VRBAS Media

Kategorija: Svijet

  • AfD pred istorijskom pobjedom

    AfD pred istorijskom pobjedom

    Alternativa za Njemačku (AfD) blizu je pobjede u istočnonjemačkoj saveznoj pokrajini Saksoniji-Anhaltu. Ako na izborima 6. septembra osvoji većinu, biće to prvi put nakon Drugog svjetskog rata da krajnja desnica preuzme vlast u jednoj njemačkoj saveznoj pokrajini.

    „Najopasniji čovjek u zemlji“ vodi AfD do pobjede

    Prema anketi njemačkog Instituta za istraživanje javnog mnjenja „Infratest dimap“, AfD u Saksoniji-Anhaltu ima 41 odsto podrške, znatno više od konzervativne Hrišćansko-demokratske unije (CDU) kancelara Fridriha Merca, koja je na 24 odsto.

    AfD na izbore izlazi sa Ulrihom Zigmundom kao nosiocem liste i kandidatom za pokrajinskog premijera. „Špigl“ ga je nedavno na naslovnici opisao kao „najopasnijeg čovjeka Njemačke“.

    Njegova pobjeda značila bi prvi prodor AfD-a kroz politički „zaštitni zid“ koji ga od osnivanja 2013. godine drži izvan vlasti. Riječ je o neformalnom pravilu prema kojem druge velike njemačke stranke odbijaju koaliciju i političku saradnju sa AfD-om zbog njegovih krajnje desnih i ekstremističkih stavova.

    Nakon glasanja 6. septembra u Saksoniji-Anhaltu, 20. septembra na birališta izlaze birači u Meklenburgu-Zapadnoj Pomeraniji, gdje AfD, prema najnovijoj anketi, ima 36 odsto podrške, sedam procentnih poena više od vladajućeg SPD-a, te u Berlinu, gdje je trka neizvjesnija.

    I na saveznom nivou AfD trenutno vodi u anketama. Najnovija istraživanja daju mu oko 28 odsto podrške, dok je CDU/CSU na nešto više od 20 odsto.

    Već pobjeda na pokrajinskim izborima bila bi važan politički signal za cijelu Evropu, jer bi pokazala da AfD može preći iz opozicione u izvršnu vlast. Ako bi se taj trend nastavio i na saveznom nivou, posljedice bi bile znatno veće.

    Kriza legitimiteta etabliranih stranaka

    „Očito je da je riječ o ozbiljnom problemu u Njemačkoj, a to je kriza legitimiteta dosadašnjih etabliranih stranaka, prije svega CDU-a, CSU-a i SPD-a. Njemačke političke elite treba da se zapitaju u čemu su pogriješile. Razloge za porast popularnosti AfD-a treba tražiti u razočaranju velikog dijela birača politikama etabliranih stranaka“, za „Indeks“ govori Božo Kovačević, spoljnopolitički analitičar.

    Dodaje da AfD ima najčvršće uporište upravo u istočnoj Njemačkoj, gdje je antimigrantsko raspoloženje paradoksalno mnogo veće nego na zapadu, iako tamo živi manje imigranata.

    „Mogli bismo reći da je neuspješna integracija istočne i zapadne Njemačke jedan od uzroka gubitka legitimiteta političkih elita“, navodi.

    „Njemačka više nije država blagostanja“

    Ističe i da njemački model uspješne ekonomije više ne funkcioniše kao ranije.

    „Njemačka je decenijama funkcionisala kao industrijska velesila zahvaljujući kombinaciji jeftinih ruskih energenata, američkih bezbjednosnih garancija koje su joj omogućavale da manje ulaže u odbranu, te plasmana njemačkih industrijskih proizvoda izvan Evrope, prije svega u Kinu.

    Danas više nema jeftinih ruskih energenata, Amerika više ne daje iste bezbjednosne garancije, a Kina je od tržišta za njemačke industrijske proizvode postala konkurent. Sve to ima posljedice na funkcionisanje sistema države blagostanja. Tu se javlja i ozbiljan problem: dok političke elite izlaz vide u jačanju odbrane i pripremama za mogući rat, građani se opravdano boje rata“, navodi.

