VRBAS Media

Autor: INFO

  • Amerika i Britanija napale položaje Huta u Jemenu

    Amerika i Britanija napale položaje Huta u Jemenu

    Amerika i Velika Britanija izvršile su napade na više položaja Huta u Jemenu. Zvaničnici Huta potvrđuju da je do napada došlo, kao i da su izvršeni i u glavnom gradu Jemena.

    Američko vazduhoplovstvo pogodilo je više od 60 ciljeva koristeći više od 100 precizno navođenih municija različitih tipova. Napadnuti su komandna mjesta i kontrolni centri, skladišta municije, proizvodni pogoni, radari.

    Na meti su bili prijestonica Sana, obalski grad El Hudaida, Taiz i Sada.

    CNN navodi da su američke snage ispalile rakete Tomahavk iz nuklearne podmornice “Ohajo”, a prema britanskom Ministarstvu odbrane, kraljevstvo je koristilo vođene bombe Pavevai IV.

    Američki predsjednik Džo Bajden nazvao je operaciju odgovorom na prijetnju pomorstvu u regionu. Huti su svoj najveći napad na američke ratne brodove izveli 9. januara, dodao je on.

    “Ciljani udari šalju jasnu poruku da Sjedinjene Američke Države i saveznici neće tolerisati napade na naše osoblje ili dozvoliti neprijateljskim akterima da ugroze slobodu plovidbe na jednoj od naših najkritičnijih komercijalnih rua”, rekao je Bajden.

    Naglasio da će bez oklevanja preduzeti dodatne mjere ako bude potrebno.

    “Britanski premijer Riši Sunak takođe je naveo da je napad na Hute povezan sa otklanjanjem pretnje po međunarodnu trgovinu. – Zajedno sa Sjedinjenim Državama i uz podršku Nizozemske, Кanade i Bahreina, preduzeli smo ograničene, neophodne i proporcionalne akcije u samoodbrani od ciljeva povezanih sa ovim napadima kako bismo oslabili vojne kapacitete Huta i zaštitili globalno brodarstvo”, rekao je Sunak.

    Šef Pentagona Lojd Ostin komandovao je napadima na jemenske Huti iz bolnice, koristeći sigurne komunikacije, navodi CNN, pozivajući se na višeg zvaničnika američkog Ministarstva odbrane.

    Ostin je rekao da su mete američkih i partnerskih udara u Jemenu bile bespilotne letelice i projektili odnosno tehničke obavještajne mogućnosti Huta. Šef Pentagona je takođe rekao da su udari bili usmjereni na smanjenje sposobnosti jemenskog pokreta Hitu da ugrozi brodarstvo i međunarodnu trgovinu.

    Rusija je zatražila hitan sastanak Savjeta bezbjednosti UN 12. januara u vezi sa udarima SAD i Velike Britanije na Jemen.

  • Pad kamata u Evropi smanjuje ih i u Srpskoj

    Pad kamata u Evropi smanjuje ih i u Srpskoj

    Potencijalno snižavanje kamatnih stopa na kredite u evrozoni nakon rasta koji je trajao više od godinu i po dana dovelo bi do toga da kamate padaju i u bankama u Republici Srpskoj, smatraju sagovornici “Nezavisnih novina”.

    Naime, restriktivne monetarne politike Evropske centralne banke dovele su do konstantnog pada šestomjesečnog euribora.

    Iz Evropske centralne banke su u najnovijem izvještaju naveli da se prethodna povećanja kamatnih stopa i dalje snažno prenose na privredu.

    “Pooštreni uslovi finansiranja smanjuju tražnju, a to pomaže u smanjenju inflacije. Osoblje Evrosistema očekuje da će ekonomski rast ostati prigušen u bliskoj budućnosti. Osim toga, očekuje se da će se privreda oporaviti zbog rasta realnih prihoda – pošto ljudi imaju koristi od pada inflacije i rasta plata – i poboljšanja inostrane tražnje. Osoblje Evrosistema stoga vidi povećanje rasta sa prosječnih 0,6% za 2023. na 0,8% za 2024. i na 1,5% za 2025. i 2026”, naveli su iz ECB.

    Dodali su da je Upravni savjet odlučan da obezbijedi da se inflacija blagovremeno vrati na srednjoročni cilj od 2%.

    “Na osnovu svoje trenutne procjene, Upravni savjet smatra da su ključne kamatne stope ECB na nivoima koji će, ako se održavaju dovoljno dugo, dati značajan doprinos ovom cilju. Buduće odluke Upravnog savjeta će obezbijediti da njegove kamatne stope budu postavljene na dovoljno restriktivnim nivoima onoliko dugo koliko je potrebno”, kazali su iz Evropske centralne banke.

