VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Tri slova koja sve više privlače pažnju investitora

    Tri slova koja sve više privlače pažnju investitora

    Ukoliko se pitate šta aukcijska kuća Kristi ima zajedničko sa platformom Tviter, odgovor je jednostavan – obe trguju čuvenim NFT-ovima.

    NFT-ovi ili nezamenljivi tokeni (non-fungible-tokens) su sredstva koja mogu biti kupljena ili prodata kao bilo koji drugi vid imovine, ali ne mogu biti zamenjeni. Mogu biti u formi digitalne umetnosti, video-snimaka ili u muzičkoj formi.

    Najlakši način da razumete šta su NFT-ovi jeste da ih posmatrate kao vlasnički sertifikat za virtuelnu ili fizičku imovinu.

    Ove godine nezamenljivi tokeni su počeli da privlače pažnju brojnih investitora. Kako navodi sajt NonFungible.com, mesečna prodaja NFT-ova dostigla je nivo od 59,2 miliona dolara, a ukupan promet dostigao je cifru 2,6 milijardi dolara, prenosi Biznis.rs.

    Aukcijska kuća Kristi u martu je prodala NFT digitalnog umetnika po imenu Beeple za 69 miliona dolara i tako postavila svetski rekord, a potom je osnivač kompanije Tviter Džek Dorsi promovisao NFT svog prvog objavljenog tvita, te su “ptičice” dostigle vrednost od 2,5 miliona dolara, navodi sajt Capital.com.

    Neverovatne cifre: Da li je NFT trend koji će se zadržati ili balon koji će pući?

    Sve je više kompanija koje svoje poslovanje zasnivaju na NFT-ovima, a generalni direktor NFT grupe House of Kibaa Dorijan Benks izjavio je da će organizacija koju on vodi uskoro biti listirana na berzi.

    Međutim, House of Kibaa nije pokrenula rundu finansiranja za izlazak na berzu, već je odabrala direktno listiranje. Prema Benksovim rečima, organizacija čije je primarno poslovanje usmereno na trgovinu NFT-ovima uspela je prošlog meseca da sakupi 2,5 miliona dolara od prijatelja, porodice i nekih investitora, što u kombinaciji sa prodajom NFT-ova vrednom 6,2 miliona dolara znači da ovoj kompaniji nije potrebno dodatno finansiranje.

    Kako je izjavio, prihod grupe House of Kibaa od početka godine do sada iznosi 7 miliona dolara, a očekuje da će taj iznos biti premašen sledeće godine.

  • Ponovo porasla cijena – preko 1.400 dolara

    Ponovo porasla cijena – preko 1.400 dolara

    Gas je u Evropi poskupio jutros za 5,3 odsto.

    Tako je otpočeto trgovanje na cenovnom nivou od preko 1.400 dolara za 1.000 kubnih metara, prvi put od početka oktobra, prema podacima sa ICE berze u Londonu.

    Cena gasnih fjučersa za januarsku isporuku na holandskom TTF čvorištu porasla je na 1.425 dolara za 1.000 kubnih metara, ili na 122,19 evra po MWh, po trenutnom kursu evra prema dolaru, na trgovaju do 10:04 časova po moskovskom vremenu, izveštava agencija Tas s.

    U roku od samo nekoliko minuta, cena je nastavila uspon na 1.428 dolara za 1.000 kubika, odnosno na 122,5 evra po MWh, napredujući za 5,5 odsto na dnevnom nivou.

    Prethodnog dana, cena gasa je iznosila 1.369 dolara za 1.000 kubnih metara na zatvaraju trgovanja u Evropi.

  • Novi izvještaj otkrio udio brendova: Samsung predvodi svjetsko tržište pametnih telefona

    Novi izvještaj upravo je otkrio tržišni udio brendova za globalne isporuke pametnih telefona za treće tromjesečje ove godine.

    Ova informacija je podijelila da je Samsung Electronics još uvijek u vodstvu.

    Prema izvještaju Counterpoint Researcha, globalno tržište pametnih telefona poraslo je za šest odsto, ali je zabilježilo skroman pad od šest odsto na godišnjoj razini. Tokom trećeg tromjesečja 2021. tržište je isporučilo ukupno 342 miliona jedinica, što je manje u odnosu na 265,5 miliona u odnosu na prošlu godinu.

