VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Kupovina zlata najbolji način štednje u krizama

    Kupovina zlata najbolji način štednje u krizama

    Zbog ekonomski nepovoljne situacije u svijetu i sve češćih problema sa inflacijom, svjetski ekonomisti smatraju da je investiciono zlato najbolje rješenje za štednju.

    Geopolitičke tenzije koje konstantno rastu i sukobi, posebno u Evropi (rat u Ukrajini), zabrinjavaju ekonomske stručnjake jer kriza posebno utiče na ulagače koji se oslanjaju na rast vrijednosti opcija poput nekretnina ili dionica.

    Inače, investiciono zlato je uglavnom u fizičkom obliku, kao što su zlatne poluge i zlatnici, te je namijenjeno dugoročnom ulaganju i štednji koja je otporna na inflaciju i druge nepovoljne ekonomske pojave, pa mu je godišnji prinos veći od 8,5 odsto.

    Centralne banke širom svijeta ubrzano nabavljaju zlatne poluge jer u njima vide osiguranje domaće valute.

    Što se tiče Bosne i Hercegovine, ona praktično nema razvijeno tržište zbog visokih poreza.

    Naime, cijena zlata u BiH je u startu viša nego u zemljama Evropske unije, jer se na svaki investicioni proizvod od zlata i srebra plaća PDV.

    Pri uvozu zlata jedino je Centralna banka BiH oslobođena plaćanja PDV-a.

    Analitičari najveće švajcarske banke UBS smatraju da se u narednih godinu dana očekuje dvocifren rast cijena zlata.

    “Investiciono zlato u fizičkom obliku privlačno je građanima i zato što se radi o jednom od rijetkih oblika ulaganja koji je u potpunosti oslobođen svih poreza – kako PDV-a prilikom kupovanja, tako i poreza na dobit prilikom prodaje. Sva zarada od ulaganja ostaje vlasniku zlata, bez ikakvih obaveza prema državi”, navodi se u analizi UBS-a.

    Da je ovo problem za BiH, odnosno da bi se ovo trebalo zakonski urediti, saglasan je i Admir Čavalić, ekonomista i predsjednik Odbora za ekonomsku i finansijsku politiku u Parlamentu FBiH.

    “Pitanje investicionog zlata nije uopšte regulisano na prostoru BiH, što stavlja građane Bosne i Hercegovine u diskriminaciju u odnosu na zemlje regiona. Većina građana kupuje zlato iz susjedne Hrvatske, gdje postoje čak i agencije koje nude formalno ili neformalno uvoz tog zlata na način da se možda izbjegnu plaćanja nekih dodatnih nameta, obaveza i slično. Kada odete u zlataru, možete kupiti zlato u formi nakita, i to je nešto što smo naslijedili od bivšeg sistema, ali ne može se u formi investicionog zlata, kao što su na primjer kovanice, novčići, poluge, kocke i slično”, objašnjava Čavalić za “Nezavisne novine”.

    Prema njegovim riječima, investiciono zlato je na neki način siva zona u BiH, i nisu se razvile industrije koje bi se temeljile na prodaji investicionog zlata.

    “Prodaja investicionog zlata uglavnom raste kada su krize na globalnom nivou, koje izazivaju i ekonomske krize. Zlato, srebro i drugi plemeniti metali su bitni kao oblik i forma štednje, odnosno čuvanje sadašnje vrijednosti za budući period. Postoje i drugi oblici štednje kao što su kriptovalute, vinski podrumi, sirevi i slično, ali tradicionalno, historijski, zlato je najinteresantnije zbog niza nekih karakteristika koje ima. Vjerovatno u budućnosti neće doći do mijenjanja tog formata štednje i zbog toga je bitno da se što prije otvorimo prema navedenom”, kazao je Čavalić i dodao da on već sa pravnicima radi na tome da uputi inicijativu za regulisanje investicionog zlata u BiH.

    Ekonomista Radmila Grbić ističe da je postojanje razvijenog tržišta investicionog zlata važno za svaku privredu i državu, naročito u vrijeme stalnih neizvjesnosti u svjetskoj privredi, kada se zlato smatra sigurnom lukom za ulagače, kako sa stanovišta sigurnosti, tako i sa stanovišta prinosa, s obzirom na godišnji rast cijena.

    “Bosna i Hercegovina nema razvijeno tržište investicionog zlata. Najveći razlozi za to su mala potražnja i porezi. Građani BiH mogu povoljnije trgovati zlatom u zemljama okruženja, uglavnom Srbiji i Hrvatskoj, koja kao članica Evropske unije nudi povoljnije uslove.