    Prema podacima Agencije za bankarstvo Republike Srpske, prosječna ponderisana nominalna kamatna stopa na ukupne kredite banaka iz RS zaključno sa 30. septembrom prošle godine iznosi 5,83% i veća je za 0,73 procentna poena.

    “Ukupna prosječna efektivna kamatna stopa iznosi 6,93% i veća je za 0,9 odsto u odnosu na 2022. godinu”, istakli su iz Agencije za bankarstvo RS.

    Srđan Šuput, direktor ove agencije, naveo je prije nekoliko dana da će se banke morati prilagoditi na pad euribora te korigovati svoje kamatne stope.

    “Kako su povećali, tako mogu da ih i smanje. Apelujemo da to učine i mjere koje smo kao regulator donosili išle su u pravcu da teret krize ne bude na leđima klijenata”, kazao je Šuput medijima.

    Srđan Kondić, predsjednik Uprave Addiko banke Banjaluka, istakao je za “Nezavisne novine” da treba razdvojiti očekivanja stručne javnosti od stavova donosioca odluka, a konkretno za evrozonu to je Evropska centralna banka (ECB).

    “Da li će i kada doći do pada kamatnih stopa u EU, pa posljedično i u Republici Srpskoj i Bosni i Hercegovini, primarno zavisi od kretanja stope inflacije kao i ekonomskog stanja ključnih evropskih zemalja, prije svega Njemačke, koja se trenutno suočava sa ozbiljnim ekonomskim izazovima”, naveo je Kondić.

    Prema njegovim riječima, ECB se još nije eksplicitno izjasnila na ovu temu kao što je, na primjer američki FED, koji je jasno najavio pad kamatnih stopa.

    “ECB je u septembru zadnji put podigao referentne kamate i tada su komunicirali da očekuju da je plafon dosegnut i da će kamatne stope ostati duži period nepromijenjene, ali će pratiti inflaciju i signale tržišta. Nakon naglog pada inflacije u novembru na 2,4% u EU, tokom decembra smo imali ponovni uzlet na 2,9%, a u Njemačkoj čak 3,8%, što je bilo suprotno očekivanjima i trendu. Vjerovatno ćemo više znati nakon sljedećeg sastanka Upravnog odbora ECB-a, koji se očekuje 25. januara”, naglasio je Kondić.

    Marko Đogo, dekan Ekonomskog fakulteta Univerziteta u Istočnom Sarajevu, rekao je za “Nezavisne novine” da se može očekivati da ove godine kamatne stope budu niže u bankama u Srpskoj.

    “Situacija nije baš tako jednostavna i linearna. Ipak, ECB je zaustavio dalji rast kamatnih stopa. Likvidnost bankarskog sektora u Evropi je visoka, te uz procjenu neće doći do daljeg rasta kamatnih stopa. Većina banaka kod nas je vezala kamatne stope najčešće za libor (međubankarska stopa koja predstavlja dnevnu referentnu kamatnu stopu po kojoj banke jedna drugoj nude novac za posuđivanje na londonskom međubankarskom tržištu) i padom libora očekuje se da po automatizmu dođe do pada kamatnih stopa i kod nas. Moram podsjetiti da banke kod nas nisu u potpunosti prenijele rast kamatnih stopa iz evrozone, tako da ne možemo ni očekivati isti pad kamatnih stopa u Evropi. Znači, ukratko, nismo isto podizali kamate kao banke u Evropi, tako da nećemo ni smanjivati kamate na istom nivou”, objašnjava Đogo.

    Istakao je da možemo očekivati da krediti za stanovništvo ove godine budu jeftiniji.

    “Ipak, ne treba podgrijavati nadu da će krediti biti dramatično jeftiniji”, kazao je Đogo.

  • Oružje koje su SAD slali Ukrajini je… ukradeno?

    Oružje koje su SAD slali Ukrajini je… ukradeno?

    Više od milijardu dolara vredne vojne pomoći koju su SAD poslale Ukrajini američki zvaničnici nisu pravilno pratili, navodi se u izveštaju Pentagona.

    Prema pisanju Njujork tajmsa, zaključci Pentagona izazivaju zabrinutost da su vredni projektili, dronovi i uređaji za noćno osmatranje ukradeni ili prokrijumčareni, u trenutku kada Kongres raspravlja o tome da li da pošalje još vojne pomoći Ukrajini.

    U izveštaju se navode dokazi o tome da li je neko oružje zloupotrebljeno nakon što je otpremljeno u Poljsku, odakle je poslato u Ukrajinu.

    “Bilo je van naših mogućnosti da utvrdimo da li je došlo do preusmeravanja takve pomoći”, piše u izveštaju.

    Međutim, otkriveno je da američki odbrambeni zvaničnici i diplomate u Vašingtonu i Evropi nisu uspeli da obračunaju skoro 40.000 komada oružja koje je po zakonu trebalo pomno pratiti jer ih njihova osetljiva tehnologija i relativno mala veličina čine privlačnim za krijumčare oružja, piše američki list.

