Kategorija: Politika

Predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske Nenad Stevandić sastao se danas u Banjaluci sa ambasadorom Švajcarske Konfederacije u BiH Nj.E. Gabrieleom Derigetijem, sa kojim je razgovarao o aktuelnoj političkoj situaciji u Republici Srpskoj i BiH, kao i o procesu evropskih integracija.

Stevandić je upoznao ambasadora strukturom odlučivanja u Republici Srpskoj, naglasivši da njeno uređenje omogućava efikasno donošenje odluka, te olakšava razvoj i plasman investicija.

On je naglasio da Republika Srpska nije faktor blokada, već zahtijeva poštovanje svoje ustavne i dejtonske pozicije, te da se odluke koje se tiču Republike Srpske i BiH ne mogu donositi bez njene saglasnosti.

Govoreći o evropskim integracijama, Stevandić je istakao da je sigurnost i stabilnost Evropske unije direktno povezana sa integracijom Zapadnog Balkana, te da članstvo u EU predstavlja garanciju mira i ekonomskog razvoja u cijelom regionu.

Foto: RTRS

Primjena savremenih tehnologija na oktobarskim izborima izazvala je oštre političke podjele. Dok jedni tvrde da su one ključne za vraćanje povjerenja u izborni proces, drugi upozoravaju da se iza svega krije pokušaj manipulacije izbornom voljom građana.

Kako među domaćim akterima nije postignut dogovor, intervenciju je preuzeo Kristijan Šmit. Izmjenama i dopunama Izbornog zakona omogućio je upotrebu novih tehnologija, koje su već testirane na više od 450 biračkih mjesta tokom lokalnih izbora.

Njegova intervencija nije se zaustavila na zakonskim izmjenama. Na njegov zahtjev, zamjenik ministra finansija u Savjetu ministara BiH Muhamed Hasanović potpisao je instrukciju kojom je obezbijeđeno 112,5 miliona KM za nabavku opreme, pri čemu je ministar finansija Srđan Amidžić zaobiđen u tom procesu.

Predsjednik SNSD-a Milorad Dodik takav potez ocjenjuje neprihvatljivim i suprotnim ustavnim i zakonskim procedurama. Smatra da se uvođenjem tehnologija pokušava uticati na krajnji ishod izbora.

– Sada pokušavaju da nam nametnu tehnologije koje bi trebalo da obezbijede izborne rezultate koji njima odgovaraju i zato je takva žurba jer se radi o jednoj organizovanoj kriminalnoj grupi na nivou BiH koju čine muslimanske sećije i koju čine naravno stranci koji pokušavaju da završe ovaj svoj pir putem tih tehnologija – tvrdi Dodik.

On je dodao da će Republika Srpska „adekvatno odgovoriti na želje muslimana da sa Šmitom nametnu tehnologije“.

U narednom periodu planirano je raspisivanje tendera za nabavku opreme, potom testiranje sistema i obuka članova biračkih odbora. Paralelno s tim, građanima bi trebalo pojasniti kako će izgledati procedura glasanja, s obzirom na to da se izborni dan brzo približava.

Za razliku od Dodika, predsjednik Liste za pravdu i red Nebojša Vukanović smatra da izbori bez tehnološke podrške nemaju svrhu. On ističe da su prethodni izborni ciklusi pokazali ozbiljne slabosti sistema.

– Mislim da izbori bez novih tehnologija nemaju nikakvog smisla, što su pokazali posljednji, ali i svi prethodni izbori, koji su obilovali brutalnim manipulacijama i prekrajanjima izborne volje građana, pogotovo u sredinama poput Doboja i Zvornika, koje su to usavršile do detalja. Smatram da bez savremenih tehnologija ne treba izlaziti na izbore – kategoričan je on.

Vukanović ocjenjuje i da se proces nabavke opreme odvija sporo i neefikasno.

– Jasno je da postoje centri moći koji najviše kradu glasove, to su oni koji se najviše bune, SNSD i HDZ BiH. Oni rade na opstrukciji nabavke tehnologija. CIK mora da završi taj posao i da bar malo vrati povjerenja u izborni proces u BiH – kaže Vukanović.

Iz Koalicije „Pod lupom“ poručuju da očekuju primjenu novih rješenja već u oktobru. Srđan Ostojić navodi da postojeći pravni okvir omogućava implementaciju tehnologija i bez dodatnih izmjena zakona, uz prilagođavanje pravilnika.

