VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Naknade i provizije samo rastu, a bankarski konto sve veći

    Naknade i provizije samo rastu, a bankarski konto sve veći

    Kako je moguće da jedan sektor, u ovom slučaju bankarski, ostvaruje tako enormne zarade i profite u odnosu na sve ostale koji se pate u domaćoj privredi? To je samo jedno od pitanja koje se, kažu ekonomisti, jednostavno nameće nakon što su brojke pokazale da se dobit banaka u Republici Srpskoj iz godine u godinu rapidno uvećava.

    Samo u prvoj polovini ove godine banke sa sjedištem u Srpskoj zaradile su 127 miliona maraka, što je, na primjer, skoro tri puta više nego u cijeloj 2016. godini. Tih osam banaka prošle godine su imale dobit veću od 189 miliona, a prije samo pet godina zaradile su 74,2 miliona maraka.

    Na logično pitanje – šta se to desilo u međuvremenu, odgovor je jednostavan. Građani plaćaju previsoke troškove, kaže ekonomista Zoran Pavlović koji podsjeća na, kako kaže za BL portal, ničim utemeljen, a ogroman skok kamata pravdan Euriborom. Sve je pratilo i enormno povećanje cijena naknada, provizija i svih ostalih bankarskih usluga. Od marku do dvije za vođenje računa, postalo je normalno da ta brojka poraste na pet, pa i sedam maraka, pa je i samo postojanje računa odlična prilika da banka završi sa milionskom dobiti.

    „Pokazatelji profitabilnosti rada banaka pokazuju da svi mi, osim visokih cijena namirnica, plaćamo i visoke cijene bankarskih usluga za koje banke plaćaju pet ili 10 odsto poreza na ukupnu dobit. Nešto bi se moralo definisati, ili poput Srbije koja je pokušala sa ograničenjem kamata ili da Poreska uprava RS sve ono što je euriborska kamata optereti sa 50 odsto poreza, jer je u suštini to čisti prihod banaka, a cijenu plaćaju građani koji ovdje više ne mogu da kupe nekretnine i napuštaju BiH“, kaže Pavlović.

    Jedan od najbezobraznijih dijelova priče o bankama su naknade, smatra ekonomski stručnjak Igor Gavran. Astronomski su visoke naknade za takozvano održavanje računa, a radi se o usluzi zbog koje banka praktično nema nikavne troškove.

    „I sve to debelo naplaćuju. Visina provizije kad vi uplatite jednu marku, a provizija je isto toliko, čini vam se i da nije mnogo, ali postoji ogroman broj klijenata i na kraju se skupi i ogroman iznos. Mislim da bi te naknade morale biti drastično smanjene i da nam treba stroga intervencija kako bi one odgovarale stvarnim troškovima, što sada nije slučaj“, objašnjava Gavran za BL portal.

    DOBIT BANAKA U RS

    2016. 45,3 miliona KM
    2018. 74,2 miliona KM
    2023. 189,1 milion KM
    2024. (JANUAR-JUN) 127 miliona KM

  • Evo koliko se Vlada Srpske planira zadužiti u naredne 3 godine

    Evo koliko se Vlada Srpske planira zadužiti u naredne 3 godine

    Vlada Republike Srpske izradila je plan zaduženja za naredni trogodišnji period koji je težak 3,4 milijarde maraka.

    Udokumentu okvirnog budžeta Republike Srpske, a na koji su ministri u Vladi Srpske početkom ovog mjeseca dali zeleno svjetlo, navedeno je da su u periodu 2025 2027. godine planirana ukupna zaduženja od 3,4 milijarde KM. Od tog iznosa na zaduženje u idućoj godini otpada 0,9 milijardi KM, a po 1,2 milijarde u naredne dvije godine.