    Iz Pentagona ističu da veliki broj komada oružja koje je nestalo “može povećati rizik od krađe ili preusmeravanja”.

    Naoružanje koje se razmatra u izveštaju predstavlja samo mali deo od oko 50 milijardi dolara vredne vojne opreme koju su Sjedinjene Države poslale Ukrajini od 2014. godine, kada je Rusija anektirala Krim.

  • Zelenski na “udaru”

    Tenzije između SAD i Ukrajine su sve veće iz dana u dan, prenose mediji. Očekuje se i jačanje pritiska na Zelenskog.

    Amerika želi da Ukrajina jasno definiše svoj plan za borbu protiv ruske invazije kako rat ulazi u treću godinu, a očekuje se da će Džejk Salivan, savetnik američkog predsednika Džoa Bajdena za nacionalnu bezbednost, sledeće nedelje pokrenuti to pitanje sa ukrajinskim predsednikom Volodimirom Zelenskim, prenosi Blumberg.

    Američki zvaničnici će nastaviti da insistiraju na ovoj temi i narednih nedelja, potvrdili su Blumbergu izvori upućeni u temu, koji su govorili pod uslovom anonimnosti.

    Nove tenzije između Ukrajine i ključnog saveznika
    Kako navodi Blumberg, ovo je najnoviji znak napetosti između Ukrajine i njenog najvažnijeg saveznika.

    Više od 110 milijardi dolara evropske i američke pomoći Kijevu je i dalje blokirano, a prošlogodišnja ukrajinska kontraofanziva, snažno podržana američkim i evropskim naoružanjem i obukom, nije donela značajniji teritorijalni napredak.

    Zvaničnici u Vašingtonu su zabrinuti da neslaganja između Zelenskog i njegovog najvišeg generala Valerija Zalužnog usporavaju napore da se kristalizuje nova strategija, rekli su izvori iz Vašingtona za Blumberg.

    Portparoli Saveta za nacionalnu bezbednost Bele kuće odbili su da komentarišu te informacije. Podsetimo, Zelenski je juče upozorio da oklevanje saveznika “samo povećava hrabrost i snagu Rusije”.

    Govoreći u Litvaniji, on je upozorio da je ukrajinska protivvazdušna odbrana manjkava jer je Rusija poslednjih nedelja pojačala raketne napade.

    Ukrajinci prave planove
    Saveznici se i dalje nadaju da bi pomoć Ukrajini mogla biti isplaćena do sledećeg meseca, rekli su Blumbergovi izvori, iako još nema znakova dogovora u Vašingtonu.

    Ukrajinska vojska trenutno razvija planove za ovu godinu i razmatra niz opcija, rekao je jedan od izvora. SAD žele da odrede kako najbolje uskladiti svoju podršku kako bi pomogle Ukrajini da se odbrani u narednoj godini, dodali su oni.

    Uz odlučujući prodor koji je malo verovatan u narednim mesecima, saveznici Kijeva kažu da je ključno osmisliti jasnu vojnu strategiju za odbranu trenutnih pozicija i probijanje ruskih linija.

    Tenzije između ključnih ljudi u Kijevu
    Tenzije između Zelenskog i njegovog vrhovnog komandanta pojavile su se u novembru, kada je Zalužni javno rekao da je rat u ćorsokaku, iritirajući predsednika, koji je više puta obećavao da će proterati ruske snage sa ukrajinske teritorije.

    Zalužni to kasnije nije želeo da komentariše, ali su tenzije i dalje prisutne uprkos zvaničnim tvrdnjama da je ukrajinsko rukovodstvo jedinstveno. Njih dvojica su se sukobili oko potrebe da se snizi starosna granica za regrutaciju da bi se obnovila ukrajinska vojska, koja je pretrpela velike gubitke.

    Zalužni je u decembru kritikovao sporost zapošljavanja nakon što je Zelenski odložio potpisivanje zakona kojim bi se snizila starosna granica za zapošljavanje. U međuvremenu, vlada je poslala parlamentu novi nacrt zakona, a Zelenski je rekao da su ukrajinski vojni lideri zatražili mobilizaciju čak 500.000 ljudi.

    Savezničko odugovlačenje usporava Ukrajinu Istini za volju, pokušaji ukrajinske vojske da se probije na prve linije fronta znatno su otežani sporim isporukama ključnih zaliha, poput raketa većeg dometa i borbenih aviona, a neke zemlje saveznice čak ni ne ispunjavaju obećanja koja su ranije dale.

    Ukrajinu, posebno one sa više naoružanja i artiljerijske municije. Poslednjih nedelja Rusija je izvela svoje najveće raketne napade od početka invazije.

    Ruski predsednik Vladimir Putin mogao bi da se još više ohrabri nakon što je ponovo izabran za predsednika u martu, rekao je zvaničnik G7 za Blumberg.

