VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Poskupljuje kafa u lokalima

    Poskupljuje kafa u lokalima

    Ljubitelji kafe u Republici Srpskoj uskoro će, prema najavama domaćih ugostitelja, šoljicu omiljenog napitka plaćati i za pola marke više, s obzirom na to da je cijena sirove kafe na svjetskim berzama eksplodirala, srušivši višedecenijski rekord.

    Cijena zrna “arabike” premašila je 3,44 dolara po funti, skočivši za više od 80 odsto ove godine, čime je premašen rekord koji je postavljen još 1977. godine. Osim “arabike”, poskupjela je i “robusta”, a razlog enormnog rasta cijena ove berzanske robe je suša u Brazilu tokom avgusta i septembra, najgora u proteklih 70 godina, a potom obilne kiše u oktobru.

    Sudeći prema riječima domaćih ugostitelja, rast cijene na berzama samo je kap koja će preliti čašu.

    Zamjenik predsjednika i član Upravnog odbora Udruženja poslodavaca ugostiteljstva i turizma RS “Horeka” Goran Kurtinović rekao je za “Glas Srpske” da je poskupljenje kafe u ugostiteljskim objektima neminovno iz više razloga.

    – Ponovnim poskupljenjem poslovanja, u smislu povećanja minimalne plate, poreza, poskupljenja struje, pa na to sve i kafe, sigurno da će i ugostitelji korigovati cijene ovog napitka. Kafa je najreprezentativniji proizvod u svakom ugostiteljskom objektu, tako da je velika vjerovatnoća da će kafa poskupjeti odmah poslije praznika – rekao je Kurtinović.

    Naglašava da je prosječna cijena italijanske espreso kafe između 45 i 55 maraka po kilogramu.

    Ukoliko ta cijena poraste i do deset maraka, onda će sasvim sigurno šoljica kafe u domaćim lokalima poskupjeti i do pola marke – istakao je Kurtinović.

    Govoreći o cijenama kafe u banjalučkim lokalima, Kurtinović kaže da je najskuplja šoljica kafe oko četiri marke, a da je prosječna cijena u većini lokala između 2,5 i tri marke.

    Predsjednik Udruženja za zaštitu potrošača “Zvono” iz Bijeljine Jovan Vasilić rekao je “Glasu” da s obzirom na to da je kafa berzanska roba, logično je da rast cijene na berzi prati adekvatan rast cijena i na domaćem tržištu.

    – S te strane poskupljenje je opravdano. Međutim, nikakvog smisla ni opravdanja nema ako, primjera radi, na berzi poskupi za pet odsto, a kod nas za 25 odsto. Isto tako, kada bilo koja berzanska roba pojeftini onda uglavnom nema lančane reakcije. Svjedoci smo da se to konstantno dešava sa naftom – rekao je Vasilić.

    On upozorava da nadležne inspekcije moraju da kontrolišu kretanja cijena i da ne dozvole da se bilo ko bogati preko leđa potrošača.

    Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku prosječna cijena kilograma mljevene kafe, koja se koristi u domaćinstvima, u novembru 2020. godine iznosila je 12,88 maraka, dok su u novembru ove godine stanovnici Srpske za kilogram izdvajali u prosjeku 20,94 KM.

    Brazil

    Najpopularnije pržionice kafe u Brazilu, uključujući “JDE Peet's”, jednu od najvećih svjetskih kompanija u toj oblasti, namjeravaju da povećaju cijene početkom sledeće godine nakon što su loše vremenske prilike izazvale poskupljenje sirovog zrna.

    “JDE Peet's”, proizvođač brendova kao što su Jakobs, Tasimo i Dov egberts, povećaće sledeće godine cijene u Brazilu u prosjeku za 30 odsto, rekla su dva trgovca pozivajući se na dokumente poslate klijentima te kompanije, prenio je Rojters.

    Agencija ističe da još jedna velika brazilska pržionica ” Coracoes” planira da poveća cijene kafe za 11 odsto u januaru, iako ih je podigla za 10 odsto u decembru, dok “Melita” bilježi skok za 25 odsto ovog mjeseca, nakon nedavnog povećanja cijena od 12 odsto. Trgovci su dodali da će multinacionalne kompanije koje se bave proizvodnjom i trgovinom kafe takođe tražiti da povećaju cijene na drugim tržištima i to kasnije ovog mjeseca ili početkom sljedeće godine kada im isteknu dugoročni ugovori sa prodavcima. Globalne cijene sirove kafe skočile su na rekordno visoke nivoe ove nedjelje i porasle za oko 80 odsto ove godine, nakon što su nepovoljne vremenske prilike u Brazilu i Vijetnamu, najvećim proizvođačima kafe na svijetu, snizile očekivanja kada je riječ o prinosima.

    Brazil je druga po veličini zemlja na svijetu po konzumiranju kafe, posle Sjedinjenih Američkih Država.

  • Elektroprivreda Srpske na koljenima

    Elektroprivreda Srpske na koljenima

    Elektroprivreda Republike Srpske je na koljenima. Teško je stanje u dvije termoelektrane, Ugljeviku i Gacku. Najave, apeli i crne slutnje su se obistinile. Hoće li se smrzavati građani RS s obzirom da je upitna proizvodnja 70 posto električne energije?

    U opštini Ugljevik domaćinstva trpe hladnoću. Đaci ranije idu kućama. Zavladao je mrak, kažu radnici RiTE Ugljevik. Opstanak hiljade porodica je upitan. Razlog je nedostatak uglja, iako rudari bez pauze pokušavaju pronaći bar grumen.

    “Ja sam radnik preduzeća 30 godina, ni u jednom momentu nije se desilo da nema uglja na deponiji, nažalost, to se sada desilo. U ovom momentu, mi smo prepušteni dragom Bogu”, kaže Boban Benović, radnik RiTE Ugljevik.