    Iz Vlade pojašnjavaju da zaduživanje centralne Vlade za period 2025 – 2027. godine obuhvata plan povlačenja ino-kredita po investicionim projektima u implementaciji odobrenim od strane Narodne skupštine Republike Srpske zaključno sa krajem marta 2024. godine, te plan primitaka po osnovu novih kreditnih zaduženja i emisija hartija od vrijednosti u svrhu finansiranja budžetske potrošnje u narednom trogodišnjem periodu, a o čemu će poslanici odlučivati u okviru godišnjih odluka o dugoročnom zaduženju

    – Od ukupnog zaduženja centralne Vlade za idući trogodišnji period u iznosu od 3,4 milijarde KM, 71 odsto je planirano da se realizuje putem spoljnih instrumenata (sve u valuti evro) – stoji u dokumentu okvirnog budžeta Republike Srpske.

    Gledano po godinama, u 2025. godini učešće spoljnih izvora u ukupnom godišnjem zaduženju iznosiće 65,1 odsto, u 2026. godini 77 odsto, dok će u 2027. taj procenat iznositi 68,8.

    Zaduživanje će se u narednom periodu uglavnom vršiti putem fiksnih instrumenata (88,6 odsto) pri čemu će učešće fiksnih instrumenata u ukupnom zaduženju u 2025. iznositi 83,3 odsto, u 2026. godini 84,8, te u 2027. godini 96,3 odsto od planiranog godišnjeg iznosa zaduženja.

    – Učešće zaduživanja putem HoV u ukupnom zaduživanju iznosiće 87,3 odsto, pri čemu u 2025. iznosi 83,3 odsto, u 2026. 82,7 odsto, te u 2027. godini 94,7 procenata od planiranog godišnjeg iznosa zaduženja – navedeno je u dokumentu okvirnog budžeta Republike Srpske.

    U dokumentu koji je izradilo Ministarstvo finansija Srpske stoji da će se investicioni projekti u potpunosti finansirati iz spoljnih izvora, kao rezultat maksimalnog iskorišćavanja pristupa koncesionim izvorima finansiranja (NjB, EIB, EBRD i IFAD). Finansiranje budžetske potrošnje će se vršiti putem domaćih i spoljnih hartija od vrijednosti.

    Javni dug Srpske na kraju marta ove godine iznosio je 5,359 milijardi maraka, odnosno 32,5 odsto BDP-a, a ukupni dug 6,286 milijardi ili 38,1 odsto BDP-a.

    Ministarka finansija RS Zora Vidović je prilikom predstavljanja dokumenta okvirnog budžeta RS navela da Republika Srpska ispunjava sve obaveze te da nije bilo kašnjenja kada je riječ o isplati duga, dodavši da je ove godine vraćeno 450 miliona KM više nego što se Srpska zadužila.

    Garancije
    U dokumentu okvirnog budžeta Republike Srpske za idući trogodišnji period navedeno je da potencijalne obaveze opšte vlade obuhvataju obaveze po osnovu izdatih garancija Srpske, te obaveze po osnovu izdatih garancija jedinica lokalne samouprave, a koje bi mogle pasti na teret budžeta Republike, odnosno budžeta jedinica lokalne samouprave, u slučaju njihovog aktiviranja, piše Glas Srpske.

    Ukupna izloženost Srpske krajem marta po izdatim garancijama iznosi 1,256 milijardi KM. Od navedenog iznosa 11 miliona KM se odnosi na garancije Srpske izdate za zaduženja jedinica lokalne samouprave, 162,1 milion za zaduženja fondova, te 994,9 miliona za javna preduzeća, ali i 88,3 miliona KM za zaduženja zdravstvenih ustanova i Nacionalnog parka “Sutjeska” Tjentište.

     

  • Gase se manje firme u industriji tekstila, kože i obuće u Srpskoj

    Gase se manje firme u industriji tekstila, kože i obuće u Srpskoj

    Već duže vrijeme situacija u industriji tekstila, kože i obuće u Republici Srpskoj ide nizbrdo i privrednici iz ove oblasti ističu da je došlo do zatvaranja nekoliko firmi te da nema novih zapošljavanja, ali da je pred njima jako težak i neizvjestan period što se tiče daljeg poslovanja.