    Cela ukrajinska vojska, a posebno protivvazdušna odbrana, koja je ovih nedelja pod ogromnim pritiskom ruskih napada, zavisi od stalne pomoći zapadnih saveznika.

    Amerika želi jasan plan
    SAD i njihovi saveznici iz G7 takođe rade sa Ukrajinom na finalizaciji dugoročnih bilateralnih bezbednosnih obaveza, za koje se nadaju da će zaključiti u narednih mesec dana, rekli su izvori Blumbergu.

    Republikanska opozicija u Kongresu mesecima je blokirala zahtev Bajdenove administracije za pomoć Ukrajini od 61 milijarde dolara ove godine. Republikanci su, između ostalog, pozvali Ukrajinu da dostavi SAD jasne planove za nastavak borbe.

    “Moramo da znamo kakav je njihov plan, a siguran sam da je to ono što Bajdenova administracija traži”, rekao je juče republikanski senator iz Ajove Džoni Ernst i dodao:

    “Izgleda da im je takođe teško da definišu kako pobeda treba da izgleda.”

    SAD i Ukrajina su se i ranije razlikovale u vojnoj strategiji. Američki zvaničnici, prema Blumbergu, sugerisali su da je Ukrajina trebalo da fokusira prošlogodišnju kontraofanzivu na probijanje ruskih odbrambenih linija u južnoj Ukrajini umesto da širi svoje resurse na veći front.

    Kijev, ali i pojedini saveznici, smatraju da je pristup Ukrajine, zasnovan na iscrpljivanju ruskih snaga i zaliha, bio ispravan s obzirom na to da nisu imali borbene avione i da bi Ukrajina pretrpela još veće gubitke da je nemilosrdno napadala bez vazdušne podrške. .

  • Prekinuta sjednica Skupštine grada Banjaluka

    Prekinuta sjednica Skupštine grada Banjaluka

    Nakon više od deset sati zasjednja prekinuta je vanredna sjednica Skupštine grada zbog nedovoljnog broja odbornika, ali i zbog neusaglasenih političkih mišljenja, a nastavak sjednice zakazan je za sutra.

    Na dnevnom redu se našla tačka koja se tice rebalansa budžeta, za koju se još nije ni raspravljalo, odnosno za istu nije ni došlo do glasanja.

    Takođe, na dnevnom redu je i bila tačka koja se tice realokacije sredstava u iznosu od oko 3 miliona koju su odbornici usvojili, te je tim rijesen dio problema u gradu.

    “Važno je reći da je usvojen jedan dio realokaciju koji je moguć odnosno otklonili smo jedan dio problema u gradu”, kazao je Drasko Stanivuković, gradonačelnik Banjaluke.

    Današnje zasijedanje trajalo je dugo, ali se većinom zansinvalo na pauzama, koje su traje više od samog zasijedanja skupstinskog parlamenta.

    Stanivuković je na početku zatražio da se na dnevni red uvrsti i rebalnas budžeta.

    A odmah nakon toga je Ljubo Ninković, predsjednik Skupštine grada Banjaluka rekao je da prekida vanrednu sjednicu, jer je, kako je objasnio, potrebno da ostavi mogućnost da se odbornici upoznaju sa rebalansom i realokacijom, kao i to da dobije saglasnost nadležnog ministarstva.

    Međutim, Smiljana Babić Moravac, odbornica PDP-a nastavila je da vodi sjednicu Skupštine grada, ali je SNSD ubrzo potom zatražio pauzu.

    Stanivuković je rekao je da prema Poslovniku Skupštine istu može da nastavi najstariji poslanik ili onaj koga većina izabere.

    Kad se pauza završila na čelo je, ipak, sjeo Saša Čudić, potpredsjednik Skupštine grada Banjaluka.

  • Đajić: Rebalans budžeta je najveći kriminal u istoriji Banjaluke

    Đajić: Rebalans budžeta je najveći kriminal u istoriji Banjaluke

    Rebalans budžeta je najveći kriminal u istoriji Banjaluke, a očigledno će odbornici koje je potkupio gradonačelnik (Draško Stanivuković) glasati za to, rekao je predsjednik Gradskog odbora SNSD-a Vlado Đajić.

    Kako je dodao, iako postoji mišljenje ministarke finansija RS Zore Vidović da nakon prvog januara nema rebalansa, “potkupljeni odbornici će glasati, što je očigledno velika kriminalna radnja u saradnji gradonačelnika i tih odbornika”.

    Podsjećamo, u toku je vanredna sjednica Skupštine grada Banjaluka na kojoj se, između ostalog, nalazi rebalnas budžeta za 2023. godinu.