– Kada su u pitanje nove tehnologije, trenutni zakonski okvir predviđa mogućnost da se one mogu implementirati i bez mogućih izmjena Izbornog zakona budući da je potrebno samo unijeti izmjene u popratnu dokumentaciju, tj. pravilnike kada je u pitanju sama implementacija. Mi se nadamo da će doći do toga i da će nove tehnologije biti implementirane na izborima u oktobru ove godine – kaže on.

Ostojić upozorava da je pred izbornom administracijom ozbiljan organizacioni zadatak. Naglašava da će uvođenje skenera zahtijevati prilagođavanje formata glasačkih listića, ali da se sam način glasanja ne mijenja.

– U ovom trenutku ne možemo prejudicirati sve potencijalne probleme kojih će biti na terenu. Znamo da sa skenerima mora doći do korekcije kada je u pitanju sam format glasačkog listića. Bitno je naglasiti da se ne mijenja princip glasanja. Glasa se i dalje olovkom i papirom, ali je izmijenjen način na koji se obrađuju podaci. Glasački listići moraju prvo proći kroz skener. Tek ostaje da se vidi šta su eventualni problemi i nedostaci cijelog procesa – kaže Ostojić.

Rasprava o modernizaciji izbornog procesa tako ostaje otvorena, uz podijeljene stavove političkih aktera. Dok jedni tehnologiju vide kao sredstvo za zaštitu izborne volje, drugi u njoj prepoznaju prijetnju i politički pritisak, a konačnu ocjenu daće predstojeći izbori.

Predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske, dr Nenad Stevandić, komentarisao je aktuelnu globalnu sigurnosnu situaciju, ističući ulogu nuklearnih sila u 21. vijeku.

У 21 вијеку се ствара систем суперсила које имају нуклеарно оружије.Ником другом неће дозволити да га стекне.Себи ће дати право да одређују правду, нападају кога и кад хоће и контролишу свијет.Можда је то неправедно али је можда и спречавање свјетског рата.
ЕУ ће касно схватити.

— Ненад Стевандић (@nenad_stevandic) March 2, 2026

„U 21. vijeku se stvara sistem super­sila koje imaju nuklearno oružje. Nikom drugom neće dozvoliti da ga stekne. Sebi će dati pravo da određuju pravdu, napadaju koga i kad hoće i kontrolišu svijet“, naveo je Stevandić u objavi na društvenoj mreži X.

On je dodao da, iako je ovakvo stanje možda nepravedno, postoji mogućnost da predstavlja oblik prevencije svjetskog rata. Stevandić je upozorio da Evropska unija može kasno shvatiti ozbiljnost situacije.

Do opštih izbora u Republici Srpskoj i BiH ostalo je nešto više od pola godine, a politička scena i dalje je u fazi odmjeravanja snaga i tihe pripreme terena. I vlast i opozicija oprezno kalkulišu sa imenima za dvije najvažnije inokosne funkcije – predsjednika Republike Srpske i srpskog člana Predsjedništva BiH.

U opozicionim redovima su, prema informacijama iz više izvora, započeti neformalni razgovori o mogućim zajedničkim kandidatima. Najosjetljivija tačka tih pregovora jeste kandidatura za predsjednika Republike Srpske. U Srpska demokratska stranka smatraju da bi njihov adut trebalo da bude Branko Blanuša, dok ambiciju za istu funkciju ima i aktuelni gradonačelnik Banjaluke Draško Stanivuković.

Blanuša bi, kako se navodi, već sada mogao računati na otvorenu podršku Jelena Trivić i Nebojša Vukanović, lidera njihovih političkih opcija. S druge strane, dio opozicije i dalje s rezervom gleda na Stanivukovićevu eventualnu kandidaturu, čak i za poziciju srpskog člana Predsjedništva BiH. To govori da opozicija, iako svjesna potrebe za zajedničkim nastupom, još nije usaglasila jasnu strategiju.

Na drugoj strani političkog spektra, izvjesno je da će Savez nezavisnih socijaldemokrata imati svoje kandidate za obje funkcije. Međutim, konačna odluka zavisi od lidera stranke Milorad Dodik, koji će u narednom periodu morati da procijeni ko ima najviše šansi za pobjedu. U političkim krugovima već se duže procjenjuje da Siniša Karan nema ozbiljne izglede da ponovo bude kandidat za predsjednika Republike.