    Naime, u zemljama Evropske unije investiciono zlato je oslobođeno plaćanja poreza na dodatu vrijednost. Srbija je takođe ukinula porez na dodatu vrijednost na investiciono zlato, zbog čega je kupovina investicionih zlatnih poluga i zlatnika puno povoljnija nego ranije”, navela je Grbićeva.

  • Moskovska berza prestaje da trguje američkim dolarom i evrom zbog sankcija SAD

    Moskovska berza prestaje da trguje američkim dolarom i evrom zbog sankcija SAD

    Moskovska berza od 13. juna prestaje da trguje američkim dolarima i evrima zbog američkih sankcija, navodi se u saopštenju berze.

    Prethodno, Ministarstvo finansija Sjedinjenih Američkih Država objavilo je osmi paket antiruskih sankcija, uvrstivši na sankcioni spisak više od 30 osoba i 200 organizacija iz Rusije, ali i Kine.

    Sankcije se odnose i na rusku finansijsku infrastrukturu, uključujući Moskovsku berzu, Nacionalni klirinški centar, osiguravajuće društvo SOGAZ i drugo.

  • Gigant postaje “smeće”?

    Gigant postaje “smeće”?

    Američki Boeing, pionir proizvodnje i okosnica američkog obrambenog sektora, suočava se s nekada nezamislivom perspektivom: padom kreditnog rejtinga na nivo smeća.

    Avionski div trebao bi da objavi detalje svojih isporuka aviona za maj, a analitičari očekuju da će narudžbine biti razočaravajuće. Ključno je pitanje hoće li kompanija moći da apoveća isporuke, s njima i slobodan novčani tok, u drugoj polovini godine i izbeći smanjenje rejtinga, piše FT, a prenosi Poslovni dnevnik.

    Pad broja isporuka, podbačaj isporuka aviona, nejasna slika oporavka i produženo razdoblje visokog duga u odnosu na zaradu rejting agencije navode kao faktore koji bi mogli da dovedu do smanjenja rejtinga na ‘džank’ (junk) rejting. Posledično, takav bi rejting podrazumevao skuplje finansiranje.

    Sama veličina njegove kapitalne strukture, s gotovo 58 milijardi dolara ukupnog duga, mogla bi se pokazati velikim zalogajem čak i za sklonije kreditore, a to izaziva oscilacije cena. Dok menadžment kompanije naglašava važnost održavanja statusa investicijskog ranga, analitičari i ulagači očekuju da će kompanija izbeći smanjenje rejtinga ako je ikako moguće.

    Upravnici fondova koji drže Boingove obveznice u neslužbenom razgovoru za FT rekli su da bi bilanca te veličine imala mnogo izazova u finansiranju na tržištu visokog prinosa, što bi za kompaniju bio veoma teška tranzicija, kao i da bi bilo verovatno očekivati volatilnost pri smanjenju rejtinga.

    Avionski div balansira na ivici investicijskog razreda nakon što se Moody’s pridružio drugim rejting agencijama u smanjenju ocene na ‘Baa3’ u aprilu, što je nivo ‘BBB-minus’ kod ostalih velikih agencija. Moody’s, S&P i Fitch su smanjili svoje izglede za kompaniju na ‘negativne’ što je potez koji može da signalizira izgledno smanjenje rejtinga u narednim revizijama.

     

     

  • Lavrov: BRIKS pokreće talas promjena u svijetu, pravi se sistem za transakcije u nacionalnim valutama

    Lavrov: BRIKS pokreće talas promjena u svijetu, pravi se sistem za transakcije u nacionalnim valutama

    Nedavni događaji na međunarodnoj areni skinuli su maske Zapada koji nastoji da nametne svoj red u svijetu, izjavio je šef ruske diplomatije Sergej Lavrov na samitu ministara spoljnih poslova zemalja BRIKS-a koji se održava u Nižnjem Novgorodu.

    Nedavni međunarodni događaji skinuli su maske sa onih koji su do sada verbalno polagali gotovo isključivo pravo da definišu takozvane univerzalne vrijednosti pod maskom poretka zasnovanog na pravilima – rekao je ministar.

    Ruski ministar spoljnih poslova je istakao da je BRIKS pokreće talasa promjena, njegova uloga u rješavanju globalnih problema će se samo povećavati.

    – To potvrđuje i stalni porast broja zemalja koje pokazuju istinski interes da se pridruže radu naše asocijacije – istakao je ministar.

    Kako je istakao, zemlje BRIKS-a aktivno rade na razvoju platforme za obračune u nacionalnim valutama u međusobnoj trgovini.