  • Odbornici glasali: Usvojen prijedlog o realokaciji budžetskih sredstava

    Odbornici glasali: Usvojen prijedlog o realokaciji budžetskih sredstava

    Skupština grada Banjaluka usvojila je večeras na vanrednoj sjednici prijedlog odluke o realokaciji budžetskih sredstava u javnim ustanovama.
    Odbornici su prethodno glasali o prijedlogu da vanredna sjednica bude prekinuta kako bi se pribavilo mišljenje Ministarstva finansija Republike Srpske o tome da li se preraspodjela može vršiti u januaru ove godine.

    Nakon glasanja, potpredsjednik Skupštine grada Saša Čudić konstatovao je da ovaj prijedlog nije dobio potrebnu saglasnost.

    Čudić je napomenuo da je skupštinska Komisija podržala Prijedlog odluke o preraspodjeli budžetskih sredstava, te je dao riječ gradonačelniku Banjaluke Drašku Stanivukoviću koji je rekao da relokacija i rebalans treba da budu jedan dokument, kao i da bi se po usvajanju realokacija rješavalo samo najneophodnije u najvećem gradu Srpske.

    Prema njegovim riječima, prioriteti su i učenici, isplata tuđe njege i pomoći, kao i plate, ali i javni prevoz i rasvjeta.

    On je ocijenio da se 80 odsto rješenja krije u predloženom rebalansu gradskog budžeta.

    Vanredna sjednica prethodno je bila prekinuta jer se odbornici nisu mogli usaglasiti o usvajanju dnevnog reda.

  • Vučić: Razočaran sam

    Vučić: Razočaran sam

    Predsednik Republike Srbije Aleksandar Vučić primio je danas ambasadora Sjedinjenih Američkih Država Kristofera Hila.

    Sa njim je razgovarao o daljem unapređenju srpsko-američkih političkih i ekonomskih odnosa, međunarodnoj poziciji Srbije, situaciji na Kosovu i Metohiji i nastavku dijaloga sa Prištinom, kao i o aktuelnim geopolitičkim dešavanjima.

    Ambasador Hil je, ovom prilikom, obavestio predsednika Vučića o američkoj odluci da prihvati zahtev Prištine za kupovinu protivtenkovskih raketa “džavelin”. Kako je ambasador Hil naveo, Stejt department će taj zahtev Prištine da uputi američkom Kongresu, čime počinje zvanična procedura.

    Vučić je rekao da je ova informacija veliko razočaranje za Srbiju, ali da će naša zemlja, zajedno sa SAD, raditi na očuvanju srpsko-američkih odnosa.

    “Za nas je od najveće važnosti da mir u regionu ne bude narušen i Srbija će nastaviti da se ponaša odgovorno i da doprinosi stabilnosti na Balkanu”, rekao je predsednik Vučić.

    On je naglasio da je Srbija zainteresovana za jačanje ekonomske saradnje sa SAD na svim nivoima i da očekuje porast američkih investicija u našoj zemlji, s obzirom na dobra iskustva postojećih ulagača.

    Istakao je da je za našu zemlju neophodno da se nastavi rad na jačanju, ne samo putne infrastrukture, već i energetske, i najavio da se uskoro očekuje potpisivanje značajnih ugovora između Srbije i SAD za razvoj infrastrukture.

    Dobri odnosi između Srbije i SAD uticali su i na stvaranje pogodnog terena za širenje ekonomske saradnje dveju zemalja, zaključili su sagovornici.

  • Tramp: Ne znam hoćemo li pomoći Evropi ako bude napadnuta

    Tramp: Ne znam hoćemo li pomoći Evropi ako bude napadnuta

    Donald Tramp rekao je juče da zna koga želi za svog potpredsjednika u predsjedničkoj utrci 2024. i da će njegova predanost NATO savezu ovisiti o tome kako će se Evropljani odnositi prema Sjedinjenim Državama.

    Trampa, vodećeg kandidata za republikansku nominaciju, voditelji su u emisiji uživo na Fox Newsu u gradskoj vijećnici u De Mojnu pitali ko će biti kandidat za potpredsjednika na njegovoj listi.

    “Ne mogu vam to stvarno reći. Mislim, znam ko će to biti”, rekao je Tramp okupljenim republikanskim glasačima u Ajovi pet dana prije nominacijskog glasanja te američke savezne države, čime će se otvoriti izbori za republikanskog predsjedničkog kandidata.

    U nastavku je upitan bi li bio otvoren za popravljanje odnosa s bilo kojim od svojih suparnika u utrci, na što je odgovorio: “Oh, naravno.”

    Analitičari nagađaju da bi njegov potpredsjednički kandidat mogla biti jedna od dvije žene: Elise Stefanik, Trampova saveznica i visoko rangirana republikanka u Zastupničkom domu, i Nikki Haley, sadašnja suparnica koja je bila ambasadorka pri UN-u od 2017. do 2018. tokom Trampove administracije.