    Međutim, južnokorejski tehnološki div uspio je zadržati svoje mjesto na tronu sa znatnih 20 odsto tržišnog udjela tokom ovog tromjesečja, isporučivši 69,3 miliona jedinica.

    U međuvremenu, Apple je došao na drugo mjesto s tržišnim udjelom od 14 odsto. Firma sa sjedištem u Cupertinu isporučila je oko 48 miliona jedinica tokom tog vremena, što predstavlja značajan rast od 15 odsto u odnosu na isto razdoblje prošle godine. Counterpoint pripisuje ovaj rast “trajnom” rastu iPhone 12 serije i lansiranju najnovije serije iPhone 13.

    Slično, Xiaomi je slijedi s tržišnim udjelom od 13 odsto u trećem tromjesečju 2021. Iako su njegove isporuke pale za pet odsto na godišnjoj razini i 15 odsto na tromjesečje, dostignuvši 44,4 miliona jedinica u trećem tromjesečju ove godine.

    F je doživjela blagi pad vjerovatno zbog stalne nestašice komponenti i problema s proizvodnjom. S druge strane, Realme je zabilježio najveću isporuku ikad u trećem tromjesečju 2021., isporučivši 16,2 miliona jedinica. Ovo je obilježilo rekordnu tromjesečnu zaradu koja je stigla uprkos tome što svijet pati od nedostatka proizvodnje, piše Bajtbox.

  • Nakon “udara” opake korone: Turizam u Republici Srpskoj polako se oporavlja

    Nakon “udara” opake korone: Turizam u Republici Srpskoj polako se oporavlja

    Turizam u Republici Srpskoj, koji je snažno pogođen virusom korona, polako se oporavlja, ali broj posjeta i noćenja domaćih i stranih turista još nije na nivou kao prije pandemije.

    Prema podacima Zavoda za statistiku RS, u prvih 10 mjeseci ove godine ostvarena su 246.244 dolaska turista u Republiku Srpsku, što je za 49,3 odsto više u odnosu na isti period prošle godine.

    “Ostvareno je 640.469 noćenja, što je u odnosu na prvih deset mjeseci 2020. više za 35,1 odsto. Prošle godine bilo je 164.985 dolazaka turista te 474.071 noćenje”, podaci su Zavoda za statistiku RS.

    Ako se pogleda broj za period prije pandemije i prvih deset mjeseci 2019. godine, može se vidjeti da je tada zabilježeno 341.887 dolazaka turista te 830.177 noćenja.

    Iz Zavoda za statistiku RS istakli su da su u ukupnom broju dolazaka tokom prvih deset mjeseci domaći turisti ostvarili 147.238, a strani turisti 99.006 dolazaka.

    “Kada je riječ o strukturi noćenja u ovoj godini, domaći turisti su ostvarili 417.177 noćenja, a strani turisti 223.292”, navodi se u ovim podacima.

    Dodaje se da su u prvih 10 mjeseci ove godine najviše noćenja ostvarili turisti iz Srbije, i to 102.273.

    “Zatim slijede turisti iz Hrvatske sa 32.122 noćenja, potom iz Slovenije sa 14.610, Crne Gore sa 10.337, Njemačke sa 8.834, te Austrije sa 6.077 noćenja”, podaci su Zavoda za statistiku RS.

    Miodrag Lončarević, direktor Turističke organizacije Republike Srpske, rekao je za “Nezavisne” da se bilježi kontinuiran rast po broju turističkih kretanja u odnosu na isti period prošle godine.

    “Ovome je značajno doprinijela podrška turističke privrede u vidu turističkih vaučera koji su se mogli koristiti u prvoj polovini ove godine. Domaći i strani turisti ove godine boravili na najatraktivnijim destinacijama u Srpskoj, posebno u ljetnjem periodu. Trebinje je doživjelo ekspanziju, a tu su i Višegrad, Banjaluka, nacionalni parkovi i mnoge druge destinacije”, istakao je Lončarević.

    Prema njegovim riječima, ako uzmemo u obzir otvaranje zimske sezone i posjećenost, može se očekivati veoma dobra sezona.