    Ništa bolja situacija nije ni u RiTE Gacko. Zabrinuti gatački rudari poručuju da je dugova sve više, a uglja sve manje. Krivce pozivaju na odgovornost.

    “Glavni krivac jeste vlasnik, odnosno Vlada RS za ovakvu situaciju. Jeste li čuli da je neko u državi podnio ostavku, ministar, direktor, Gacka, EP, Ugljevika? Niste čuli”, poručuje Željko Tepavčević – predsjednik Sindikalne organizacije RiTE Gacko.

    Zbog svega, sumnjaju da se potencijalno dešava privatizacija EPRS . Neadekvatno ulaganje posljednjih 10 godina, poručuje Tepavčević, dovelo je termoelektrane sa pozicije giganta do gubitaša.

    “Problem je što investicije idu u tome pravcu namještanja poslova i nama manje bitnih stvari a mi dole nemamo ispravnu rudarsku mehanizaciju . Od izvozno orijentisane kompanije došli smo na uvozno orijentisanu po velikim cijenama a taj ceh će na kraju platiti građani”, ističe Tepavčević.

    Ministar energetike i rudarstva Republike Srpske Petar Đokić izjavio je da se mjerama dogovorenim na jučerašnjem sastanku sa rukovodstvom Rudnika i Termoelektrane (RiTE) “Ugljevik”, “Elektroprivrede Republike Srpske” i sindikata, te aktivnostima koje će biti provedene može osigurati kontinuiran rad ove elektrane.

    “Moj utisak, na osnovu svega onoga što je danas prezentovano, jeste da ne postoji zabrinutost da li će RiTE `Ugljevik` raditi u narednom periodu”, rekao je Đokić novinarima.

    Đokić je istakao da je prioritet da u narednom periodu sav novac od prodaje električne energije bude usmjeren za poboljšanje stanja u rudnicima i termoelektranama u Ugljeviku i Gacku, ali da oba preduzeća istovremeno moraju učiniti napore da eliminišu sve pojave koje stvaraju sumnju da li rade regularno.

  • Đajić: Povećavamo plate medicinskim sestrama u Srpskoj

    Đajić: Povećavamo plate medicinskim sestrama u Srpskoj

    Vlado Đajić, generalni direktor UKC Republike Srpske i poslanik SNSN-a u Narodnoj skupštini RS, rekao je da je na zahtjev Sindikata ali i zdravstvenih radnika, a u dogovoru sa premijerom Radovanom Viškovićem i Zorom Vidović, ministricom finansija, biće povećane plate svim medicinskim sestrama u Srpskoj.

    “Na prvoj skupštini ćemo da usvojimo zaključak da se medicinskim sestrama poveća plata linearno 100 KM u neto iznosu plus doprinosi koji će se plaćati na iznos te plate”, poručio je Đajić.

    Rekao je da je prezadovoljan ovom odlukom.

    “Uvijek smo na strani radnika”, dodao je Đajić.

  • Vidović: Dug Srpske pada

    Vidović: Dug Srpske pada

    Srpska iz budžeta po osnovu podsticaja privredi za nove tehnologije izdvojiće u narednoj godini 25,5 miliona KM, što znači da dug Srpske ne raste, kako tvrdi opozicija, već pada, rekla je ministar finansija Republike Srpske Zora Vidović u završnoj riječi o predloženom budžetu Srpske za narednu godinu, koji iznosi 6,070 milijardi KM.

    Јavni dug Srpske bio je najveći 2005. godine, 53,68 odsto BDP-a, a sada je 33,33 odsto. Dug Srpske ne raste kako tvrdi opozicija, već pada. Srpska neće bankrotirati bez obzira ko to tvrdio. Za nas idu bolji dani u narednoj godini jer ispunjavamo sve obaveze i sprovodimo dogovorenu konsolidaciju budžeta – rekla je Vidovićeva.

    Ona je naglasila da Republika Srpska nipošto neće bankrotirati kako tvrde neki domaći i strani faktori.

    – Stanovništvo Srpske će kupovati naše obveznice jer ono ima oko četiri milijarde KM depozita u bankama, od čega je milijardu izneseno vani. Želimo da ta sredstva vratimo u Srpsku i da se kod nas koriste – poručila je Vidovićeva.

    Narodna skupština Republike Srpske razmotrila je danas u Banjaluci Prijedlog odluke o iznosu garancija koje može izdati Republika Srpska u 2025. godini, a kojom se odobrava izdavanje garancija Srpske za zaduženja do iznosa od 800 miliona KM.

    – S tim da ukupna izloženost Srpske po izdatim garancijama ne može biti viša od zakonom definisanog ograničenja, koje iznosi 15 odsto BDP-a u toj godini – dodala je Zora Vidović.

    U obrazloženju ove odluke se navodi da će na osnovu izvršenih procedura, analiza i procjena Vlada donositi pojedinačne odluke o izdavanju garancija za zaduženja za koja se analizom i procjenom utvrdi da su opravdana i da ispunjavaju uslove.

    – U skladu sa ovom odlukom, planirano je izdavanje garancija Srpske za zaduženja u sektoru saobraćaja, energetike, trgovine i turizma, zaštite životne sredine, zdravstva i ostalim subjektima lokalne samouprave i institucijama javnog sektora – rekla je Vidovićeva.

     

    Ona je navela da Srpska u ovom momentu ima izdatih 1,284 milijardi KM garancija.

    – Sve obaveze Srpske po pitanju garancija isplaćuju se redovno – poručila je Vidovićeva.

    Penzioneri mogu biti kada su mirna isplaćivanja.

    – Penzije će i dalje biti isplaćivane u skladu sa rješenjima, što nije bio slučaj kada je na vlasti bila opozicija – naglasila je Vidovićeva.

    Kada je riječ o prošlogodišnjem trošenju sredstava Gradske uprave u Banjaluci, Vidovićeva je navela da bi opozicioni poslanici trebali da znaju da je data negativna ocjena državnih revizorskih institucija.

