VRBAS Media

Kategorija: Svijet

  • Evropski pesimizam u porastu, EU više ne vjeruje u sopstvenu snagu

    Evropski pesimizam u porastu, EU više ne vjeruje u sopstvenu snagu

    Sudeći po raspoloženjima u Evropskoj uniji, njeni građani se uglavnom sa zabrinutošću odnose prema ulasku u epohu koju zapadni autori sve češće nazivaju “postzapadnim svjetskim poretkom”, napisao je na Telegramu ruski senator Aleksej Puškov.

    Kako navodi, podaci iz istraživanja javnog mnjenja pokazuju da su Evropljani među najvećim pesimistima u svijetu, što je u oštrom kontrastu sa raspoloženjima s kraja 20. i početka 21. vijeka, kada je Evropa sebe doživljavala kao kontinent u usponu.

    Većina Evropljana, ističu zapadni komentatori ovih istraživanja, “sumnja da će budućnost donijeti išta dobro za njihove zemlje, za svijet u cjelini i lično za njih”.

    “Takođe, veći dio Evropljana, 46 odsto naspram 39 odsto, ne smatra da Evropska unija predstavlja centar moći sposoban da ravnopravno djeluje u odnosu na globalne centre snage, kao što su Sjedinjene Države i Kina”, naglasio je Puškov.

    Svako novorođenče u Americi dobija 1.000 dolara

    Napomenuo je da su se sumnje u to među Evropljanima pojačale tokom posljednjih 12 mjeseci.

    “Smatram da je jedan od razloga rasta skepticizma među Evropljanima transatlantski razdor i sve izraženiji osjećaj da Evropa više ne može u potpunosti da se oslanja na Sjedinjene Države i savez sa njima”, poručio je ruski senator.

    Međutim, kako je istakao, uprkos naporima evropskih lidera, koji su tokom protekle godine nastojali da stvore utisak da zapadni savez ostaje čvrst, a da su nesuglasice sa SAD na čemu sa liderom Donaldom Trampom isključivo taktičke prirode, evropsko javno mnjenje odražava daleko realniju sliku.

    “Riječ je o ozbiljnom razmimoilaženju Evrope i Sjedinjenih Država po nizu krupnih pitanja – od politike prema Rusiji i Ukrajini, pa sve do Grenlanda. Američke pretenzije na Grenland i način na koji su se SAD odnosile prema Danskoj nanijeli su posebno snažan udarac percepciji Sjedinjenih Država u Evropskoj uniji. Istovremeno rastu i sumnje da bi SAD u slučaju vojnog sukoba zaista vojnim sredstvima branile Evropu, što se od osnivanja NATO-a smatralo nespornim. Danas, međutim, Evropljani tu pretpostavku dovode u pitanje”, podvukao je Puškov.

    Posebno bolno za evropsku javnu svijest pokazale su se visoke stope političkih promjena, naglasio je ruski senator, dodavši da su još 2022. godine raspoloženja u Evropskoj uniji bila znatno drugačija.

    “Istraživanja, čini se, ukazuju na početak prelaza evropske javne svesti ka spoznaji da bi se u novom ‘postzapadnom svijetu’ Evropa mogla naći u stanju strateške usamljenosti. To je neobično stanje i za evropske vladajuće elite i za stanovništvo zemalja EU, a ono dodatno podstiče jačanje političkog pesimizma u Evropi”, zaključio je Puškov.

    Puškov: Inicijativa Italije o dijalogu sa Rusijom otvara nova pitanja

    On je ranije ukazao na to da prema posljednjem istraživanju Evropskog savjeta za međunarodne odnose, sprovedenom u novembru 2025. godine u 11 zemalja – Velikoj Britaniji i deset država Evropske unije – najveći pesimizam u pogledu budućnosti sopstvene zemlje iskazuju stanovnici Velike Britanije (66 odsto pesimistično nastrojenih i svega 9 odsto optimističnih) i Evropske unije, gdje je 49 odsto ispitanika pesimistično, a samo 18 odsto optimistično nastrojeno.

    U okviru Evropske unije istraživanje je sprovedeno u Njemačkoj, Francuskoj, Italiji, Španiji, Poljskoj, Mađarskoj, Bugarskoj, Portugaliji, Danskoj i Estoniji.

