Kategorija: Ekonomija

Njemački poslodavci planiraju dalja smanjenja radne snage, posebno u auto-industriji, navodi se u novom februarskom izvještaju Instituta za ekonomska istraživanja (Ifo) iz Minhena.

Vrijednost indeksa kojim se ocjenjuje spremnost njemačkih firmi na zapošljavanje pala je sa januarskih 93,4 poena na 93,1 poen, što ukazuje na pogoršanje situacije na tržištu rada.

Poslodavci uzdržani

Na tržištu rada je ponovo primjetna veća uzdržanost, a mnoge kompanije planiraju otpuštanja umjesto zapošljavanja novih radnika, upozorio je rukovodilac istraživanja Ifo Klaus Volrabe.

Industrijski sektor ostaje pod najvećim pritiskom, pri čemu gotovo sve grane planiraju smanjenje broja zaposlenih.

Automobilska industrija

Posebno je pogođena automobilska industrija, gdje je pritisak na prilagođavanje troškova i dalje veoma snažan zbog slabije tražnje i strukturnih promjena.

U sektoru usluga, firme su generalno manje spremne na zapošljavanje, osim u oblastima kao što su IT i pravne i konsultantske usluge, gdje i dalje traže nove kolege.

Trgovinski sektor takođe nastavlja da funkcioniše sa smanjenim brojem zaposlenih, što odražava oprez kompanija usljed neizvesnih ekonomskih izgleda i slabije potrošnje.

Građevinski sektor predstavlja izuzetak, jer firme planiraju umjereno povećanje zapošljavanja, navodi se na veb stranici Ifo, prenosi Tanjug.

Trenutno ne postoje brzo rješenja za pitanje boravka profesionalnih vozača iz BiH u EU, kazao je Edin Forto,ministar komunikacija i transporta BiH. Naime, Forto je danas, 26. februara u Parlamentarnoj skupštini BiH održao sastanak s predstavnicima Delegacije EU u BiH i ambasadorima država članica Evropske unije.

Centralna tema sastanka bila je primjena pravila ograničenog boravka profesionalnih vozača na teritoriji EU (90/180 dana) i posljedice koje ono proizvodi za profesionalne vozače i transportne kompanije iz Bosne i Hercegovine.

“Sutra će Evropska komisija u Briselu razgovarati o ovoj temi, zbog čega je važno da naše partnere iz EU direktno informiramo o svakodnevnim problemima s kojim se vozači i firme suočavaju na terenu”,  kazao je Forto.

Ponovio je da nema brzih rješenja.

Napominje da je situacija alarmantna ne samo za vozače, već i za cijelu ekonomiju, te da su prethodni petodnevni protesti koštali preduzeća čak tri miliona maraka.

“Ukoliko se odluče na novi protest, koji se može desiti već za nekoliko dana, to će skrenuti pažnju na ovu boljku na dramatičan način. Ne gube novac samo prevoznici koji stoje na granici, već i mnoga preduzeća koja su snabdjevači investitorima u Evropskoj uniji”,  rekao je Forto.

Vlada Republike Srpske dala je saglasnost 20. februara 2026. da se Preduzeću za gasne projekte “Gas-RES” odobri 58.674.900 KM kako bi se u potpunosti preuzeo vlasnički udio nad firmom “Comsar Energy Republika Srpska”, a čija je četvrtina i dalje bila u rukama Rašida Serdarova, vlasnika firme “Comsar Energy Group Limited” sa Kipra.

Finansijski pregled otkupa „Comsar Energy RS“
Ranije isplaćeno: oko 180 miliona KM
Nova odobrena isplata: 58.674.900 KM
Ukupno prema zahtjevu: oko 240 miliona KM
Izvor sredstava: Budžet RS za 2026. godinu
Na ovaj način Vlada Srpske će ispuniti zahtjev ruskog oligarha, kojim je tražio 240 miliona KM za otkup vlasništva nad “Comsar Energy Republike Srpske”, jer mu je, podsjetimo, prethodno već isplaćeno oko 180 miliona KM.

Sredstva će biti isplaćena iz budžeta
Odluku o odobrenju isplate 58,6 miliona KM potpisao je Savo Minić, predsjednik Vlade Republike Srpske, a sredstva su obezbijeđena iz budžeta Srpske za 2026. godinu.

“Sredstva će se doznačiti prema instrukciji za plaćanje dostavljenoj od strane ‘Gas-RES’. Za realizaciju ove odluke zadužuju se Ministarstvo finansija i Ministarstvo energetike”, navodi se u odluci Vlade RS, koja je objavljena u “Službenom glasniku 15”, dana 23. februara 2026.