  • Evropa puca pod pritiskom Kine

    Evropa puca pod pritiskom Kine

    Pokušaj Evrope da izgradi sopstvenu industriju baterija kako bi se prekinula dominacija Kine u mladom sektoru električnih vozila izgleda da propada.

    Najveći neuspeh do sada je usledio sa bankrotom Northvolta, švedskog startapa čiji investitori su, između ostalog, bili Volkswagen i BMW. Bankroti se šire regionom dok potražnja za električnim vozilima opada, a lokalni proizvođači se bore da ovladaju tom tehnologijom. Prema analizi Blumberga, 12 od 16 planiranih fabrika baterija pod okriljem evropskih zemalja odloženo je ili u potpunosti otkazano.

    Projekti pod vođstvom Evrope ili Azije odnose se na fabričke planove koje uglavnom podržavaju evropske ili azijske kompanije, prenosi portal Biznis.

    Norveški startap Freyr zaustavio je planove u Norveškoj u decembru 2023. i preselio se u SAD, Stellantis još nije objavio nikakve podatke o kapacitetu svoje planirane fabrike u Saragosi u Španiji, koja navodno vredi 2,5 milijarde evra.

    U međuvremenu, 10 od 13 projekata u regionu azijskih proizvođača, kao što su kineski Contemporary Amperex Technology i južnokorejski Samsung, na pravom su putu. To sugeriše da će se njihov uticaj na sektor samo povećati, stavljajući zapadne proizvođače automobila u nepovoljniji konkurentski položaj kada dođe do kršenja ponude ili političkog sukoba.

    Razvoj ugrožava ambicije Evrope da uspostavi zelenu ekonomiju koja može da izazove Kinu, najvećeg proizvođača električnih automobila i njihovih komponenti. CATL i BYD imaju već višegodišnju tehnološku prednost i prodaju baterije po jako povoljnim cenama.

    Evropski rivali se bore da povećaju proizvodnju, a spora prodaja električnih vozila u regionu navela je njihove kupce u proizvodnji automobila da se udalje od ranijih planova elektrifikacije i otkažu velike porudžbine baterija.

     

  • Sindikalci ogorčeni, ističu da je Vlada Srpske glavni krivac za propast RiTE Gacko i Ugljevik

    Sindikalci ogorčeni, ističu da je Vlada Srpske glavni krivac za propast RiTE Gacko i Ugljevik

    Predstavnici sindikata udruženih radnika energetike Republike Srpske na vanrednoj konferenciji za medije istakli su da je stanje u Rudnicima i termoelektranama Ugljevik i Gacko alarmantno, o čemu su, kako kažu, u proteklih par mjeseci upozoravali kroz proteste, obavještenja i dopise, ali niko nije reagovao.

    Glavni krivac za ovakvo stanje jeste vlasnik, odnosno Vlada Srpske. Deset dana je RiTE Ugljevik van pogona. To građane Srpske, Elektroprivredu Srpske i sve nas košta između 12 i 15 miliona KM, a prihodi ugljevičke termoelektrane za ovih deset dana su mogli biti pet – šest miliona KM.

    Jeste li čuli da je neko u državi podnio ostavku, ministar, direktori RiTE Gacko, Elektroprivrede Republike SRpske ili RiTE Ugljevik? Niste čuli! E, u tome i jeste problem. Mi očekujemo još taj sastanak sa premijerom, od kog tražimo konkretna rješenja. Nama je juče stala otkrivka, danas je stala proizvodnja uglja. Na deponiji imamo još nešto manje od 10 hiljada tona, što znači da još najdalje možemo na mreži ostati 36 sati – rekao je Željko Tepavčević, predsjednik Sindikalne organizacije ZP „RiTEGacko“.

    – Ja sam radnik preduzeća 30 godina, ni u jednom momentu nije se desilo da nema uglja na deponiji. Nažalost, to se desilo. U ovom momentu, mi smo prepušteni dragom bogu. Sve zavisi od vremena. Termoelektrana će biti na mreži večeras, ali to ne garantuje stabilan rad, niti stabilnu proizvodnju. Trenutno imamo uglja za tri ili četiri dana – istakao je Boban Benović, predsjednik Sindikalne organizacije ZP „RITE Ugljevik“, piše BN.

  • Devizne rezerve na kraju oktobra veće od 17 milijardi KM

    Devizne rezerve na kraju oktobra veće od 17 milijardi KM

    Devizne rezerve Centralne banke BiH na kraju oktobra iznosile su 17,04 milijarde KM i veće su za 170 miliona KM u odnosu na prethodni mjesec.

    Na godišnjem nivou, devizne rezerve povećane su za 1,27 milijardi KM ili 8,1 odsto, objavila je Centralna banka BiH.

    Ukupni krediti domaćim sektorima u BiH na kraju oktobra iznosili su 25,37 milijardi KM i veći su za 154,9 miliona KM ili 0,6 odsto u odnosu na septembar.

    Rast kredita registrovan je kod sektora stanovništva za 96,1 milion KM ili 0,8 odsto, privatnih preduzeća za 34,3 miliona KM ili 0,3 odsto, vladinih institucija za 47,7 miliona KM ili 3,9 odsto.

    Kod nefinansijskih javnih preduzeća zabilježen je pad kredita za 13,5 miliona KM ili 2,4 odsto, te ostalih domaćih sektora za 9,8 miliona KM ili 3,5 odsto.

    Godišnja stopa rasta ukupnih kredita u desetom mjesecu iznosila je 9,4 odsto, nominalno 2,18 milijardi KM.

    Godišnji rast kredita registrovan je kod sektora stanovništva za 1,05 milijardi KM ili devet odsto, privatnih preduzeća za 952,6 miliona KM ili 10 odsto, vladinih institucija za 168,7 miliona KM ili 15,4 odsto, te kod ostalih domaćih sektora za 46,3 miliona KM ili 20,6 odsto.

