VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Zelenović: Neće biti smanjenja plata

    Zelenović: Neće biti smanjenja plata

    Predsjednik Sindikata lokalne samouprave, uprave i javnih službi Republike Srpske Branko Zelenović izjavio je da neće biti smanjenja plata zaposlenima u jedinicama lokalne samouprave, kao ni smanjenja broja radnika u ovom sektoru.

    “Slažemo se sa Ministarstvom finansija i Vladom Srpske da treba da dođe do određenih ušteda, ali ne treba da dolazi do ušteda na platama radnika u ovom sektoru, jer su one ionako male”, rekao je Zelenović novinarima u Banjaluci, nakon sastanka sa predstavnicima Ministarstva finansija Republike Srpske u vezi sa spornim mjerama koje su uvrštene u program fiskalne konsolidacije koje se odnoose na smanjenje plata za radnike u jedinicama lakalane samouprave.

    On je istakao da treba svi zajedno da rade sa Vladom Republike Srpske da se povećaju plate svim radnicima u Srpskoj i u realnom i u javnom sektoru.

    Zelenović je rekao da Savez sindikata Republike Srpske radi na povećanju plata u realnom sektoru kroz izmjene i dopune Zakona o radu gdje će pokušati posebnim kolektivnim ugovorima da zaštite radnike u privatnom sektoru i da povećanjem cijene rada budu povećane i plate.

  • Crna Gora najgora u celoj Evropi

    Crna Gora najgora u celoj Evropi

    Crnogorska ekonomija lane je izgubila 765 miliona evra što je pad u BDP-u za 15,3 odsto, pokazuje zvanična statistika Monstata.

    To je ubedljivo najgori rezultat u celoj Evropi, prema podacima Eurostata, jer je sledeća država na lestvici – Španija, imala pad od 10,8 odsto.

    Ukupni BDP u Crnoj Gori za prošlu godinu je iznosio 4,19 milijardi evra, dok je 2019. godine bio 4,95 milijardi. Po stanovniku to iznosi 6.737 evra, što je za 1.222 evra manje nego godinu ranije, pišu “Vijesti”.

    Gledajući po delatnostima, zbog rigoroznih mera preduzetih zbog suzbijanja koronavirusa, najviše su “nastradale” usluge pružanja smeštaja i ishrane, odnosno hotelijerstvo i ugostiteljstvo.

    Tokom prošle godine se bruto dodata vrednost tog sektora, u odnosu na 2019, smanjila za 78,6 odsto, a u strukturi kreiranja ukupnog BDP-a pala je sa 7,8 u 2019. godini na dva odsto.

    “Prosečna plata u Crnoj Gori će biti oko hiljadu evra”

    Izveštaj pokazuje da su bruto dodate vrednosti u sektorima saobraćaja i skladištenja, kao i administrativnih i pomoćnih uslužnih delatnosti pale za oko 26 odsto, a za petinu u oblasti građevinarstva.

    Najveći udeo od 13 odsto u ukupnom BDP-u imala je trgovina na veliko i malo, ali je i ta grana pretrpela pad od 12,5 odsto.

    Pad veći od deset odsto imale su još umetničke, zabavne i rekreativne delatnosti. Rast malo veći od četiri odsto ostvaren je u stručnim, naučnim i tehničkim delatnostima, kao i u obrazovanju, dok je nešto osetnije povećanje od sedam odsto zabeleženo u vađenju ruda i kamenja, ali ta delatnost i dalje ne učestvuje u većem stepenu u strukturi BDP-a.

    Industrija lane bila duplo bolja od turizma

    Koju katastrofu je prošle godine doživeo turizam, pokazuje i to što je čak i ovakva uništena prerađivačka industrija Crne Gore lane imala duplo veću vrednost nego turizam. Prošlogodišnja dodata vrednost prerađivačke industrije od 172 miliona evra bila je neznatno manja nego u 2019. godini, a kod hotelijerstva i ugostiteljstva je pala sa 386 na 82 miliona evra.

