VRBAS Media

Autor: INFO

  • Američka vojska obustavila operacije, ali ostaje u pripravnosti

    Američka vojska obustavila operacije, ali ostaje u pripravnosti

    Vojska Sjedinjenih Država obustavila je borbene operacije protiv Irana u skladu sa dogovorenim primirjem između Vašingtona i Teherana, ali je spremna da djeluje ako bude potrebe, rekao je načelnik Centralne komande admiral Bred Kuper.

    “Američke snage su obustavile ofanzivne operacije u skladu sa dvosedmičnim primirjem. Međutim, ostajemo prisutni, ostajemo budni i ostajemo spremni ako budemo pozvani”, napisao je Kuper na “Iksu”.

    Kuper je takođe istakao učešće više od 50.000 američkih vojnika u operaciji “Epski bijes”.

    Predsjednik SAD Donald Tramp rekao je ranije da je pristao na bilateralno primirje sa Iranom, pod uslovom da Teheran otvori Ormuski moreuz.

    Iranski Vrhovni savjet za nacionalnu bezbjednost saopštio je da će Teheran početi razgovore sa Vašingtonom u Islamabadu.

  • „Otvoreni i konstruktivni razgovori, očekujemo Vukanovića“

    „Otvoreni i konstruktivni razgovori, očekujemo Vukanovića“

    Tim za izradu zajedničke programske platforme je formiran i neposredno poslije Vaskrsa kreće sa izradom platforme.

    Ovo je na društvenim mrežama objavio predsjednik SDS, Branko Blanuša, objavljujući fotografiju sa sastanka kojeg je danas imao sa gradonačelnikom Banjaluke Draškom Stanivukovićem i predsjednicom Narodnog fronta, Jelenom Trivić.

    Sastanku, kako se vidi, nije prisustvovao lider Liste Za pravdu i red Nebojša Vukanović, za koga je Blanuša naveo da se nada da će učestvovati u pregovorima narednih dana.

    – Razgovori su bili otvoreni i konstruktivni. Očekujemo da u narednim razgovorima učestvuje i Nebojša Vukanović i da nakon usaglašavanja naših stavova ponovo organizujemo sastanak pregovaračkih timova svih opozicionih stranaka – poručio je Blanuša.

  • Premijer Grenlanda odgovorio Trampu: Mi nismo neki komad leda

    Premijer Grenlanda odgovorio Trampu: Mi nismo neki komad leda

    Premijer Grenlanda Jens-Frederik Nilsen rekao je danas, 9. aprila da predstavlja ponosnu naciju koja teži održavanju globalnog poretka i poručio američkom predsjedniku Donaldu Trampu da ta zemlja “nije neki komad leda”.

    “Mi nismo neki komad leda. Mi smo ponosna populacija od 57.000 ljudi koji svakog dana rade kao uzorni građani svijeta uz puno poštovanje prema svim našim saveznicima”, rekao je Nilsen za Rojters a povodom Trampove izjave da se prisjeća Grenlanda kao “velikog, loše vođenog komada leda”.

    Nilsen je rekao da je za Grenland važno da se očuva kao svjetska zajednica odbrambeni savez koji se poštuje i gde međunarodno pravo sve strane poštuju.

    “Te stvari se sada dovode u pitanje i mislim da bi svi saveznici trebalo da se udruže kako bi pokušali da ih održe. Nadam se da će se to dogoditi”, rekao je on.

  • Kina preduhitrila energetsku krizu?

    Kina preduhitrila energetsku krizu?

    Dok je rat na Bliskom istoku uzdrmao globalna energetska tržišta i izazvao nestašice u dijelovima Azije, Kina se pokazala znatno otpornijom od mnogih drugih zemalja.

    Ključ leži u dugogodišnjoj strategiji stvaranja velikih zaliha energenata i diverzifikaciji izvora snabdijevanja.

    Gigantski rezervoari kao oslonac sistema
    U industrijskoj luci Jančeng, nalaze se ogromni rezervoari ukapljenog gasa visoki poput zgrada od 20 spratova.

    Samo šest takvih rezervoara može da obezbijedi potrebe domaćinstava Pekinga – grada sa 22 miliona stanovnika – duže od dva mjeseca, piše The New York Times.