    Naime, ova industrija u Srpskoj uglavnom je izvozno orijentisana, a domaće firme u velikoj mjeri zavise od trendova i izazova koji pogađaju strana tržišta.

    Kako je rekao za “Nezavisne novine” Radovan Pazurević, vlasnik kompanije “Sanino” iz Dervente, koji je ujedno predsjednik Područne privredne komore Doboj, ništa se nije dešavalo u pozitivnom smjeru što se tiče ove privredne grane.

    “Sporadično se jave neki partneri, ali to su sitni ugovori koji ne donose nekakvu dobit, odnosno veliku zaradu, tako da ne mogu popraviti jako lošu situaciju u kojoj smo se mi našli”, kazao je Pazurević.

    Ističe da ova branša drži negativne rezultate u svim mjesecima od početka godine do sada.

    “Smanjen je fizički obim proizvodnje, a smanjuje se i broj zaposlenih. Mi konkretno nismo u našoj firmi otpuštali radnike, na svoju štetu, odnosno na štetu poslovanja smo zadržali isti broj ljudi, ali dešavalo mi se da su ljudi odlazili”, kazao je Pazurević i dodao da su ljudi napustili njihovu firmu iz ličnih razloga.

    “Neki su otišli da rade u inostranstvo, dok su neki od njih otišli da rade sezonu u Hrvatsku ili Crnu Goru”, ističe Pazurević za “Nezavisne novine”.

    Da je situacija u ovoj branši jako loša potvrđuje i Dragutin Škrebić, vlasnik “Škrebić companyja” iz Teslića.

    “Novih ugovora nema, a koliko je loše stanje u ovoj privrednoj grani govori i podatak da je BiH za prvih šest mjeseci ove godine izvezla 70 miliona evra manje obuće nego godinu dana ranije u istom periodu”, kazao je Škrebić za “Nezavisne novine”.

    Ističe da su zbog ovakve situacije manje firme stale sa proizvodnjom te da nema novih zapošljavanja.

    “Jedino firme popune mjesto ako neko napusti, ali novih radnih mjesta nema”, ističe Škrebić za “Nezavisne novine”.

    Da je jako teška situacija te da se manje firme zatvaraju tvrdi Marinko Umičević, tehnički direktor Tvornice obuće “Bema” iz Banjaluke, koji ističe da je kriza u Evropi uticala na ovakvu situaciju u ovoj oblasti.

    “Mi konkretno u ‘Bemi’ imamo 25 odsto manje narudžbi u ovoj nego u prošloj godini. Nismo otpuštali radnike, radimo sve što možemo”, kazao je Umičević za “Nezavisne novine” i dodao da nemaju narudžbi jer, kako objašnjava, ljudi se najlakše odriču kupovine odjeće i obuće.

    Da je neizvjesno, ali jako teško stanje u tekstilnoj industriji smatra i Bosiljka Dejanović, vlasnica firme “Sana Linea” iz Kostajnice.

    “Mi nismo otpuštali radnike, posla imamo, ali radimo vlastitu kolekciju”, kazala je Dejanovićeva za “Nezavisne novine”.

    Dodala je da novih klijenata nema te da su stari još tu, a šta će se dalje dešavati, kako ona kaže, jako je teško prognozirati.

    “Ono što je dobro jeste da najveći dio posla nosi naš brend, odnosno naša kolekcija, jedino što prodaja pada na tržištima na kojima poslujemo”, zaključila je Dejanovićeva.

  • Za samo 5 godina cijena kvadrata stana se uduplala

    Za samo 5 godina cijena kvadrata stana se uduplala

    Prosječna cijena kvadrata stanova u novoj gradnji trenutno je skoro 3.000 KM.

    Prije pet godina, odnosno prije krize izazvane epidemijom kovida kada je sve krenulo drastično da poskupljuje, kvadrat u novoj gradnji koštao je u prosjeku 1.532 KM. S druge strane, u drugom tromjesečju ove godine, kvadrat je koštao tačno 2.947 KM, podaci su Republičkog zavoda za statistiku.