Komunikolog Mladen Bubonjić ocijenio je da je Karan ranije figurirao kao prelazno rješenje i da bi unutar SNSD-a moglo doći do značajnih preslagivanja. Stranačke strukture, opterećene unutrašnjim frakcijama, u narednim mjesecima mogle bi redefinisati odnose i uticaj pojedinih krugova.

U tom kontekstu sve češće se pominje i ime Vlado Đajić, bivšeg generalnog direktora UKC Republike Srpske i poslanika u Narodnoj skupštini. Nakon smjene s čelnih funkcija u zdravstvenoj ustanovi i Gradskom odboru SNSD-a u Banjaluci, pojavile su se spekulacije o njegovom mogućem političkom osamostaljivanju, pa čak i kandidaturi za predsjednika Republike.

Prema tvrdnjama upućenih izvora, Đajić u Banjaluci ima stabilnu i brojnu biračku bazu. Kao argument se navodi i nedavno otvaranje novog objekta za onkologiju, kada je, prema ocjenama prisutnih, dobio snažnu podršku građana. U lokalnom SNSD-u, nakon njegove smjene, vlada svojevrsna konfuzija, što dodatno podgrijava priče o mogućem raskoraku unutar stranke.

Politički analitičar Radomir Nešković smatra da bi eventualna samostalna kandidatura Đajića imala direktne posljedice po SNSD. U takvom scenariju, ta stranka bi, faktički, imala dva kandidata koji bi ciljali isto biračko tijelo. To bi, prema njegovoj ocjeni, oslabilo zvaničnog kandidata i otvorilo prostor opoziciji.

Nešković ističe da je Đajićeva prednost u imidžu „narodnog čovjeka“ i neposrednoj komunikaciji sa građanima različitih generacija. Upravo taj profil mogao bi biti faktor koji utiče na raspodjelu glasova, posebno u Banjaluci.

U konačnici, predstojeći izbori mogli bi biti obilježeni ne samo duelom vlasti i opozicije, već i unutrašnjim pregrupisavanjem unutar najveće vladajuće stranke. Ako se nagađanja o novim kandidatima pokažu tačnim, izborna matematika u Republici Srpskoj mogla bi biti znatno složenija nego što trenutno izgleda.

Ljudski um ne može da shvati to što mi doživljavamo – da u Gradišci imamo novi granični prelaz i novi most, a moramo koristiti stari, gdje je konstantno gužva.

To je u izjavi za “Nezavisne novine” rekao Marinko Marčeta, vozač kamiona iz okoline Mrkonjić Grada, zaposlen u EU. U svoje Podbrdo, gdje ima porodicu – suprugu i troje djece, dolazi kad god mu se ukaže prilika. I sve ide “glatko” do ulaska u BiH.

Apsurd na Savi: Novi most čeka, stari puca po šavovima
“U Gradišci je, manje-više, uvijek gužva. Zamislite, kada ste umorni i jedva čekate da vidite svoje najmilije, da praktično pred kućnim pragom, morate ponekad i satima čekati da prođete granicu. Zato izbjegavam Gradišku i idem na druge granične prelaze”, kaže Marčeta.

Bruka koju je BiH doživjela u međunarodnim krugovima zbog neotvaranja novog graničnog prelaza u Gradišci, čini se, nema kraja, a građane, rasijane po Evropi, očekuje novi kolaps pri prelasku granice sa dolaskom uskršnjih praznika.

To je period kada mnogi državljani BiH spakuju kofere i iz evropskih gradova krenu prema rodnom kraju, a i ovaj put ih, po svemu sudeći, očekuje hladan tuš u Gradišci, na granici sa Hrvatskom, u vidu ogromnih kolona vozila.

U evropskim zemljama slijedi proljećni raspust, katolički Uskrs je 5. aprila, a u tom mjesecu počinje i potpuna primjena novog sistema izlaska/ulaska u EU, što će, kako strahuju mnogi, dodatno povećati gužve.

Politička rampa: Pravilnik kao nepremostiva prepreka
Podsjetimo, Zijad Krnjić, ekspert ispred Vlade FBiH u Upravnom odboru (UO) Uprave za indirektno oporezivanje (UIO) BiH, već nekoliko puta je oborio pravilnik neophodan za otvaranje novog graničnog prelaza Gradiška. Za sada nema nikakvih naznaka kada će biti održana sjednica na kojoj bi ponovo bile razmatrane izmjene i dopune tog pravilnika.

Istovremeno, privrednici već duže vrijeme ukazuju na to da zbog neotvaranja novog graničnog prelaza u Gradišci privreda trpi ogromne gubitke.

