VRBAS Media

Kategorija: Svijet

  • Zelenski očajan

    Zelenski očajan

    Ukrajina je razrešila prvog zamenika ministra odbrane Aleksandra Pavljuka, saopštio je predstavnik.

    Taras Melničuk je u Telegramu napisao da će Pavljuk “zauzeti drugu poziciju”, ne precizirajući koju.

    Nezvanično, Pavljuk bi mogao da preuzme dužnost novog komandanta kopnenih snaga.

    Ranije ove nedelje, predsednik Volodimir Zelenski imenovao je Aleksandra Sirskog za vrhovnog komandanta oružanih snaga nakon što je smenio Valerija Zalužnog, koji je tu funkciju obavljao od jula 2021.

    Zelenski je rekao da je “neophodan reset, novi početak”.

  • Ekspert CIA za Rusiju upozorio Zelenskog

    Ekspert CIA za Rusiju upozorio Zelenskog

    Otpuštanje vrhovnog komandanta Valerija Zalužnog od strane ukrajinskog predsednika Volodimira Zelenskog je rizično.

    Ovo je rekao bivši direktor CIA, usred podeljenih mišljenja o mudrosti odluke i njenog uticaja na borbu Kijeva protiv Rusije.

    Tenzije u vezi između njih dvojice postojale su mesecima. Intenzivirala nakon što je Zalužni u novembru za britansku publikaciju “The Economist”, nakon izostanka uspeha u kontraofanzivi Kijeva, rekao da je rat dospeo u “zastoj” – procenu koju je Zelenski nekoliko dana kasnije odbacio.

    Džordž Bibi, bivši direktor analize za Rusiju u CIA i bivši savetnik bivšeg potpredsednika Dika Čejnija za ruske poslove od 2002. do 2004. kaže da bi odluka Zalužnog mogla “izbiti u širu ukrajinsku političku krizu”, posebno s obzirom na generalovu popularnost.

    Decembarska anketa Kijevskog međunarodnog instituta za sociologiju (KIIS) pokazala je da je poverenje Ukrajinaca u Zelenskog opalo sa 84 odsto na kraju 2022. na 62 odsto godinu dana kasnije, dok je 88 odsto reklo da veruje Zalužnom.

    “Otpuštanje više vojne komande u ratu je znak neuspeha. To je nešto što države rade kada gube, a ne pobeđuju“, rekao je Bibi, direktor velike strategije na Institutu za odgovornu državu Kvinsi.

    “Potez Zelenskog je pun rizika”, dodao je on. “Nijedan novi komandant ili tranša vojne pomoći ne može da preokrene tešku istinu — Ukrajini nedostaje ljudstvo, oružje i ekonomski kapacitet da izdrži produženi rat iscrpljivanja protiv Rusije.”

    “Američka pomoć za odbranu Ukrajine treba da se nastavi kako bi se sprečio ukrajinski kolaps i da bi Kijev pružio najbolju moguću kartu za pregovaračkim stolom“, rekao je Bibi.

    U međuvremenu, u tekstu za Karnegi institut, Konstantin Skorkin, nezavisni istraživač regiona Donbasa, rekao je da Zelenski preuzima veliki rizik smenom svog vrhovnog komandanta.

    “Nikad ranije nije tako otvoreno prkosio javnom konsenzusu zarad sopstvenog političkog opstanka”, napisao je Skorkin u tekstu objavljenom u subotu.

  • “Zalužni smenjen zbog popularnosti, to neće biti dobro za Ukrajinu”

    “Zalužni smenjen zbog popularnosti, to neće biti dobro za Ukrajinu”

    Ppredsednik Ukrajine Volodimir Zelenski smenio glavnokonajućeg oružanih snaga Valerija Zalužnog zato što mu je zasmetala njegova popularnost.

    Ovo je danas izjavio vojno-politički analitičar Aleksandar Radić i ocenio da to neće doneti ništa dobro Ukrajini.

    On je naglasio da tu neće imati mnogo značaja sposobnost Oleksandra Sirskog, koji je zamenio Zalužnog, i ostalih ukrajinskih generala, već koliki će upliv politike dozvoliti u ono što bi trebalo da bude isključivo vojna odluka.

    “Politika je čudo, politika nikada nije volela da vojnici, ljudi čiji je svet bitno drugačiji po pravilima igre, osvoje srce ljudi. I u ratu u Ukrajini, sa obe strane fronta je primetno koliko političari imaju netrpeljivosti prema ličnostima u uniformi koje odskoče daleko izvan okvira svog zanata i svakodnevice i uđu u javno mnjenje kao pozitivne ličnosti. E, taj problem prodora u javno mnjenje, mislim da je koštalo Zalužnog dužnosti”, rekao je Radić za Tanjug.

    Dodaje da, ako politika postavi svoje generale, šta onda dalje očekivati nego da će to biti samo transmisija za provođenje političkih odluka u zanatu koji je očigledno daleko od razumevanja za ljude koji iz Kijeva pokušavaju da dobiju rat kroz propagandu, fraze, bezbrojne susrete sa stranim državnicima.

