Kategorija: Svijet

Američki predsjednik Donald Tramp izjavio je danas, 26.maja, da bi vodeći američki mediji, čak i u slučaju potpune predaje Irana, tvrdili da su Sjedinjene Američke Države zapravo doživjele poraz.

“Ako bi se Iran predao, priznao da je njihova mornarica nestala i završila na dnu mora, da njihovo ratno vazduhoplovstvo više ne postoji, i ako bi cijela njihova vojska izašla iz Teherana sa spuštenim oružjem i podignutim rukama, uz povike ‘Predajemo se’, dok mašu bijelim zastavama, a njihovo rukovodstvo potpisalo dokumenta o predaji i priznalo poraz pred moćnim i veličanstvenim SAD, ‘Njujork tajms’, ‘Kineski strit džornal’ (aluzija na „Vol strit džornal“), korumpirani i sada nebitni CNN i svi ostali mediji lažnih vijesti objavili bi da je Iran ostvario briljantnu pobjedu nad SAD”, napisao je Tramp na društvenoj mreži Truth Social.

Prema njegovim riječima, mediji koje je pomenuo “izgubili su put” i “potpuno poludjeli”.

Tramp je ranije izjavio da pregovori sa Iranom dobro napreduju i da će mirovni sporazum “ili biti veliki dogovor za sve, ili ga neće ni biti”.

Toplotni talas koji je zahvatio dio Evrope donio je u ponedjeljak najtopliji dan u maju u Velikoj Britaniji, kao i najtopliju majsku noć koja je ikada registrovana, upozorenja na toplotni talas u Francuskoj, u kojoj su zabilježeni i smrtni slučajevi zbog vrućine, kao i regulaciju rada na otvorenom u Italiji.

Prije jučerašnjeg dana, najtopliji majski dani ikada zabilježeni bili su 1922. i 1944. godine, kada su zabilježene temperature od 32,8 stepeni Celzijusa, ali taj rekord je u Velikoj Britaniji oboren na 13 lokacija, prenosi Skaj njuz.

U Kju Gardensu, čuvenom botaničkom parku koji se nalazi na jugozapadu Londona, juče je prvi put u maju izmjereno 34,8 stepeni Celzijusa.

U Francuskoj je prijavljeno sedam smrtnih slučajeva koji se povezuju sa toplotnim talasom, od kojih su se neki dogodili na sportskim terenima, prenosi televizija BFM.

U nedjelju je učesnik trke u Parizu preminuo tokom događaja, a deset drugih trkača je hospitalizovano u blizini francuske prestonice.

U blizini Liona, žena (28) je preminula od posljedica “hipertermije tijela zbog napora” dok je učestvovala u takmičenju u zatvorenom prostoru, koje kombinuje trčanje i fitnes događaje u klimatizovanoj dvorani.

Osam departmana u zapadnoj Francuskoj danas je pod narandžastim upozorenjem na toplotni talas, što je drugi najviši stepen upozorenja na skali od tri nivoa, a Ministarstvo sporta te zemlje je izdalo apel za “najveću budnost u sportskoj praksi”.

U Italiji, u regionu Lacio, u kojem se nalazi Rim, juče je donesen propis kojim se ograničavaju profesionalne aktivnosti “sa produženim izlaganjem suncu” između 12.30 i 16 sati.

Ovo pravilo, koje je važilo do 15. septembra, primijenjeno je prošle godine od 30. maja.

U izvještaju, koji su krajem aprila objavili Evropska služba za klimatske promjene Kopernikus i Svjetska meteorološka organizacija, navodi se da se od 1980-ih “Evropa zagrijava dvostruko brže od globalnog prosjeka” i da “toplotni talasi postaju sve češći i jači” na najmanje 95 odsto evropske teritorije.

Meteorolozi su saopštili da je posljednji fenomen toplotnog talasa prouzrokovao priliv toplog vazduha iz Sjeverne Afrike, koji je zarobljen pod visokim pritiskom jakog anticiklona.

I Rusiju je, objavila je agencija TASS, u maju zahvatio toplotni talas – 20. maja Moskva je oborila svoj temperaturni rekord drugi dan zaredom: termometri na meteorološkoj stanici pokazali su 30 stepeni iznad nule, nadmašivši rekord iz 1897. godine kada je bilo 29,7 stepeni. Prema podacima Ruskog hidrometeorološkog centra, prosječna mjesečna temperatura za Moskvu u maju je 13,6 stepeni Celzijusa.

Na sjeveru Italije, u pokrajini Lombardiji, podignuta je zdravstvena uzbuna zbog dva sumnjiva slučaja ebole u pokrajini Komo.