Odluka je stupila na snagu u utorak, 24. februara.
Iz Ministarstva energetike i rudarstva kazali su za “Nezavisne novine” da isplatu vrši Ministarstvo finansija RS, ali ne direktno njima, već u ovom slučaju firmi “Gas-RES”, koja je u ime Vlade zadužena za preuzimanje vlasničkog udjela nad “Comsarom”.

Da li je novac već uplaćen Serdarovu?
A u ovoj priči sada su veoma važna dva pitanja.

Prvo, da li je novac već prebačen preduzeću “Gas-RES” i uplaćen Serdarovoj firmi?

Ako jeste, drugo pitanje je: Da li je isplatom konačno zaključeno učešće i bilo kakva veza Rašida Serdarova u “Comsar Energyju Republike Srpske”, s obzirom na to da je on kao vlasnik firme “Comsar” bio na čelu Nadzornog odbora pomenutog preduzeća?

Da li je ovo kraj veze Serdarova i “Comsara RS”?
Drugo pitanje je posebno bitno iz razloga što je Rašid Serdarov u svojstvu predsjednika NO “Comsar Energy Republika Srpska”, nedavno zatražio od Vlade RS i Ministarstva energetike i rudarstva da se poništi ugovor o prenosu prava na koncesiju za eksploataciju uglja na polju Ugljevik – Istok 2 sa “Comsar Energyja Republika Srpska” na RITE Ugljevik, potpisan 31. januara 2026, jer, kako je naveo tada, Nadzorni odbor niti Skupština akcionara nisu dali saglasnost da Aleksandar Lozo, u svojstvu prokuriste kompanije “Comsar Energy RS” potpiše pomenuti akt. On je tada čak zaprijetio da će podnijeti i krivičnu prijavu protiv Loze, jer mu je sporan njegov potpis.

Iz Ministarstva energetike na to su kazali da je Lozo imenovan u skladu sa zakonom i od strane Skupštine akcionara “Gas-RES”, te da će, ukoliko postoji bilo kakva dilema ili pravni spor između članova ili organa društva “Comsar Energy Republika Srpska”, to pitanje biti riješeno nakon uplate preostalog iznosa ugovorene cijene za otkup vlasničkog udjela.

Kada se dogodi ta isplata, iz Ministarstva su kazali da “Comsar Energy Group Limited” više neće biti dio vlasničke strukture preduzeća “Comsar Energy RS”.

Pitanja bez odgovora
Nakon toga, pojedini mediji su se pozvali na izjavu Nikice Vranješa, prvog čovjeka firme “Gas-RES”, koji je kazao da će do kraja januara ove godine biti održane sjednice Nadzornog odbora i Skupštine akcionara, na kojima će biti smijenjen Serdarov, a imenovan novi sastav Nadzornog odbora.

Da li je održana sjednica Nadzornog odbora o smjeni Serdarova, da li je 58,6 miliona KM već uplaćeno firmi “Gas-RES” i da li su oni to već dalje uplatili “Comsaru” i Serdarovu, pitanja su na koja do zaključenja ovog broja “Nezavisnih” nismo dobili odgovor iz preduzeća “Gas-RES”.

Agencija za upravljanje oduzetom imovinom Republike Srpske trenutno upravlja oduzetom imovinom ukupne vrijednosti 521.815,16 KM, a vrijednost novca kojim raspolaže iznosi 136,23 KM.

 

Imovina kojom trenutno upravlja Agencija
34 automobila
7 mobilnih telefona
2 stambena objekta
Novčana sredstva: 136,23 KM
Kategorija Iznos / Količina
Ukupna vrijednost imovine 521.815,16 KM
Novčana sredstva na raspolaganju 136,23 KM
Prodaja 13 vozila (2026) 8.335 KM
Početna cijena za 13 vozila 7.935 KM

Potvrđeno je to za “Nezavisne novine” iz ove agencije, odakle dodaju da trenutno, od pokretne imovine, upravljaju sa 34 automobila, sedam mobilnih telefona, a od nepokretne imovine sa dva stambena objekta.

Krivična djela

“U najvećem broju slučajeva imovina koja je oduzeta i povjerena Agenciji na upravljanje odnosi se na krivična djela: razbojništva, davanje mita, falsifikovanje isprava, tjelesne povrede, nasilje u porodici ili porodičnoj zajednici, neovlaštena proizvodnja i promet opojnih droga te omogućavanje uživanja opojnih droga”, navode iz Agencije.