    – U toku je aktivan rad na sprovođenju odluka sa samita u Јohanesburgu prošle godine, posebno u pogledu unapređenja međunarodnog monetarnog i finansijskog sistema, razvoja platforme za obračune u nacionalnim valutama u međusobnoj trgovini – rekao je ministar.

    Ovo je prvi sastanak ministara spoljnih poslova od proširenja BRIKS-a 2023. godine. Sada su punopravni članovi asocijacije Brazil, Rusija, Indija, Kina, Јužna Afrika, Egipat, Iran, Ujedinjeni Arapski Emirati, Saudijska Arabija i Etiopija. Јoš oko 30 zemalja želi da sarađuje sa BRIKS-om u nekom formatu.

    Predsjedavanje BRIKS-om prešlo je na Rusiju 1. januara 2024. godine, trajaće do kraja godine i obuhvata više od 250 događaja koji imaju širok spektar tema. Glavni događaj biće samit BRIKS-a u oktobru 2024. godine u Kazanju.

  • Kurs evra “oduvan”

    Kurs evra “oduvan”

    ​Evro je prema funti na najnižem nivou od avgusta 2022. godine.

    Evro je u ponedjeljak oslabio u odnosu na druge glavne valute, pod pritiskom političke neizvjesnosti povezane sa izborima za Evropski parlament.

    Značajni pomaci koje su ostvarile stranke krajnje desnice širom Evrope pojačale su zabrinutost oko sposobnosti parlamenta da formira većinu potrebnu glavnim strankama za donošenje zakona.

    U 07:29 sati po srednjeevropskom vremenu, evro je pao za 0.45 odsto u odnosu na funtu, trgujući na 0.84550 po prvi put od kraja avgusta 2022.

    U isto vrijeme, evro je izgubio 0.48 procenata u poređenju sa dolarom, na 1.07500, dostigavši najnižu tačku za nešto više od četiri nedjelje, navodi agencija “Baha”, a prenosi “b92”.

  • Porasle cijene nafte i zlata

    Porasle cijene nafte i zlata

    Evropski berzanski indeksi su danas uglavnom u padu, nafta i zlato su poskupjeli, a cijena pšenice je nešto niža nego juče.

    Upravni savjet Evropske centralne banke (ECB) odlučio je juče da snizi referentnu kamatnu stopu na glavne operacije refinansiranja na 4,25 odsto, kamatnu stopu na depozite na 3,75 odsto i marginalnu kamatnu stopu na 4,50 odsto.

    Sve tri ključne kamatne stope su snižene za po 25 baznih poena.

    Inflacija u evrozoni je oslabila, kao i inflatorna očekivanja, dok je monetarna politika zadržala restriktivne uslove finansiranja, navodi se u saopštenju ECB.

    Indeks frankfurtske berze DAX je danas u 9.15 sati pao na 18.612,35 poena, britanski FTSE 100 na 8.281,50 poena, francuski CAC 40 na 8.034,44 poena, dok je moskovski MOEX porastao na 3.200,12 poena.

    Vrijednost američkog berzanskog indeksa Dow Jones je porasla na 38.886,17 poena, dok je indeks S&P 500 pao na 5.352,96 poena, a vrijednost indeksa Nasdaq na 17.170,64 poena.

    Prema podacima sa berzi, cijena sirove nafte je porasla na 75,581 dolar, a cijena nafte Brent na 79,869 dolara.

  • Isplaćeno preko 14 miliona maraka podsticaja

    Isplaćeno preko 14 miliona maraka podsticaja

    Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske posredstvom Agencije za agrarna plaćanja isplatilo je od 4. do 7. juna ukupno 14.250.837 KM i to za 3.122 korisnika podsticaja, saopšteno je iz resornog ministarstva.

    Isplaćene su sljedeće mjere:

    1. Premija za muzne robote: 240.000 KM (40 odsto od odobrenih sredstava po rješenju),
    2. Oprema u stočarstvu: 1.183.472 KM ( 40 odsto od odobrenih sredstava po rješenju),
    3. Kombajni: 467.657 KM (40 odsto od odobrenih sredstava po rješenju),
    4. Opremanje ribnjaka: 84.947 KM ( 40 odsto od odobrenih sredstava po rješenju),
    5. Tehnološka oprema: 2.538.830 KM ( 40 odsto od odobrenih sredstava po rješenju)
    6. Objekti u stočarstvu: 1.301.031 KM ( 40 odsto od odobrenih sredstava po rješenju)
    7. Traktori: 4.933.361 KM (30 odsto od preostalih obaveza po rješenjima)
    8. Priključci: 2.320.419 KM (30 odsto od preostalih obaveza po rješenjima)

    – Osim navedenih mjera koje se odnose na kapitalna ulaganja isplaćena je i podrška Protivgradnoj preventivi u iznosu od: 1.181.116 KM – navodi se u saopštenju.