    Ovi objekti dio su šire strategije kojom Kina već deceniju gomila zalihe ključnih sirovina, od hrane do energenata, kako bi se zaštitila od poremećaja u globalnom snabdijevanju.

    Posebno su važni upravo gasni kapaciteti. Kina je najveći svjetski uvoznik prirodnog gasa i ključni potrošač u industriji đubriva i hemijskoj proizvodnji. Upravo zato stabilnost snabdijevanja ima direktan uticaj na ekonomiju.

    Rat i zatvaranje ključnih pomorskih ruta doveli su do problema u zemljama poput Indije, Pakistana i Vijetnama, dok je Kina zahvaljujući zalihama uspjela da ublaži udar.

    Zavisnost smanjena na minimum
    Uprkos velikoj potrošnji, Kina nije presudno zavisna od jedne rute ili regiona. Prošle godine samo 6,9 odsto ukupne potrošnje gasa dolazilo je kroz Ormuski moreuz.

    Država je paralelno razvijala alternativne pravce, gasovode iz Rusije i srednje Azije, i povećavala sopstvenu proizvodnju, koja se u posljednjih deset godina više nego udvostručila.

    Uz to, Kina ima i tehnološke alternative. U hemijskoj industriji dio proizvodnje može da se prebaci na procese zasnovane na uglju, čime se dodatno smanjuje pritisak na gasne zalihe.

    Tehnološki izazovi skladištenja gasa
    Prirodni gas je jedan od najtežih energenata za skladištenje. Većina država koristi podzemne rezervoare, ali Kina ih nema dovoljno. Zato se odlučila za tehnološki zahtjevniji model, skladištenje ukapljenog gasa u ogromnim nadzemnim rezervoarima.

    Državna kompanija CNOOC izgradila je 18 takvih rezervoara, više nego ostatak svijeta zajedno. Svaki od njih ima zapreminu od oko 9,5 miliona kubnih stopa.

    Gas se čuva na temperaturi od minus 162 stepena Celzijusa, a pri zagrijavanju se širi i do 600 puta. Zbog toga su rezervoari konstruisani u više slojeva, uz posebne legure metala i robotsko zavarivanje kako bi se obezbijedila sigurnost.

    Strategija samodovoljnosti
    Kinesko rukovodstvo već godinama upozorava na potrebu energetske sigurnosti. Predsjednik Si Đinping pozvao je na jačanje skladišnih kapaciteta i veću samodovoljnost u snabdijevanju.

    “Potrebno je unaprijediti kapacitete skladištenja uglja, nafte i gasa te ojačati energetsku nezavisnost”, poručio je 2022. godine.

    Uz fosilna goriva, Kina intenzivno razvija i obnovljive izvore energije i električna vozila kako bi smanjila dugoročnu zavisnost od uvoza.

    Kriza kao test kineskog modela
    Rat na Bliskom istoku pokazao je efikasnost takve strategije. Dok su neke zemlje suočene sa nestašicama, Kina zasad nema problema sa snabdijevanjem domaćinstava i industrije.

    Potrošnja gasa u domaćinstvima čini manje od 15 odsto ukupne potrošnje, a blaga zima dodatno je smanjila potražnju. Električna energija ionako se u velikoj mjeri proizvodi iz uglja.

    Dodatno, vlasti su privremeno ograničile izvoz đubriva kako bi obezbijedile domaće potrebe.

    “Snabdio sam se đubrivom unaprijed, ipak je rat na Bliskom istoku”, kaže prodavac Liu iz područja Jančenga, dodajući da su vlasti obezbijedile stabilne cijene.

    Slabosti sistema i potencijalni rizici
    Uprkos snažnoj pripremi, sistem nije bez rizika. Kina i dalje zavisi od uvoza nekih ključnih sirovina, poput helijuma, važnog za proizvodnju poluprovodnika.

    Za sada nema naznaka da su stvorene veće zalihe tog resursa prije izbijanja krize, prenosi Tportal.

  • NIS zatražio novu dozvolu za rad

    NIS zatražio novu dozvolu za rad

    Naftna industrija Srbije (NIS) podnijela je zahtjev za novu licencu za rad Ministarstvu finansija SAD, s ozbirom na to da postojeća ističe 17. aprila, javio je RTS.