    Poređenja radi, u Indiji i Kini, koje zauzimaju prva dva mjesta u svijetu po nivou optimizma, taj procenat iznosi 73, odnosno 72 odsto.

    “Prema rezultatima istraživanja, Rusija se takođe nalazi među četiri zemlje svijeta sa najvišim nivoom optimizma”, primetio je Puškov.

  • Federalni agenti suspendovani zbog ubistva Aleksa Pretija

    Federalni agenti suspendovani zbog ubistva Aleksa Pretija

    Federalni agenti američke Uprave carina i zaštite granica (CBP), koji su učestvovali u smrtonosnoj pucnjavi u kojoj je ubijen 37-godišnji medicinski tehničar Aleks Džefri Preti, privremeno su udaljeni s dužnosti.

    Dok zvaničnici Ministarstva domovinske bezbjednosti (DHS) ovaj potez opisuju kao standardni protokol, kontradiktornosti u izvještajima i postupanje s dokazima bacaju ozbiljnu sjenku na transparentnost cijelog procesa.

    Razmimoilaženje zvaničnih verzija

    Iako je prvobitna verzija događaja sugerisala da je pucao samo jedan agent u samoodbrani jer mu se Preti približio s oružjem, preliminarni izvještaj dostavljen Kongresu, u koji je uvid imao CBS News, otkriva potpuno drugačiju sliku. Utvrđeno je da su na Pretija pucala dvojica agenata iz službenih pištolja marke Glock.

    Ono što dodatno uznemirava javnost jeste podatak iz izvještaja u kojem se ne navodi da je Preti uopšte pokušao da izvuče ili upotrijebi vatreno oružje. Dok su visoki zvaničnici neposredno nakon incidenta tvrdili da je Preti pokušao da napadne ili ubije agente, te tvrdnje su izostale iz zvaničnog izvještaja Kancelarije za profesionalnu odgovornost.

    Hronologija incidenta i sporna upotreba sile

    Rekonstrukcija događaja ukazuje na to da je sukob počeo zbog banalnog razloga – agent je naredio dvijema ženama koje su zviždale da se sklone s ceste. Nakon fizičkog odgurivanja i upotrebe suzavca, došlo je do naguravanja s Prettijem. Pet sekundi nakon što je jedan od agenata povikao da žrtva ima pištolj, odjeknuli su smrtonosni hici.

    Lokalne vlasti u Mineapolisu potvrdile su da je Preti imao urednu dozvolu za posjedovanje i nošenje oružja, što dodatno problematizuje odluku agenata da upotrijebe smrtonosnu silu bez jasne indikacije neposredne prijetnje.

    Kontaminacija dokaza i institucionalni sukob

    Poseban razlog za zabrinutost i potencijalne dugoročne posljedice po povjerenje javnosti u CBP predstavlja način na koji se postupalo s dokazima. Agenti su, suprotno uobičajenim forenzičkim pravilima, sami uklonili Prettijevo oružje s mjesta događaja i odložili ga u službeno vozilo bez preciznog dokumentovanja. Zbog nedostatka jasnog traga o postupanju s dokazima, integritet cijele istrage doveden je u pitanje.

    Tužiteljka okruga Henepin, Meri Morijarti, oštro je kritikovala nedostatak saradnje saveznih zvaničnika.

    “Ako počinite ubistvo u Minesoti, mi imamo nadležnost da to ispitamo”, poručila je Morijartijeva, naglasivši da njena kancelarija aktivno razmatra podizanje optužnica.

    Dugoročne posljedice po CBP

    Ovaj incident prijeti da postane simbol duboke krize povjerenja u federalne institucije. Netransparentno izvještavanje, u kombinaciji s kršenjem protokola o čuvanju mjesta zločina, moglo bi trajno narušiti reputaciju CBP-a i nametnuti strožu civilnu kontrolu nad radom federalnih agenata. Dok se sprovode paralelne interne i eksterne istrage, javnost očekuje odgovor na ključno pitanje: da li je smrt medicinskog tehničara bila tragična greška ili rezultat sistemske neodgovornosti agenata koji bi trebali da sprovode zakon.