    “Kod Ukrajinaca dolazi do zamene definicije zadataka. Zelenski i saradnici su bili tu da obezbede donacije, da obezbede podršku NATO koja je do sada bila jako velika i nesporna. Zalužni je bio tu da obavi zanatski deo posla. Očigledno Zelenskom to nije bilo dovoljno, želeo bi on malo da rukovodi. Ali oni su samo jedan od bezbrojnih primera koji vidimo oko sebe, političara koji žele da bude komandanti”, poručio je Radić.

    To što mnogi Sirskog smatraju najuspješnijim generalom 21. veka za Radića ništa ne znači.

    “Nije reč o proceni kakav je ko od generala u ukrajinskoj vojsci, nego koliko je podržan pritiscima politike. Ako je Zelenski do sada posmatran kao čovek koji želi potpunu pokornost ljudi u uniformi i ako je on video Zalužnog kao protivnika, šta sad da očekujemo da će da uradi? Napraviće kadrovsku sliku u kojoj će dobiti listu poslušnih”, objašnjava Radić.

    On ističe da se ukrajinska vojska do sada držala na liniji fronta zato što su “zanatlije” radile svoj deo posla. Kako je rekao, gubici su im veliki, zbog izuzetno teškog rata i treba respektovati situaciju u kojoj se nalaze.

    “Snalazili su se kako su znali i umeli. Ali su stalno imali dinamiku nadmetanja sa pritiscima politike koja je prošle godine od vojske tražila da po svaku cenu moraju da krenu u takozvanu kontraofanzivu. Tražena su napadna dejstva u situaciji u kojoj nije postojao ni jedan preduslov za očekivan i pozitivan razvoj za ukrajinsku vojsku. Od prevlasti u vazdušnom prostoru, pa do toga da je linija fronta čvrsto u ruskim rukama, pa do jednostavnog poređenja resursa na dve strane”, zaključuje Radić.

    Tu je reč, dodaje, o podložnosti politici, ko donosi odluke, a prošlogodišnja ofanziva ukrajinske vojske u Zaporoškoj oblasti, smatra, zapravo pokazuje kako funkcioniše odnos između politike i vojske.

    “Pritisak je bio jako veliki i od vojske se očekivalo da mora nešto da uradi po svaku cenu, iako ne može. Šta očekivati u budućnosti, u situaciji u kojoj će neko zbog propagandnih razloga odlučivati šta da uradi, a onda će imati ispod sebe generale koji će biti spremni da kažu ‘razumem’, čak i ako nemaju ni jedan čvrst oslonac za procenu da mogu da urade svoj posao kako valja. Nije reč o tome da li će neki od rukovodećih kadrova ukrajinske vojske biti spreman da na frontu iznađe neko rešenje, već da li će politika nametati svoje potrebe”, navodi Radić.

    On naglašava da je sada teško ocenjivati uspeh ukrajiskih generala, koliko je ko počinio grešaka.

    “U ratu je uvek tako, cilj je da napravite manje grešaka. Nema tu mnogo što možete da uradite, naročito u ukrajinskoj poziciji, kada su ušli u rat kao slabija strana i kada su sa ograničenim resursima morali da pariraju na terenu. Primetno je da su Zalužni i njegova okolina uspeli da stvore sliku ukrajinskoj javnosti da su oni ljudi koji znaju svoj zanatski posao. I očigledno je to zasmetalo politici”, poručuje Radić.

    On objašnjava da je Zelenski pre rata imao marginalne šanse da ostane u ozbiljnim političkim igrama, a da je rat iskoristio za svoju afirmaciju, više u inostranstvu, nego kod kuće. Dodaje da je sukob Zelenskog i Zalužnog je trajao mesecima, da su političari uporno pripremali njegovu smenu i na kraju su je ostvarili.

    “Čak i ljudi sa ruske strane, koji su tvrdokorni i nemaju razloga da imaju bilo kakvo pozitivno mišljenje o svojim neprijateljima, primetili su da će Ukrajincima biti teže bez Zalužnog, da je očigledno reč o političkim potezima koji će verovatno kasnije dovesti Ukrajince do problema”, kaže Radić.

  • Rusi krenuli u eliminaciju glavnog komandanta Ukrajine?

    Rusi krenuli u eliminaciju glavnog komandanta Ukrajine?

    Ruske trupe su prethodne noći napale kafić u oblasti Harkov gde se održavala gozba ukrajinskih oficira u čast imenovanja Aleksandra Sirskog.

    To je rekao koordinator Nikolajevske oblasti Sergej Lebedev za RIA Novosti.

    “Pogođen je kafić u gradu Veliki Burluk na istoku Harkovske oblasti. U to vreme, oficiri iz ovog pravca su se okupili u kafiću da proslave unapređenje generala Sirskog na mesto glavnokomandujućeg”, rekao je on.

    Pored toga, još jedan udar pogodio je skladište nafte ukrajinskih oružanih snaga u Harkovu. Prema rečima Lebedeva, tamo je bilo skladišteno gorivo za ukrajinsku vojnu opremu. Harkovski podzemni radnici su pratili punjenje – tvrde da je udarac zadat u trenutku kada je tamo bila maksimalna količina goriva.