Milionske investicije u službi “tjeranja inata”
Nikola Grbić, predsjednik Udruženja prevoznika za međunarodni i unutrašnji transport Republike Srpske, kaže da ništa ne ukazuje na to da će most i novi granični prelaz u Gradišci uskoro biti otvoreni. U pitanju je, kaže on, bruka za BiH.

“Nije ni na vidiku otvaranje tog graničnog prelaza. Navodno, razlog je to što treba da se izravnaju neki računi između Republike Srpske i FBiH. Nažalost, evo i sada su gužve više nego ogromne. Čekaju kamioni po devet-deset sati da pređu granični prelaz. Kolaps je i kada su u pitanju mala vozila. A sve je završeno, infrastruktura, sve”, rekao je Grbić za “Nezavisne novine”.

Dovoljno je, kaže, da se ode i sada, bez praznika, u Gradišku, TE da se vidi da gužve postoje i trenutno – od četvrtka do nedjelje.

“Kolone znaju biti po četiri-pet kilometara. Ovo stvarno nema nikakve ljudske norme, da se tolika sredstva ulože u taj granični prelaz i da imamo ogromne gužve. Nađu se pametni političari koji naprave problem. Ovo je samo tjeranje inata, dok ispaštaju građani. Političari, kada krenu na put, njih proprate rotacijama i oni ne osjete da građani čekaju toliko sati”, poručio je Grbić.

Međunarodna blamaža i cesta bez saobraćaja
Kako saznaju “Nezavisne novine”, u planu je redovna sjednica UO UIO BiH, ali još nije utvrđen termin za njeno održavanje.

BiH je, podsjetimo, još 11. decembra 2025. pretrpjela veliku međunarodnu blamažu, jer zbog internih svađa u BiH i međusobnih blokada nije održana ceremonija otvaranja brze ceste od Gradiške do Okučana, koja se nastavlja na trasu auto-puta Banjaluka – Gradiška.

“Hrvatske ceste” kao investitor, zajedno s “Integralom”, preduzećem koje je izgradilo cestu, planirale su da uz koordinaciju s hrvatskim i bh. vlastima organizuju ceremoniju kojom bi ova cesta, zajedno s mostom na Savi kod Gradiške i dva nova savremena granična prelaza trebalo da bude puštena na korištenje.

Ali, kako nije došlo do usvajanja izmjena Pravilnika o unutrašnjoj organizaciji u UIO, nije bilo moguće otvoriti carinsku ispostavu na bh. strani graničnog prelaza, što praktično znači da ni cesta, iako je formalno otvorena, ne može biti puštena u saobraćaj.

Predsjednik SNSD-a Milorad Dodik rekao je danas na Palama da je prvi Ustav Republike Srpske omogućio funkcionisanje Republike i da je uvijek i iznova potrebno braniti temelje Srpske.

Dodik je istakao da je veoma značajno obilježavati datum kada je proglašen prvi Ustav Republike Srpske.

“Tada nije bila definisana ni teritorija, ali ljudi koji su u to vrijeme vodili Republiku Srpsku, Radovan Karadžić, kao predsjednik, Vlada, Skupština, svi su bili posvećeni da se donese taj konstruktivni akt koji će omogućiti funkcionisanje onoga što se zove državno uređenje, civilni sektor i civilne nivoe vlasti”, rekao je Dodik novinarima na Palama gdje je prisustvovao sjednici Skupštine Asocijacije “Stvaroci Republike Srpske”.

Dodik je istakao da Asocijacija ostvaruje svoju najbitniju ulogu, a to je čuvanje sjećanja na sve žrtve koje su stradale za temelje Srpske i okupljaju ljude koji su u najtežim okolnostima imali svijest da se brani srpski narod.

Govoreći o 1. martu, Dodik je rekao da je to za srpski narod dan kada je shvatio da je preglasan i da mu se pokušava oteti pravo na konstitutivnost.

“Drugi pokušavaju da nametnu laž o tome da je stvorena nekakva državnost BiH”, dodao je Dodik.

Dodik je napomenuo da je Vlada Republike Srpske utvrdila da je 1. mart Dan žalosti u Republici Srpskoj.

Predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske Nenad Stevandić oglasio se povodom obilježavanja 1. marta u Federaciji BiH, poručivši da taj datum za srpski narod predstavlja početak tragičnih događaja iz 1992. godine.