Šta se dešava sa trajno oduzetom imovinom?

Kako pojašnjavaju, trajno oduzeta imovina se, u skladu sa zakonom, po odluci Vlade Republike Srpske, prodaje, uništava ili se njom može raspolagati u javnom interesu ili u socijalne svrhe.

“Novac se polaže na račun javnih prihoda budžeta Republike Srpske i raspodjeljuje se u skladu sa odlukom Vlade”, rekli su iz Agencije za upravljanje oduzetom imovinom Republike Srpske za “Nezavisne novine”.

Početkom februara, postupajući po odluci Vlade Republike Srpske, ova agencija predala je pet trajno oduzetih vozila Teritorijalnoj vatrogasno-spasilačkoj jedinici iz Prijedora.

“Odlukom Vlade Republike Srpske vozila su dodijeljena za izvođenje vježbi tehničkih intervencija u saobraćajnim nezgodama”, saopštili su iz Agencije za upravljanje oduzetom imovinom Republike Srpske.

Prodaja 13 trajno oduzetih vozila

Nešto ranije, takođe u skladu sa odlukom Vlade Republike Srpske, Agencija je sprovela postupak koji se odnosi na prodaju 13 trajno oduzetih vozila, po početnoj cijeni od 7.935 KM.

“Postupak je okončan 27. januara 2026. godine na način da je Ugovor o kupoprodaji motornih vozila dodijeljen ponuđaču sa najvišom ponuđenom cijenom. Ukupna prodajna cijena za 13 trajno oduzetih motornih vozila je 8.335 KM i vozila su predata kupcu”, naveli su iz Agencije.

Agencija za upravljanje oduzetom imovinom osnovana 2010.

Agencija za upravljanje oduzetom imovinom, kao upravna organizacija u sastavu Ministarstva pravde Republike Srpske, osnovana je 2010. godine, donošenjem Zakona o oduzimanju imovine stečene izvršenjem krivičnog djela.

Svi republički i drugi organi, organizacije i javne službe dužni su pružati pomoć Agenciji, koja poslove iz svoje nadležnosti obavlja po službenoj dužnosti ili po nalogu tužilaštva i suda.

Uz ovu agenciju, organi nadležni za otkrivanje, oduzimanje i upravljanje imovinom stečenom krivičnim djelima su tužilaštva, sudovi i Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srpske.

Đorđe Vučinić, član Odbora za politički sistem, pravosuđe i upravu Narodne skupštine Republike Srpske, kaže da, koliko mu je poznato, u skorije vrijeme u ovaj odbor nije dolazila nikakva informacija o poslovanju ove agencije.

“Kada pričamo o imovini koja bi trebalo da bude oduzeta, to već nije do Agencije, nego do pravosuđa koje ne radi svoj posao. Svakako da je pravi zakon o porijeklu imovine neophodan u Republici Srpskoj, ali nisam siguran da za to ima političke volje”, rekao je Vučinić za “Nezavisne novine”.

Od svih zemalja regiona Bosna i Hercegovina jedina još nije dio SEPA, jedinstvenog područja plaćanja u evrima.

Neke prognoze govore da BiH zbog toga što nije dio SEPA na visokim naknadama za prekogranična plaćanja godišnje izgubi i do 100 miliona KM.

Aplikacija za članstvo već napisana

Jasmina Selimović, guvernerka Centralne banke BiH, prije nekoliko dana je rekla da je aplikacija za članstvo u SEPA već napisana.

“U oba entiteta su urađeni nacrti zakona o platnim uslugama, te su ih vlade usvojile i poslale dalje u skupštinsku, odnosno parlamentarnu proceduru. Ipak, sve dok zakoni ne budu usvojeni u konačnim verzijama, Bosna i Hercegovina ne može predati aplikaciju”, objasnila je Selimovićeva.

Dodala je da su u decembru prošle godine poslali predaplikaciju.

“Evropska komisija u ovoj godini ima dvije sjednice kada se odlučuje o SEPA aplikacijama. Odlučuje se u maju i novembru, te mi sada čekamo da vidimo da li ćemo u maju ili novembru moći poslati aplikaciju. Po dobijanju pozitivnog stava imamo još šest mjeseci kada Evropska komisija radi dubinsku analizu tržišta i krećemo sa transakcijama”, istakla je Selimovićeva.

Srbija i Crna Gora prošle godine postale dio SEPA

Tokom prošle godine i Srbija i Crna Gora su postale dio SEPA.