    Jedino dvocifreno povećanje od 10,5 odsto ostvareno je u delu zdravstva i socijalne zaštite, što je dobrim delom uslovljeno pandemijom, odnosno većim prometom farmaceutskih proizvoda. Ostale delatnosti nisu bitnije izmenile vrednost BDP-a, u čijoj strukturi, nakon trgovine, najviše učestvuju državna uprava, odbrana i obavezno socijalno osiguranje, kao i poljoprivreda, šumarstvo i ribarstvo sa po 7,7 procenata.

    Na izvozu usluga izgubljena milijarda

    Obračun BDP-a po potrošačkoj metodi pokazuje da je izvoz usluga, gde dominantno učešće ima potrošnja stranih turista, prošle godine iznosio 679 miliona evra, a u 2019. je ta cifra iznosila nešto preko 1,7 milijardi. Odnosno, lane je izgubljeno preko milijardu evra ovih prihoda.

    Prema ovom obračunu potrošnja domaćinstava u Crnoj Gori nije značajnije smanjena, sa 3,5 na 3,4 milijarde. Potrošnja države je lane imala rast sa 881 na 946 miliona. Bruto investicije su smanjene za 200 miliona na 1,16 milijardi, a vrednost promene zaliha je pala sa 231 na 139 miliona.

    Pad duplo veći od turističkih zemalja

    Prosek rasta BDP-a za prošlu godinu na nivou Evropske unije (EU) je minus 5,9 odsto, a najveći negativni rast su imale zemlje koje su orijentisane na turizam, pa se na začelju pored Crne Gore i Španije, nalaze mediteranske države Italija, Malta, Grčka, Hrvatska…

    Ipak, iako se pomenute zemlje u velikoj meri oslanjaju na letnju turističku sezonu, od nekih je Crna Gora imala pad veći i do skoro dva puta.

    Na nivou Evrope, rast u prošloj godini beleže jedino Irska sa 5,9 odsto i Turska sa 1,8 odsto.

    Ko će spasiti Crnu Goru od pogubnog kineskog kredita? Dve su opcije

    BDP Crne Gore u prvom tromesečju ove godine iznosio je 865 miliona evra, dok je u istom periodu prethodne godine iznosio 917,4 miliona evra, pa je zabeležen realni pad 6,4 odsto, što je takođe najgori rezultat u Evropi. Prosek EU za navedeni vremenski interval iznosi -1,3 odsto.

    BDP u tržišnim cenama iskazuje vrednost svih proizvedenih dobara i usluga građana jedne zemlje, to jest zbir bruto dodatih vrednosti po delatnostima i poreza na proizvode umanjenih za subvencije na proizvode.

    Dohodak iz inostranstva 66 miliona

    Slični podaci se dobijaju kada je u pitanju bruto nacionalni dohodak (BND), koji je jednak BDP-u uvećanom za primarni dohodak koji stanovnici države primaju iz inostranstva i umanjenom za primarni dohodak koji građani države plaćaju stranim državama.

    BND Crne Gore u 2020. godini iznosio je 4,25 milijarde evra i nominalno je manji u odnosu na 2019. godinu za 15,1 odsto, dok je saldo primarnog dohotka iz inostranstva za 2020. godinu bio pozitivan i iznosio je 66,6 miliona evra.

    BND po stanovniku lane je bio 6.844 evra, a 2019. godine 8.048 evra.

  • Zabrana izvoza trupaca riješila bi manjak sirovine u BiH

    Zabrana izvoza trupaca riješila bi manjak sirovine u BiH

    Drvoprerađivači u Bosni i Hercegovini muku muče sa manjkom sirovina koje teško nabavljaju i smatraju da je najbolje rješenje za ovaj problem zabrana izvoza trupaca van BiH.

    Lazo Šinik, sekretar Udruženja šumarstva i prerade drveta u Privrednoj komori RS, istakao je da je osnovni koncept da se sva količina šumskih sortimenata podijeli na pravičan način.