Riječ je o ženi i muškarcu koji su se prije nešto više od jednog dana vratili iz Ugande, gdje su oko tri mjeseca boravili kao humanitarni radnici.

Oboje su razvili simptome koji odgovaraju virusu ebole te su hitno prebačeni u specijaliziranu bolnicu „Sako“ u Milanu, gdje se čekaju rezultati testiranja.

Pacijenti, žena iz Lurate Kačivija i muškarac iz Bulgarograsa, imaju visoku temperaturu, mučninu, povraćanje i crijevne tegobe. Smješteni su u bolnicu „Sako“, ustanovu specijaliziranu za upravljanje visokorizičnim zaraznim bolestima, gdje se provode testovi prema nacionalnim i međunarodnim protokolima.

Regionalni ministar za socijalnu skrb Lombardije, Gvido Bertolaso, potvrdio je da su aktivirani hitni postupci, no istaknuo je da službene potvrde o prisutnosti virusa još nema.

“Još uvijek nema sigurnosti da je ovo ebola”, izjavio je Bertolaso na konferenciji za medije, dodavši kako se nadaju da će rezultati dijagnostičkih testova biti negativni.

Liječnici sumnjaju na malariju

Prema riječima regionalnog ministra, dvoje pacijenata dolazi iz područja Ugande u blizini granica s Demokratskom Republikom Kongo i Ruandom, regija koje se trenutno prate zbog porasta broja slučajeva ebole. Liječnici ipak smatraju da je vjerovatnija dijagnoza malarije, a u slučaju tridesetogodišnje žene moguće i cerebralne malarije, zbog čega bi mogla biti primljena na odjel intenzivne njege.

Žena je navodno razvila teže simptome, uključujući vrlo visoku temperaturu i blage neurološke probleme. Klinička slika je blaža kod tridesetjednogodišnjeg muškarca, koji ima temperaturu oko 38°C i probavne smetnje. Zbog područja iz kojeg su doputovali, zdravstvene vlasti su odmah aktivirale protokole za nadzor sumnjivih slučajeva ebole, a ostalih pet članova njihovih porodica pod zdravstvenim je nadzorom.

Ministarstvo: Rizik je nizak

Italijansko ministarstvo zdravstva u službenom je saopštenju naglasilo da rizik od ebole u Italiji ostaje vrlo nizak te su potvrdili da je nacionalni sistem za pripravnost i odgovor na zarazne bolesti u potpunosti operativan. Kontinuirano se prati situacija u uskoj saradnji s regionalnim vlastima Lombardije, Visokim institutom za zdravstvo te bolnicama „Sako“ u Milanu i „Spalancani“ u Rimu.

Bertolaso je kritikovao preuranjeno širenje informacija o slučaju, naglasivši da su pokrenuti postupci bili tek mjere opreza, dok je gradonačelnica Lurate Kačivija, Serena Arigi, obavijestila stanovnike da su aktivirani svi potrebni zdravstveni protokoli, prenosi Dnevnik.hr.

Premijer Izraela Benjamin Netanijahu izjavio je da je naložio izraelskim odbrambenim snagama da intenziviraju napade, odnosno “još jače pritisnu gas” u operacijama protiv libanskog militantnog pokreta Hezbolaha.

Netanijahu je u video-obraćanju kasno u ponedjeljak naveo da je Izrael u ratu sa Hezbolahom i da su izraelske snage posljednjih nedjelja eliminisale više od 600 pripadnika te grupe, prenosi Tajms of Izrael.

– Mi smo u ratu sa Hezbolahom. Samo u posljednjim nedjeljama naši hrabri borci eliminisali su više od 600 terorista – rekao je Netanijahu.

On je dodao da izraelske snage neće obustaviti operacije, već će ih dodatno intenzivirati.

– Ne skidamo nogu sa gasa. Naprotiv, naložio sam da se pritisne pedala još jače – poručio je izraelski premijer.

Netanijahu je naveo da Hezbolah izvodi napade dronovima, uključujući i sajber-aktivirane bespilotne letjelice, ali da Izrael ima specijalne timove koji rade na neutralisanju te pretnje.

– Napadaćemo ih. Oni nas napadaju dronovima i sajber-dronovima, ali mi ćemo to riješiti. Ono što je sada potrebno jeste da pojačamo udare i povećamo silu. Udarićemo odlučno – rekao je Netanijahu.

Centralna komanda američke vojske (CENTCOM) saopštila je danas da su američke snage izvele “napade samoodbrane”, koji su bili usmjereni na mjesta za lansiranje raketa na jugu Irana i na čamce oko Ormuskog moreuza.