    “Jahorina je već prekrivena snijegom, otvorena je sezona skijanja, a kapaciteti su već popunjeni. Tu imamo i Kozaru, koja ima mnoge nove aktivnosti ove sezone. Ovo znači da će se broj ovih turista dodatno povećavati”, rekao je Lončarević. Dodao je da je bitno da je epidemiološka situacija znatno povoljnija u odnosu na prethodnu godinu, što daje vjetar u leđa da se može računati na povećan broj turističkih kretanja u narednom periodu.

    “Radimo plan i program za narednu godinu kao da neće biti pandemije te su ponovo najavljeni i vaučeri, što je veoma važno. Idu nam i novogodišnji praznici i mislim da će nam i to dobro proći te da ćemo imati dosta turista. Mnoge lokalne zajednice napravile su programe za praznike tako da se sve polako vraća u normalu i stanje kao prije pandemije”, zaključio je Lončarević.

  • Skočila cijena gasa za osam odsto: U Evropi premašila 1.350 dolara

    Skočila cijena gasa za osam odsto: U Evropi premašila 1.350 dolara

    Cijena gasa u Evropi popela se jutros na početku trgovanja iznad 1.300 dolara za 1.000 kubnih metara, prvi put od početka oktobra, da bi ubrzo potom premašila 1.350 dolara, prema podacima sa ICE berze u Londonu.

    Cijena januarskih fjučersa gasa je na trgovanju na holandskom TTF čvorištu, do 10.11 časova po moskovskom vremenu, porasla na 1.334 dolara za 1.000 kubnih metara, odnosno na 114,3 evra po MWh, prenosi agencija Tass.

    Samo 15 minuta kasnije, do 10.25 časova po moskovskom vremenu, cijena je dostigla 1.354 dolara za 1.000 kubnih metara.

    U odnosu na nivo na zatvaranju trgovanja u petak, cijena gasa je u Evropi skočila za skoro 8,0 procenata, dodaje ruska agencija.

  • Da li će biti prvi trgovinski lanac u Srbiji koji prihvata kriptovalute?

    Da li će biti prvi trgovinski lanac u Srbiji koji prihvata kriptovalute?

    Vodeći lanac supermarketa u Hrvatskoj, Konzum, od ovog meseca u svojoj onlajn prodavnici omogućava plaćanje kriptovalutama.

    Time je, kako su preneli tamošnji mediji, on postao prvi trgovinski lanac u toj zemlji koji nudi ovakvu vrstu plaćanja.

    Konzum, podsetimo, posluje pod okriljem Fortenova grupe, a koja je proletos zvanično postala i većinski vlasnik Merkatora.

    To, naravno, nameće pitanje da li se slični potezi grupe planiraju i za srpsko tržište – hoćemo li moći da bitkoinom pazarimo u, na primer, Idei ili Rodi (koje su u vlasništvu već pomenutog Merkatora)?

    Iz kompanije nisu demantovali takvu mogućnost, makar ne za jedan brend – naprotiv.

    “IDEA Online u ovom trenutku nema mogućnost naplate kupovine putem kriptovaluta. S obzirom na to da se internet trgovina u celom svetu kreće u tom pravcu, možemo da očekujemo da će i IDEA Online u narednom periodu razmatrati sve opcije o uvođenju kriptovalute, kao sredstva plaćanja”, poručili su kratko za B92.net iz Merkatora.

    Podsećanja radi, maloprodajna mreža Fortenova grupe sastoji se od oko 2.400 prodajnih mesta Merkatora i Konzuma sa skoro 40.000 zaposlenih koji rade na pet tržišta u regionu sa 17,5 miliona stanovnika.

  • Zašto Zapad toliko strahuje od digitalnog juana?

    Zašto Zapad toliko strahuje od digitalnog juana?

    Kina je ranije ove godine preduzela snažne napore ne bi li suzbila kriptovalute.

    Posebno se to odnosi na rudarenje kriptovaluta, ali i transakcije, posebno kad se radi o bitkoinu.

    Razlozi za to su mnogostruki, ali najvažniji je to što kineska vlada želi snažno da afirmiše projekat digitalnog juana. A čini se da upravo taj projekat izaziva strahove na Zapadu, o čemu je za “Fajnenšel tajms” (FT) govorio Džeremi Fleming, šef britanske britanske nadzorne agencije (GCHQ).