    Vajdel najavljuje izlazak iz evrozone i napuštanje Šengena

    AfD već najavljuje poteze koji bi imali posljedice daleko izvan Njemačke. Kopredsjednica stranke Alis Vajdel juče je za ZDF poručila da bi, dođe li AfD na saveznu vlast, Njemačka trebalo da napusti evrozonu.

    „Njemačkoj je prije uvođenja evra bilo znatno bolje“, rekla je Vajdel, tvrdeći da je zajednička evropska valuta oslabila njemačku privredu i smanjila bogatstvo domaćinstava.

    Govoreći o migracijama, Vajdel je najavila zatvaranje njemačkih granica i izlazak iz šengenskog prostora. Založila se i za veći broj deportacija i manje dodjeljivanja državljanstva.

    Sve to nije lako sprovesti

    AfD već godinama zagovara referendum o članstvu Njemačke u Evropskoj uniji, takozvani Degzit (Dexit), po uzoru na Bregzit (Brexit), o čemu je Alis Vajdel govorila još 2024. godine.

    Stvarni izlazak Njemačke iz EU ne bi bio jednostavan jer je članstvo utemeljeno u njemačkom Ustavu, a za njegovu izmjenu potrebna je dvotrećinska većina u Bundestagu i Bundesratu, što bi za AfD predstavljalo veoma visok politički prag.

    I sam AfD je posljednjih godina svoju retoriku postavio nešto opreznije. Alis Vajdel je još 2024. rekla da bi AfD najprije pokušao iz temelja da promijeni EU i vrati više ovlašćenja državama članicama, a da bi referendum o izlasku bio svojevrsni plan B.

    Ni za evro ne postoji jednostavan politički ili pravni put. Njemačka je dio evrozone, a evro je zajednička valuta čije je funkcionisanje uređeno evropskim ugovorima. Za razliku od obične promjene ekonomske politike, izlazak najveće privrede evrozone iz zajedničke valute otvorio bi niz pravnih, finansijskih i političkih pitanja za cijelu EU.

    Njemačka već kontroliše granice

    Što se tiče izjave o zatvaranju granica, Njemačka već sprovodi kontrole na svim svojim kopnenim granicama, iako je i dalje dio šengenskog prostora.

    Vajdel, međutim, govori o nečem trajnijem – o izlasku iz Šengena i trajnom zatvaranju granica. To bi bilo mnogo složenije od sadašnjih privremenih kontrola. Njemačka ima oko 3.700 kilometara kopnenih granica sa devet država, a kroz njih svakodnevno prolaze milioni ljudi i robe.

    Za sada sve ove najave ipak treba posmatrati prije svega kao političku retoriku kojom AfD pokazuje koliko bi radikalno promijenio njemačku politiku kada bi došao na vlast.

    Stav prema Ukrajini i Rusiji

    Nešto realnije zvuči najava AfD-a o prekidu vojne pomoći Ukrajini, ukidanju sankcija Rusiji i obnovi energetskih odnosa sa Moskvom.

    Vajdel je naglasila da njena stranka ne želi da zauzima stranu u sukobu.

    „Zato ćemo zaustaviti svu pomoć Ukrajini. Nema više novca poreskih obveznika, nema oružja i nema njemačkih vojnika“, rekla je jednom prilikom.

    „Ove poruke AfD-a su opasne“

    No, čak i ako dio tih prijedloga nikada ne bude sproveden, sam dolazak AfD-a na vlast značio bi veliki zaokret za Njemačku, a time i za Evropu.

    „Populističke stranke su u nekim državama EU na vlasti. Lijeve populističke stranke bile su na vlasti u Grčkoj, Podemos jednim dijelom u Španiji, a Vilders je praktično na vlasti u Nizozemskoj. Ipak, te stranke nisu dovodile u pitanje samu Evropsku uniju.

    Šefica AfD-a jasna: Ako dođemo na vlast, zatvorićemo granice i izaći iz Šengena

    Posebno je važno iskustvo Velike Britanije, gdje sve veći broj građana danas žali zbog odluke o izlasku iz EU. S obzirom na to, pretpostavljam da bi i neke od stranaka koje danas zagovaraju izlazak iz EU u stvarnoj praksi mogle promijeniti stav“, rekao je Kovačević.