    “U posljednje tri godine imali smo zajedničku inicijativu entitetskih ministarstava, kao i komorskih udruženja za preradu drveta i šumarstvo i usaglasili mjere koje su trebale ići na Savjet ministara BiH. Tada je došlo do promjene vlasti, kao i pandemije i to je stavljeno u zapećak, ali smo opet pokrenuli to pitanje. Predloženo je da se na dvije godine ograniči izvoz trupaca van BiH, što bi doprinijelo poboljšanju stanja, ali i destimulacijama taksi proizvoda niskih faza prerade drveta”, objasnio je Šinik za “Nezavisne”.

    Naglasio je da je kompletna količina šumskih sortimenata koja se usiječe godišnje u Republici Srpskoj oko dva miliona kubika te da su od toga milion kubika trupci, a ostalo drugi šumski sortimenti.

    “Ključno rješenje je da se, pored svega što se preduzima u zaštiti drvoprerađivača, takođe ništa od šumskih sortimenata ne odliva izvan RS i BiH. Postoje i zloupotrebe, kao što je ta da neki koji su na spisku kupaca u Republici Srpskoj kupuju od “Šuma Srpske” sortimente, ali ne prerađuju ih, nego ih prodaju po višim cijenama, što je izričito zabranjeno. Takođe, ne postoji zabrana izvoza trupaca za onaj dio koji potiče iz privatnih šuma, a te količine bi bile dragocjene”, kazao je Šinik.

    Vildan Hajić, predsjednik Grupacije šumarstva i drvne industrije pri Privrednoj komori FBiH, smatra da treba biti obazriv kada je u pitanju donošenje odluke o zabrani izvoza trupca kroz zakone.

    “Svakako mislim da treba zabraniti izvoz trupaca izvan države, ali da se i povede računa da ova sirovina koju imamo bude na neki način subvencionirana kao prioritet prodaje na domaćem tržištu, a tek onda da se ostavi prostor da ljudi mogu izaći na slobodno tržište i prodavati ih po tržišnim cijenama”, pojasnio je Hajić.

    Dodao je da se dosta rezane građe koja se može potrošiti u BiH izvozi i koristi kao poluproizvod.

    “Trebalo bi na neki način podstaknuti drvoprerađivače da pokušaju da se ta roba prodaje i ponudi domaćim firmama, posebno sa finalnim proizvodima, kako bi imali dovoljnu količinu drveta za preradu”, kazao je Hajić.

    Nikolina Savić, operacioni menadžer u “Delfin trgotransu”, preduzeću za preradu drveta iz Čelinca, kazala je da problem manjka sirovina rješavaju licitacijama u Hrvatskoj i kupovinom iz privatnog sektora.

    “Ovo je nešto što je samo privremeno rješenje, jer nikada ne znamo kolika će količina biti ponuđena, a troškovi su veći nego kada nabavljamo od “Šuma Srpske””, navela je Savićeva.

    Prema njenim riječima, najbolje rješenje bi bilo kada bi se mogle obezbijediti veće količine od “Šuma Srpske”.

    “U zajedničkom interesu svih drvoprerađivača jeste da se inicira zabrana izvoza trupaca van BiH, jer mi ne možemo sami nabaviti onolike količine kolike su potrebne”, istakla je Savićeva.

  • DW: Globalni ekonomski oporavak zavisi od stope vakcinacije

    DW: Globalni ekonomski oporavak zavisi od stope vakcinacije

    Globalna ekonomija uspjela je da u velikoj mjeri nadomjesti gubitke prouzrokovane pandemijom korona virusa. Ipak, ne oporavljaju se sve zemlje podjednako, a razlog između ostalog leži u različitim stopama vakcinacije.