  • Maslenikov: Rusija i NATO imaju samo kanal za komunikaciju u vanrednim situacijama

    Maslenikov: Rusija i NATO imaju samo kanal za komunikaciju u vanrednim situacijama

    Sjevernoatlantska alijansa prekinula je sve kontakte sa Rusijom, ostavljajući Moskvi i NATO-u samo kanal za komunikaciju u vanrednim situacijama, rekao je direktor Departmana za evropske poslove ruskog Ministarstva spoljnih poslova Vladislav Maslenikov.

    “U 2022. godini, alijansa je prekinula svaki kontakt sa nama. Ostao je samo kanal za komunikaciju u hitnim slučajevima”, rekao je Maslenikov u intervjuu za TASS.

    Prema njegovim riječima, Sjevernoatlantski savez je na sopstvenu inicijativu, praktično zamrznuo dijalog sa Rusijom 2014. godine, prenosi Tanjug.

    “Mogli smo da razgovaramo o određenim pitanjima, ali je NATO uporno sve svodio na ukrajinski problem. Naše inicijative za deeskalaciju vojnih tenzija u Evropi NATO nije prihvatio”, naveo je ruski diplomata.

    On je dodao i da je Moskva pokušala da započne “ozbiljnu diskusiju o međusobnim bezbjednosnim garancijama”.

    “Predložili smo nacrt takvih sporazuma Sjevernoatlantskom bloku u decembru 2021. godine, to takođe nije naišlo na pozitivan odgovor u sedištu NATO”, naveo je Maslenikov.

  • Zelenskom stigao ultimatum

    Zelenskom stigao ultimatum

    Ukrajinski predsednik Volodimir Zelenski moraće da doputuje u Moskvu ukoliko želi direktan sastanak sa ruskim predsednikom Vladimirom Putinom, poručio je Kremlj, u trenutku kada se intenziviraju novi diplomatski pokušaji da se rat u Ukrajini privede kraju.

    Ukrajinski predsednik Volodimir Zelenski moraće da otputuje u Moskvu ukoliko želi da održi direktan sastanak sa ruskim predsednikom Vladimirom Putinom, izjavio je u sredu pomoćnik Kremlja Jurij Ušakov, prenosi Kijev Independent.

    Ušakov je naglasio da Rusija nije protiv direktnih kontakata, ali da se oni moraju odvijati pod jasno definisanim uslovima.

    “Nikada nismo odbijali takve kontakte, pa ih ne odbijamo ni sada”, rekao je Ušakov, dodajući da je Moskva spremna da Zelenskom garantuje bezbednost i obezbedi sve neophodne uslove ukoliko dođe u Rusiju.

    Zelenski spreman za razgovor o teritoriji i nuklearki

    Izjava Kremlja usledila je nakon što je zamenik ukrajinskog ministra spoljnih poslova Andrij Sibiha rekao da je Zelenski spreman da se sastane sa Putinom kako bi razgovarali o dva ključna pitanja mirovnog procesa:

    teritorijalnom rešenju

    budućnosti nuklearne elektrane Zaporožje, koja se nalazi pod ruskom okupacijom

    Novi diplomatski pritisak i uloga Trampa

    Ova razmena poruka dolazi u trenutku kada su Ukrajina, Rusija i Sjedinjene Američke Države ponovo diplomatski aktivne, delom i zbog angažmana američkog predsednika Donalda Trampa, koji insistira na okončanju rata.

    Očekuje se da bi novi krug pregovora mogao da bude održan 1. februara.

    Visoki američki zvaničnik upoznat sa situacijom ranije je izjavio da direktan sastanak Zelenskog i Putina, potencijalno i uz Trampovo učešće, nije nerealan.

    “Mislim da nismo tako daleko od toga”, rekao je zvaničnik novinarima.

    Propali pokušaji i međusobna odbijanja

    I pored ranijih pokušaja Kijeva i Vašingtona da organizuju direktne razgovore, Moskva je u više navrata izbegavala susret.

    Zelenski je tokom 2025. godine pozvao Putina na razgovore u Istanbul, 16. maja, predlažući trilateralni format sa Trampom. Putin je tada odbio da dođe i poslao delegaciju nižeg ranga, na čijem čelu je bio njegov pomoćnik Vladimir Medinski.

    Nakon sastanka sa Putinom na Aljasci, Tramp je izjavio da radi na organizovanju susreta ruskog i ukrajinskog predsednika, ali je Kremlj kasnije demantovao da je bilo kakav dogovor postignut.