    U ovom periodu, prosječna cijena u Banjaluci je 3.695 KM.

    Međutim, u ovom gradu cijena kvadrata ide i do 5.000 KM, pa i više a riječ je o centru, dok se cijena u naseljima uz centar kreće do 4.000 KM.

    Dok prosječna cijena kvadrata raste, broj prodatih stanova je u opadanju.

    Statistika pokazuje da je od aprila do juna ove godine u Srpskoj prodato 498 stanova, a od čega su samo u Banjaluci pazarena 233 stana.

    Broj završenih prodatih novih stanova u Srpskoj u drugom tromjesečju 2024. godine manji je u odnosu na drugo tromjesečje 2023. godine za 21 odsto. U odnosu na prosječan broj završenih prodatih novih stanova u prošloj godini manji je za 35,7 odsto, podaci su Republičkog zavoda za statistiku.

     

  • Da li se Srpska zbog američkih sankcija nalazi pred finansijskim slomom

    Da li se Srpska zbog američkih sankcija nalazi pred finansijskim slomom

    Protiv Republike Srpske se vodi obojena revolucija čiji je cilj njen finansijski krah, nedavno je izjavio predsjednik Vlade Republike Srpske Radovan Višković.

    Isplata penzija je redovna, uprkos ekonomskom i finansijskom ratu koji se vodi protiv Srpske, poručio je juče direktor Fonda PIO, Mladen Milić. Sudeći po ovim izjavama, kojima se komotno mogu pridružiti i druge slične izjave i poruke najviših zvaničnika Srpske povodom sankcija SAD pojedincima iz vlasti, može se izvući zaključak da nam “spasa nema, ali da propasti nećemo”.

    Citiranom čuvenom rečenicom predsjednika srpske Vlade Nikole Pašića, koju je izgovorio u jeku Prvog svjetskog rata, najbolje se može opisati trenutna ekonomska situacija u Srpskoj i mišljenja njenih najviših političkih funkcionera o stanju u budžetu i javnim fondovima koji su, prema njihovom vlastitom priznanju, kao nikad do sada pritisnuti teretom američkih sankcija.

    – Čim vam neko onemogući normalan, zakonit i neometan pristup tržištu, to je problem. Pritisak na Republiku Srpsku traje posljednje dvije-tri godine, a posljednjih godinu dana intenzivnije zbog sankcija. Imate kompanije i medijske kuće i njihove zaposlene koji su na udaru. Ekonomske sankcije nisu usmjerene samo prema pojedincu, već i prema svim građanima Srpske – izjavio je prije par dana premijer Višković.

    Međutim, uprkos svemu, Višković tvrdi da je finansijska situacija u Srpskoj stabilna, da ekonomski sistem nije pred slomom te da Vlada, kako je istakao, uredno servisira sve svoje obaveze. U sličnom tonu juče je govorio i direktor Fonda PIO, Mladen Milić.

    – Danas, kada se vodi ekonomski i finansijski rat protiv Republike Srpske, možemo reći da budžet Srpske uredno izmiruje sve svoje obaveze koje ima prema penzionerima, ne samo onim u Srpskoj nego i onim koji žive van Republike, a to je više od 55.000 korisnika prava Fonda PIO – poručio je Milić, dodajući da se u posljednjih nekoliko godina penzije isplaćuju čak i nekoliko dana ranije.

    Da li se Republika Srpska nalazi pred finansijskim kolapsom zbog američkih sankcija, da li je protiv nje u toku “obojena revolucija” te da li se protiv nje vodi “ekonomski i finansijski rat”, kako tvrde predstavnici vlasti, javnih institucija i fondova, pitali smo za mišljenje ekonomistu Svetlanu Cenić.

    Prema njenim riječima, protiv Republike Srpske se ne vodi bilo kakav finansijski rat već je Srpska, odnosno njena vlast, kako kaže, ratovala protiv same sebe “obezvređivanjem i uništavanjem svega”.