    Smanjenje kreditnog rasta na godišnjem nivou zabilježeno je kod nefinansijskih javnih preduzeća za 39,7 miliona KM ili 6,6 odsto.

  • Javni sektor RS: Milijarde u gubicima, odgovornost izostaje

    Javni sektor RS: Milijarde u gubicima, odgovornost izostaje

    Republika Srpska trenutno upravlja s čak 223 javna preduzeća koja zapošljavaju 27.000 ljudi. Umjesto da doprinose punjenju budžeta, ova preduzeća kontinuirano proizvode gubitke koji se već sada broje u milijardama konvertibilnih maraka.

    Poseban fokus javnosti nedavno je bio na “Šumama RS”, čiji je akumulirani gubitak dosegao 130 miliona KM. Uprkos obećanjima da će se situacija stabilizovati do kraja godine, pomoćnik ministra poljoprivrede RS, Radenko Laketić, otvoreno je priznao da će preduzeće i dalje tonuti u minus.

    Ništa bolja situacija nije ni u “Željeznicama RS”, koje su na kraju prvog kvartala 2024. godine zabilježile akumulirani gubitak od nevjerovatnih 283 miliona KM, čime su postale neslavni rekorder među gubitašima.

    Gubici premašuju vrijednost imovine
    Ekonomistkinja i poslanica SDS-a Mirjana Orašanin naglašava da je poslovanje sa gubicima u javnim preduzećima pravilo, a ne izuzetak. “Gdje je Republika Srpska poslodavac, tu se dešavaju malverzacije, zloupotrebe i kršenja prava radnika,” kaže Orašanin.

    Primjeri za to su brojni. Preduzeće “Kosmos” Banjaluka, koje je nekada bilo simbol industrijskog uspjeha, sada posluje s akumuliranim gubitkom od 41 miliona KM, dok je njegova imovina procijenjena na 39 miliona. Negativan trend nije zaobišao ni Nacionalni park “Sutjeska”, banjalučku “Akvanu” i “Toplanu”, kao ni mnoge druge članice “Elektroprivrede RS”.

    Dugovi javnih preduzeća opterećuju građane
    Ukupni akumulirani gubici nekoliko ključnih preduzeća – “Šuma RS”, “Željeznica RS”, “Kosmosa” i “Aerodroma RS” – premašuju 460 miliona KM. Kada se ovim iznosima dodaju dugovi ostalih javnih kompanija, ukupna cifra prelazi milijardu maraka, što je iznos jednak godišnjem planu zaduženja Republike Srpske.

    Dok javna preduzeća gomilaju dugove, Vlada RS se intenzivno zadužuje. U posljednjih 18 mjeseci, samo na Banjalučkoj berzi zaduženje je premašilo 1,1 milijardu KM kroz prodaju obveznica i trezorskih zapisa.

    Politika ispred profesionalizma
    Božo Marić, predsjednik Sindikata uprave RS, smatra da su politička imenovanja u javnim preduzećima glavni uzrok ovakvog stanja. “Direktori su zaštićeni kao bijeli medvjedi, a što su veće pronevjere, to im se povjeravaju značajniji resursi,” kaže Marić.

    On dodaje da javnost jasno vidi nesrazmjer između imovine rukovodilaca i njihovih prijavljenih prihoda. I dok novac nestaje u nejasnim tokovima, resursi za obrazovanje, zdravstvo i podršku porodicama s djecom su sve manji.

    Dividende gotovo nepostojeće
    Rebalans budžeta za ovu godinu pokazuje realnost: od planiranih 100 miliona KM prihoda od dividendi javnih preduzeća, procjena je snižena na svega 14 miliona. Od 223 preduzeća koja upravljaju ključnim resursima RS, značajan doprinos budžetu gotovo da ne postoji.

    Ovo ukazuje na duboku krizu upravljanja i nužnost hitnih reformi. Dok milioni cure, a zaduženja rastu, pitanje odgovornosti ostaje otvoreno.

  • Šta piše u Prijedlogu budžeta Srpske za 2025

    Šta piše u Prijedlogu budžeta Srpske za 2025

    Narodna skupština Republike Srpske iduće sedmice trebalo bi da raspravlja o Prijedlogu budžeta RS za 2025. godinu i to po hitnom postupku, koji je za 260 miliona KM veći od okvira Rebalansa budžeta Srpske za 2024. godinu.

    Ukupna budžetska sredstva planirana Prijedlogom budžeta Republike Srpske za 2025. godinu iznose 6 milijardi i 70 miliona KM.

    Srpskainfo je provjerila ko će sljedeće godine stezati kaiš, a ko odriješiti kesu.

    Osim što na raspolaganju ima više novca od parlamenta Srpske, ali i brojnih ministarstava, predsjednik Republike Srpske, Milorad Dodik dobio je i najveće povećanje budžeta u narednoj godini, izuzev Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite RS.

    Kako je što je Srpskainfo juče detaljno pisala, Dodikov budžet u narednoj godini trebalo bi da iznosi 77,5 miliona maraka što je povećanji od 21 milion maraka u odnosu na ovogodišnji Rebalans Budžeta Srpske.

    Zanimljivo je da će Dodik tako imati na raspolaganju koliko i Ministarstvo prosvjete i kulture zajedno sa Ministarstvom finansija, Ministarstvom uprave i lokalne samouprave i Ministarstvom za naučno tehnološki razvoj i visoko obrazovanje.

    Još veće povećanje budžeta očekuje Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite RS na čelu sa ministrom Alenom Šeranićem (SNSD), od čak 106 miliona maraka.

    Tako će budžet ovog ministarstva u 2025. godini iznositi 529 miliona maraka, dok je ovogodišnjim Rebalansom budžeta Šeranić na raspolaganju imao 423,2 miliona KM.