– Američke snage su danas izvele napade u samoodbrani na jugu Irana kako bi zaštitile naše trupe od prijetnji koje predstavljaju iranske snage – rekao je portparol CENTCOM -a Timoti Hokins za CNN u saopštenju, kao odgovor na pitanje da prokomentariše eksplozije koje su se dogodile oko Ormuskog moreuza.

On je kazao da su među metama američke vojske bila “mjesta za lansiranje raketa i iranski čamci koji su pokušavali da postave mine”.

– Centralna komanda Sjedinjenih Američkih Država nastavlja da brani naše snage, koristeći uzdržanost tokom tekućeg primirja – dodao je Hokins.

I ranije tokom primirja razmjenjivali vatru

Američke i iranske snage su i ranije tokom primirja, koje je stupilo na snagu 8. aprila, razmjenjivale vatru.

Početkom maja, američke snage su gađale iranske vojne objekte za koje su naveli da su odgovorni za pokretanje niza “ničim izazvanih” napada raketama, dronovima i malim čamcima na američke ratne brodove koji su prolazili kroz moreuz.

Američki predsjednik Donald Tramp je ranije ovlastio američke snage da odgovore na iranske provokacije oko Ormuskog moreuza, koji je ključni plovni put za transport oko petine nafte i tečnog prirodnog gasa na međunarodnom nivou.

Izraelski premijer Benjamin Netanjahu kasno večeras je prevezen u bolnicu „Hadasa Ein Kerem“, saopšteno je zvanično iz njegovog kabineta.

Saopštenje je uslijedilo nakon što su izraelski mediji alarmirali javnost i izvjestili o njegovom hitnom prebacivanju u bolnicu. Iz kabineta tvrde da je razlog hospitalizacije stomatološki tretman.

Međutim, zdravstveno stanje 76-godišnjeg izraelskog lidera već duže vrijeme je pod lupom javnosti i izaziva brojne kontroverze.

Zdravlje Benjamina Netanjahua postalo je centralna tema u Izraelu prošlog mjeseca, kada je Netanjahu priznao da je nedavno uspješno liječen od raka prostate. Detalje o ovoj teškoj bolesti Netanjahu je svjesno prećutao javnosti.

Premijer je tvrdio da bi Iran iskoristio informacije o njegovom narušenom zdravlju za širenje propagande protiv Izraela u jeku aktuelnog rata.

Rusija je otvorena za konstruktivnu saradnju sa svima koji poštuju principe uzajamnog poštovanja, navodi se u čestitki predsednika Ruske Federacije Vladimira Putina, upućenoj učesnicima, organizatorima i gostima 29. Međunarodnog ekonomskog foruma u ​​Sankt Peterburgu.

Ruski predsjednik je napomenuo da će forum po tradiciji okupiti vodeće političare i predstavnike poslovnih krugova, naučnike i javne ličnosti, kako bi razmatrali aktuelna pitanja ruske i svetske politike i ekonomije.

– Tema ovogodišnjeg susreta, “Pragmatični dijalog – put ka stabilnoj budućnosti”, odražava fundamentalne zahteve savremene etape razvoja. Danas, kada se međunarodni odnosi i ekonomske veze suočavaju sa izazovima bez presedana, fragmentacijom i prekidom logističkih i tehnoloških lanaca, upravo su pragmatizam i ravnopravni dijalog posebno aktuelni i traženi – navodi se u telegramu, objavljenom na veb-sajtu Kremlja, piše RT Balkan

Putin je istakao da je Rusija bila i ostaje “neodvojivi deo globalnog ekonomskog sistema”.

– Otvoreni smo za konstruktivnu saradnju sa svim partnerima koji dele principe uzajamnog poštovanja i spremni su da grade iskrene i dugoročne odnose. Zajedno sa kolegama nastavljamo aktivan rad u multilateralnim organizacijama – Ujedinjenim nacijama i njenim strukturama, EAES, ZND, BRIKS, Šangajskoj organizaciji za saradnju i ODKB, čije predsedavanje u 2026. godini preuzima Rusija – podvukao je.

Ruski predsjednik je izrazio uvjerenje da će tradicionalno sadržajne diskusije, usmjerene na rezultate, doprinijeti formulisanju novih efikasnih rešenja u svim oblastima ekonomskog i društvenog života. Ovo uključuje energetiku, digitalizaciju, prehrambenu bezbednost i razvoj ljudskog kapitala, jačanje finansijskog i trgovinskog suvereniteta.

Osim toga, šef ruske države je uvjeren da će diskusije na forumu biti usmjerene na dobrobit država i naroda, kao i da će doprinijeti međunarodnoj saradnji, bezbjednosti i stabilnosti.

Međunarodni ekonomski forum u Sankt Peterburgu će se ove godine održati od 3. do 6. juna.