    – Koje veze ima s bilo kakvim ekonomskim ratom ovoliko zaduženje javnih i državnih preduzeća, zdravstva, dug koji je premašio vrijednost naftne industrije, propali projekti… Pored toga, treba sabrati koliko je međunarodnog novca došlo u Republiku Srpsku, tako da nema pojma o bilo kakvom ekonomskom ili finansijskom ratu protiv Srpske – tvrdi Cenićeva.

    S druge strane, ona navodi da postoje sankcije prema jednom krugu ljudi.

    – Te sankcije nisu usmjerene na cijelu Republiku Srpsku ili njeno stanovništvo. Ko je doveo do propasti svih preduzeća koje sam navela, to stanovništvo Republike Srpske treba da se pita. Zašto su propale “Željeznice”, “Šume”, ne znam da je bilo šta ostalo ekonomski zdravo. Podsjetiću vas da je prije dvije godine čak i “Lutrija Republike Srpske” bila u minusu. Najbolje je sakriti vlastitu neodgovornost i to prebaciti na nekakav ekonomski rat koji se, tobože, vodi protiv Srpske. Nigdje veze – smatra Cenićeva.

    Na konstatacije predstavnika vlasti da je domaći finansijski sistem, uprkos svemu, i dalje stabilan, Cenićeva odgovara da sistem ni približno nije stabilan jer mu, kako tvrdi, fali novca.

    – Pominje se cifra od 810 miliona KM, a ja tvrdim da je to mnogo više. Ko će sanirati zdravstvo, koje se nalazi u kolapsu? Ko će vraćati silne dugove javnih i državnih preduzeća? Nije to samo stvar kratera u budžetu. To su mnogo veće cifre. Što se tiče redovne isplate penzija, poenta je u tome što su ovoj vlasti penzioneri, očigledno, najodaniji glasači pa je zbog toga isplata penzija prioritet. Zbog toga je Fond PIO, odnosno isplata penzija prebačena na trezor. Bez obzira koliko se puni fond uvijek će se isplatiti penzije, a ostalima, šta Bog da! Zato i kasne sve ostale uplate, od doprinosa prosvjeti, zdravstvu i svim ostalima. Treba pitati i dobavljače koliko oni čekaju svoje pare – poručuje Cenićeva.

  • Rusija, Srbija i Holandija uložile najviše para u BiH

    Rusija, Srbija i Holandija uložile najviše para u BiH

    Direktne strane investicije u Bosnu i Hercegovinu su prošle godine iznosile 1,895 milijardi KM, pokazuju zvanični podaci Centralne banke BiH.

    Kako se vidi u ovim podacima, najveći investitor u BiH prethodne godine je bila Ruska Federacija, koja je investirala 376,3 miliona KM.

    Slijedi Srbija, čije su investicije u BiH 2023. godine iznosile 355,6 miliona KM, pa Nizozemska, koja je u Bosnu i Hercegovinu investirala 237,7 miliona KM.

    Njemačka je u BiH “uložila” u prošloj godini 204,9 miliona KM, a Hrvatska 187,2 miliona KM.

    U BiH je Slovenija prošle godine investirala 173,3 miliona KM, a Velika Britanija 149 miliona KM.

    Austrija je investirala 87,9 miliona KM, Turska 78,7 miliona KM, dok krug prvih 10 najvećih investitora zatvara Danska, čije su investicije iznosile 35,9 miliona KM.

    Što se tiče djelatnosti, najviše je investirano u proizvodnju koksa i rafiniranih naftnih proizvoda i to 362,4 miliona KM.

    U finansijske uslužne djelatnosti, osim osiguranja i penzijskih fondova, investirano je 304,3 miliona KM.

    U telekomunikacije je investirano 288,9 miliona KM, u proizvodnju i snabdijevanje električnom energijom, plinom, parom i klimatizaciju 224,1 milion KM.

    Investicije u trgovinu na veliko su iznosile 151,5 miliona KM, dok je u trgovinu na malo investirano 120,9 miliona KM.

    Tokom 2022. godine direktne strane investicije u Bosnu i Hercegovinu su iznosile 1,517 milijardi KM, što znači da su prošle godine DSI bile veće za oko 370 miliona KM.