    Organizacija za ekonomsku saradnju i razvoj (OECD), čije su članice velike industrijske zemlje, ukazala je na nedoslijedan oporavak globalne ekonomije i za to, između ostalog, okrivila i različite stope vakcinacije u pojedinim zemljama. Očekuje se da će se svjetska ekonomija 2021. godine suštinski oporaviti za 5,7 odsto, a u narednoj godini doći će do ekonomskog rasta za oko 4,5 procenata, navodi se u saopštenju te organizacije. Time je u suštini OECD potvrdio svoje majske prognoze.

    “Snažan oporavak u Evropi, vjerovatnoća za dodatnu fiskalnu podršku u Sjedinjenim Državama u narednoj godini i smanjena štednja domaćinstava poboljšaće izglede za rast u industrijski razvijenim zemljama”, izjavila je predstavnica OECD u Berlinu Nikola Brant.

    Globalni bruto domaći proizvod već je premašio nivo dostignut prije pandemije, ali kako navodi Brant, u mnogim zemljama, posebno kada se radi o tržištima u razvoju, još uvijek postoje nedostaci u proizvodnji i zaposlenosti. To se prije svega odnosi na one zemlje u kojima je stopa vakcinacije niska.

    Lošija prognoza za Njemačku
    Za evrozonu, međutim, OECD procjenjuje da su šanse za bolji oporavak veće, te se ove godine očekuje rast od 5,3 odsto, umjesto ranije procijenjenih 4,3 procenta. OECD međutim predviđa manji rast njemačke ekonomije ove godine zbog zastoja u lancima snabdijevanja. Bruto domaći proizvod povećaće se za 2,9 odsto, prema prognozama objavljenim u utorak. U maju je bio predviđen rast od 3,3 odsto. Nasuprot tome, predviđa se da će on u 2022. doživjeti skok sa 4,4 na 4,6 odsto. Prošle godine se najveća evropska ekonomija smanjila za skoro pet procenata kao posljedica pandemije.

    “Automobilska industrija, koja ima veliki udio u globalnoj trgovini, kao i prerađivačka industrija, posebno su teško pogođene problemima u isporuci i logističkim poteškoćama. To je, naravno, usporilo oporavak njemačke privrede”, rekla je Brant, objašnjavajući time lošije prognoze za tekuću godinu.

    S druge strane, potražnja za njemačkom industrijskom robom ostaje velika.

    “Očekujemo postepeno rješavanje problema u isporuci iz četvrtog kvartala, a zatim i snažniji oporavak”, rekla je Brant za novinsku agenciju Rojters.

  • Kako urediti PDV sistem u BiH i postići maksimalan efekat

    Kako urediti PDV sistem u BiH i postići maksimalan efekat

    U statičnom javnom aparatu kakav je naš, PDV sistem jedan je od onih koji se najmanje mijenjaju. I pored brojnih zahtjeva i incijativa za njegovu promjenu, od njegovog uspostavljanja 2005. godine sistem je ostao skoro nepromijenjen.

    I sada postoji samo jedna stopa, plaća se i obračunava na identičan način, a ni raspodjela nije bitno promijenjena. Težište reformi u vezi s indirektnim porezima treba da bude na drugoj, redistributivnoj funkciji, smatra ekonomski analitičar Admir Čavalić.

    “Konkretno, u vezi raspodjele prihoda po osnovu ovih poreza i to: odnos učešća jedinica lokalne samouprave spram viših nivoa, zatim odnos u raspodjeli između različitih kantona u entitetu FBiH, te u konačnici odnos između dva entiteta, a razumijevajući ukupne ekonomske odnose. Jedinice lokalne samouprave bi trebale imati više procentualno učešće u raspodjeli, i to naročito u FBiH”, kaže Čavalić za Klix.ba.

    On kaže kako je potrebno kontinuirano izjednačavati koeficijent raspodjele među kantonima, dok raspodjela na nivou entiteta treba da odražava “stanje s terena” u smislu prihodovne funkcije.