    O narednoj uplati javnost će biti blagovremeno obaviještena, istkali su iz resornog ministarstva.

  • Lavrov: BRIKS trenutno razmatra oko 30 prijedloga za različite forme saradnje

    Lavrov: BRIKS trenutno razmatra oko 30 prijedloga za različite forme saradnje

    BRIKS trenutno razmatra oko 30 zahtjeva iz raznih zemalja, koje predlažu uspostavljanje različitih formi saradnje, izjavio je ministar spoljnih poslova Rusije Sergej Lavrov za “Prvi kanal” u okviru Međunarodnog ekonomskog foruma u Sankt Peterburgu.

    Trenutno se razmatra oko 30 zahtjeva iz najrazličitijih država – i velikih, i malih, i srednjih, koje predlažu uspostavljanje raznih oblika saradnje – istakao je diplomata.

    Lavrov je dodao da će u BRIKS biti uvedena i uspostavljena kategorija zemalja-partnera.

    – Ova kategorija će biti detaljno predstavljena i sa stanovišta kriterijuma i u pogledu zemalja koje mogu pretendovati na nju. Rusija kao predsjedavajuća posvećuje veliku pažnju tome da se nove zemlje adaptiraju na već postojeće forme i tradicije BRIKS-a – objasnio je ruski ministar.

    Prethodno je ruski filozof, politikolog i sociolog Aleksandar Dugin na Međunarodnom ekonomskom forumu u Sankt Peterburgu ocijenio da BRIKS predstavlja oličenje multipolarnog svijeta, koji se sastoji od različitih civilizacija i kultura.

    Prema njegovim riječima, BRIKS je dijalog kultura, a Zapad je za sada van organizacije, jer nameće netradicionalne i antitradicionalne vrijednosti i insistira na tome da ne postoje nikakve kulture ni civilizacije, izuzev zapadne.

    Rusija je od 1. januara predsjedavajuća BRIKS. Predsjedavanje je počelo priključivanjem novih članica, pored Rusije, Brazila, Indije, Kine i Јužne Afrike u BRIKS su sada i Egipat, Indija, Iran, UAE u Saudijska Arabija, a Turska je izrazila želju da se pridruži.

    Glavna deviza ruskog predsjedavanja je jačanje multilateralnosti u cilju pravednog globalnog razvoja i bezbjednosti.

    Rusija će u okviru svog predsjedavanja više od 200 političkih, ekonomskih i javnih događaja.

    Međunarodni ekonomski forum u Sankt Peterburgu održava se od 5-8. juna.

  • Evropska centralna banka snižava kamatne stope prvi put u posljednjih pet godina

    Evropska centralna banka snižava kamatne stope prvi put u posljednjih pet godina

    Očekuje se da će Evropska centralna banka (ECB) prvi put u posljednjih pet godina smanjiti kamatne stope.

    Ovim se potezom Eurozoni nastoji dati prijeko potreban privredni poticaj stimuliranjem tržišta nekretnina, ulaganja i potrošačke potrošnje dok se blok bori da izađe iz stagnacije, javlja Belga.

    Slab rast produktivnosti, usporavanje ulaganja, industrijalizacija pod vodstvom države u Kini i SAD-u i skok cijena energije i hrane izazvan ruskom invazijom na Ukrajinu prethodno su izazvali zabrinutost o gospodarskom zdravlju Evrope.

    ECB je podigao svoju ključnu stopu s ispod nule na rekordno visoku nivo od četiri posto između jula 2022. godine i septembra 2023. godine u pokušaju da uguši dvocifrenu inflaciju.

    Više kamatne stope uspjele su ublažiti inflaciju poskupivši posuđivanje i kupnju stvari na kredit, čime su smanjile potražnju za dobrima, ali i zaustavile privredni rast.

    Potez smanjenja kamatnih stopa, koji će biti službeno objavljen u četvrtak, stoga nastoji revitalizirati evropsku privredu.

    Međutim, ne očekuje se da će daljnji koraci uslijediti u skorije vrijeme. Inflacija premašuje očekivanja, rast plaća je u porastu, a nezaposlenost je rekordno niska. Drugim riječima, ECB ulazi u situaciju koja se poboljšava.