    Najveće uvećanje planirano je na stavci transferi.

    Planirano je da se sljedeće godinu Fondu zdravstvenog osiguranja u skladu sa Zakonom o zdravstvenom osiguranju isplati 142,4 miliona KM, dok su ove godine dobili tek 45 miliona KM.

    I Ministarstvo privrede i preduzetništva RS dobija veći budžet za 5 miliona KM. Tako će ovo ministarstvo na čijem čelu se nalazi Vojin Mitrović (SNSD) na raspolaganju imati 39,1 milion KM u odnosu na ovogodišnjih 34,7 miliona KM.

    Povećanje se odnosi na tekuće grantove. Planirano je da se sljedeće godine za podršku za ulaganje u unapređenje tehnološkog nivoa i prelazak privrede na zelenu i cirkularnu ekonomiju izdvoji 25,5 milion maraka, dok je ove godine ta stavka iznosila 0 KM.

    Istovremeno, Mitrovićevo ministarstvo je srezalo subvencije za 6 miliona maraka, pa će naredne godine na raspolaganju imati 10 miliona KM.

    Za sljedeću godinu je ukinut grant za podrška razvoju privrede i poboljšanja efikasnosti poslovanja i uvođenja novih tehnologija. Ove godine je za te namjene izdvojeno 15 miliona KM.

    Za četiri miliona maraka veći je budžet Ministarstva finasija RS na čelu sa Zorom Vidović (SNSD).

    Ministarstvo će tako naredne godine na raspolaganju imati 25,2 miliona KM.

    Uvećanje za poslaničke klubove
    I Poreska uprava RS ima veći budžet pa će sljedeće godine na raspolaganju imati 40 miliona maraka, dok je ove godine imala 34,9 miliona KM.

    Prema predloženom budžetu za narednu godinu PU RS za stručne usluge planira izdvojiti 6,5 miliona KM, dok je ove godine za te namjene na raspolaganju imala 1,5 miliona KM.

    Veće budžete imaće i okružna javna tužilaštva u Srpskoj, u prosjeku od 200.000 do 500.000 KM, u zavisnosti od tužilaštva do tužilaštva.

    Okružni sud Banjaluka imaće veći budžet za 800.000 KM pa će sljedeće godine iznositi 7 miliona maraka, dok će ostali okružni sudovi imati uvećanja između 200.000 i 500.000 KM.

    Povećava se i budžet Osnovnog suda Banjaluka sa 12 na 13,2 miliona maraka, a kod ostalih sudova u Srpskoj između 100.000 i 400.000 KM.

    Ministarstvo porodice, omladine i sporta na čijem čelu se nalazi Selma Čabrić (SP) na raspolaganju će imati budžet u iznosu od 84,4 miliona KM što je uvećanje od 6 miliona u odnosu na ovogodišnji budžet.

    Uvećana je stavka koja se odnosi na tekuće doznake za unapređenje i razvoj porodičnog života u RS sa 64 na 70 miliona maraka.

    Za milion maraka veći je budžet i parlamenta Srpske i sljedeće godine će iznositi 15,4 miliona KM.

    Najveće uvećanje odnosi se na grantove, pa će tako poslaničkim klubovima naredne godine biti isplaćeno 800.000 KM, dok su ove godine dobili pola miliona maraka.

    Rashodi za lična primanja uvećani su za 200.000 KM, a za putovanja i smještaj povećana su sa 522.000 na 600.000 KM.

    Republički sekretarijat za raseljena lica i migracije imaće na raspolaganju 9,8 miliona maraka, što je uvećanje od 1,3 milion maraka u odnosu na ovogodišnji budžet.

    Najveće povećanje, u iznosu od 1,6 miliona maraka, planirano je za izgradnju i pribavljanje zgrada i objekata.

    Zbog planiranog povećanja plata prosvjernim radnicima u sljedećoj godini se dižu i budžeti za osnovne i srednje škole.

    Budžet za osnovne škole trebalo bi da iznosi 352,9 miliona maraka umjesto ovogodišnjih 339,8 miliona maraka.

    Budžet za srednje škole podignut je sa 123,2 miliona maraka na 127,1 milion maraka.

    Institucije kulture dobile su uvećanje od milion maraka pa će naredne godine na raspolaganju imati 22,4 milion maraka dok su Institucije specijalnog i umjetničkog obrazovanja dobile veči budžet za 700.000 KM i iznosiće 20 miliona maraka.

    Manje para za premijera
    I dok su nekima budžeti povećani, mnogi nisu bili te sreće. Za razliku od predsjednika Republike, premijer Vlade Srpske, Radovan Višković dobio je manji budžet za milion maraka.

    Vlada Srpske će tako na raspolaganju sljedeće godine imati 21,7 miliona KM dok je ove godine imala 22,7 miliona maraka.

    I ministar Siniša Karan (SNSD) dobio je manji budžet za Ministarstvo unutrašnjih poslova RS.

    Sljedeće godine će tako na raspolaganju imati 290 miliona maraka što je umanjenje od 14,9 miliona maraka u odnosu na ovogodišnji budžet.

    Ministarstvo prosvjete i kulture RS na čelu sa Željkom Stojičić (SNSD), imaće 15,8 miliona maraka težak budžet u 2025. godini, što je ta 4 miliona manje u odnosu na ovogodišnji budžet.

    Ministarstvo uprave i lokalne samouprave RS na čelu sa Senkom Jujić (NPS) dobija manji budžet za 2 miliona maraka.

    Na raspolaganju će tako imati 12,6 miliona maraka umjesto ovogodišnjih 14,3 milioni maraka.

    Ministarstvo je zbog toga skresalo stavku koja se odnosi na isplate jedinicama lokalne samouprave.

    Za tu stavku sljedeće godine je planiramo 0 KM dok je ove godine na raspolaganju bilo 2,4 miliona maraka.