    Ekonomista Admir Čavalić rekao je za “Nezavisne novine” da ovi podaci pokazuju da dolazi do rasta direktnih stranih investicija.

    “Međutim, moram naglasiti da je to relativni rast u apsolutnom iznosu. Kada kompariramo Bosnu i Hercegovinu sa drugim zemljama regiona, vidimo da postoji znatan zaostatak po pitanju iznosa direktnih stranih investicija. Ovo se može tumačiti kao jedan trend koji podrazumijeva povećanje. Vidjećemo da li će se nastaviti i dalje rast, ali ne možemo biti zadovoljni ukupnim apsolutnim iznosom, niti to daje neke rezultate u kratkom ili dugom roku”, kazao je Čavalić.

    Prema njegovim riječima, svaka investicija je dobrodošla, ali nije baš dobro da je Rusija najveći investitor, jer je pod međunarodnim sankcijama.

    “Da su to neke druge godine, to bi se smatralo geopolitički i ekonomski normalno. Ruski investitori najvjerovatnije nastoje izbjeći međunarodne sankcije i u tu svrhu koriste BiH i neke druge zemlje koje se nisu odredile u smislu sankcija prema ovoj zemlji. Možemo očekivati i u ovoj godini da Rusija bude ključni investitor u Bosnu i Hercegovinu”, naglasio je Čavalić.

    Slaviša Raković, ekonomski analitičar, kaže da su ovo već standardni pokazatelji za BiH.

    “Obim direktnih stranih investicija je nedovoljan da bi se označio kao snažno uticajan na rast i razvoj. Objašnjenje je prilično jednostavno. Ako gledamo regiju, Srbija je konkurentnija u smislu aktivnog privlačenja DSI, a ne treba zaboraviti ni Mađarsku, koja je lider u DSI i pri tome članica EU. Mislim da će to dugoročno ostati tako, jer je teško vjerovati da će BiH ili entiteti formulisati aktivnije politike”, istakao je Raković.

  • Cvjeta izvoz oružja iz BiH

    Cvjeta izvoz oružja iz BiH

    Namjenska industrija u Bosni i Hercegovini je jedina grana privrede u državi koja je ove godine ostvarila rast koji je iznosio 37 odsto.

    Prema detaljnim podacima Spoljnotrgovinske komore BiH koji su objavljeni u njihovom Infokomu, namjenska proizvodnja je u šest mjeseci ove godine ostvarila obim razmjene od 309 miliona KM.

    “Izvoz je iznosio 238 miliona KM, što je za 37% više u odnosu na isti period prošle godine ili 64,8 miliona KM. Uvoz je veći za 82% i iznosi 71 milion KM. Pokrivenost uvoza izvozom, iako u padu, i dalje bilježi veliki procenat od 334%”, piše u podacima Spoljnotrgovinske komore BiH.

    Dalje se navodi da obim razmjene namjenske proizvodnje BiH bilježi konstantan rast i u posmatranom je periodu zabilježen rast od 45% više u odnosu na isti period prošle godine.

    “Najviše se izvozila municija, i to u iznosu od 174 miliona KM (73%), te eksplozivi (24%) i vojno oružje u iznosu od 4,4 miliona KM (1,8%)”, stoji u podacima.

    Tako su najveći kupac bh. oružja ove godine bile Sjedinjene Američke Države, i to za 54 miliona KM.

    Srbija je kupila naoružanja za 25,5 miliona KM, a Turska za 22,3 miliona KM.

    Slijede Slovačka i Bugarska sa nešto više od 20 miliona KM, pa Irak sa oko 17 miliona KM.

    Dalje ide Saudijska Arabija sa 12,3 miliona KM, Rumunija 8,2 miliona KM, Bangladeš 6,4 miliona KM.

    Prvih 10 najvećih kupaca zatvara Velika Britanija koja je “uzela” oružja za skoro šest miliona KM.