    Stoga se ne očekuju odmah daljnja smanjenja stopa. Čini se da većina ekonomista predviđa još jednu ili dvije nakon juna. Christine Lagarde, predsjednica ECB-a, u svakom slučaju ne daje nikakve naznake o vjerojatnom putu politike, čime se banci osigurava maksimalna fleksibilnost za buduća smanjenja kamata.

  • “Javna je tajna da je budžet u minusu”

    “Javna je tajna da je budžet u minusu”

    Nakon dobavljača, na red su stigli i poljoprivrednici. Kašnjenja u isplatama budžetskim korisnicima sada se više ne mogu ni sakriti, a predsjednik Republike Srpske, iako to nije njegov posao, to pravda ratom kredita od 300 miliona maraka koja mora da se platu u julu.

    Iako nema tačnih podataka o toj rati, ostali budžetski korisnici su u panici. Ko je sljedeći u redu za kašnjenje? Finansijski vrtlog u kome se Vlada Republike Srpske nalazi sve se brže okreće. Obaveze stižu sa svih strana, a novca je sve manje. Riječ dobavljači je maltene zabranjena u Vladi Srpske, a dugovanja prema njima su premašila pola milijarde maraka.

    Polako počinju da se stopiraju i isplate svim ostalim budžetskim korisnicima. Sada su na redu poljoprivrednici. Jasno im je rekao, prije nekoliko dana, predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik, da nikakvih isplata za kapitalne investicije neće biti do kraja avgusta, jer u julu stiže rata od 300 miliona maraka u ukupnom iznosu.

    Milorad Dodik je, prema riječima poljoprivrednika koji su bili sa njim na sastanku, objelodanio da Srpsku čeka uskoro rata kredita od 300 miliona maraka. Dok ona ne bude isplaćena, finansije Srpske ne dišu. Ipak, detalje o toj rati kredita niko ne zna.

    -Ono što postoji mogućnost je da su to mnoge nagomilane obaveze koje se moraju vratiti do tog nekog datuma. Javna je tajna da je budžet u minusu. Nema novca za isplate dobavljačima, usluge i biće u sve težoj situaciji ukoliko se ne pronađe novac, odnosno novo zaduženje RS – kaže novinar i urednik portala Capital, Siniša Vukelić.

    Vlast u Srpskoj suočena je sa sve većim finansijskim problemima. Od prošle godine intenzivirali su potragu za kreditorima, ali i investitorima za projekte koje su zemlje poput Njemačke blokirale zbog politike Milorada Dodika. Dodik pare očekuje od Rusije, Mađarske, Azerbejdžana i daleke Kine, a prema riječima ekonomista, nije poznato ni kako bi mogle da dospiju u budžet s obzirom na sankcije. Sada se samo kupuje vrijeme, a vremenom i socijalni mir. Barem do izbora.

    -Za te materijalne troškove se čeka, sada čekaju poljoprivrednici. Neko nepisano pravilo kod čuvanja socijalnog mira je da penzije budu redovne, pa plate u policiji i prosvjeta. Krenulo se odozdo, dobavljači pa poljoprivreda, kome će se sljedećem reći da čeka, vidjećemo. Paradoksalno je i žalosno da se mi uopšte bavimo temom socijalnog mira, u jednoj normalnoj zemlji isplate budžetskim korisnicima nisu tema rasprave i da se Vlada ne hvali evo isplatili smo mi penzije. Pa to vam je ustavna i zakonska obaveza – poručuje Jelena Trivić, predsjednik Narodnog fronta.

    Još krajem prošle godine iz Vlade Republike Srpske su rekli da su pronašli strane kreditore, ali još im nema ni traga ni glasa. Sve to dodatno komplikuje situaciju, smatraju upućeni.

    -Projektovano je da se u ovoj godini zadužimo oko 800 miliona evra na inostranom tržištu, od čega za sada, barem prema ovim informacijama, nema ništa. Ako tome dodamo i izgubljene arbitraže, koje su teške stotine miliona maraka, vidimo već sada da je budžet u minusu od preko milijardu maraka. I biće veoma teško postići i prošlogodišnji deficit, i ovogodišnji, i unutrašnje redovne rashode – smatra Siniša Vukelić.

    Prema podacima iz budžeta Republike Srpske za 2024. godinu, izdaci za otlpatu dugova u ovoj godini iznose 822 miliona maraka. I to, prema zaduženjima putem državnih hartija od vrijednosti, potrebno je vratiti 348 miliona maraka, dok je za otplatu rata kredita koji su uzeti u inostranstvu neophodno 438 miliona maraka. Što se tiče zajmova u zemlji, mora se u ovoj godini vratiti 22 miliona, dok na ostale isplate ide oko 13 miliona maraka, piše BN.