpi”, naglašava ovaj stručnjak.

    Navodi i da su potresi bankarskog sektora imali mnogo veze s cijenama nafte jer, kako je pojasnio, strah od eventualnog bankarskog sloma prvo je prerastao u strah od šireg sloma, a onda i u strah od propasti naftnog tržišta, odnosno potražnje.

    “U kolikoj mjeri će sve pomenuto uticati i na kretanje cijena na našim domaćim pumpama? Prodavci su do sada bili izuzetno oprezni, te su po automatizmu nakon rasta cijena na naftnom tržištu dizali svoje cijene, ali kada je dolazilo do pada, nisu to tako ekspresno radili zbog obazrivosti, ali vjerovatno i zbog lova u mutnom i ekstraprofita. Da zaključim, da bi došlo do značajnijeg pada cijena, tržište treba da bude stabilno bar jedan određen period. Ono što je dobro, jeste da su ove cijene značajno niže od onih prošlogodišnjih”, poručio je Radosavljević.

    Politika poslovanja

    Prema podacima Privredne komore, u Srpskoj je u posljednjih nekoliko sedmica zabilježeno značajno pojeftinjenje goriva, te tako danas cijena dizela na pumpama iznosi između 2,35 i 2,45 KM, a benzina između 2,49 i 2,59 maraka po litru.

    Kako su pojasnili, do ovih korekcija je došlo jer je cijena nafte na berzi pala, ali i zbog toga što su mnogi vlasnici pumpi promijenili dobavljača ili smanjili marže koje formiraju na osnovu svoje politike poslovanja.

  • Sprema se ekonomski haos?

    Sprema se ekonomski haos?

    Bajden i lideri Kongresa nisu saglasni kako da se reši budžetska kriza.

    Predsednik SAD Džozef Bajden i lideri Kongresa sastali su se na prvom direktnom sastanku organizovanom sa ciljem da se izbegne nezapamćeni budžetski deficit američke administracije, ali nisu uspeli da postignu saglasnost kako da se izbegne budžetska kriza.

    Predsednik je u Ovalnoj sobi Bele kuće poželeo dobrodošlicu predsedavajućem Predstavničkog doma Kevinu Mekartiju, lideru demokrata u Predstavničkom domu Hakimu Džefrisu, lideru senatske većine Čaku Šameru i lideru manjine Miču Mekonelu.

    U izveštaju AP se ističe da je njihov početni izazov bio da se dogovore o čemu se tačno razgovara tokom sastanka koji je trajao nešto više od jednog sata.

    Američka administracija našla se pred rizikom da od 1. juna više neće biti u stanju da ispuni svoje finansijske obaveze, što je izazvalo strepnju da bi u ekonomiji mogao da nastane haosa.

    Republikanci su došli u Belu kuću u nadi da će se pregovori voditi o velikom smanjenju federalne potrošnje što bi omogućilo nova zaduživanja kojima bi administracija izbegla nesloventnost i neispunjavanje svojih finansijskih obaveza.

    Bajden je, s druge strane, pristupio pregovorima sa kongresnim liderima uz naglašeno protivljenje ideji da pregovori o budžetskom deficitu budu taoci kreditiranja i ponovo je istakao da je spreman da vodi razgovore o budžetu tek nakon što se otkloni pretnja deficitom.

    Neposredno pre početka sastanka sa kongresnim vrhom Bajden je dobacio novinarima: “Počinjemo sa razgovorima, rešićemo sve svetske probleme”.

    Pre početka sastanka u Beloj kući, i Mekarti i sekretar za štampu Bele kuće Karin Žan-Pjer su nepopustljivo poručili da se neizvršavanje finansijskih obaveza kao posledica budžetskog deficita može jednostavno sprečiti – ako druga strana prihvati da odustane od svojih zahteva.

    Provalija između ovih suprotnih stavova podstiče neizvesnost koja uznemiruje finansijska tržišta i preti da se pretvori u krizni talas koji se nadvija nad američkom ekonomijom.

    Mekarti je danas rekao da je savezni sporazum o deficitu potreban do sledeće nedelje ako Vašington želi da od 1. juna izbegne nesoventnost i rekao je da ne vidi razlog zašto obe strane ne bi mogle brzo da postignu dogovor oko predloga republikanaca o smanjenju potrošnje u zamenu za podizanje granice zaduživanja.

    “Mislim da to nije tako teška odluka”, rekao je Mekarti u razgovoru sa novinarima u američkom kongresu uoči sastanka sa predsednikom bajdenom.

    Lider republikanske manjine u Senatu Mič Mekonel podržao je svog stranačkog kolegu i predsedavajućeg Predstavničkog doma Mekartija i dozvolio mu da preuzme vođstvo u pregovorima u Beloj kući.

    “Nema razloga da naša zemlja krene putem krize”, rekao je Mekonel.

    Predsednik Bajden insistira na tome da se o podizanju granice duga ne može pregovarati i zahteva da se ograničenja javne potrošnje razmatraju odvojeno, kao deo godišnjeg budžetskog procesa.

    Republikanci u Predstavničkom domu nedavno su usvojili sveobuhvatan zakon o smanjenju javne potrošnje, što je bila uvodna ponuda u pregovorima sa predsednikom bajdenom.

    Međutim, taj zakon nema šanse u Senatu koji kontrolišu demokrate, a i Bela kuća je zapretila da će na njega staviti veto.