    Sa druge strane, najveći uvoz namjenske proizvodnje zabilježen je iz SAD (23,6 miliona KM), Srbije (17,1), Egipta (8,6), Hrvatske (5,6) i Turske, oko četiri miliona KM.

    Đuro Kozar, vojno-politički analitičar, rekao je da je namjenska industrija veliki potencijal Bosne i Hercegovine.

    “Posebno je to izraženo u Federaciji BiH, gdje je ova grana privrede veoma perspektivna, ali je potrebno još puno ulagati da se ona razvija, posebno ka izvozu. Na primjer, municija iz tvornice “Igman” kod Konjica se može izvoziti u sve države, jer ima kalibre i za NATO standarde i za druge, koji se proizvode u istočnoevropskim zemljama kao što je Rusija. Jako dobar potez radi i Vlada FBiH jer dio dividende koja joj pripada ostavlja za razvoj devet preduzeća u namjenskoj industriji koja su u njenom većinskom vlasništvu”, kazao je Kozar za “Nezavisne novine“.

    Prema njegovim riječima, iz BiH se najviše traži municija, ali i vazdušne puške, dalekometni top, upaljači za razne vrste municije i drugi proizvodi.

    “Trebalo bi se još više raditi kako bi se poboljšao izvoz jer je veliki potencijal u namjenskoj industriji BiH. Šteta je što nije razvijenija vojna industrija u Republici Srpskoj jer mislim da bi i to doprinijelo većem izvozu. Vojna industrija u BiH je bila jako razvijena u bivšoj Jugoslaviji, ali neke od tvornica koje su tada dobro radile više ne postoje”, naglasio je Kozar.

  • Milić: Prihodi Fonda PIO su stabilni

    Milić: Prihodi Fonda PIO su stabilni

    Prihodi Fonda PIO su stabilni i prema planu za za ovu godinu, rekao je za  Јutarnji program RTRS Mladen Milić, direktor Fonda za Penzijsko i invalidsko osiguranje Republike Srpske.

    Možemo u drugoj polovini godine očekivati i bolju naplatu. Na mjesečnom nivou je to oko 122 miliona KM. Imamo pozitivan trend – navodi Milić.

    Dodaje, da su pravo na penziju u mjesecu julu ostvarili 286.000 korisnika.

    Kada je riječ o navodima pojedinaca, koji tvrde da Republika Srpska nije finansijski stabilna i da nema sredstava za isplatu penzija, doprinosa, plata i ostalo, Milić navodi da oni nisu upravu.

    – Penzioneri su prioritet u isplati iz trezora Srpske. Penzioneri ne treba da brinu, penzije nisu, i neće kasniti. Republika Srpske je stabilna – dodaje Milić.

    Navodi da su prihodi u odnosu na prošlu godinu veći za 1,28 odsto.

    – Pritisci na Republiku Srpsku nemaju uticaj, privreda funkcioniše normalno. Penzije su u proteklih 11 godina rasle 93 odsto, brže nego plate – navodi Milić.

  • Kome i koliko BiH najviše duguje?

    Kome i koliko BiH najviše duguje?

    Bosna i Hercegovina smanjila je spoljni dug za tri mjeseca za više od 200 miliona KM, pokazuju zvanični podaci Ministarstva finansija i trezora BiH.

    Kako se navodi u ovim podacima, na kraju drugog kvartala ove godine ukupan spoljni dug iznosio je 8,77 milijardi KM, dok je u prvom kvartalu bio 8,98 milijardi KM.

    Tako je ukupan spoljni dug Republike Srpske polovinom ove godine iznosio 3,6 milijardi KM, Federacije BiH 5,078 milijardi KM, distrikta Brčko 43,1 miliona KM, a institucija BiH 43,4 miliona KM.

    Država je najviše dužna Evropskoj investicionoj banci, kojoj duguje 2,34 milijarde KM.

    Slijedi dug prema Svjetskoj banci od 1,38 milijardi KM kroz IBRD aranžmane, te 1,04 milijarde KM kroz IDA program.