    „No, poruke koje dolaze od AfD-a opasne su, pogotovo nakon Bregzita, jer su Pariz i Berlin krajnje tačke osovine na kojoj počiva cijeli evropski projekat. Poruke o izlasku iz EU i napuštanju evra, povezane sa nekim drugim porukama koje je AfD plasirao, opasno asociraju na zbivanja u Njemačkoj 1930-ih. To bi trebalo da bude poziv na uzbunu za sve one koji misle da evropski projekat još ima smisla“, objasnio je.

    CSIS: Jačanje AfD-a vjerovatno slabi EU

    Analiza američkog Centra za strateške i međunarodne studije (CSIS) navodi da bi već sama pobjeda u Saksoniji-Anhaltu izazvala simbolički šok širom Evrope.

    „Dijelovi Njemačke bili bi pod vlašću stranke koja otvoreno simpatiše Rusiju i eufemistički govori o najmračnijim godinama Njemačke“, navodi CSIS.

    „Najvjerovatniji uticaj jačanja krajnje desnih stranaka u Evropi, u ovom slučaju predvođenog usponom AfD-a, bio bi paraliza: neslaganja oko pitanja poput odbrane i nespremnost da se odustane od veta u Evropskom savjetu blokirali bi reforme, postepeno smanjujući sposobnost Evropske unije da se uhvati ukoštac sa današnjim velikim izazovima“, navodi se.

    „Dalje jačanje AfD-a vjerovatno bi oslabilo Evropsku uniju, a time i geopolitički značaj Evrope u cjelini. Pobjeda AfD-a neće odmah promijeniti ravnotežu snaga u Njemačkoj ili Evropi, ali postavlja temelje za veću polarizaciju i nestabilnost“, navodi se u analizi.

  • Iran objavio lokacije za ubistvo sina Donalda Trampa

    Iran objavio lokacije za ubistvo sina Donalda Trampa

    Iranski državni mediji objavili su snimak za koji tvrde da prati kretanje Barona Trampa (Barron Trump), 20-godišnjeg sina američkog predsjednika Donalda Trampa, prikazujući lokaciju njegovog univerziteta, vozila u pratnji i položaje agenata Tajne službe.

    Snimak su objavili mediji povezani sa Iranskom revolucionarnom gardom (IRGC), a emitovao ga je treći kanal iranske državne televizije pod naslovom „Gdje ubiti Barona Trampa?“. Navodi se da je za ubistvo raspisana nagrada od 10 miliona dolara.

    Američka Tajna služba: Upoznati smo sa snimkom

    Snimak prikazuje lokaciju njegovog univerziteta, vozila u njegovoj pratnji i raspored pripadnika Tajne službe koji ga obezbjeđuju, uz tvrdnju da su njegova kretanja „u potpunosti praćena“.

    Naglašava se da je „jedna djevojka“ pronašla način da zaobiđe zaštitu Tajne službe, nasamo se sastala sa Baronom Trampom i autorima emisije prenijela informacije.

    Tvrdi se i da Baron Tramp privatno komunicira glasovnim i tekstualnim porukama putem Iksboksa (Xbox), izvan dosega svojih tjelohranitelja, prenosi „Juronjuz“ (Euronews).

    „Američka Tajna služba upoznata je sa snimkom i istražuje sve što se može protumačiti kao prijetnja osobama koje štitimo. Zbog brige za operativnu bezbjednost ne razgovaramo o pitanjima povezanim sa bezbjednosno-obavještajnim podacima o osobama koje štitimo“, rekao je portparol Tajne službe Nejt Hering (Nate Herring) za Si-En-En (CNN).

    Emitovanje ovog snimka uslijedilo je nakon sličnog videa koji je u julu objavila novinska agencija „Tasnim“, takođe povezana sa IRGC-om. Video je nosio naslov „Gdje i kako je Melanija Tramp dostupna?“, a detaljno je prikazivao njeno kretanje u Njujorku i navodne slabosti u njenom obezbjeđenju.

    Krajem maja „Njujork post“ (New York Post) izvijestio je o navodnoj zavjeri čija je meta bila Ivanka Tramp.

    Iranski državni mediji direktno su prijetili i samom američkom predsjedniku. U julu je na plakatu na Trgu Islamske revolucije u Teheranu Tramp prikazan mrtav u kovčegu, uz natpis „Ubićemo Trampa“ na engleskom jeziku.