    Kancelarija za kontrolu stranih sredstava (OFAK) Ministarstva finansija SAD izdala je u martu operativnu licencu NIS-u.

    Sankcije NIS-u uvedene su 9. oktobra 2025. godine zbog većinskog ruskog vlasništva, prenosi Srna.

    U toku su pregovori između “Gaspromnjefta” i mađarskog MOL-a o preuzimanju ruskog udjela u NIS-u.

    Američka administracija je prethodno produžila licencu za pregovore “Gasprom njeftu” i MOL-u o prodaji ruskog većinskog vlasništva u kompaniji do 22. maja.

  • “Banj bus” od subote ponovo vozi

    “Banj bus” od subote ponovo vozi

    Mini panoramski autobus “Banj bus”, koji vozi do jednog od najposjećenijih banjalučkih izletišta Banj brda, biće od subote, 11. aprila, dostupan svim sugrađanima i posjetiocima.

    Planirano je da u aprilu vozi subotom i nedjeljom, kao i za Dan grada 22. aprila – kada će voziti besplatno.

    Red vožnje i trasa kretanja

    Banj bus će, kao i u prethodnom periodu, saobraćati od Tvornice obuće (TO) “Bema” do spomenika na Banj brdu, i to od devet do 20 časova, na svakih sat vremena, a u slučaju većeg broja posjetilaca, voziće na svakih pola sata.

    Trasa kretanja autobusa je od TO “Bema”, Ulicom vojvode Pere Krece, Ulicom Koste Vojinovića i Put banjalučkog odreda do spomenika na Banj brdu,  oko spomenika i nazad istom trasom do TO Bema, sa pet stajališta za ulaz/izlaz putnika.

    Stajališta su kod TO Bema, kod rampe, sredina trase između Rampe i spomenika, kod skretanja za izletište Trešnjik i kod spomenika na Banj brdu.

    “Cijena karte je jednu KM po putniku po polasku, bez obzira na stajalište gdje je putnik ušao, a za djecu do pet godina prevoz je besplatan (uz pratnju starije osobe). Prevoz vrši ‘Aldemo turs’ Banjaluka”, rečeno je iz Gradske uprave Grada Banjaluka.

     

     

     

     

     

  • Šetalište uz Vrbas dobilo novog izvođača

    Šetalište uz Vrbas dobilo novog izvođača

    Grad Banjaluka promijenio je odluku o izboru izvođača za izgradnju obaloutvrde, vodocrpilišta i pješačke staze uz Vrbas, pa će posao vrijedan oko 3,5 miliona KM sada raditi konzorcijum četiri firme iz Prnjavora, Dervente i Banjaluke. Projekat obuhvata uređenje poteza od Gradskog mosta do Venecija mosta, kao i rekonstrukciju dijela šetališta do Rebrovačkog mosta.

    Prvobitno je na tenderu izabrana druga grupa ponuđača jer je ponudila nižu cijenu. Međutim, ta firma nije dostavila potrebnu dokumentaciju u zakonskom roku, zbog čega je Gradska uprava primijenila pravila javnih nabavki i posao dodijelila sljedećem ponuđaču sa rang liste.

    Prema novoj odluci, radove će izvoditi konzorcijum koji predvodi GP „Gradip“ iz Prnjavora, zajedno sa firmama „Geokop“ iz Dervente, „ABC Solutions“ iz Banjaluke i „Eko-Euro Tim“ iz Banjaluke.

    Ukupna vrijednost njihove ponude iznosi 3.507.568 KM sa PDV-om, a na tender su pristigle dvije ponude.

    Direktor i vlasnik firme GP „Gradip“ Prnjavor je Branimir Bijelić, dok je vlasnik derventskog „Geokopa“ Savo Ružojčić.

    Suvlasnici firme „ABC Solutions“ Banjaluka su Bojan Ćosić i Milanko Mišić, dok je vlasnik banjalučkog preduzeća „Eko-Euro Tim“ Dragiša Tubić.

    Šta obuhvata projekat uz Vrbas

    Planirani radovi uključuju izgradnju obaloutvrde, vodocrpilišta i nove pješačke staze, kao i rekonstrukciju postojećeg šetališta između mostova u centralnom dijelu grada.