    “Oštećena su i skladišta koja se nalaze pored skladišta nafte i određena količina opreme: cisterne za gorivo, čak i cisterne. Za sada je poznato 11 jedinica oštećene opreme”, rekao je sagovornik agencije.

    On je dodao da je napadnuta jedna od susednih zgrada, u kojoj su bili stacionirani ukrajinski vojnici, uključujući i one iz nacionalnih bataljona, koji su dolazili po gorivo.

    Ukrajinski predsednik Vladimir Zelenski je 8. februara razrešio dužnosti glavnokomandujućeg Oružanih snaga Ukrajine Valerija Zalužnog i na njegovo mesto imenovao Sirskog, koji je ranije komandovao kopnenim snagama. Vodeći zapadni mediji obraćaju pažnju na dvosmislenu reputaciju novog vrhovnog komandanta: na njega se gleda kao na bliskog pristalica Zelenskog, ali ga vojnici zaista ne vole zbog velikih gubitaka i dali su mu nadimak Kasapin i general 200.

  • Predsjednica Mađarske podnijela ostavku

    Predsjednica Mađarske podnijela ostavku

    Predsjednica Mađarske Katalin Novak podnijela je danas ostavku, nakon što je pomilovala čovjeka osuđenog za prikrivanje zločina koje je počinio seksualni napasnik u domu za djecu, javlja Rojters.

    Više od 1.000 ljudi okupilo se danas u Budimpešti, tražeći ostavku Novak, bliskog saveznika premijera Viktora Orbana, prenio je ranije briselski portal Politiko.

    Mađarske opozicione stranke provele su cijelu nedjelju pozivajući na smjenu Novak, kao i na smjenu Judit Varge, bivše ministarke pravde koja je potpisala pomilovanje i koja bi trebalo da predvodi listu vladajuće stranke Fides za izbore za Evropski parlament ove godine.

    Iako je bilo dobro poznato da je Novak pomilovala oko 20-ak ljudi uoči posjete pape Franje Mađarskoj u aprilu 2023. godine, tek je nedavno otkriveno da je jedan od ljudi koji je imao koristi od ove mere bio zamenik direktora jednog dječijeg doma osuđenog zbog prikrivanja seksualnog prestupnika koji je u toj ustanovi napastvovao djecu.

    Novak je ove nedelje priznala da su pomilovanja izazivala podjele, ali je insistirala da “nikada ne bi pomilovala pedofila”.

    Pokušavajući da uguši gnjev naroda povezan sa ovim slučajem, Orbanova stranka Fides je u četvrtak podnijela ustavni amandman kojim se zabranjuje da buduća pomilovanja na bilo koji način koriste ljudima koji su osuđeni za zločine nad djecom.

  • Bloomberg: Njemačkoj kao industrijskoj velesili odbrojani dani

    Bloomberg: Njemačkoj kao industrijskoj velesili odbrojani dani

    Dani Njemačke kao industrijske velesile možda se bliže kraju, proizvodnja u najvećoj evropskoj ekonomiji bilježi pad od 2017. godine koji se ubrzava zbog smanjene konkurentnosti, piše “Bloomberg”.

    Izvršni direktor “GEA grup AG” Stefan Klebert rekao je da nema mnogo nade.

    “Zaista nisam siguran da li možemo da zaustavimo ovaj trend, mnoge stvari bi trebalo promijeniti veoma brzo”, kazao je Klebert.

    “Bloomberg” navodi da su temelji njemačke industrijske proizvodnje pali kao domine.

    SAD se udaljavaju od Evrope i žele da se takmiče sa svojim transatlanskim partnerima, dok Kina postaje glavni rival i zato Amerika više nije nezasit kupac njemačke robe, piše “Bloomberg”.

    Zajedno sa globalnom nestabilnošću, politička paraliza u Berlinu pogoršava domaća pitanja kao što su urušena infrastruktura, starenje radne snage i birokratija.

    Obrazovni sistem, koji je nekada bio moćan, simbol je dugoročnog nedostatka ulaganja u javne usluge, navodi “Bloomberg”.

    Istraživački institut Ifo procenjuje da će opadanje matematičkih vještina koštati privredu oko 14 triliona evra proizvodnje do kraja vijeka.

    Njemačka još ima veliki broj malih kompanija, ali zbog zastoja reformi nije jasno kako bi mogla da uspori industrijski pad.

    “Nismo više konkurentni. Postajemo siromašni jer nemamo razvoj, zaostajemo”, rekao je ministar finansija Kristijan Lindner za “Bloomberg” početkom mjeseca.

    Jedan od najteže pogođenih sektora je hemijska industrija i to direktno zbog gubitka ruskog gasa.

    Prelazak na čist vodonik je još nesiguran, a na svakih 10 kompanija, jedna planira da obustavi proizvodnju, navodi “Bloomberg”.

    I Kina stvara probleme njemačkoj industriji, jer azijske supersile smanjuju potražnju za njemačkom robom, dok sa druge strane konkurencija iz Kine preplavljuje njemačko tržište, posebno tržište električnih automobila.