    U ranije objavljenom zasebnom snimku navodno je prikazana ruta Trampove kolone između aerodroma i njegovih domova na Floridi i u Njujorku. Američka Tajna služba tada je potvrdila da pregleda snimak.

    U januaru 2020. američki napad dronom usmrtio je komandanta snaga Kuds (Quds) Iranske revolucionarne garde Kasema Solejmanija (Qassem Soleimani) na aerodromu u Bagdadu. Tu operaciju tokom svog prvog predsjedničkog mandata odobrio je Tramp.

    Iranski zvaničnici tada su obećali osvetu zbog Solejmanijeve smrti, a te prijetnje su od tada više puta ponavljali.

    Drugi, noviji povod jeste smrt ajatolaha Alija Hamneija u američko-izraelskim napadima 28. februara, kojima je počeo aktuelni rat.

    Tramp najavio da će u slučaju atentata Iran biti izbrisan sa lica Zemlje

    Neke osobe povezane sa iranskim državnim medijima izričito su lične prijetnje Trampu povezale sa islamskim pravnim konceptom „kisas“, odnosno odmazdom, tvrdeći da ubistvo vođe Islamske Republike stvara obavezu da se ubije osoba koju smatraju odgovornom.

    Mohamad Džavad Laridžani (Mohammad-Javad Larijani), komentator na iranskoj državnoj televiziji, rekao je da je kisas „neotuđivo pravo“ Islamske Republike.

    Govoreći o odgovornima za Hamneijevu smrt, rekao je: „Učinićemo sve što je u našoj moći i ne postoji međunarodna pravna prepreka koja bi nas u tome mogla zaustaviti“.

    „Ako ne izvršimo kisas nad Trampom, ako ne kaznimo ubicu našeg vođe, sadašnji vođa i vođe Islamske Republike uvijek će morati da žive u skrovištu“, rekao je Mohsen Ganbarijan (Mohsen Ghanbarian), još jedan redovni gost državne televizije.

    Tramp je upozorio da bi svaki pokušaj njegovog ubistva izazvao snažan odgovor SAD. Rekao je 20. januara da bi u slučaju pokušaja atentata na njega „cijela zemlja Iran eksplodirala“ te da je izdao naredbe kojima bi SAD, ako se prijetnje ostvare, „izbrisale Islamsku Republiku sa lica Zemlje“.

  • Hegset: SAD ne isključuju upotrebu vojne sile protiv Irana

    Hegset: SAD ne isključuju upotrebu vojne sile protiv Irana

    Američki ministar odbrane Pit Hegset izjavio je da administracija predsjednika SAD Donalda Trampa ne isključuje upotrebu vojne sile protiv Irana, iako zvanični Vašington pokreće “ekonomski Dan D” protiv Teherana.

    “Nipošto ne isključujemo mogućnost izvođenja vojnih udara bilo gdje u Ormuskom moreuzu ili u okolini Irana”, rekao je Hegset novinarima, dodajući da Iran ne može da izdrži ekonomski pritisak kojem je izložen, prenio je Rojters.

    Predsjedavajući iranskog parlamenta i glavni iranski pregovarač sa SAD Mohamed Bager Kalibaf objavio je ranije u ponedjeljak na društvenim mrežama da “Amerikanci znaju da niko neće povjerovati u njihove besmislice”.

  • Medvedev: NATO ostaje neprijateljski blok koji se širi

    Medvedev: NATO ostaje neprijateljski blok koji se širi

    Zamjenik predsjednika Savjeta bezbjednosti Rusije Dmitrij Medvedev izjavio je danas, 25. avgusta, da je NATO za Rusiju vojno-politički blok koji se i dalje širi i da njegovo širenje predstavlja egzistencijalnu prijetnju za Moskvu.

    “Ovaj vojno-politički blok, neprijateljski nastrojen prema nama, ne samo da nastavlja da postoji, već se stalno širi”, rekao je Medvedev u intervjuu za list “Južna Osetija”, navodeći planove za prijem novih članica iz postsovjetskih zemalja, najprije Gruzije, a zatim Ukrajine, prenio je TASS.

    Prema njegovim riječima, “apsolutno” je jasno da sve to stvara egzistencijalnu prijetnju po Rusiju.