    Riječ je o prostoru koji svakodnevno koristi veliki broj građana za šetnju, rekreaciju i biciklizam, pa gradske vlasti projekat predstavljaju kao dio šireg uređenja obale Vrbasa.

    Grad je ranije izabrao drugu grupu ponuđača jer je njihova ponuda bila povoljnija. Ipak, nakon donošenja odluke ta grupa nije dostavila traženu dokumentaciju u predviđenom roku.

    Zbog toga je postupak nastavljen prema Zakonu o javnim nabavkama, koji predviđa da se u takvim situacijama ugovor nudi sljedećem ponuđaču sa rang liste.

    Za građane to znači da projekat uređenja šetališta uz Vrbas ipak ide dalje, ali sa drugim i skupljim izvođačima nego što je prvobitno planirano.

  • Privatni fakultet u Banjaluci se preregistrovao u firmu

    Privatni fakultet u Banjaluci se preregistrovao u firmu

    Visoka škola za primijenjene i pravne nauke „Prometej“ iz Banjaluke promijenila je pravnu formu pa ubuduće neće poslovati kao ustanova već kao društvo ograničene odgovornosti, odnosno firma.

    Preregistracija je nedavno završena u Okružnom privrednom sudu u Banjaluci nakon koje su Velimir i Velibor Ilić registrovani kao osnivači sa jednakim udjelima od po 50 odsto i učešćem u kapitalu od po 1.000 KM.

    Kao osnovna djelatnost se navodi visoko obrazovanje, a u unutrašnjem prometu se mogu baviti i štampanjem novina, izdavanjem knjiga, ispitivanjem javnog mnjenja, istraživanjem i slično.

    Podsjećamo, prethodni vlasnik ove obrazovne ustanove Dragan Ilić je optužen pred Sudom BiH za trgovinu diplomama, piše Capital.

    Prema optužnici, studentima „Prometeja“ je bilo omogućeno da ispite polažu pismeno kod kuće, bez nadzora profesora, a odgovore dostavljaju poštom.

    Profesori su im dostavljali gotove seminarske radove, a prepravljali su im i odgovore na pitanja u pismenim ispitima.

    Ilić je “pao” u velikoj akciji klaster u kojoj su uhapšeni rektori, profesori fakulteta i njihovi posrednici na području Banjaluke, Mostara i Brčkog, zbog trgovanja falsifikovanim diplomama.

    Akcija je trajala godinu i po, a optužnica je podignuta u septembru prošle godine.

    Optuženo je 21 fizičko i pravno lice, a Tužilaštvo BiH u ovom predmetu je skupilo preko 3.000 dokaza.

    Prema optužnici diplome su se kupovale po cijeni od 3.500 KM pa do 10.000 KM i zavisile su od “dužine studiranja”, koja je varirala od dva-tri mjeseca do čak devet mjeseci.

    „Prometeju“ je 2024. godine odbijena prijava za akreditaciju od strane Agencije za visoko obrazovanje Republike Srpske sa čime su faktički izgubili pravo na rad.

    Inspektorat Republike Srpske je poništio na desetine njihovih diploma.

  • Mijenja li EU pristup dijalogu: ZSO ponovo u fokusu Brisela

    Mijenja li EU pristup dijalogu: ZSO ponovo u fokusu Brisela

    Najava da bi Evropska unija mogla kroz dijalog Beograda i Prištine da potraži, kako su naveli, praktična rješenja za formiranje zajednice srpskih opština (ZSO) otvorila je pitanje novog pristupa Brisela tom procesu.

    To je pomenuo i bivši ambasador Evropske unije u Prištini Aivo Orav u oproštajnom intervjuu za srpske medije i naglasio da se sa formiranjem ZSO ne može beskonačno čekati.

    Predsjednica Skupštinskog odbora za Kosovo i Metohiju Danijela Nikolić istakla je da, kolika je odgovornost Prištine što do sada nije formirana zajednica srpskih opština, tolika je i odgovornost onih koji posreduju u dijalogu.