    Ministarstvo za naučno tehnološki razvoj i visoko obrazovanje na čelu sa Željkom Budimirom (SNSD) dobija 18,5 miliona maraka što je umanjenje od 8 miliona maraka u odnosu na rebalans budžeta u ovoj godini.

    Budimir je zbog toga morao da skreše novac Agenciji za informaciono – komunikacione tehnologije Republike Srpske sa 13,5 miliona maraka na 5 miliona maraka.

    Čubrilović steže kaiš
    Nakon što je rebalansom budžeta ove godine morao da “skreše” svoj budžet za čak 8,9 miliona maraka u odnosu na planirani budžet, ministar saobraćaja i veza RS Nedeljko Čubrilović (DEMOS) moraće još da steže kaiš.

    Ukupna budžetska sredstva planirana Prijedlogom budžeta Republike Srpske za 2025. godinu iznose 6 milijardi i 70 miliona KM.

    Srpskainfo je provjerila ko će sljedeće godine stezati kaiš, a ko odriješiti kesu.

    Osim što na raspolaganju ima više novca od parlamenta Srpske, ali i brojnih ministarstava, predsjednik Republike Srpske, Milorad Dodik dobio je i najveće povećanje budžeta u narednoj godini, izuzev Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite RS.

    Kako je što je Srpskainfo juče detaljno pisala, Dodikov budžet u narednoj godini trebalo bi da iznosi 77,5 miliona maraka što je povećanji od 21 milion maraka u odnosu na ovogodišnji Rebalans Budžeta Srpske.

    Zanimljivo je da će Dodik tako imati na raspolaganju koliko i Ministarstvo prosvjete i kulture zajedno sa Ministarstvom finansija, Ministarstvom uprave i lokalne samouprave i Ministarstvom za naučno tehnološki razvoj i visoko obrazovanje.

    Još veće povećanje budžeta očekuje Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite RS na čelu sa ministrom Alenom Šeranićem (SNSD), od čak 106 miliona maraka.

    Tako će budžet ovog ministarstva u 2025. godini iznositi 529 miliona maraka, dok je ovogodišnjim Rebalansom budžeta Šeranić na raspolaganju imao 423,2 miliona KM.

    Najveće uvećanje planirano je na stavci transferi.

    Planirano je da se sljedeće godinu Fondu zdravstvenog osiguranja u skladu sa Zakonom o zdravstvenom osiguranju isplati 142,4 miliona KM, dok su ove godine dobili tek 45 miliona KM.

    I Ministarstvo privrede i preduzetništva RS dobija veći budžet za 5 miliona KM. Tako će ovo ministarstvo na čijem čelu se nalazi Vojin Mitrović (SNSD) na raspolaganju imati 39,1 milion KM u odnosu na ovogodišnjih 34,7 miliona KM.

    vojin mijatović ministar privrede u vladi rs FOTO: SINIŠA PAŠALIĆ/RINGIER
    Povećanje se odnosi na tekuće grantove. Planirano je da se sljedeće godine za podršku za ulaganje u unapređenje tehnološkog nivoa i prelazak privrede na zelenu i cirkularnu ekonomiju izdvoji 25,5 milion maraka, dok je ove godine ta stavka iznosila 0 KM.

    Istovremeno, Mitrovićevo ministarstvo je srezalo subvencije za 6 miliona maraka, pa će naredne godine na raspolaganju imati 10 miliona KM.

    Za sljedeću godinu je ukinut grant za podrška razvoju privrede i poboljšanja efikasnosti poslovanja i uvođenja novih tehnologija. Ove godine je za te namjene izdvojeno 15 miliona KM.

    Za četiri miliona maraka veći je budžet Ministarstva finasija RS na čelu sa Zorom Vidović (SNSD).

    Ministarstvo će tako naredne godine na raspolaganju imati 25,2 miliona KM.

    Uvećanje za poslaničke klubove
    I Poreska uprava RS ima veći budžet pa će sljedeće godine na raspolaganju imati 40 miliona maraka, dok je ove godine imala 34,9 miliona KM.

    Prema predloženom budžetu za narednu godinu PU RS za stručne usluge planira izdvojiti 6,5 miliona KM, dok je ove godine za te namjene na raspolaganju imala 1,5 miliona KM.

    Veće budžete imaće i okružna javna tužilaštva u Srpskoj, u prosjeku od 200.000 do 500.000 KM, u zavisnosti od tužilaštva do tužilaštva.

    Okružni sud Banjaluka imaće veći budžet za 800.000 KM pa će sljedeće godine iznositi 7 miliona maraka, dok će ostali okružni sudovi imati uvećanja između 200.000 i 500.000 KM.

    Povećava se i budžet Osnovnog suda Banjaluka sa 12 na 13,2 miliona maraka, a kod ostalih sudova u Srpskoj između 100.000 i 400.000 KM.

    Ministarstvo porodice, omladine i sporta na čijem čelu se nalazi Selma Čabrić (SP) na raspolaganju će imati budžet u iznosu od 84,4 miliona KM što je uvećanje od 6 miliona u odnosu na ovogodišnji budžet.

    Uvećana je stavka koja se odnosi na tekuće doznake za unapređenje i razvoj porodičnog života u RS sa 64 na 70 miliona maraka.

    Za milion maraka veći je budžet i parlamenta Srpske i sljedeće godine će iznositi 15,4 miliona KM.

    Najveće uvećanje odnosi se na grantove, pa će tako poslaničkim klubovima naredne godine biti isplaćeno 800.000 KM, dok su ove godine dobili pola miliona maraka.

    Rashodi za lična primanja uvećani su za 200.000 KM, a za putovanja i smještaj povećana su sa 522.000 na 600.000 KM.

    Republički sekretarijat za raseljena lica i migracije imaće na raspolaganju 9,8 miliona maraka, što je uvećanje od 1,3 milion maraka u odnosu na ovogodišnji budžet.