    Proizvođači solarnih panela zatvaraju fabrike, jer se takmiče sa kineskom konkurencijom koja ima pomoć države, navodi “Bloomberg”.

    Izvršni direktor Ebm-Papst Grupe Klaus Gajsderfer je kazao da postoji i problem kada je riječ o radnoj snazi.

    “U roku od jedne decenije radno sposobno stanovništvo će biti premalo da bi ekonomija mogla da funkcioniše kao danas”, istakao je on.

  • Formalni prekid svih veza između dvije Koreje

    Formalni prekid svih veza između dvije Koreje

    Sjevernokorejska vlada je proteklih nedjelja povukla nekoliko poteza kojima je fizički i simbolično prekinula i ono malo veza koje je imala sa južnim susjedom. Ona je time okončala višedecenijsku politiku koja je, bar formalno, kao cilj isticala ujedinjenje korejskog naroda sa obje strane 38. paralele.


    Sve je, čini se, počelo govorom lidera Kim Džong Una u skupštini sredinom januara, kada je izjavio da njegova zemlja treba da odustane od svih koncepata koji podrazumijevaju zbližavanje i detant s Južnom Korejom, poput “ponovnog ujedinjenja” ili “pomirenja”, i zatražio od poslanika da odobre promjene u ustavu kojima bi Južna Koreja bila označena kao primarni protivnik i glavni neprijatelj, piše RTS.

    Kim je poslanicima sugerisao, i uopšte svojim sunarodnicima, da prestanu da Južnokorejce nazivaju “zemljacima” i čak rekao da bi Skupština u Pjongjangu mogla da razmotri uvođenje u ustav odredbe kojom se u slučaju izbijanja rata na Korejskom poluostrvu kao cilj države definiše zauzimanje čitave teritorije južnog susjeda.

    Raskid veza i uklanjanje simbola zbližavanja
    Nakon tog govora ukinuti su Komitet za miroljubivo ujedinjenje zemlje i druga politička tijela zadužena za međukorejsku saradnju i presječena pruga koja je vodila do granice sa Južnom Korejom.

    Narodna skupština Demokratske Narodne Republike Koreje početkom februara je izglasala i ukidanje svih zakonskih akata koji su podržavali ekonomske veze sa južnim susjedom.

    Među njima je, ističu mediji u istočnoj Aziji, i onaj koji se odnosio na turistički projekat u okviru kojeg je oko dva miliona južnokorejskih turista posjetilo sjevernokorejsku planinu Kumgang krajem devedesetih i početkom dvijehiljaditih godina.

    Mada u realnosti obustavljen još davne 2008. godine, nakon incidenta u kojem su sjevernokorejske snage bezbjednosti usmrtile stariju južnokorejsku građanku koja je vjerovatno slučajno zalutala u prostor pod kontrolom vojske, taj projekat, koji je početkom ovog vijeka predstavljao simbol saradnje i uzlaznih odnosa između dvije zemlje, do početka ovog mjeseca i dalje je postojao na papiru.

    Južnokorejski mediji govore i o tome da satelitski snimci pokazuju da je proteklih dana u sjevernokorejskoj prijestonici Pjongjang uklonjen još jedan važan simbol zbližavanja dviju zemalja korejskog naroda s početka ovog vijeka – spomenik po imenu “Luk ujedinjenja” koji je, prikazujući dvije žene u nacionalnoj nošnji koje zajedno drže kartu Korejskog poluostrva, izražavao stremljenje ka njegovoj ponovnoj političkoj integraciji.

    U svom prošlomjesečnom govoru u parlamentu posvećenom potpunom konceptualnom, političkom i psihološkom razlazu s Jugom, šef Radničke partije i države Kim Džong Un dotakao se tog spomenika, postavljenog na južnom ulazu u grad 2001. godine, kao jednog od anahronizama koji bodu oči.

    Privremeno otopljavanje odnosa
    Sve navedeno ne ostavlja sumnje da je Sjeverna Koreja napustila višedecenijsku formalnu politiku zbližavanja usmjerenog ka ujedinjenju u budućnosti, koja je formulisana zajedničkim kominikeom još 1972. godine, i to na inicijativu tadašnjeg sjevernokorejskog predsjednika Kim Il Sunga.

    Smatra se da je bio odlučio da poboljša odnose sa južnim susjedom zbog zabrinutosti da bi usljed (tadašnjeg) političkog zbližavanja Vašingtona i Pekinga mogao da izgubi vojnu i ekonomsku podršku Kine.

    Prvi pravi, konkretni koraci u pravcu političkog i ekonomskog zbližavanja dvije Koreje, međutim, preduzeti su tek početkom ovog vijeka, nakon što su se u junu 2000. godine prvi put lično sastali lideri tih ideološki i vojno suprotstavljenih država, Kim Džong Il i Kim De Džung.

    U ekonomskom smislu, konkretni plod tog susreta bila je industrijska zona Kesong, desetak kilometara unutar Sjeverne Koreje, u kojoj je do 2016. radilo više od 100 južnokorejskih preduzeća, koja su zapošljavala više od pedeset hiljada sjevernokorejskih radnika.