    Berlinski sporazum

    “Kako sam ja shvatila, Priština hoće da izbegne nekakve formalne blokade, a to je da se Nacrt statuta ne da Ustavnom sudu na ocenu ustavnosti, da se možda fazno uključe, obrazovanje, zdravstvo, pitanje samog lokala i tako dalje. Znači, jednostavno da deo po deo uđe u nešto što se zove zajednica srpskih opština, kako to oni gledaju. U suštini, to tako generalno ne može. Mi znamo koje su obaveze”, rekla je ona.

    Istakla je da je ZSO dio Briselskog sporazuma.

    “Ona je deo jednog sporazuma koji se zove Briselski sporazum i ona ima tačno utvrđene nadležnosti. Ona je potpuna i samostalna i kao takva treba da ima svoje nadležnosti i svoju težinu i izvršna ovlašćenja”, objasnila je ona.

    Dodala je da je zajednica srpskih opština ono što Aljbin Kurti, premijer privremenih prištinskih institucija, sve vrijeme izbjegava.

    “On beži od zajednice srpskih opština. Kad god ima problem sa Evropskom unijom, on kaže: ‘Da, mi tražimo ZSO, ali kakvu’. On traži upravo onu, i sad se vraćam na ovaj Ahtisarijev plan, gde se kaže: ‘Daje se nekakva zajednica manjinskim zajednicama koje mogu da reše svoje probleme kroz nju.’ Ali to je MVO. To nije ono što se 19. aprila potpisalo u Briselu 2013. godine i to nije ono što čini sva izvršna ovlašćenja koja ona ima”, istakla je Nikolićeva.

    Osvrnula se i na to kako bi ZSO trebalo da izgleda.

    ZSO vraćen za sto

    “Zajednica srpskih opština bi trebalo da ima svog predsednika, da ima svoju skupštinu, to je 10 opština sa našom većinom dole i tako dalje, i da ima izvršna ovlašćenja. Pod tom zajednicom bi obrazovanje i zdravstvo bilo deo te Zajednice srpskih opština i jasno je definisano u Nacrtu statuta da naše institucije potpadaju pod budžet Republike Srbije i imaju nesmetano finansiranje”, rekla je Nikolićeva.

    Istakla je da je veoma bitno da se o zajednici srpskih opština govori ponovo u Briselu i da je vraćena za sto u punom kapacitetu.

    Programski direktor Centra za zastupanje demokratske kulture Aleksandar Rapajić iznio je svoje viđenje toga što je Evropska unija pokrenula pitanje formiranja zajednice srpskih opština.

    “Mislim da se Evropskoj uniji žuri, ali Evropskoj uniji se ne žuri da reši problem srpske zajednice na Kosovu ili da poboljša život srpske zajednice na Kosovu. Evropskoj uniji se žuri da reši odnose Beograda i Prištine da bi uvela Prištinu u procese evropskih integracija i da generalno ceo zapadni Balkan malo više približi Evropskoj uniji. Ideja Evropske unije nije da treba da reši problem srpske zajednice, već samo jedna birokratska pobeda”, kazao je Rapajić.

    Dodao je da, s druge strane, Kurti i njegova vlada nemaju nikakvu želju da krenu u proces formiranja zajednice srpskih opština.

    “To je glavna politika Aljbina Kurtija još od početka, kad je bio u opoziciji, da on ne želi nikakvu zajednicu niti nikakav specijalni status za Srbe”, kazao je on.

    Dodao je da, naprotiv, želi da što više pogorša situaciju i život srpske zajednice na Kosovu i Metohiji.

    Upozorio je da je pritisak na srpsku zajednicu veliki u posljednje četiri godine, prenosi Euronews.

    “Zajednica srpskih opština treba da zaštiti srpsku zajednicu, da se ne dešava ovo što trenutno vlada Aljbina Kurtija radi srpskoj zajednici, a to je jedan institucionalni pritisak, pritisak kroz navodno sprovođenje zakona, pritisak kroz neke administrativne mere”, rekao je  Rapajić.

  • Tramp postavio ultimatum Evropi: Šaljite brodove ili snosite posljedice

    Tramp postavio ultimatum Evropi: Šaljite brodove ili snosite posljedice

    Primirje između Sjedinjenih Američkih Država i Irana sve je krhkije, dok situacija na Bliskom istoku ponovo prijeti da izmakne kontroli.