    Najveće povećanje, u iznosu od 1,6 miliona maraka, planirano je za izgradnju i pribavljanje zgrada i objekata.

    Zbog planiranog povećanja plata prosvjernim radnicima u sljedećoj godini se dižu i budžeti za osnovne i srednje škole.

    Budžet za osnovne škole trebalo bi da iznosi 352,9 miliona maraka umjesto ovogodišnjih 339,8 miliona maraka.

    Budžet za srednje škole podignut je sa 123,2 miliona maraka na 127,1 milion maraka.

    Institucije kulture dobile su uvećanje od milion maraka pa će naredne godine na raspolaganju imati 22,4 milion maraka dok su Institucije specijalnog i umjetničkog obrazovanja dobile veči budžet za 700.000 KM i iznosiće 20 miliona maraka.

    Manje para za premijera
    I dok su nekima budžeti povećani, mnogi nisu bili te sreće. Za razliku od predsjednika Republike, premijer Vlade Srpske, Radovan Višković dobio je manji budžet za milion maraka.

    Vlada Srpske će tako na raspolaganju sljedeće godine imati 21,7 miliona KM dok je ove godine imala 22,7 miliona maraka.

    I ministar Siniša Karan (SNSD) dobio je manji budžet za Ministarstvo unutrašnjih poslova RS.

    Sljedeće godine će tako na raspolaganju imati 290 miliona maraka što je umanjenje od 14,9 miliona maraka u odnosu na ovogodišnji budžet.

    Ministarstvo prosvjete i kulture RS na čelu sa Željkom Stojičić (SNSD), imaće 15,8 miliona maraka težak budžet u 2025. godini, što je ta 4 miliona manje u odnosu na ovogodišnji budžet.

    Ministarstvo uprave i lokalne samouprave RS na čelu sa Senkom Jujić (NPS) dobija manji budžet za 2 miliona maraka.

    Na raspolaganju će tako imati 12,6 miliona maraka umjesto ovogodišnjih 14,3 milioni maraka.

    Ministarstvo je zbog toga skresalo stavku koja se odnosi na isplate jedinicama lokalne samouprave.

    Za tu stavku sljedeće godine je planiramo 0 KM dok je ove godine na raspolaganju bilo 2,4 miliona maraka.

    Ministarstvo za naučno tehnološki razvoj i visoko obrazovanje na čelu sa Željkom Budimirom (SNSD) dobija 18,5 miliona maraka što je umanjenje od 8 miliona maraka u odnosu na rebalans budžeta u ovoj godini.

    Budimir je zbog toga morao da skreše novac Agenciji za informaciono – komunikacione tehnologije Republike Srpske sa 13,5 miliona maraka na 5 miliona maraka.

    Čubrilović steže kaiš
    Nakon što je rebalansom budžeta ove godine morao da “skreše” svoj budžet za čak 8,9 miliona maraka u odnosu na planirani budžet, ministar saobraćaja i veza RS Nedeljko Čubrilović (DEMOS) moraće još da steže kaiš.

    Rebalansom budžeta za ovu godinu predviđeno je tako da Čubrilovićevo ministarstvo u ovoj godini potroši 16,4 miliona KM dok je ranijim budžetom na raspolaganju imao 25,3 miliona KM.

    Međutim, za sljedeću godinu budžet mu je umanjen za još milion maraka pa će iznositi 15,2 miliona maraka.

    Čubrilović je morao sa stavke koja se odnosi na subvencije da skine 800.000 KM i to od Željeznica RS.

    Ovo preduzeće je, naime, u ovoj godini dobilo 10,8 miliona maraka, a sljedeće godine 800.000 KM manje.

    Zanimljivo je da je Čubrilović i u ovoj godini morao da sreže subvencije za čak 9,2 miliona KM.

    To smanjenje su najviše osjetile Željeznice Republike Srpske, koje su planiranim budžetom trebalo da dobiju 20 miliona KM subvencija, ali im je rebalansom pripalo samo 10,8 miliona KM, ili 9,2 miliona KM manje.

    Ministarstvo energetike i rudarstva na čelu sa Petrom Đokićem (SP) imaće na raspolaganju 2 miliona maraka manje u odnosu na ovu godinu.

    Đokiću tako ostaje da troši 9,6 miliona maraka.

    Manje para za predstavništva RS
    Za 11 miliona maraka manji je budžet Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede na čelu sa Savom Minićem (SNSD).

    Budžet za sljedeću godinu iznosiće 25 miliona maraka, dok je ove godine iznosio 36,7 miliona maraka.

    Minić je zbog toga uštedu, između ostalog, napravio smanjivši novac „Vodama Srpske“.

    One će sljedeće godine dobiti 11,2 miliona maraka, dok im je ove godine isplaćeno 15,3 miliona maraka.

    Ono što je dobio rebalansom, izgubio je budžetom. Tako će ministru trgovine i turizma RS, Denisu Šuliću (SNSD) budžet za sljedeću godinu iznositi 8,8 miliona maraka, dok je ovogodišnjim rebalansom dobio čak 32,8 miliona maraka.

    Ministarstvo rada i boračko-invalidske zaštite na čelu sa Danijelom Egićem (SNSD) dobija manji budžet za 7 miliona maraka.

    Sljedeće godine Egićev budžet će biti 481,5 miliona maraka.

    I Ministarstvu za evropske integracije i međunarodnu saradnju RS na čijem čelu se nalazi Zlatan Klokić (SNSD) budžet se smanjuje sa 16,5 miliona maraka na 11,6 milion maraka.

    Klokić je ukinuo grantove za koje će sljedeće godine u njegovom budžetu biti 0 KM, dok je ove godine na raspolaganju imao 3,9 miliona maraka.