    To privremeno otopljavanje odnosa omogućilo je i pojedinim porodicama sa obje strane granice da se sretnu poslije nekoliko decenija razdvojenosti.

    Okretanje leđa Kima politici djeda i oca
    I mada je istina da je diskurs o ponovnom ujedinjenju i izmirenju u prošlosti najčešće bio mrtvo slovo na papiru i da su pomenuti zajednički ekonomski poduhvati uglavnom bili projekti koje su “gurale” južnokorejske vlade koje je formirala tamošnja Demokratska partija, te da suštinski nisu imali podršku konzervativaca, analitičare u regionu brine činjenica da je Kim Džong Un sada i zvanično okrenuo leđa politici svog djeda i oca.

    Ovih dana u istočnoj Aziji se stoga puno piše o razlozima za to, pogotovo u svjetlu izjave predsjednika Republike Koreje Jun Sok Jola, koji je kritikujući predstojeće formalno proglašenje svoje države za neprijatelja kao antinacionalno, rekao i da nije sasvim jasno šta se nalazi iza te promjene političkog kursa Sjeverne Koreje.

    U pokušaju da nađu odgovor na to pitanje, analitičari u Istočnoj Aziji najprije navode činjenicu da je Sjeverna Koreja, kroz nekoliko sastanaka na najvišem nivou sa ruskim liderima prošle godine, uspjela da od Moskve obezbijedi ekonomsku pomoć i transfer važnih vojnih tehnologija.

    One su joj, smatra se, omogućile da uspješno lansira svoj prvi vojni satelit i poboljša dizajn podmornica, tako da na njih može da smjesti više projektila sposobnih da nose nuklearne bojeve glave.

    Kada je riječ o ekonomiji, vjeruje se da je Moskva obećala sjevernokorejskim partnerima stabilno snabdijevanje naftom i hranom, te da je počela da odmrzava nekoliko desetina miliona američkih dolara sjevernokorejskog novca koji je bio na čuvanju u Rusiji a koji je bio zamrznut u skladu sa sankcijama Ujedinjenih nacija uvedenim protiv komunističke zemlje zbog njenog nuklearnog i raketnog programa.

    Sateliti, bombe, rakete i podmornice
    Vojni sateliti su od suštinskog značaja za bezbjednost komunističke države jer, mada posjeduje nuklearne bombe i rakete srednjeg i dugog dometa koje može da lansira na teritoriju najvećeg geopolitičkog protivnika SAD, do sada nije mogla da precizno i uspješno prati kretanje američkih udarnih grupa oformljenih oko nosača aviona ili da prikupi informacije o uporištima sa nuklearnim silosima i drugim važnim vojnim metama u SAD.

    To praktično znači da nije mogla da efikasno upotrijebi oružje koje posjeduje u slučaju da bude napadnuta.

    Takođe, podmornice su vrlo bitne, ne samo zato što mogu da se približe obali neprijatelja i vežu za sebe dio njegovih izviđačkih i pomorskih snaga, već i stoga što nude opciju uzvratnog udara, čak i ako protivnik uspije da intenzivnim raketiranjem i bombardovanjem prvi neutrališe kopnene nuklearne snage komunističke države, upravo bi podmornice, ako ostanu uspješno prikrivene, bile te koje bi ga kaznile razornim nuklearnim odgovorom.

    Ruska pomoć i pažnja svijeta
    Argument je, dakle, taj da je vlada u Pjongjangu zahvaljujući ruskoj pomoći stekla ekonomsku sigurnost i pouzdanje u sopstvenu snagu da se vojno odupre eventualnoj zajedničkoj agresiji Južne Koreje i SAD, i da je to razlog zašto se ona sada osjeća dovoljno samouvjerenom da raskine i ono malo preostalih veza koje je imala sa Seulom.

    I mada to mišljenje ima smisla, ono zapravo objašnjava zašto Pjongjang može sada sebi da priušti da objavi da se odriče ujedinjenja, ali možda ne otkriva u potpunosti i zašto je on tu mogućnost zaista iskoristio.

    Dok pojedini južnokorejski i japanski analitičari zagovaraju tezu da je sjevernokorejski režim željan međunarodne pažnje i da mu ne odgovara to što je fokus svjetske javnosti usmjeren na ukrajinsko i palestinsko pitanje, drugi, naročito američki, u skorašnjim oštrim riječima i djelima Kim Džong Una vide nastojanje da se, u susret predsjedničkim izborima u SAD, stvori izvijestan manevarski prostor za pregovore sa sljedećom administracijom u Vašingtonu.

    Ona bi mogla biti republikanska ako vjerovatni kandidat te stranke, bivši predsjednik Donald Tramp ne bude izbačen iz trke prisilnim (zakonskim) sredstvima.

    Upravo bi bio taj koji je inicirao sastanke i razgovore sa Kim Džong Unom, čije su rezultate, smatraju mnogi komentatori u SAD, ironično kasnije potkopali neokonzervativci iz njegove sopstvene vlade.