    On je dodao da su Moskvi potrebne garancije NATO-a da Rusiju neće napasti druge države i da će prestati sve neprijateljske aktivnosti protiv zemlje.

  • U toplotnim talasima u Evropi umrlo najmanje 35.000 ljudi

    U toplotnim talasima u Evropi umrlo najmanje 35.000 ljudi

    Najmanje 35.000 ljudi umrlo je tokom četiri rekordna, uzastopna toplotna talasa u Evropi ovog leta nego što bi se normalno očekivalo, preliminarni su podaci koji obuhvataju nešto manje od polovine kontinenta.

    Smrtnosti u tri velike zemlje EU – Njemačkoj, Francuskoj i Španiji, premašio je 25.000, a stručnjaci očekuju da će broj žrtava značajno da poraste nakon što budu objavljeni konačni podaci za avgust, piše Gardijan.

    Toplotni talasi koji su od maja zahvatali zapadnu Evropu oborili su istorijske temperaturne rekorde na stotinama meteoroloških stanica.

    Francuska je zabilježila najviši nacionalni prosječni dnevni maksimum temperature ikada.

    U Njemačkoj su krajem juna temperaturni rekordi obarani tri dana zaredom, kada je na 46 meteoroloških stanica izmjereno više od 40 stepeni Celzijusa, dok je u Španiji maksimalna temperatura konstantno prelazila 42 stepena.

    Naučnici navode da globalno zagrevanje izazvano ljudskim djelovanjem takve ekstremne događaje čini češćim i intenzivnijim.

    Njemačka bilježi najveći broj žrtava.

    Institut Robert Koh (RKI) saopštio je da je od 6. aprila do 9. avgusta procijenjeno 14.000 smrtnih slučajeva povezanih sa vrućinom.

    Samo u nedjelji od 22. do 28. juna umrlo je, prema procjeni, 9.600 ljudi.

    Ovo ljeto je najteže u Njemačkoj po broju smrtnih slučajeva povezanih sa vrućinom otkako se vodi evidencija.

    Prethodni rekord iznosio je 8.900 smrtnih slučajeva, zabilježenih 2018. godine.

    RKI navodi da se tokom uobičajenih leta broj takvih slučajeva često kreće ispod 2.000.

    U Španiji podaci sistema za praćenje smrtnosti zdravstvenog instituta Karlos Treći pokazuju da 4.947 smrtnih slučajeva od maja do ove nedjelje može da se pripiše vrućini.

    Time je ova godina postala najteža u zemlji po broju smrtnih slučajeva povezanih sa vrućinom, nadmašivši 4.520 slučajeva iz 2022. godine.

    Konačno utvrđivanje broja žrtava može da potraje nedjeljama ili mjesecima, a mnoge zemlje još nisu objavile podatke ni za početak avgusta.

    U Francuskoj je više od 500 meteoroloških stanica zabilježilo temperaturu iznad 40 stepeni Celzijusa, a u jednom trenutku je 98 odsto zemlje bilo pod upozorenjem na visoku temperaturu.

    Francuska nacionalna zdravstvena agencija saopštila je prošle nedjelje da je između kraja maja i 22. jula zabilježeno 7.300 viška smrtnih slučajeva “od svih uzroka”.

    Podaci za avgust još nisu dostupni, a početne procjene zasnovane su na elektronskim smrtnim listovima koji obuhvataju oko 80 odsto ukupnog mortaliteta.

  • Netanijahu: Iran planirao ubistvo jednog od mojih sinova

    Netanijahu: Iran planirao ubistvo jednog od mojih sinova

    Izraelski premijer Benjamin Netanjahu izjavio je da su agenti iranskih službi pokušali da ubiju jednog od njegovih sinova i da mu je zbog toga pružena zaštita bezbjednosne agencije Šin Bet.

    – Iran je planirao ubistvo jednog od mojih sinova. Iranski agenti su pokušali da ga likvidiraju – rekao je Netanjahu.

    On je naveo da bezbjednosna zaštita Šin Beta nije bila luksuz nego potreba.

    Odgovarajući na izvještaje da je izraelska bezbjednosnih agencija odbila da pruži zaštitu političkom rivalu uoči nacionalnih izbora, Netanjahu je rekao da je šefu Agencije Davidu Ziniju poručio da odgovarajuća zaštita treba da bude obezbijeđena svakom kandidatu za premijera.