    Trampa su pitali i o njegovom stavu prema NATO-u – pitanje je uslijedilo nakon objave u srijedu da je Tramp rekao najvišim evropskim funkcionerima, dok je bio predsjednik, da Sjedinjene Države nikada neće pomoći Evropi ako bude napadnuta.

    “Ovisi o tome hoće li se prema nama ponašati ispravno”, odgovorio je Tramp na pitanje voditelja Foxa o njegovoj predanosti NATO savezu. “Gledajte, NATO je iskoristio našu zemlju. Evropske zemlje to su iskoristile.”

    Tokom svog prvog mandata od 2017. do 2021. Tramp se više puta sukobio s tradicionalnim evropskim saveznicima oko trgovine i troškova za odbranu, prenosi Jutarnji.

  • Vlada obavezala FZO da u što kraćem mogućem roku pusti u rad IZIS

    Vlada obavezala FZO da u što kraćem mogućem roku pusti u rad IZIS

    Vlada Republike Srpske usvojila je danas Informaciju o trenutnim problemima u funkcionisanju Integrisanog zdravstvenog informacionog sistema Republike Srpske, te je dala podršku Fondu zdravstvenog osiguranja Republike Srpske u aktivnostima oporavka IZIS-a, nakon pretrpljenog hakerskog napada.

    Vlada je obavezala Fond da u što kraćem mogućem roku pusti u rad IZIS, poštujući sve potrebne mjere bezbjednosti, dok je zdravstvenim ustanovama koje rade na aplikacijama IZIS-a ili koriste IZIS servise naloženo da striktno slijede instrukcije i preporuke Fonda zdravstvenog osiguranja u ovom periodu.

    Takođe, Fond zdravstvenog osiguranja Republike Srpske, Agencija za informaciono-komunikacione tehnologije, Ministarstvo unutrašnjih poslova i Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite zaduženi su za koordinaciju procesa pružanja odgovora na računarsko-bezbjednosni incident i ostalih aktivnosti u skladu s propisima kojima se uređuje oblast informacione bezbjednosti u Republici Srpskoj, kroz rad stručnog tima.

    Vlada Republike Srpske preporučuje i svim institucijama i ustanovama sa kojima IZIS ima uspostavljenu razmjenu podataka da izvrše detaljnu analizu eventualne kompromitacije informaciono-komunikacione infrastrukture, sistema, mreže i podataka. Takođe, Vlada je zadužila Agenciju za informaciono-komunikacione tehnologije da pripremi instrukciju o primjeni mjera zaštite informacionih sistema u javnim zdravstvenim ustanovama, kao i postupku procjene rizika eksternalizovanih servisa.

    Podsjećamo, Integrisani zdravstveni informacioni sistem je 31.12.2023. godine bio izložen visokosofisticiranom hakerskom napadu, zbog čega je Fond zdravstvenog osiguranja Republike Srpske, zbog bezbjednosnih razloga, bio prinuđen da ga učini nedostupnim eksternim korisnicima. Zahvaljujući pravovremenoj i adekvatnoj reakciji, baza podataka IZIS-a je sačuvana i spriječene su veće posljedice. S obzirom na to da je IZIS implementiran u sve nivoe zdravstvene zaštite, predložena je dinamika funkcionalnog puštanja u rad po institucijama zdravstvenog sistema, te Fond zajedno sa održavaocima sistema radi na postepenom „podizanju“ dijelova sistema, kako bi osigurali da sistem na bezbjedan način bude vraćen u upotrebu.

    Vlada je usvojila Informaciju o Smjernicama za izradu politike informacione bezbjednosti i Smjernicama za usklađeno djelovanje organa uprave u slučaju računarsko-bezbjednosnog incidenta Republike Srpske.

    Zadužuju se republički organi, organi jedinica lokalne samouprave, pravna lica koja vrše javna ovlašćenja, kao i druga pravna i fizička lica koja pristupaju ili postupaju sa podacima u elektronskom obliku republičkih organa, organa jedinica lokalne samouprave i pravnih lica koja vrše javna ovlašćenja da usvoje ili ažuriraju postojeće politike informacione bezbjednosti u skladu s Smjernicama za izradu politike informacione bezbjednosti Agencije za informaciono-komunikacione tehnologije Republike Srpske.

    Takođe, zadužuju se da primjenjuju Smjernice za usklađeno djelovanje organa uprave u slučaju nastanka računarsko-bezbjednosnog incidenta Agencije za informaciono-komunikacione tehnologije Republike Srpske.

    Vlada je zadužila Agenciju za informaciono-komunikacione tehnologije Republike Srpske da redovno ažurira Smjernice za izradu politike informacione bezbjednosti i Smjernice za usklađeno djelovanje organa uprave u slučaju nastanka računarsko-bezbjednosnog incidenta u skladu s međunarodnim standardima i praksama, kao i tekućim okolnostima i o tome obavještavaju i edukuju obveznike primjene Zakona o informacionoj bezbjednosti Republike Srpske.