    Tramp je potom izjavio da Putin izbegava sastanak jer “ne voli Zelenskog”.

    Ko koga zove na svoj teren

    U jesen 2025. godine, Putin je prvi put pozvao Zelenskog da dođe u Moskvu, ali je ukrajinski predsednik tu ponudu odbio, poručivši da bi Putin, ukoliko želi razgovore, trebalo da dođe u Kijev.

    Zelenski i Putin poslednji put su se lično sastali u decembru 2019. godine u Parizu, tokom razgovora u Normandijskom formatu, uz posredovanje Francuske i Nemačke.

    Direktnih razgovora između dvojice lidera nije bilo od februara 2022. godine, kada je Rusija pokrenula potpunu invaziju na Ukrajinu.

  • Evropska unija pronašla rješenje za prevoznike?

    Evropska unija pronašla rješenje za prevoznike?

    Evropska unija bi trebalo sutra da predstavi novu strategiju vizne politike koja bi mogla da riješi pitanje vozača teretnih vozila iz trećih zemalja koji ulaze u prostor Šengena, saznaje Tanjug.

    Očekuje se da bi vozači iz regiona mogli da budu izuzeti od pravila 90/180 dana boravka u Šengen zoni, a jedno od rješenja bi moglo da bude uvođenje posebne vize za njih.

    Prevoznici iz Srbije, Bosne i Hercegovine, Crne Gore i Sjeverne Makedonije već treći dan blokiraju teretni saobraćaj na prelazima sa zemljama Šengena.

    Prevoznici iz Srbije blokiraju teretne prelaze Batrovci, Šid, Neštin, Bačka Palanka, Bogojevo, Bezdan, Bački Breg, Kelebija, Horgoš, Srpska Crnja, Vatin, Đerdap, Gradina, Preševo, Kaluđerovo, Vrška Čuka, Strezimirovci, Končulj, Brnjak, Jarinje i Merdare, kao i alternativne prelaze sa Bugarskom Mokranje i Ribarci.

    Blokade su počele u ponedjeljak, 26. januara u podne.

    Prevoznici protestuju zbog novog sistema za ulazak i izlazak iz Evropske unije, koji prema njihovim navodima ograničava boravak vozača na području Šengena kao i zbog neodgovarajuće reakcije evropskih institucija.

    Njihov glavni zahtjev je da se pronađe rješenje za boravak vozača u Šengen zoni, odnosno da se ne evidentiraju dani boravka ili da im se izdaju posebne vrste viza koje ne bi bile ograničene brojem dana.

    Poručili su da će prelaze blokirati sve dok se ne nađe rješenje za ograničavanje boravka profesionalnih vozača na teritoriji Šengena.

  • Rubio: Razgovori SAD sa Danskom i Grenlandom počinju danas

    Rubio: Razgovori SAD sa Danskom i Grenlandom počinju danas

    Američki državni sekretar Marko Rubio izjavio je da tehnički razgovori Sjedinjenih Američkih Država sa Danskom i Grenlandom u vezi sa interesovanjem predsjednika SAD Donalda Trampa za to dansko područje počinju danas, navodeći da je uspostavljen “profesionalan proces” koji bi trebalo da dovede do “dobrog ishoda za sve”.

    On je pred Odborom za spoljne poslove američkog Senata naveo da su, dok se obraćao senatorima, u toku ili u pripremi sastanci na tehničkom nivou sa partnerima iz Grenlanda i Danske, ocjenjujući da će proces biti redovan, profesionalan i vođen bez pretjerane medijske pažnje.

    – Želimo da to radimo bez pretvaranja svakog razgovora u medijski spektakl, jer to ostavlja više prostora za fleksibilnost i pozitivan ishod na obe strane – rekao je Rubio, prenosi CBS Njuz.

    Rubio je ponovio da vjeruje da će razgovori rezultirati pozitivnim rješenjem i dodao da očekuje slične poruke i od evropskih partnera u skorije vrijeme.

    Rubio je rekao da je interes predsjednika SAD za Grenland “jasan” i da predstavlja pitanje nacionalne bezbjednosti, navodi CBS Njuz.

    Zakonodavci iz obe političke stranke izrazili su zabrinutost zbog, kako su naveli, pojačane retorike predsjednika Trampa o preuzimanju Grenlanda, uključujući i pominjanje vojne sile.