  • Kremlj: Ruski odgovor na kijevske udare ne prestaje; Britanija doliva ulje na vatru ukrajinskog sukoba

    Kremlj: Ruski odgovor na kijevske udare ne prestaje; Britanija doliva ulje na vatru ukrajinskog sukoba

    Ukrajinski napadi na komercijalnu infrastrukturu Rusije samo dodatno ističu prirodu kijevskog režima, izjavio je portparol Kremlja Dmitrij Peskov.

    – U tom kontekstu, želio bih da vas vratim na intervju (predsjednika Rusije Vladimira) Putina od subote. Tamo je jasno rečeno da Ukrajina pokušava da napadne komercijalnu trgovinsku infrastrukturu… Kijevski režim to ne uspijeva, a što je najvažnije, to ne omogućava kijevskom režimu da na bilo koji način utiče na dinamiku koju vidimo na frontu – objasnio je Peskov novinarima.

    Prema njegovim riječima, recipročna dejstva ruske vojske zbog ukrajinskih napada na komercijalnu infrastrukturu svakodnevno se osjećaju u Kijevu.

    – Ovde je najvažnije sjetiti se predsjednikovih reči: “Sami ste otvorili Pandorinu kutiju, sada ćete dobiti odgovor’”. Odgovori se u Kijevu osjećaju svakog dana, svake noći i nastaviće da se osjećaju – naglasio je portparol, odgovarajući na pitanje o mogućem odgovoru Rusije na ukrajinske udare na skladišta ruskih trgovinskih kompanija.

    Komentarišući informacije da London planira da preda podatke o britanskim komponentama za rakete “skalp” (SCALP) Kijevu, Peskov je istakao da ruske snage rade na pronalaženju mjesta proizvodnje raketa u Ukrajini i preduzimaju mjere za njihovo uništavanje.

    – Naše Oružane snage sprovode odgovarajući rad, dobijaju odgovarajuće podatke kako bi identifikovale mjesta proizvodnje takvih raketa, mesta proizvodnje druge vojne opreme i preduzimaju mjere za uništavanje tih mjesta – precizirao je Peskov.

    Kako je naveo, Kremlj izuzetno negativno ocenjuje planove Londona da preda tehnologiju za proizvodnju raketa Kijevu.

    – Britanija učestvuje u ovom ratu na strani kijevskog režima. Britanija metodično i redovno doliva ulje na vatru i metodično i redovno kuje zavere kako bi spriječila bilo kakav napredak u mirovnom procesu. Upravo time se bavi Britanija – zaključio je Peskov.

    Ranije je objavljeno da će britanski premijer Endi Bernam objaviti da će Kijevu predati poverljive podatke kako bi se započela proizvodnja raketa dugog dometa SCALP u Ukrajini.

    Rusija smatra da isporuke oružja Ukrajini sprečavaju rješavanje problema, direktno uključuju zemlje NATO-a u sukob i predstavljaju “igranje vatrom”. Ministar spoljnih poslova Sergej Lavrov istakao je da će svaka pošiljka oružja namenjenog Ukrajini biti legitimna meta za Rusiju.

  • Tramp najavio nove carine Kanadi

    Tramp najavio nove carine Kanadi

    Američki predsjednik Donald Tramp dodatno je zaoštrio trgovinski sukob sa Kanadom, najavivši nova drastična povećanja carina od 1. januara 2027. godine, koja će direktno pogoditi automobilsku industriju i čelik.

    Ova najava dolazi u trenutku kada odnosi između dvije susjedne zemlje dostižu najnižu tačku u posljednjih nekoliko decenija.

    U svojoj najnovijoj objavi na društvenoj mreži Truth Social, Tramp je optužio Kanadu za višegodišnje „iskorišćavanje“ Sjedinjenih Američkih Država, ističući da visoke kanadske carine nanose ogromnu štetu američkim poljoprivrednicima i stvaraju trgovinski deficit od 60 milijardi dolara.