    Fleming je rekao da digitalne valute nude “veliku priliku” za demokratizaciju platnih sistema, ali razvoj ove nove tehnologije takođe predstavlja pretnju.

    “Ako se radi pogrešno, neprijateljskim nacijama daje mogućnost da nadziru transakcije”, rekao je. “Ona im daje moć… da mogu da kontrolišu šta se radi s tim digitalnim valutama.”

    Pre objave nove kibernetičke strategije, šef špijunske službe razgovarao je s FT-om iz londonskog sedišta Nacionalnog centra za kibernetičku bezbednost, odbrambenog ogranka GCHQ-a.

    Planiran kasnije ovog meseca, ovaj dokument će poslužiti kao nacrt za suzbijanje digitalnih pretnji kako se rat sve više širi u sajberprostor, piše Tportal. S prislušnim stanicama u Velikoj Britaniji i inostranstvu, agencija sarađuje sa svojim poznatim sestrinskim službama MI5 i MI6 kako bi se specijalizovala za domaće i međunarodne obavještajne službe.

    Međutim, GCHQ-ova digitalna stručnost vrlo je tražena, a Fleming je naziva povećanjem tehnološke “izvrsnosti” u društvu. Fleming poručuje da je Kina trenutno “najveći strateški problem” s kojim se Britanija suočava, šireći špijunažu i tražeći kontrolu nad svojom digitalnom infrastrukturom.

    “Kina je preuzela inicijativu. Puno investiraju, i otvoreno i tajno. To je zato što nova pravila počinju stvarno da utiču na njihov rad u tehnološkom i digitalnom kontekstu”, objasnio je Fleming.

    “Moramo razumeti kakva je naša reakcija na sve to”, kaže Fleming. Pre Britanaca, i Sjedinjene Države kao i Evropska unija izrazile su duboke zabrinutosti vezane uz digitalni juan. A zašto digitalna verzija kineske valute toliko plaši Zapad?

    Digitalni juan zapravo je državna digitalna valuta (CBDC), vezana u odnosu 1:1 s klasičnom kineskom valutom. Svaka fizička novčanica koju je kreirala centralna banka ima jedinstveni identifikator, te svaki izdati digitalni juan token ima isti. Za razliku od kriptovaluta, CBDC-ovi se obično ne temelje na decentraliziranom blokčejnu, jer centralne banke time nastoje da zadrže jasnu vlast nad monetarnom politikom.

    Pokrenut u oktobru 2020. godine, Narodna banka Kine (PBoC) emitiovala je milione digitalnih juana građanima u sklopu nastojanja testiranja tehnologije. Proces još uvek traje. Kineski građani već mogu da troše digitalni juan u sve većem broju trgovina širom zemlje. Zapravo, prema podacima s početka novembra, digitalni juan do sada je korišćen u preko 100 miliona transakcija, dostigavši ukupnu vrednost od 9,7 milijardi dolara.

    Pravi test digitalnog juana biće Zimske olimpijske igre u Pekingu 2022. Uvođenje će takođe uključivati strane posetioce. Jao Kujan, bivši direktor instituta za digitalne valute u Narodnoj banci Kine, rekao je u maju da namera nije promatrati sve transakcije u stvarnom vremenu.

    Ali kineska vlada postavila je milione kamera za prepoznavanje lica širom zemlje kako bi pratila svoje građane, pa čak i kažnjavala manja kaznena dela poput nezakonitog prelaženja ulice. Digitalni juan mogao bi se glatko uklopiti u tu nadzornu infrastrukturu, i to je ono što izaziva strahove. U svakom slučaju, Kina je od svih vodećih ekonomija u razvoju digitalne valute najdalje otišla. I to je jedan od razloga povećane zabrinutosti koja dolazi sa Zapada.

  • Hrvatska će od 1. januara 2023. preći na evro

    Hrvatska će od 1. januara 2023. preći na evro

    Potpredsjednik Vlade Hrvatske i ministar finansija Zdravko Marić objavio je da je zakon o evru u fazi izrade te da bi Hrvatska trebala preći na euro 1. januara 2023. godine.

    Kazao je da je Vlada Hrvatske odredila taj datum kao dan kada bi Hrvatska trebalo da bude spremna za ulazak u evrozonu.