Tako je iz Narodne banke Srbije 22. maja prošle godine saopšteno da je ova zemlja od tada zvanično dio SEPA.

“Narodna banka Srbije (NBS) je preduzela korake da usaglasi svoje platne sisteme i regulativu sa standardima Evropske unije (EU). Srbija je ovim postala 41. članica SEPA, što predstavlja važan korak na njenom putu evropskih integracija”, pisalo je u saopštenju.

Crna Gora je 7. oktobra prošle godine operativno postala dio SEPA područja, te je od tada moguće izvršavati transakcije.

Ministar finansija Crne Gore Novica Vuković je tada rekao da je izvršio prvu transakciju, te poslao simboličnu uplatu na inostrani račun kako bi provjerio kako teku SEPA transakcije.

Intenziviraju se aktivnosti na nivou entiteta

Ekonomista Admir Čavalić rekao je za “Nezavisne novine” da je SEPA veoma bitna u smislu finansijskih ušteda, odnosno ograničavanja transakcionih troškova.

“Bitno je naglasiti da je ulazak u SEPA tek prvi korak. Nakon toga, najveća odgovornost je na Centralnoj banci BiH da dalje koordinira korake kako bi implementirala samu SEPA. To je neki izazov kroz koji prolaze druge zemlje regiona koje su nedavno ušle u okvire SEPA. Imam informaciju da se intenziviraju aktivnosti na nivou entiteta. Priprema se set tih zakona, što znači da vjerovatno postoji određen pritisak iz Brisela ili nekih drugih centara moći da se to što prije završi. U Federaciji BiH će taj set zakona biti na sjednici 11. marta”, istakao je Čavalić.

U području SEPA se, inače, nalazi ukupno 41 zemlja, i to sve članice Evropske unije, Ujedinjeno Kraljevstvo, Island, Lihtenštajn, Norveška, Švajcarska, Monako, San Marino, Andora, Vatikan, Srbija, Crna Gora, Albanija, Sjeverna Makedonija i Moldavija.

Predsjednik Vlade Republike Srpske Savo Minić saopštio je danas, 25.februara, da je do sada otplaćeno 960 miliona KM, ili 87 odsto spoljnog duga koji je Republika Srpska preuzela od bivše SFRJ, kao i 673,7 miliona KM ili 98,9 odsto duga za staru deviznu štednju.

Minić je na društvenoj mreži “X” naveo da Republika Srpska i danas otplaćuje zaduženja iz doba SFRJ.

Koliko je do sada otplaćeno spoljnog duga iz SFRJ?
“Kroz razgovore sa ljudima vidim da mnogi ne znaju da Republika Srpska i danas otplaćuje zaduženja iz doba SFRJ. Evo tačnih i preciznih podataka. Nakon rata, kroz procese konsolidacije, reprograma i otpisa, Republika Srpska je preuzela ‘stari’ spoljni dug (obaveze nastale do 02.04.1992) u iznosu od 1,1 milijardi KM. Do sada je otplaćeno 960 miliona KM (87 odsto), a preostalo je još 140 miliona KM, a najveće obaveze su prema Pariškom klubu povjerilaca i Svjetskoj banci”, napisao je Minić.

Koliki je dug po osnovu stare devizne štednje?
Dodaje da Republika Srpska otplaćuje i staru deviznu štednju, odnosno devizna sredstva deponovana kod banaka na teritoriji Republike Srpske do 31.12.1991. godine, a dug iznosi 774,9 miliona KM.

“Do sada je u skladu sa Zakonom o unutrašnjem dugu Republike Srpske verifikovano ukupno 681,2 miliona KM stare devizne štednje, od čega je Republika Srpska otplatila 673,7 miliona KM ili 98,9 odsto duga”, kazao je Minić.

 

Cijena srebra skočila je za više od četiri odsto i sada je veća od 91 dolara po unci, te je time dostigla najvišu vrijednost od 4. februara, objavio je portal “Baha”.

U posljednjih šest mjeseci, cijena srebra porasla je za ukupno 136 odsto.

Cijena srebra porasla je jutros po otvaranju berzi za 4,24 odsto, dostigavši 91,01 dolar po unci, dok je vrijednost zlata porasla za 0,46 odsto i dostigla 5.187,79 dolara po unci.

U izvještaju se navodi da je cijena platine porasla za 5,67 odsto i dostigla 2.288,59 dolara po unci, a paladijuma za 2,09 odsot, dostignuvši 1.801,28 dolara po unci.