    Tramp je poručio da trenutna situacija više nije održiva, te da se od početka 2027. godine uvode izuzetno oštre mjere na ključne kanadske izvozne sektore. Nova mjera predviđa povećanje carina na 50 odsto za sve automobile, velike i male kamione, autodijelove i čelik, uz otvoren poziv kompanijama da presele proizvodnju u SAD kako bi izbjegle namete i ostvarile nultu stopu carina.

    U nastavku objave naglasio je da Kanada više neće biti tretirana kao da je američka savezna država, optuživši je da u trgovini i drugim oblastima spada među najteže zemlje za saradnju. Tramp je istakao da Kanada djeluje privilegovano i poručio da SAD-u Kanada nije potrebna, već da je Kanadi potrebna Amerika, podsjetivši da susjedna zemlja čak 95 odsto svog poslovanja ostvaruje sa SAD, dok je u suprotnom smjeru taj udio neuporedivo manji.

    Ova zapaljiva retorika predstavlja direktan odgovor na propast pregovora koji su se urušili krajem prošle sedmice. Podsjećamo, u subotu, 22. avgusta, već su stupile na snagu američke carine od 50 odsto na oko 20 milijardi dolara vrijedne kanadske proizvode poput vina, mliječnih prerađevina, cementa i sportske opreme.

    Kao reakciju na američke pritiske, kanadski premijer Mark Karni suspendovao je pregovore, povukao pregovarače u Otavu i najavio oštre uzvratne carine „dolar za dolar“, koje stupaju na snagu 8. septembra. Kanadski odgovor obuhvatiće američki čelik, poljoprivrednu opremu, aparate, papir i elektroniku.

    Trgovinski rat, koji je počeo u julu aktiviranjem člana 338 američkog Zakona o carinama zbog barijera na američka vozila i mliječne proizvode, sada prijeti potpunim poremećajem u lancima snabdijevanja širom Sjeverne Amerike.

  • Državljani BiH ponovo mogu da dobiju useljeničke vize za SAD

    Državljani BiH ponovo mogu da dobiju useljeničke vize za SAD

    Federalni sud je ukinuo odluku administracije predsjednika Sjedinjenih Američkih Država Donalda Trampa kojom je bilo zabranjeno izdavanje useljeničkih viza državljanima 75 zemalja, među kojima je i Bosna i Hercegovina.

    Stejt department je ranije ove godine saopštio da obustavlja izdavanje useljeničkih viza državljanima BiH, Crne Gore, Avganistana, Brazila, Jemena i desetina drugih zemalja, jer je Trampova administracija procijenila da će osobe iz tih zemalja vjerovatno trebati pomoć države ako dođu u SAD.

    Ta politika bi američkoj vladi zabranila izdavanje useljeničkih viza čak i u slučajevima kada bi konzularni službenici pojedinačno procijenili podnosioce zahtjeva i utvrdili da će vjerovatno biti finansijski samostalni u SAD, navodi se u odluci koju je u petak donijela okružna sutkinja Žanet A. Vargas iz Južnog okruga Njujorka.

    Zabrana je bila dio šireg nastojanja Trampove administracije da ograniči legalnu i ilegalnu imigraciju.

    U junu je Vrhovni sud potvrdio ustavno pravo na državljanstvo po rođenju, odbacivši Trampovu izvršnu naredbu kojom je pokušao da uskrati državljanstvo djeci rođenoj u SAD čiji su roditelji ili ilegalno ušli u zemlju ili u njoj legalno žive i rade na osnovu privremenih viza.

    Izvršna naredba nikada nije stupila na snagu jer su niži sudovi presudili da je neustavna, prenosi Klix.

  • Šefica AfD-a jasna: Ako dođemo na vlast, zatvorićemo granice i izaći iz Šengena

    Šefica AfD-a jasna: Ako dođemo na vlast, zatvorićemo granice i izaći iz Šengena

    Kopredsjednica Alternative za Njemačku (AfD) Alis Vajdel izjavila je da bi njena stranka, ako uđe u saveznu vladu, tražila izlazak Njemačke iz evrozone i Šengena, zatvaranje nacionalnih granica i znatno strožu migracionu politiku.

    Vajdel je to rekla u ljetnjem intervjuu za ZDF, emitovanom juče.

    „Njemačkoj je prije uvođenja evra bilo znatno bolje“, rekla je Vajdel, tvrdeći da je zajednička evropska valuta oslabila njemačku privredu i smanjila bogatstvo domaćinstava.