U Francuskoj je u 18 departmana proglašen žuti meteoalarm zbog toplotnog talasa, a isto upozorenje od danas se uvodi i u Parizu i njegovim predgrađima, dok britanska meteorološka služba upozorava da bi tamošnji toplotni talas danas mogao da obori čak tri rekorda.

Meteo Frans je saopštio da je ovu godinu obilježio rani dolazak izuzetno toplog vremena, sa jutarnjim temperaturama između 14 i 20 stepeni Celzijusa do temperatura od 32 do 35 stepeni Celzijusa u popodnevnim satima, prenosi “Figaro”.

– Maksimalne temperature ostaju veoma visoke za ovo doba godine, a toplotni talas se proteže još sjevernije, sa temperaturama koje prelaze 30 stepeni Celzijusa u skoro svim dijelovima Francuske, osim duž Lamanša i na mediteranskim plažama – navodi se na veb sajtu Meteo Fransa.

Britanski mediji su u međuvremenu preneli upozorenje svoje meteorološke službe u kojem se navodi da bi toplotni talas danas mogao da obori tri rekorda.

– Pripremite se za današnju vrućinu. Nakon što su juče temperature dostigle 32,3 stepena Celzijusa, danas bismo mogli da osjetimo najveću temperaturu iakada u danu Nacionalnog praznika proljeća. Pratite najnovije informacije – navodi se na sajtu britanske meteo službe.

Sjedinjene Američke Države i Iran nalaze se nadomak novog sporazuma koji bi mogao okončati višemjesečnu krizu na Bliskom istoku, omogućiti ponovno otvaranje Ormuskog moreuza i dovesti do smanjenja iranskih nuklearnih kapaciteta.

Američki predsjednik Donald Tramp izjavio je da pregovori teku “uredno i konstruktivno”, ali je naglasio da predstavnicima SAD-a nije naredio da žure s potpisivanjem konačnog dogovora.

Prema navodima američkih i regionalnih zvaničnika, Iran bi u okviru sporazuma pristao da se odrekne zaliha visoko obogaćenog uranijuma, što je jedan od ključnih zahtjeva Vašingtona.

Uranijum i sankcije ključ pregovora

Dogovor, koji još nije zvanično potpisan, predviđa 60-dnevni period tokom kojeg bi Iran morao da smanji ili prebaci svoje zalihe uranijuma obogaćenog do 60 odsto čistoće, što je veoma blizu nivoa potrebnog za proizvodnju nuklearnog oružja.

Međunarodna agencija za atomsku energiju ranije je saopštila da Iran trenutno posjeduje više od 440 kilograma takvog materijala.

Prema informacijama iz pregovora, dio uranijuma mogao bi biti razrijeđen, dok bi ostatak bio prebačen u treću zemlju, a Rusija je već izrazila spremnost da ga preuzme.

Američki zvaničnici poručuju da bez potpunog sprovođenja tog dijela sporazuma neće biti ukidanja sankcija Iranu.

Otvaranje Ormuskog moreuza moglo bi stabilizovati tržište

Jedna od najvažnijih tačaka sporazuma odnosi se na postepeno ponovno otvaranje Hormuškog moreuza, kroz koji prolazi veliki dio svjetskog izvoza nafte i gasa.

Moreuz je praktično zatvoren nakon američko-izraelskih napada na Iran krajem februara, što je izazvalo ozbiljan poremećaj na globalnom energetskom tržištu i nagli rast cijena energenata.

Stručnjaci procjenjuju da bi potpuna stabilizacija brodskog saobraćaja i cijena mogla trajati sedmicama ili mjesecima nakon otvaranja plovnog puta.

Vašington bi, prema nacrtu sporazuma, postepeno ukinuo blokadu iranskih luka i omogućio Iranu ograničen izvoz nafte kroz posebna izuzeća od sankcija.

Izrael i Liban ostaju velika bezbjednosna briga

Predloženi sporazum uključuje i prekid sukoba između Izraela i Hezbolaha u Libanu, koji traje od početka iransko-izraelske eskalacije, navodi “KoreaHerald”. Iako je primirje formalno na snazi od aprila, povremeni sukobi i dalje traju, posebno na jugu Libana.

Izraelski premijer Benjamin Netanjahu poručio je da svaki konačni sporazum mora potpuno ukloniti “nuklearnu prijetnju iz Irana”, dok SAD insistiraju da Izrael zadrži pravo na samoodbranu.

Prema podacima libanskog Ministarstva zdravlja, u dosadašnjim sukobima poginulo je više od 3.000 ljudi, dok su stradali i izraelski vojnici i civili s obje strane granice.