    Kada su u pitanju međunarodni odnosi, krajnji cilj režima u Pjongjangu je da Sjeverna Koreja bude priznata kao nuklearna sila, te da činjenica da razvija nuklearno i raketno naoružanje više ne bude uzimana kao izgovor za ekonomske sankcije.

    Dakle, priznanje prava na sopstvenu nezavisnu politiku u oblasti odbrane i uklanjanje prepreka za ekonomski razvoj ono su čemu stremi rukovodstvo u Pjongjangu.

    U tom smislu, postizanje nekakvog vojnopolitičkog sporazuma sa SAD, jedne vrste garancija o međusobnom nenapadanju, jeste esencijalno, pa mišljenje da Kim drži jedno oko na političkim događajima u SAD dok zaoštrava retoriku prema Jugu nije bez osnova.

    Prisustvo američkog nuklearnog oružja
    Međutim, do promjene kursa u formalnoj politici Pjongjanga došlo je na samom početku ove godine, čitavih 12 mjeseci prije ustoličenja novog predsjednika u Bijeloj kući.

    Zato je možda razložnije pretpostaviti da je, prije svega, podstaknuta potezima vlade u Seulu, naročito sve učestalijim zajedničkim vojnim manevrima južnokorejske, američke i japanske vojske u južnokorejskom vazdušnom prostoru u kojima učestvuju teški američki bombarderi “B-1B” i “B-52”, koji uvježbavaju ofanzivni udar na Sjevernu Koreju.

    U Seulu su na vlasti konzervativci, koji su poznati po svom izrazito antikomunističkom stavu, čvrstoj, beskompromisnoj politici prema sjevernom susjedu i lojalnosti Vašingtonu.

    Vlada južnokorejskog predsjednika Jun Suk Jola vratila je i produbila obavještajnu i vojnu saradnju sa Japanom i prošle godine dogovorila sa Vašingtonom da američki bombarderi i podmornice, naoružani projektilima sa nuklearnim glavama ulaze u južnokorejske teritorijalne vode i vazdušni prostor.

    Čak je izborila pravo da južnokorejsko političko i vojno rukovodstvo pritom imaju uticaj na to kada i gdje će američko nuklearno oružje biti unošeno.

    Vlada u Seulu je sve to učinila radi odvraćanja jer ne posjeduje sopstveno nuklearno oružje, ali je time, moguće, u očima vrha u Pjongjangu na neki način poremetila relativnu vojnu ravnotežu na poluostrvu.

    Slabosti i prednosti
    Naime, južnokorejske, američke i japanske snage posjeduju ogromnu prednost u odnosu na Sjevernu Koreju kada je u pitanju konvencionalno naoružanje, naročito vazduhoplovstvo i mornarica, te imaju sposobnost vrlo snažnog koordinisanog udara.

    Pjongjang je tome parirao razvojem nuklearnog oružja i raketa koje mogu da dosegnu američke baze u Japanu i drugde u zapadnom Pacifiku, pa i teritorije samih Sjedinjenih Država – ta nuklearna moć trebalo je da nadomjesti inferiornost Sjeverne Koreje u konvencionalnom naoružanju i ekonomskoj snazi i da održi status kvo.

    S druge strane, Južna Koreja se, naravno, i ranije oslanjala na američki nuklearni kišobran, ali je to, u periodu od okončanja Hladnog rata do prošle godine (bar formalno) podrazumijevalo da bi SAD vršile nuklearni udar na eventualnog južnokorejskog protivnika sa podmornica u međunarodnim vodama ili svojih baza u Pacifiku, ali ne i sa same teritorije Južne Koreje, i to bez ikakvog upliva korejskog rukovodstva u lanac odlučivanja u vezi s tim udarom.

    To je Sjeveru davalo nešto više vremena za odbrambenu reakciju i pružalo mu uvjerenje da izgradnjom interkontinentalnih raketa koje mogu da dosegnu teritoriju SAD može da odvrati Vašington od nuklearne pomoći Seulu i tako unese razdor u vojni savez te dvije prijestonice.

    Međutim, sada kada su američke nuklearne bombe opet na teritoriji i u vazdušnom prostoru Republike Koreje, a u njihovom raspoređivanju uticaj imaju i južnokorejski generali, prijetnja po Sjever je veća nego ranije.

    Moguće je zato da su neki od razloga zašto Pjongjang sada naglašava potpuni raskid sa Jugom i odbacuje ujedinjenje i u teoriji, to što želi da snažno izrazi nezadovoljstvo tvrdim spoljnopolitičkim kursom južnokorejskih konzervativaca i izvrši pritisak na vlasti u Seulu da odustanu od daljeg jačanja vojnih veza sa Vašingtonom, posebno vježbi uz sjevernokorejsku granicu u kojima učestvuju američki bombarderi sposobni da nose nuklearne bombe.

  • Rusi su ušli

    Rusi su ušli

    Tim ruske pešadije umarširao je u Avdijevku peške, demonstrirajući sve opasnosti brutalne, četvoromesečne bitke za uništeni grad.