    Donošenje zakona o euru, koji je potreban za uvođenje ove valute, bi trebalo da bude usvojen u aprilu sljedeće godine, a osim tog zakona bit će potrebno promijeniti još 46 zakonskih i više od 70 podzakonskih akata.

    Marić je o ovome govorio na konferenciji “Hrvatska kao dio eurozone”, koja se održava u Rovinju u organizaciji Večernjeg lista i Istarske županije.

    On navodi da je potrebno povući i gotovo milijardu i sto miliona komada kovanica kuna i 500 miliona novčanica kuna te obaviti presnabdijevanje banaka, pošte, Fine i preduzetnika novčanicama i kovanicama eura.

    “Predstoji veliko prilagođavanje u finansijskom sektoru, te sve zajedno ima zajednički naziv, a to su informisanje i zaštita potrošača kao integralni princip cijelog procesa koji vodimo”, rekao je on.

    “Prvog januara 2023. preko noći prebacujemo se na evro i još dvije nedjelje će trajati dualni opticaj, građani će moći da plaćaju u kunama, a nakon toga samo u evrima. Razdoblje dualnog iskazivanja cijena trajaće minimalno godinu dana” istakao je ministar Marić.

  • Hoće li privatnici slijediti primjer Vlade RS

    Hoće li privatnici slijediti primjer Vlade RS

    Najveći broj zaposlenih u Republici Srpskoj imaće od januara plate veće za 16,1 KM, dok će njihove kolege koje primaju platu iz budžeta imati povišice u prosjeku oko 50 maraka.

    Drugim riječima, radnici koji primaju platu do 600 KM, a takvih je oko 120.000 u Republici Srpskoj, naredne godine imaće platu od 616 KM.

    Oni koji primaju platu iz budžeta svaki mjesec na račun će da dobiju od poslodavca u prosjeku 1.250 maraka.

    Povećanje plata od naredne godine sleduje sve zaposlene i to zahvaljujući mjerama Vlade RS koja se odriče 54 miliona KM u korist zaposlenih.

    Osim toga, Vlada je kao poslodavac odlučila da kroz izmjene zakona o platama svih budžetskih korisnika dodatno poveća lična primanja zaposlenih u javnom sektoru.

    Samo po tom osnovu će budžetlije imati veću platu od tri do pet odsto, a u Vladi RS su ubijeđeni da će i poslodavci u realnom sektoru za isto toliko, od tri do pet odsto, odreći se dijela vlastitih prihoda i povećati plate radnicima.

    – Zahvaljujući poreskom rasterećenju radnicima će plate u prosjeku biti veće od 14 do 22 KM. Nama su u Vladi RS rekli da zahtijevaju da poslodavci to isto urade, odnosno da bar za isti iznos povećaju plate zaposlenima. Ali, to nije obaveza i ne mora da znači da će i uraditi – kaže za Srpskainfo generalni sekretar Saveza sindikata RS Goran Stanković.

    Međutim, Vlada RS ima takav stav da i poslodavci iz realnog sektora treba da slijede njen primjer.

    I predsjednik Unije udruženja poslodavaca RS Saša Trivić za Srpskainfo kaže da onaj ko ne poveća plate radnicima naredne godine neće više postojati na mapi poslodavaca.

    – Poslodavci sa kojima sam u kontaktu tvrde da će od sebe dati povišice, a to su oni za koje znam da su i ranije povećavali plate – kaže Trivić.

    On je ubijeđen da će prosječna plata u RS na kraju naredne godine iznositi više od 1.100 maraka, a sada je 1.027 KM.

    Vlada RS uputila je u skupštinsku proceduru nekoliko zakona po hitnom postupku u cilju povećanja plata zaposlenih. Smanjuje se zbirna stopa doprinosa sa 32 na 31,8 odsto.

    Smanjuje se stopa poreza na dohodak na lična primanja sa deset na osam odsto, povećava se neoprezivi dio plate sa 700 na 1.000 KM, ali se prelazi i na bruto obračun plata. U skupštinsku proceduru su upućene i izmjene zakona o platama zaposlenih u javnom sektoru.

    Narodni poslanici RS treba da se izjasne o ovim prijedlozima u utorak, 14. decembra.

    Privredi Republike Srpske ostaće naredne godine ukupno oko 80 miliona KM, oko 54 miliona maraka na ime poreskog rasterećenja i oko 26 miliona maraka ukidanjem određenih parafiskalnih nameta.