„Saučešće moralu i empatiji svima koji slave ubistvo svata i početak rata. Možda zato što su im namjere ostale iste?“, naveo je Stevandić u objavi.

Саучешће моралу и емпатији свима који славе убиство свата
и почетак рата .
Можда зато што су им намјере остале исте?
Како год, јасан је дубоки поремећај основних критеријума што дугорочно спречава успостављање заједничких вриједности а распирује мржњу.
Српска ће све преживјети!

— Ненад Стевандић (@nenad_stevandic) March 1, 2026

On dodaje da takvo obilježavanje pokazuje „duboki poremećaj osnovnih kriterijuma“.

Prema njegovim riječima, takav pristup dugoročno sprečava uspostavljanje zajedničkih vrijednosti i dodatno raspiruje mržnju.

„Kako god, jasan je duboki poremećaj osnovnih kriterijuma što dugoročno sprečava uspostavljanje zajedničkih vrijednosti, a raspiruje mržnju. Srpska će sve preživjeti!“, poručio je Stevandić.

Danas se u Federaciji Bosne i Hercegovine 1. mart obilježava kao Dan nezavisnosti BiH, dok je u Republici Srpskoj Dan žalosti povodom 34 godine od početka tragičnog sukoba u Bosni i Hercegovini.

Za Srbe iz Republike Srpske 1. mart predstavlja sjećanje na neustavni referendum o nezavisnosti BiH i ostaje trajni podsjetnik na progon, ugroženost i prvu žrtvu rata koji je odmah potom i uslijedio, izjavio je Srni ministar pravde Republike Srpske Goran Selak.

On je istakao da 1. mart više od tri decenije razdvaja osjećanja, tumačenja i istorijsko pamćenje naroda koji žive u BiH.

“Istina i poštovanje činjenica moraju biti temelj bilo kakvog razgovora o prošlosti, ali i o budućnosti. Srpski narod referendum održan 1. marta 1992. godine nije priznao, jer nije postojao istinski konsenzus. Postojalo je samo preglasavanje koje smo doživljavali više puta u prošlosti”, podsjetio je Selak.

Prema njegovim riječima, ubistvo srpskog svata Nikole Gardovića tog 1. marta na Baščaršiji u Sarajevu ostalo je duboko urezano u kolektivno pamćenje srpskog naroda.

“Neustavni referendum i ubistvo Srbina na Baščaršiji bili su sinhronizovani signali da za Srbe nema mjesta u BiH. Zato je i formirana Republika Srpska kako bi zaštitila naše pravo na postojanje i slobodu”, napomenuo je Selak.

On je podsjetio da BiH nema zakon o praznicima i da za Republiku Srpsku 1. mart nikada nije i ne može postati praznik.

“Svijest o istoriji ne može biti zasnovana na jednostranom tumačenju koje ne obuhvata istinsku ravnopravnost i konsenzus svih naroda. Srpska obilježava svoje praznike koji imaju pravni, istorijski i institucionalni značaj za srpski narod”, naglasio je Selak.

On vjeruje da pravo, norme i institucije moraju biti vodilja srpskog naroda ka boljoj budućnosti.

“Pravda znači da sjećanje ne može i ne smije biti instrument za podjele, već okvir u kojem su mogući dijalog i međusobno uvažavanje. To podrazumijeva da istorijske činjenice prepoznajemo u njihovom punom i pravom značenju”, poručio je Selak.

On je istakao da sjećanje na 1. mart 1992. godine treba biti podsjetnik da je jedino uzajamnim uvažavanjem moguće izgraditi osnovu mira, povjerenja i trajnog suživota.

“Ne u zaboravu, ne u jednostranim tumačenjima, već u istinskom suočavanju sa prošlošću, uz poštovanje dostojanstva svakog čovjeka”, rekao je Selak.

U dijelu FBiH sa većinskim bošnjačkim stanovništvom 1. mart se obilježava kao takozvani dan nezavisnosti BiH jer je na taj dan prije 34 godine održan nelegalni referendum o nezavisnosti i otcjepljenju BiH od SFRJ.

Srbi u Republici Srpskoj 1. mart pamte po ubistvu srpskog svata Nikole Gardovića u Sarajevu, što je bio i okidač za početak ratnih sukoba.

Vlada Republike Srpske proglasila je 1. mart Danom žalosti zbog tragičnih događaja koji su se desili tog datuma 1992. godine, a koji su bili povod za početak tragičnog sukoba u BiH.