    Rubio je, međutim, naglasio da je Tramp “vrlo jasno stavio do znanja da Sjedinjene Države neće koristiti silu niti vojnu silu u Grenlandu”.

    – Trenutno smo u dobroj poziciji – rekao je Rubio, dodajući da dalji razgovori počinju već danas.

    Tokom saslušanja, Rubio je priznao da je Tramp tokom govora na Svjetskom ekonomskom forumu u Davosu greškom više puta pomenuo Island umjesto Grenlanda, navodeći da je riječ o lapsusu.

    – Mislio je na Grenland. Svi smo upoznati sa tim da predsjednici ponekad naprave verbalne greške – rekao je Rubio.

  • Kremlj: Odbacivanjem ruskog gasa Evropa osuđuje sebe na “skupu” zavisnost od SAD

    Kremlj: Odbacivanjem ruskog gasa Evropa osuđuje sebe na “skupu” zavisnost od SAD

    Evropa, planirajući zabranu uvoza ruskog gasa počev od 2027. godine, osuđuje sebe na zavisnost od malog broja energetskih izvora, pre svega od Sjedinjenih Država, koji prodaju gas po visokim cenama, izjavio je Dmitrij Peskov, portparol ruskog predsednika.

    – To je njihov problem. Oduvijek su govorili o diverzifikaciji sopstvenog snabdijevanja gasom, a sada efikasno ograničavaju svoju diverzifikaciju. Odbacuju najkonkurentniji ruski gas iz cjevovoda ili tečni prirodni gas, koji učestvuje na konkurentnom globalnom tržištu u snabdijevanju energentima – istakao je Peskov, komentarišući planove Evrope da prestane da kupuje ruski gas počev od 2027. godine.

    Sjedinjene Države, primjetio je, “prodaju gas po visokim cijenama”.

    Odbacivanjem ruskog gasa, Evropljani osuđuju sebe na zavisnost prije svega od Vašingtona, zaključio je Peskov.

    Savjet Evropske unije usvojio je u ponedeljak potpunu zabranu uvoza ruskog prirodnog tečnog gasa od 1. januara 2027. godine i gasa preko gasovoda od 30. septembra 2027. godine.

    Belgijski premijer Bart de Vever izjavio je na forumu u Davosu da je zahtjev američkog predsjednika Donalda Trampa za Grenlandom pokrenuo pitanja o dostojanstvu Evrope, koja je spremna da bude “zadovoljni vazal” SAD, a ne “srećni rob”. On je napomenuo da su do sada Evropljani bili “popustljivi” prema Vašingtonu i pokušavali da udovolje predsjedniku u Bijeloj kući, posebno kroz carine, kako bi obezbijedili njegovu podršku u sukobu protiv Rusije u Ukrajini.

    U Moskvi su više puta saopštavali da je Zapad napravio ozbiljnu grešku, odustavši od kupovine energenata od Rusije: na taj način će pasti u još veću zavisnost zbog povećanih cijena, jer će se nabavke nastaviti, ali sada već preko posrednika.

  • Orban optužio Kijev za pritiske uoči izbora u Mađarskoj

    Orban optužio Kijev za pritiske uoči izbora u Mađarskoj

    Premijer Mađarske Viktor Orban izjavio je da su on i članovi njegove Vlade izloženi direktnim prijetnjama iz Ukrajine, ističući da se pritisci pojačavaju uoči parlamentarnih izbora u Mađarskoj zakazanih za 12. april.

    Orban je naveo da prijetnje ne dolaze prema državi, već lično prema njemu i članovima kabineta, dodajući da je i aktuelni dan započeo porukama iz Ukrajine. Prema njegovim riječima, takva situacija postaće dio svakodnevnog života do izbora, prenosi TASS.

    On je ocijenio da vlasti u Kijevu žele promjenu vlasti u Budimpešti jer aktuelna mađarska Vlada odbija da podrži članstvo Ukrajine u Evropskoj uniji i slanje finansijske pomoći ukrajinskim vlastima.

    Orban je poručio da nijedna prijetnja, bilo da dolazi od predsjednika, ministra spoljnih poslova ili ekstremističkih grupa, neće natjerati Mađarsku da odustane od zaštite nacionalnih interesa.