    Ukida se komunalna taksa za isticanje reklama i taksa za pretvaranje poljoprivrednog u građevinsko zemljište.

    Premijer RS Radovan Višković ocijenio je da Vlada RS određenim mjerama oslobađa oko 80 miliona KM za rast plata u privatnom i javnom sektoru.

    – Taj rast biće od pet do 10 odsto – dodao je Višković.

    On kaže da je došlo do određenih poskupljenja, ali da Vlada Srpske mjerama, poput ograničenja marži, utiče da inflacija ne bude veća.

    – Uticali smo i time što smo u dogovoru sa ruskim partnerima održali stare cijene energenata, poput gasa, koje inače divljaju na svjetskim berzama. Uticali smo i kontrolom cijena električne energije koja je manja i za fizička lica i za privrednike u odnosu na Federaciju BiH – rekao je Višković.

    Zvanično, cijene u oktobru veće su za četiri odsto nego u oktobru prošle godine.

  • Preživjeće samo firme sa modernim mašinama

    Preživjeće samo firme sa modernim mašinama

    Vlada Republike Srpske opredijeljena je za pomoć privredi, a subvencijama za nabavku novih tehnologija, za koje je u idućoj godini planirano 15 miliona maraka, povećaće šansu domaćim privrednicima da se izbore za bolje pozicije na evropskim i svjetskim tržištima.

    Da se kroz nabavku novih tehnologija očekuje veća konkurentnost na međunarodnom tržištu smatra i ministarka finansija RS Zora Vidović. Ona je to i istakla nakon posljednje sjednice Vlade RS, na kojoj su utvrđena ključna republička dokumenta za 2022. godinu. Vidovićeva je poručila da očekuje i da bude zadržan nivo rasta izvoza, koji je u ovoj godini 30 odsto, kao i da bude povećana proizvodnja, navodeći da će time biti povećana potrošnja, investicije na domaćem, ali i na međunarodnom planu.

    Da je ulaganje u savremene tehnologije jedini recept za opstanak na tržištu smatra i direktor firme “SHP Celeks” Predrag Zgonjanin.

    • Tržište je sada potpuno otvoreno. Roba iz cijelog svijeta prisutna je i kod nas, a kamoli na evropskom tržištu. Da bismo opstali moramo ulagati u nove mašine i opremu. Tako ćemo dobiti i na kvalitetu, boljem proizvodu i produktivnosti – ističe Zgonjanin za “Glas Srpske” i dodaje da firme mogu preživjeti samo kroz ozbiljna ulaganja u nove tehnologije. I direktor derventske fabrike obuće “Sanino” Radovan Pazurević ističe da jedino nove tehnologije daju šansu preduzećima da prate savremene svjetske tokove.
    • Sektor koža, tekstil i obuća se nalazi na jednoj međunarodnoj utakmici, za razliku od nekih drugih privrednih djelatnosti. Konkurenti su nam visokorazvijene zemlje poput Kine, koja prednjači po pitanju svih tehnologija. Tu su i druge mnogoljudne zemlje, u kojima je radna snaga dosta jeftinija nego ovdje. Ako ih ne slijedimo, ne možemo se ni naći na mapi interesantnih destinacija, kada je riječ o proizvodnji obuće – kazao je za “Glas Srpske” Pazurević. Kao jedino rješenje on navodi tehnološko osnaživanje, ako se želi dostići konkurentnost svjetskih proizvođača.

    Vlada Republike Srpske utvrdila je u ponedeljak prijedlog republičkog budžeta za 2022. godinu i prijedlog programa ekonomskih reformi do 2024. godine, a planirane mjere idu u pravcu povećanja plata, rasterećenja privrede i modernizacije poslovanja.

    Podrška

    Kada je riječ o podršci realizaciji projekata za nabavku savremenih tehnologija i opreme, u ovoj godini izdvojeno je sedam miliona maraka. U Ministarstvu privrede i preduzetništva RS istakli su da je taj projekat naišao na odličan prijem kod privrednih subjekata.

    • Podsticajima za direktna ulaganja podržali smo projekte 207 privrednih subjekata, koji zapošljavaju oko 20.000 radnika – naveli su u ovom ministarstvu.