    Taj grad se nalazi severozapadno od Donjecka koji je okupirala Rusija u istočnoj Ukrajini, piše Forbs.

    Ukrajinski dron primetio je šest ruskih vojnika koji se približavaju gradu sa severa. Ali jedan dron – ili više njih – napao je Ruse granatama, nanevši im gubitke. Ali tek pre nego što su Rusi stigli do 700 metara od ulice Hruševskog, glavne rute snabdevanja u centar grada Avdijevke, gde je bila stacionirana umorna 110. mehanizovana brigada ukrajinske vojske otkako je Rusija proširila svoj rat protiv Ukrajine pre dve godine.

    Kao što je već poznato, 110. brigadi i njenim susednim jedinicama ponestaje pešadije, municije i vremena, jer ruska vojska sve više vojnika ubacuje u mašinu za mlevenje mesa u Avdijevki.

    Od prvog napada na Avdijevku početkom oktobra, ruska 2. i 41. kombinovana armija pretrpele su razorne gubitke od ukrajinskih mina, artiljerije, dronova, pešadije i mehanizovanih kontranapada.

    Samo u prva dva meseca Rusi su izgubili 13 hiljada vojnika koji su ili poginuli ili teško ranjeni, a stotine borbenih vozila su takođe uništene ili napuštene. Ali ruski gubici su se od tada možda udvostručili.

    Uprkos svemu, Kremlj je zauzimanje ili uništenje Avdijevke učinio svojim glavnim ciljem dok njegova treća godišnja zimska ofanziva u Ukrajini kulminira. Rusi su napredovali nekoliko stotina metara duž nekoliko drugih sektora fronta. Ali severno i južno od Avdijevke, gurali su napred miljama.

  • Može li Njemačka ekonomija oživjeti?

    Može li Njemačka ekonomija oživjeti?

    Vozovi otkazani, letovi prizemljeni, autoceste blokirane od strane bijesnih farmera su naslovi koji su u posljednje vrijeme dolazili iz Njemačke. Četvrta po veličini svjetska ekonomija ove je godine krenula loše.
    Štrajk Lufthansinog osoblja u srijedu bio je samo posljednja industrijska akcija koja je izazvala haos u putovanju posljednjih sedmica, nakon što su mašinovođe napustili posao u januaru zbog spora oko plaća, a poljoprivrednici blokirali ceste u znak protesta protiv planiranog smanjenja subvencija.

    Široko rasprostranjeni izlasci u zemlji poznatoj po snažnoj pravnoj zaštiti interesa radnika ukazuju na dubinu nevolje koja zahvaća Njemačku.

    Najveća evropska ekonomija zabilježila je pad prošle godine prvi put od početka pandemije covid-19. A izgledi nisu mnogo bolji: Međunarodni monetarni fond predviđa da će Njemačka biti najsporije rastuća velika ekonomija 2024., ostvarivši povećanje od samo 0,5 posto.

    Pesimističniji prognozeri vide izravan pad proizvodnje drugu godinu zaredom, dok se ekonomija bori s produljenim razdobljem visokih cijena energije, visokim troškovima zaduživanja i slabom potražnjom za njemačkom robom u zemlji i inozemstvu.

    Dugotrajni uticaj energetske krize izazvane ruskim ratom u Ukrajini naglašen je u srijedu, sa službenim podacima koji pokazuju da je njemačka industrijska proizvodnja pala sedmi mjesec zaredom u decembru, što je njen najduži pad ikada.

    Ali problemi Njemačke takođe su strukturni, u rasponu od nedostatka radne snage i birokratije do zastarjele fizičke i digitalne infrastrukture koja opterećuje produktivnost.

    Da upotrijebimo samo jedan primjer niske digitalizacije: samo 19 posto kućanstava spojeno je na brzi internet putem optičkih kabeaa, u poređenju s prosjekom od 56 posto diljem Evropske unije, prema nedavnom izvještaju Evropske komisije.

    Ono što je potrebno, kažu ekonomisti, nije ništa drugo do reforma privrede.

    “Njemačkoj je potrebna temeljna privredna transformacija. Najveći izazov za Njemačku nisu sljedeće dvije godine, već sljedećih 10 godina… mora preoblikovati svoju industriju”, rekao je za CNN Marcel Fratzcher, predsjednik Njemačkog instituta za ekonomska istraživanja u Berlinu.

    Vlada je poduzela probne korake u tom smjeru. Krenuo je kako bi potaknuo ulaganja, povećao financiranje novoosnovanih poduzeća, ubrzao odobrenja za infrastrukturne projekte i olakšao imigraciona pravila za kvalifikovane radnike kako bi se riješio nedostatak radne snage.

    Ali potrebno je mnogo više da bi se ekonomija postavila na novi kurs. Međutim, političari imaju ograničenu moć, ne samo zbog strogih ograničenja državnog zaduživanja, sadržanih u njemačkom ustavu, koja bi mogla poremetiti velike programe potrošnje. Ta su ograničenja ponovno uspostavljena u ovogodišnjem budžetu, nakon privremene suspenzije zbog dvostrukog šoka pandemije i rata u Ukrajini.