    Dalje se duguje Evropskoj banci za obnovu i razvoj (EBRD) i to 872,09 miliona KM.

    Republika Srpska za euroobveznice koje je izdala duguje 586 miliona KM, dok se Međunarodnom monetarnom fondu duguje 484 miliona KM.

    “U drugom kvartalu ukupno je servisirano 352,66 miliona KM duga, a u prvom kvartalu 367,26 miliona KM. Za otplatu obaveza u prethodnoj godini ukupno je plaćeno 1.685 milijardi KM”, piše u podacima Ministarstva finansija i trezora.

    Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu, rekao je za “Nezavisne novine” da je smanjivanje apsolutnog iznosa spoljnog duga rezultat veće otplate u posmatranoj godini u odnosu na novo zaduživanje.

    “Ovaj podatak za BiH je posljedica toga što su u ovoj godini dospjele veće rate za ranije dugoročne kredite. Usljed toga je otplata duga veća od novog zaduživanja i rezultanta je smanjenje apsolutnog iznosa spoljnog duga”, naveo je Mlinarević.

    Ekonomista Igor Gavran smatra da je u ovom slučaju primarno riječ o tajmingu, odnosno da su određeni dugovi došli u fazu otplate i nije bilo drugog izlaza nego da budu isplaćeni.

    “Ipak, trendovi zaduživanja nisu pozitivni, jer se stvara sve više obaveza, posebno na entitetskom nivou, pa i na nižim nivoima vlasti. Možda su i krupne razlike uticale na vrijednost nekih dugova, a svakako se isticala i nemogućnost vlasti da se dogovore o bilo čemu pa čak i o zajedničkom zaduživanju”, istakao je Gavran.

    Po njegovom mišljenju, ipak je najvažniji razlog veoma negativan, a to je da se domaće vlasti, pogotovo one u Republici Srpskoj, sve teže uopšte mogu zadužiti izvan zemlje i zadužuju se na domaćem tržištu.

    “Sa druge strane, pribavljanje entitetskog kreditnog rejtinga Federacije BiH ukazuje na namjeru obimnog vanjskog zaduženja u budućnosti. Ukratko, riječ je dijelom o zatišju pred nova zaduženja, a dijelom prelasku na domaće tržište, a nikako ne pametnom korištenju povećanih budžetskih prihoda. Nažalost, ti veći prihodi su samo doveli do još većeg i neracionalnijeg trošenja u iluziji da će takav trend većeg priliva vječno trajati”, zaključio je Gavran.

  • Strani investitori povukli 15 milijardi dolara iz Kine

    Strani investitori povukli 15 milijardi dolara iz Kine

    Strani ulagači su povukli skoro 15 milijardi dolara investicija iz Kine u tromesečnom periodu između aprila i juna, objavila je kineska Državna administracija za devizne poslove.

    Kako se dodaje, vrednost stranih investicija u Kinu je u prvih šest meseci 2024. pala za oko pet milijardi dolara.

    Strane investicije u Kinu su u 2021. dostigle rekordne 344 milijarde dolara, ali postepeno se smanjuju zbog usporavanje privrede i rastućih geopolitičkih tenzija, prenosi Blumberg.

    Vlada u Pekingu se trudi da privuče i zadrži strane investicije, kao i da pokaže da je Kina i nadalje otvorena i privlačna za strane kompanije, posebno one koje donose napredne tehnologije.

    Kineska priveda je u prvoj polovini 2024. godine porasla za pet odsto međugodišnje, pokazali su podaci kineskog Nacionalnog biroa za statistiku (NBS) koji su objavljeni krajem jula.

    Vrednost kineskog BDP-a od januara do juna ove godine je dostigla oko 61,68 biliona juana, što je približno 7,94 biliona evra. U drugom kvartalu 2024. kineska ekonomija je porasla za 4,7 odsto u odnosu na isti kvartal lane.

    Međunarodni monetarni fond (MMF) je u svojoj julskoj prognozi naveo da će kineska ekonomija porasti za pet odsto u 2024. i usporiti na 4,5 odsto sledeće godine.