    Vlada Srpske je usvojila Odluku o utvrđivanju osnovice za utvrđivanje visine prava i visine cenzusa propisanih Zakonom o dječjoj zaštiti za 2024. godinu.

    Naime, Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o dječjoj zaštiti stupio je na snagu 1. januara 2024. godine, čime je nastala i obaveza da Vlada Republike Srpske svojom odlukom utvrdi osnovice za utvrđivanje visine prava i visine cenzusa iz dječije zaštite, da bi korisnici nesmetano ostvarili svoja prava i u 2024. godini.

    Odlukom je utvrđena osnovica za određivanje visine prava na materinski dodatak u procentu od 58 odsto od najniže plate u Republici Srpskoj u 2023. godini i za 2024. godinu iznosi 406 KM. Istom odlukom, osnovica za utvrđivanje visine prava na dodatak na djecu i visine prava na naknadu roditelju-njegovatelju ili njegovatelju utvrđuju se u procentu od 93 odsto od najniže plate u Republici u 2023. godini i za 2024. godinu iznose 651 KM. Takođe, osnovica za utvrđivanje visine cenzusa utvrđuje se u procentu od 100 odsto od najniže plate u Republici u 2023. godini i za 2024. godinu iznosi 700 KM. Podsjećamo, Zakonom o izmjenama i dopunama Zakona o dječjoj zaštiti predviđena je novina po kojoj se i iznos materinskog dodatka u Republici Srpskoj sada utvrđuje u iznosu od 100 odsto od osnovice utvrđene Odlukom Vlade, odnosno usklađuje sa promjenama najniže plate u Republici u prethodnoj godini, dok je ranije ovaj iznos bio određen zakonom, u fiksnom iznosu.

    Vlada je donijela Rješenje o prihvatanju Finansijskog plana i Priloga 2, 3, 6, 8, 9, 10 i 17, kojim se detaljnije definišu pojedine odredbe Ugovora o koncesiji za auto-put Banja Luka – Prijedor – Novi Grad (prva faza: Banja Luka – Prijedor).

    U skladu sa neophodnim odredbama i redovnim procedurama za nastavak realizacije projekta, usaglašeni su prilozi broj: 2 – Prilazni putevi, 3 – Čišćenje lokacije, 6 – Specifikacija rezultata, 8 – Oprema izvođača radova, 9 – Fiksna oprema za upravljanje, 10 – Ugovor sa nezavisnim inženjerom i 17 – Dolazni putevi.

    Ugovorom o koncesiji za izgradnju auto-puta Banja Luka – Prijedor – Novi Grad (prva faza: Banja Luka – Prijedor) koji je zaključen 13. decembra 2018. godine između Vlade Republike Srpske kao koncedenta i kineske kompanije „SDHS-CSI BH„ d.o.o. Banjaluka kao koncesionara, definisana je obaveza usaglašavanja i potvrđivanja priloga (ukupno 32), od strane obje ugovorne strane, a koji čine sastavni dio Ugovora.

    U okviru osnovnog Ugovora prethodno su usaglašeni prilozi 5, 7, 14, 18, 19 i 22, a tokom 2021. godine usaglašeni su prilozi 4, 11, 12, 13, 20, 27, 28, 29, 30, 31 i 32.

    Usaglašavanje i potpisivanje preostalih priloga iz Ugovora o koncesiji se očekuje u što skorijem periodu, a aktivnosti oko navedenog su trenutno u toku.

    Vlada Republike Srpske dala je saglasnost Željeznicama Republike Srpske A.D. Doboj za povećanje tarife za prevoz putnika na prugama Republike Srpske za 20 odsto, u skladu sa zahtjevom Željeznica Republike Srpske Ministarstvu saobraćaja i veza za povećanje cijena prevoza putnika u unturašnjem saobraćaju.

    Imajući u vidu da je postojeća putnička tarifa iz 2018. godine, a da je povećanje cijena materijala, energije, roba i usluga prouzrokovalo povećanje cijena usluga u svim vidovima saobraćaja, neophodno je da se izvrši usklađivanje važeće putničke tarife sa cijenama u okruženju i na globalnom nivou.

    Željeznice Republike Srpske dostavile su analizu putničkog saobraćaja sa tabelama u kojim je izvršeno poređenje cijena prevoza željezničkog u odnosu na drumski saobraćaj, i iz kojih je vidljivo da su cijene u drumskom saobraćaju na nekim relacijama i do 50% veće u korist drumskog saobraćaja, čak i ukoliko se cijene u željezničkom saobraćaju koriguju za 20%. Nadalje, u analizi se navodi da bi povećanjem cijena prevoza sa postojećim brojem putnika, te prtljaga i ekspresnih pošiljaka „Željeznice Republike Srpske“ ostvarile prihod od 350.000,00 KM, što bi moglo doprinijeti kvalitetnijem željezničkom saobraćaju.