    U objavi na društvenoj mreži „Iks“ naveo je da su ukrajinske vlasti prešle crvenu liniju, naglašavajući da Mađarska neće slati novac Ukrajini, jer smatra da je taj novac potrebniji mađarskim porodicama.

    Mađarski premijer je istakao i da Budimpešta neće dozvoliti zabranu uvoza ruske nafte i gasa, navodeći da su ti energenti ključni za održavanje niskih troškova komunalija i dostupne energije za građane.

    On je dodao da Mađarska neće prihvatiti ubrzani ulazak Ukrajine u Evropsku uniju, jer bi to, kako je rekao, značilo i „uvoz rata“, te naglasio da se odluke o budućnosti Mađarske neće donositi ni u Kijevu ni u Briselu, već isključivo u Budimpešti.

    Na kraju je poručio da će o budućnosti zemlje odlučivati građani Mađarske, bez obzira na pritiske i prijetnje koje, prema njegovim riječima, ne prestaju.

  • Kalasova predložila da se NATO pretvori u evropsku organizaciju

    Kalasova predložila da se NATO pretvori u evropsku organizaciju

    Visoki predstavnik EU za spoljnu politiku i bezbjednost Kaja Kalas predložila je da se NATO pretvori u evropsku organizaciju, ocijenivši da su SAD usmjerile svoju pažnju ka Kini i Azijsko-pacifičkom regionu.

    – Sada, pošto SAD gledaju izvan Evrope, NATO mora da postane više evropski kako bi održao svoju snagu. Evropa mora da djeluje – rekla je Kalasova.

    Ona je pozvala na spajanje EU i Alijanse, istakavši da su 23 zemlje članice oba bloka, te da “nose specijalnu odgovornost” i da imaju “zajednički interes osiguravanja međusobne koherencije”, prenio je TASS.

    Kalasova je pozvala i na osiguravanje komplementarnosti EU i NATO-a, kao i na jačanje evropskih članica Alijanse i preusmjeravanje vojnih napora iz SAD u Evropu.

  • Sijarto: Ukrajina neće biti članica Evropske unije

    Sijarto: Ukrajina neće biti članica Evropske unije

    U rijetkom slučaju “dogovora” sa svojim ukrajinskim kolegom Andrejem Sibigom, mađarski ministar spoljnih poslova Peter Sijarto potvrdio je njegove reči da Mađarska neće dozvoliti Ukrajini da postane članica Evropske unije.

     

    Komentarišući Sibigin intervju neimenovanom ukrajinskom novinskom portalu, Sijarto je napisao na Fejsbuku: “Nema ništa novo za nas u činjenici da Andrej Sibiga nije naš prijatelj, on nas mrzi i napada nas.”

     

    “Međutim, u ministrovom intervjuu bila je jedna fraza sa kojom se potpuno slažemo: ‘”Mađarska je jedina prepreka članstvu Ukrajine u EU”. Ovo je veoma tačno”, napisao je visoki mađarski diplomata.

     

    Potvrdio je da sve dok je na vlasti aktuelna mađarska vlada, koju predvodi Viktor Orban, “Ukrajina neće biti članica Evropske unije, jer će Ukrajinci donijeti rat u EU”.

     

    Sijarto je dalje rekao da bi ishitreno prijem Ukrajine značio da će ovu zemlju finansirati evropski poreski obveznici, a evropska ekonomija će patiti.

     

    “Naši poljoprivrednici bi bankrotirali zbog svog niskokvalitetnog žita, a naša zemlja će postati tranzitno čvorište za ukrajinsku mafiju. Ali sve dok smo mi na vlasti, to se neće desiti”, dodao je ministar.

     

    Po njegovim riječima, Ukrajina trenutno pokušava da se meša u predstojeće parlamentarne izbore u Mađarskoj zbog toga, podržavajući opozicionu Tisu stranku. Zato bi, nastavio je Sijarto, izbori 12. aprila, zapravo, značili izbor između mira i rata, između interesa Mađarske ili Ukrajine.

     

    Mađarsko Ministarstvo spoljnih poslova pozvalo je ukrajinskog ambasadora u Budimpešti kako bi izrazilo protest zbog miješanja Ukrajine u izborni proces u Mađarskoj.