    „Zatvorićemo granice i izaći iz Šengena“
    Govoreći o migracijama, Vajdel je najavila zatvaranje njemačkih granica i izlazak iz Šengenskog prostora.

    „Zatvorićemo ih i izaći ćemo iz Šengena“, rekla je.

    Zalagala se i za veći broj deportacija i manje dodjeljivanja državljanstva, uključujući povratak Sirijaca kojima više ne važi status zaštite.

    Vajdel je istovremeno kritikovala kancelara Fridriha Merca iz CDU-a i ministra finansija Larsa Klingajla iz SPD-a te ponovo napala CDU zbog odbijanja saradnje sa AfD-om.

    „Vladaćemo u prvim saveznim pokrajinama. A vladaćemo i na saveznom nivou“, poručila je.

    AfD veoma jak u anketama
    AfD uoči izbora 6. septembra u Saksoniji-Anhaltu, prema navedenom istraživanju, ima podršku veću od 40 odsto birača.

    Na nacionalnom nivou Istraživačka grupa Valen AfD-u daje 27 odsto, dok je CDU na 22 odsto. Najnoviji ZDF-ov Politbarometar pokazuje i snažnu poziciju AfD-a uoči septembarskih izbora u istočnim saveznim pokrajinama.

    Vajdel je ponovo odbacila i planiranu zabranu novih automobila sa motorima sa unutrašnjim sagorijevanjem te mjere kojima se pokušavaju smanjiti posljedice klimatskih promjena izazvanih ljudskim djelovanjem.

    Šta je AfD?
    Alternativa za Njemačku (AfD) osnovana je 2013. kao evroskeptična stranka koja se protivila politici spašavanja zaduženih članica evrozone.

    U godinama nakon migrantske krize 2015. snažno se pomjerila udesno, a u središte politike stavila je protivljenje imigraciji i islamu te znatno kritičniji odnos prema Evropskoj uniji. Danas se AfD opisuje kao krajnje desna, nacionalistička i antiimigraciona stranka.

    Na prijevremenim saveznim izborima u februaru 2025. AfD je osvojio 20,8 odsto glasova, dvostruko više nego 2021, te završio na drugom mjestu iza CDU-a. Sa 152 poslanika postao je najveća opoziciona stranka u Bundestagu. Druge vodeće njemačke stranke dosad su odbijale koalicionu saradnju sa AfD-om, održavajući takozvani „vatrozid“ prema krajnjoj desnici.

    Njemački Savezni ured za zaštitu ustava (BfV) u maju 2025. godine proglasio je AfD potvrđeno krajnje desničarskom ekstremističkom strankom.

    Međutim, Upravni sud u Kelnu u februaru ove godine privremeno je zabranio BfV-u da AfD tako označava i tretira dok ne bude donesena odluka u glavnom sudskom postupku. Sud je naveo da i dalje postoji snažna sumnja u protivustavne težnje unutar stranke, ali da zasad nije dovoljno utvrđeno da one obilježavaju AfD u cjelini.

    Ko je Alis Vajdel?
    Alis Vajdel (47) jedna je od dvije predsjednice AfD-a na saveznom nivou, zajedno sa Tinom Hrupalom, a od 2017. godine vodi i poslanički klub stranke u Bundestagu. AfD-u se pridružila 2013. godine, iste godine kada je stranka osnovana.

    Po struci je ekonomista. Studirala je ekonomiju i poslovnu ekonomiju te doktorirala ekonomiju, a prije ulaska u politiku radila je, između ostalog, za „Goldman Saks“ i „Alijanc Global Investors“. Više godina provela je u Aziji, ponajviše u Kini, i govori mandarinski.

    Na izborima 2025. godine bila je prva kandidatkinja za kancelarku u istoriji AfD-a. Pod njenim vođstvom stranka je ostvarila najbolji rezultat na saveznim izborima otkako postoji, osvojivši više od deset miliona glasova.

    Vajdel se po privatnom životu razlikuje od tradicionalnog profila stranke čiji je vrh često naglašavao konzervativne porodične vrijednosti. Živi u istopolnoj zajednici i sa partnerkom, koja je porijeklom sa Šri Lanke, odgaja dvojicu sinova, prenosi Indeks.