    Vlada je donijela Rješenje kojim se daje saglasnost na Prijedlog Ugovora o finansijskoj podršci Preduzeću za pružanje usluga u vazdušnom saobraćaju Aerodomi Republike Srpske a.d. Banja Luka za 2024. godinu, a koji će se zaključiti između Vlade Republike Srpske i Aerodroma Republike Srpske a.d. Banja Luka.

    U skladu sa Zakonom o izvršenju budžeta Republike Srpske, na osnovu kojeg je u Budžetu Republike Srpske za 2024. godinu predviđena subvencija Preduzeću za usluge u vazdušnom saobraćaju Aerodromi Republike Srpske a.d. Banjaluka u iznosu od 2.000.000,00 KM, Vlada Republike Srpske dala je saglasnost na Prijedlog ugovora o finansijskoj podršci Preduzeću za pružanje usluga u vazdušnom saobraćaju Aerodromi Republike Srpske a.d. Banja Luka za 2024. godinu.

    Za praćenje realizacije ovog ugovora zadužuju se Ministarstvo saobraćaja i veza i Aerodromi Republike Srpske a.d. Banja Luka.

    Vlada Republike Srpske usvojila je Informaciju o primjeni procjene uticaja propisa za 2023. godinu.

    Procjena uticaja propisa je dio reforme javne uprave i predstavlja način izrade propisa, koji obezbjeđuje kvalitet propisa, a podrazumijeva proces od nekoliko koraka: analizu postojećeg stanja i problema, postavljanje ciljeva, razmatranje opcija za ostvarivanje ciljeva, analizu uticaja opcija i izbor optimalne opcije, definisanje načina za praćenje i vrednovanje usvojene opcije i konsultacije sa zainteresovanim stranama tokom procesa.

    U Republici Srpskoj, procjena uticaja propisa se razvija od 2007. godine, prvobitno kroz pilot projekte a zatim se trajno uvodi u pravni sistem i obučavaju se državni službenici. Primjena procjene uređena je Odlukom o procjeni uticaja propisa, Poslovnikom o radu Vlade, Poslovnikom Narodne skupštine i Pravilima za izradu zakona i drugih propisa.

    Početkom ove godine, donesena je nova Odluka o procjeni uticaja propisa, kojom je primjena procjene unaprijeđena. U skladu s Odlukom, procjenu primjenjuju svi republički organi uprave u izradi nacrta i prijedloga zakona, a Ministarstvo privrede i preduzetništva vrši kontrolu sprovedene procjene i daje mišljenje, ali i pruža stručnu pomoć u sprovođenju procjene. Novom Odlukom, uvedena je procjena uredbi i pravilnika kojima se razrađuju formalnosti (upravni postupci i akti u vezi s obavljanjem privredne djelatnosti) i davanje mišljenja o sprovedenoj procjeni navedenih podzakonskih akata, procjena uticaja je proširena na procjenu uticaja odredaba propisa Evropske unije koje se preuzimaju u domaće zakonodavstvo i uticaja na mala i srednja preduzeća. Takođe, uvedeno je sprovođenje naknadne analize usvojenog zakonskog rješenja.

    Ukoliko Vlada donese odluku, vrši se i detaljna procjena na odabranoj oblasti ili zakonu. Tako je od 2012. do 2019. godine, sprovedeno deset detaljnih procjena, čiji su rezultati predstavljali dobru osnovu za donošenje odluka Vlade i značajne pomake u predmetnim oblastima. Najbolji primjeri su procjena na Zakonu o registraciji poslovnih subjekata, koja je dovela do reforme registracije, odnosno jednostavnije i jeftinije registracije, Zakonu o slobodnim zonama, koja je dovela do jasnijeg uređenja oblasti i stvaranja uslova za osnivanje zona u Republici Srpskoj itd.

    Kao koordinator i kontrolor primjene procjene, Ministarstvo je uočilo da postoje određene poteškoće u primjeni, u pogledu kvaliteta analize i procjene samih uticaja propisa, naročito na poslovne subjekte i građane. Јedan od glavnih nedostataka je neblagovremenost primjene procjene uticaja propisa, odnosno u trenutku kada je nacrt propisa već pripremljen, čime se ograničava relevantnost i svrha procjene.

    Procjena uticaja se primjenjuje u svim razvijenim zemljama i zemljama u okruženju. Njenu primjenu prate međunarodne organizacije, koje sprovode istraživanja i nalaze objavljuju u svojim izvještajima. U posljednjim izvještajima, prepoznat je napredak Republike Srpske u ovoj oblasti, ali i nedostaci koji istovremeno predstavljaju i putokaz za dalje unapređenje primjene procjene uticaja propisa.