    Zanimljivo je da će kaiš morati stezati i u predstavništvima Republike Srpske u inostranstvu za koje je planirano milion maraka manje u odnosu na ovu godinu.

    U sljedećoj godini će im tako biti isplaćeno 6,5 miliona maraka.

  • Budžeti sve puniji, građani grcaju pod teretom cijena

    Budžeti sve puniji, građani grcaju pod teretom cijena

    Prihodi finansijskih institucija u Bosni i Hercegovini sve više rastu, dok građani plaćaju sve više cijene skoro svih proizvoda.

    Tako su prema podacima Uprave za indirektno oporezivanje BiH (UIO BiH) prihodi u 11 mjeseci ove godine iznosili 10 milijardi i 498 miliona KM i veći su za 770 miliona KM ili za 7,91% u odnosu na isti period 2023. godine, kada su iznosili devet milijardi i 727 miliona KM.

    “UIO je u periodu januar – novembar 2024. godine privredi vratio milijardu i 901 milion KM. Neto prikupljeni prihodi koji su otišli u raspodjelu korisnicima u periodu januar – novembar 2024. godine, a to su država, entiteti i Brčko distrikt, iznosili su osam milijardi i 597 miliona KM i veći su za 854 miliona KM u odnosu na prihode koje su sa jedinstvenog računa korisnici dobili za isti period 2023. godine”, naveli su iz UIO BiH.

    Dodali su da je za finansiranje državnih institucija u periodu januar – novembar 2024. godine raspoređen iznos od 934 miliona KM.

    “Ostatak prikupljenih prihoda od indirektnih poreza završio je kod entiteta i Brčko distrikta. Tako je Federacija BiH sa jedinstvenog računa dobila četiri milijarde i 704 miliona KM, Republika Srpska dvije milijarde i 636 miliona KM i Brčko distrikt 264 miliona KM”, piše u saopštenju Uprave za indirektno oporezivanje BiH.

    Iz Poreske uprave Republike Srpske su saopštili da su za 11 mjeseci ove godine na račun javnih prihoda Srpske prikupili 3,657 milijardi KM, što je za 410,3 miliona KM ili za 13 odsto više nego u istom periodu prošle godine.

    “Već sada je premašen iznos naplaćenih javnih prihoda u cijeloj 2023. godini, što je pokazatelj stabilnosti u naplati javnih prihoda i ove, kao i prethodnih godina. Povećanje naplate u ovoj godini nastavljeno je u svim grupama javnih prihoda, pa je naplata direktnih poreza veća za 22 odsto, doprinosa za 12 odsto, dok je naplata ostalih javnih prihoda povećana za tri odsto. Doprinosi su naplaćeni u iznosu od 2,280 milijardi KM, što je za 241 milion KM više nego u istom periodu prethodne godine, pri čemu je za Fond PIO naplaćeno 1,370 milijardi KM ili 12 odsto više, dok je za Fond zdravstvenog osiguranja naplaćeno 743,7 miliona KM ili 12 odsto više nego za 11 mjeseci prošle godine.

    Veća je i naplata doprinosa za Zavod za zapošljavanje i Fond dječije zaštite za po 12 odsto. Direktni porezi su naplaćeni u iznosu od 856,6 miliona KM, što je za 152,7 miliona KM više nego za 11 mjeseci lani. Najveća naplata ostvarena je kod poreza na dobit, i to u iznosu od 430,6 miliona KM, odnosno 85,9 miliona KM ili 25 odsto više. Povećanje naplate bilježi i porez na dohodak koji je naplaćen u iznosu od 373,5 miliona KM, što je za 21 odsto više nego prethodne godine, dok je naplata poreza na nepokretnosti iznosila 34 miliona KM ili šest odsto više nego u isto vrijeme prošle godine.

    Kod ostalih javnih prihoda naplata je iznosila 520,7 miliona KM, što je za 16,6 miliona KM više u odnosu na period januar – novembar 2023. godine.

    Nastavljen je rast naplate po osnovu naknada za priređivanje igara na sreću i to za 26 procenata, a povećanje naplate bilježi se i kod taksa i naknada za tri odsto”, istakli su iz Poreske uprave RS.

    Iz Poreske uprave FBiH još nisu objavili podatke za 11 mjeseci, ali su u 10 mjeseci ove godine prikupili 6,56 milijardi KM ili 493,7 miliona KM više nego u istom periodu prošle godine.

    Ekonomista Igor Gavran smatra da u cijeloj ovoj situaciji jedino profitiraju javni prihodi, te zarada trgovaca zbog nerealno visokih cijena na koje vlasti ne reaguju.

    “Građani ne samo da nemaju nikakvu pomoć vlasti za rast troškova života i pad životnog standarda iz ovih sredstava koja se prikupljaju prije svega zahvaljujući njima i čiji je to stvarno novac, nego se vlasti svejedno nastavljaju dodatno zaduživati i opet ni iz tog dodatnog novca nisu u stanju izdvojiti sredstva za fiskalnu i druge reforme, za povećanje plata i penzija, za podršku privredi, za obnovu štete od poplava i drugih nepogoda… Jednostavno je apsurdno i beskrajno bezobrazno kako se redovno hvale sve većim i većim javnim prihodima, a taj novac kao da netragom nestaje bez ikakvih znakova da ga je uopšte bilo gledajući stanje građana i privrede. Valjda ih zato ne sekira ni neispunjavanje uslova za sredstva EU i na svojim periodičnim sijelima govore o atmosferi, iskoracima, procesima i drugim nebulozama.

    Ne treba bolji primjer potpunog rasula nego da se termoelektrane u oba entiteta ili zaustavljaju ili smanjuju proizvodnju jer “nema uglja”, dok BiH raspolaže tolikim rezervama uglja da bi mogli proizvoditi energiju skoro do beskonačnosti (ali naravno ako ne bi partijski mediokriteti uništavali javna preduzeća koja se time bave)”, naglasio je Gavran.