  • Pad cijena goriva u Srpskoj

    Pad cijena goriva u Srpskoj

    U Republici Srpskoj gorivo je pojeftinilo između 0,15 i 0,20 feninga po litru, saopšteno je iz Privredne komore Srpske.

    Pojeftinjenje goriva zabilježeno je u posljednjih deset danas, pa je trenutno cijena dizela u Srpskoj između 2,35 i 2,45 KM, a benzina između 2,49 i 2,59 KM, navodi se u saopštenju.

    Iz Privredne komore Republike Srpske ističu da je gorivo pojeftinilo zbog pada cijena nafte na svjetskoj berzi koje je primjetno proteklih sedmica i dodaju da je trenutna cijena nafte na berzi 76,71 dolar po barelu, što je za oko šest dolara manje u odnosu na prije dvije sedmice.

    Na formiranje cijena goriva u Srpskoj utiče cijena na berzi na osnovu koje dobavljači formiraju svoje cijene.

    Iz Privredne komore napominju da razlog za razliku cijena na pumpama može biti u izboru dobavljača koji imaju svoje cijene nabavnog goriva i visinama marže koju distributeri formiraju na osnovu svoje politike poslovanja.

  • Oročeni depoziti stanovništva u konstantnom padu

    Oročeni depoziti stanovništva u konstantnom padu

    Učešće oročenih depozita stanovništva u ukupnim depozitima stanovništva BiH bilježi konstantan pad, rečeno je “Nezavisnim novinama” iz Centralne banke BiH.

    Kako su istakli, tokom 2018. godine kretao se u rasponu od 45 do 48 odsto, 2019. godine 43-45 odsto, 2020. godine 40-43 odsto, 2021. 36-39 odsto i 2022. godine od 31 do 36 odsto ukupnih depozita stanovništva.

    “Najveći istorijski nivo oročenih depozita fizičkih lica bio je u januaru 2020. godine, kada su zabilježeno 5,73 milijarde KM oročenih depozita fizičkih lica. Najveći istorijski nivo oročenih depozita pravnih lica bio je u julu 2022. godine, kada je zabilježeno 1,85 milijardi KM oročenih depozita pravnih lica”, pojasnili su iz Centralne banke BiH.

    Ukupni depoziti domaćih sektora kod bh. banaka na kraju februara 2023. godine iznosili su 29,19 milijardi KM.

    “Od ovog broja depoziti fizičkih lica učestvuju sa 14,84 milijarde KM ili 50,9%, depoziti pravnih lica (javna i privatna preduzeća) učestvuju sa 8,29 milijardi KM ili 28,4%, depoziti vlade učestvuju sa 4,25 milijardi KM ili 14,6% i depoziti ostalih sektora (nebankarske finansijske organizacije, neprofitne institucije i ostali depoziti) učestvuju sa 1,81 milijardu KM ili 6,1%”, naveli su iz CB BiH.

    Na kraju 2022. godine ukupni depoziti domaćih sektora kod bh. banaka iznosili su 29,23 milijarde KM, na kraju februara 2023. godine iznosili su 29,19 milijardi KM, a godinu prije, na kraju februara 2022. godine iznosili su 27,58 milijardi KM.

    “Ukupni oročeni depoziti stanovništva na kraju februara 2023. godine iznosili su 4,65 milijardi KM ili 29,5% od ukupnih depozita stanovništva kod bh. banaka”, istakli su za “Nezavisne” iz Centralne banke BiH.

    Marko Đogo, dekan Ekonomskog fakulteta Univerziteta u Istočnom Sarajevu, istakao je da je ovo neobičan trend budući da osnovni poslovni model klasičnog komercijalnog bankarstva prima veliki broj malih kratkoročnih depozita stanovništva i odobrava manji broj većih dugoročnijih kredita privredi.

    “Osnovna struktura klasičnog bankarstva je da većina depozita dolazi iz sektora stanovništva, jer većina kredita treba da se plasira u privredu. BiH je i ranije imala sličnu situaciju, pogotovo nakon privatizacija 2006. i 2007. godine, kada je država imala značajno učešće u depozitima. Ovo što danas gledamo su kratkoročni trendovi i ne vjerujem da može potrajati zbog toga što se ovdje radi o šokovima, odnosno krizama kao što su pandemija virusa korona, gdje su ljudi izgubili prihode i morali su da povlače sredstva i štednju koju su imali odranije kako bi finansirali troškove života.

    Prošle godine došao je i rat u Ukrajini, čija je prateća pojava inflacija. Problem sa inflacijom je to što nema smisla držati novac u smislu depozita, jer je inflacija bila 13,14 odsto, a kamatne stope 0,8 odsto. To praktično znači da na godišnjem nivou, ako držite sredstva u banci, gubite 10 odsto kupovne moći. Zbog toga su i nekretnine poskupile, jer su one na neki način bile apsorber finansijskog tržišta, i umjesto u bankama, ljudi su svoju štednju ulagali u nekretnine. Svi ovi podaci su donekle i pozitivni, uzimajući u obzir to kakve su okolnosti bile nenaklonjene štednji u bankama. Čim se inflacija vrati u neku normalu i prihodi se dodatno stabilizuju, očekujem povratak trendu rasta učešća oročenih depozita u ukupnim depozitima stanovništva”, objasnio je Đogo.