    “Svaka revizija privrede biće gotovo nemoguća sve dok fiskalna štednja ostaje dominantna melodija. To znači da će strukturne promjene prije morati doći iz korporativnog svijeta”, rekao je Carsten Brzeski, globalni šef makroekonomije nizozemske banke ING.

    Njemačka je u prošlosti prevladala mnogo veće izazove. Nakon razornog poraza u Drugom svjetskom ratu, zemlja se suočila s racioniranjem hrane, kontrolom cijena, kolapsom industrijske proizvodnje i smanjenjem radne snage nakon smrti miliona radno sposobnih muškaraca.

    Ipak, oporavak Zapadne Njemačke tokom 1950-ih i 1960-ih bio je toliko spektakularan da je postao poznat kao “Wirtschaftswunder”, ili ekonomsko čudo.

    Dobra vremena trajala su uglavnom bez prekida do 1990-ih kada je Njemačka postala poznata kao “bolesnik Evrope”, jer je njena privreda posrnula, a nezaposlenost skočila uglavnom zbog troškova ponovnog ujedinjenja nakon pada Berlinskog zida.

    Njemačka je odbacila taj nadimak, dijelom uvođenjem reformi tržišta rada, a njezin su izvoz i ekonomija procvjetali u desetljeću nakon globalne financijske krize 2008. – potaknuti jeftinim ruskim plinom i užarenim rastom u Kini.

    Zemlja je dugo bila jedna od vodećih svjetskih proizvodnih nacija, proizvodeći sve od automobila, perilica rublja i električnih alata do medicinskih uređaja i lijekova.

    Unatoč svim svojim borbama, Njemačka ostaje svjetski lider u mnogim industrijama. I dalje privlači tokove izravnih stranih ulaganja, uključujući proizvođače poluprovodnika, poput Intela i TSMC-a, koji proizvode čipove koji se koriste u električnim automobilima.

    Njemačka se takođe može pohvaliti hiljadama domaćih proizvođača, poznatih po svojoj stručnosti i inovativnosti.

    Među njima i hamburški Jungheinrich, koji proizvodi viličare i druga vozila i opremu za skladišta. Prošle godine, 70-godišnja kompanija postala je jedan od prvih proizvođača viličara u svijetu koji je ukinuo motore s unutarnjim izgaranjem, zahvaljujući svojoj pionirskoj upotrebi tehnologije litij-ionskih baterija.

    Na drugom kraju zemlje, u Augsburgu, zapadno od Münchena, MAN Energy Solutions prenamjenjuje kompresore, koji se obično koriste za transport nafte i plina, za velike projekte skupljanja ugljika i izgradnju najvećeg sistemaa toplinske pumpe na svijetu u gradu u Esbjergu u Danskoj. Kompanija već desetljećima proizvodi dizelske generatore, ali sada je u središte svojih planova rasta postavila tehnologije koje ne štite klimu.

    Poduzeća poput ovih, koja mogu pronaći nova tržišta i primjene za svoje znanje i iskustvo, mogu imati ključ za oživljavanje njemačkog gospodarstva koje je na izdisaju. Postoji još mnogo manjih kompanija koje se također transformiraju, uključujući one koje su prije opsluživale vrlo važne tradicionalne lance opskrbe za proizvodnju automobila.

    “Prije sedam ili osam godina nitko nije ni razmišljao o proizvodnji baterijskih ćelija”, rekao je Karl Haeusgen, predsjednik Njemačke udruge proizvođača strojeva i opreme (VDMA), koja predstavlja uglavnom mala i srednja poduzeća koja čine njemački “Mittelstand”.

    “Danas imamo više od 100 kompanija članica u našem udruženju koje se fokusiraju na različite korake (tog) lanca vrijednosti.” Njemačka mora “raditi na puno stvari”, ali počinje s “pozicije snage, što je stvarno duboko”, rekao je za CNN.

    “Industrijska baza u Njemačkoj… prednosti koje imamo u mnogim inženjerskim i proizvodnim tehnologijama i dalje su vodeće i jedinstvene, a ja snažno vjerujem u sposobnost tvrtki da se prilagode promjenjivom globalnom okruženju.”​

  • Zaharova: Putinov intervju izazvao histeriju u Bijeloj kući i Stejt departmentu

    Zaharova: Putinov intervju izazvao histeriju u Bijeloj kući i Stejt departmentu

    Inntervju ruskog predsednika Vladimira Putina američkom novinaru Takeru Karslonu izazvao je histeriju u Bijeloj kući i u Stejt departmentu, izjavila je portparolka Ministarstva inostranih poslova Rusije Marija Zaharova.

    “Reakcija Amerikanaca toliko razotkriva lažljivost u njihovom pristupu da se u to teško može povjerovati. Evo pogledajte, tamo sada vlada histerija”, rekla je ona za list Izvestija.

    Zaharova je dodala i da Bijela kuća, Stejt departiment i svi mejnstrim mediji sada vrište jedni za drugima samo jedno – nemojte da gledajte i neka američki novinar ne radi intervju – dodala je ona.