    U jeku tenzija, predsjednik SAD Donald Trump (Tramp) postavio je Evropi jasan ultimatum – očekuje konkretno vojno angažovanje u Ormuskom moreuzu.

    Amerika traži brodove, ne podršku
    Prema informacijama njemačkog „Spiegela“, NATO generalni sekretar Mark Rute obavijestio je evropske prijestonice da Vašington u narednim danima očekuje konkretne poteze – slanje ratnih brodova ili drugih vojnih kapaciteta.

    Politička podrška, kakva je postojala od početka sukoba, više nije dovoljna.

    Diplomatski izvori navode da ovaj zahtjev praktično predstavlja ultimatum, jer se od Evrope traži jasan izbor – ili vojno angažovanje ili posljedice.

    Prijetnje saveznicima: Ko nije uz SAD – ostaje bez zaštite?
    Trump dodatno pojačava pritisak na NATO partnere.

    Prema američkim medijima, u toku je izrada liste evropskih zemalja koje su podržale SAD u sukobu sa Iranom, ali i onih koje su odbile saradnju.

    Postoji mogućnost da američke trupe budu povučene iz zemalja koje ne ispune očekivanja Vašingtona, što bi predstavljalo ozbiljan bezbjednosni i politički potres unutar NATO saveza.

    Liban gori, primirje puca
    Istovremeno, sukob na terenu ne jenjava.

    Izrael je izveo masovne napade na Liban, u kojima je poginulo više od 200 ljudi, dok je preko 1.000 ranjeno. Hezbolah je potom obnovio raketne napade na Izrael.

    Ključni problem leži u različitom tumačenju primirja.

    Iran i Pakistan tvrde da sporazum obuhvata i Liban, dok SAD i Izrael insistiraju da taj dio nije uključen.

    Ova razlika u tumačenju dodatno podiže tenzije i dovodi u pitanje opstanak primirja.

    Ormuski moreuz: Tačka koja može zapaliti svijet
    U centru pažnje nalazi se Ormuski moreuz – jedna od najvažnijih svjetskih ruta za transport nafte.

    Iran upozorava brodove da za prolazak moraju imati dozvolu, a u opticaju su i informacije o mogućim minama u tom području.

    „Svaki brod koji pokuša proći bez odobrenja može biti uništen“, navodi se u upozorenjima.

    Ovakve prijetnje dodatno povećavaju rizik za globalnu trgovinu i energetsku stabilnost.

    Evropa podijeljena, kritike na račun Izraela
    Dok Vašington traži vojni angažman, evropske zemlje sve otvorenije kritikuju izraelske napade.

    Zvaničnici Evropske unije i Velike Britanije ocjenjuju da su napadi na Liban prekomjerni i traže da se ta zemlja uključi u primirje.

    Španija je otišla i korak dalje – odbila je saradnju sa SAD i zabranila prelet američkih vojnih aviona.

    Ovakve podjele dodatno komplikuju odnose unutar zapadnog saveza.

    Rusija najveći dobitnik krize
    Dok Zapad raspravlja, Rusija već ubire plodove krize.

    Zbog rasta cijena nafte, očekuje se da će prihodi Moskve od prodaje energenata značajno porasti, što dodatno mijenja globalni balans snaga.

    Iran ne popušta: Nuklearni program ostaje
    Uoči mogućih pregovora, Iran je jasno poručio da ne odustaje od obogaćivanja uranijuma.

    Teheran odbacuje američke zahtjeve i naglašava da neće odustati od svog nuklearnog programa.

    To dodatno otežava postizanje trajnog sporazuma.

    Zaključak: Svijet između primirja i novog rata
    Iako primirje formalno postoji, realnost na terenu pokazuje drugačiju sliku.

    Sukobi u Libanu, pritisak na Evropu i prijetnje u Ormuskom moreuzu ukazuju da je region i dalje na ivici nove eskalacije.

    Trumpov ultimatum Evropi dodatno podiže ulog – jer odluka o angažovanju može značiti razliku između stabilizacije i širenja sukoba.

    Sve sada zavisi od narednih poteza velikih sila.