    “Naravno, ključno pitanje se odnosi na namjenu datih sredstava, naročito kada govorimo o akcizama koje se koriste apsolutno nenamjenski (dok u teorijskom i praktičnom smislu treba da bude suprotno). PDV predstavlja centralnu komponentu sistema indirektnih poreza u BiH, odnosno ‘zlatnu koku’ ukupnog fiskalnog sistema. Postojeći sistem, pritom, najviše koristi samoj državi i zbog toga je politički interesantno kako je UIO uglavnom izvan dometa dnevne politike, što je dobro”, izjavio je.

    Ako izuzmemo 2020. godinu, imamo kontinuitet rasta prihoda po osnovu indirektnih poreza.

    “Na bazi ovih trendova rasta naplate prihoda po osnovu indirektnih poreza (za 660 miliona KM za osam mjeseci ove godine) moguće je planirati neke druge reforme – npr. smanjivanja fiskalnog opterećenja na rad, rekonstrukcije velikih socijalnih sistema, ili pak navedenog unapređenja Zakona o PDV-u, odnosno izmjena akciznih politika. Posebno aktuelna je ona koja se odnosi na duhan i duhanske proizvode jer smo, shodno rezultatima, prešli tačku Lafferove krive koja garantuje povećanje fiskalnih prihoda”, smatra on.

    Kada je riječ o PDV-u, najbolja reforma postojećeg sistema bi se odnosila na uvođenje sistema obračuna PDV-a kojim bi obaveza plaćanja PDV-a nastala nakon naplate isporučenog dobra ili izvršene usluge, navodi on.

    “To bi unaprijedilo ukupnu likvidnost u našem sistemu i naročito pomoglo malim i srednjim poduzećima koja čine većinu domaće privrede. Pored toga, pomjeranjem roka za uplatu PDV-a na kraj mjeseca (umjesto do 10. dana) bi se znatno pomoglo privredi. Na ovaj način PDV sistem postaje inkluzivniji, što na dugi rok omogućava više prihode. Postojeći sistem u ovom obliku je uglavnom ekstraktivne prirode – osnovni cilj je brza ekstrakcija sredstava iz privrede, a kako bi se omogućila postojeća budžetska potrošnja”, kaže on.

    Dodaje kako su ostali prijedlozi reformi uglavnom populistički i proizvod su djelovanja određenih lobija – npr. diferencijacija stopa PDV-a, povećanje ukupne stope ili pak oslobađanje pojedinih grupacija – sve navedeno bi pogodovalo partikularnim interesima i ciljevima (dijelovima industrije, državi, kriminalnim grupacijama i slično), a ne opštem, društvenom.

    “Bosanskohercegovački sistem jedinstvene stope PDV-a je, slično kao i institucija Valutnog odbora, produkt međunarodnih intervencija, a ne domaćih zagovaranja. Kao takvog ga treba čuvati, uz nužne izmjene koje bi olakšale funkcionisanje privrede”, zaključio je Čavalić.

  • Izvoz raste uprkos izazovima

    Izvoz raste uprkos izazovima

    Obim robne razmjene Republike Srpske sa inostranstvom od januara do kraja avgusta ove godine iznosio je 6,207 milijardi maraka, a rast izvoza domaćih proizvoda za 29,2 odsto potvrda je da, uprkos brojnim izazovima koje nameće pandemija virusa korona, privreda stoji na čvrstim temeljima.

    Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, za osam mjeseci ove godine ostvaren je izvoz u vrijednosti od 2,705 milijardi maraka, od čega se čak 2,342 milijarde KM odnosi na plasman proizvoda prerađivačke industrije.

    U istom periodu na domaće tržište stigli su proizvodi vrijedni 3,457 milijardi maraka, tako da je uvoz za osam mjeseci ove godine povećan za 20,4 odsto u odnosu na isti period lani.

    Statističari su izračunali da je pokrivenost uvoza izvozom u navedenom periodu iznosila 79,6 odsto. Najviše je izvoženo u Hrvatsku i Srbiju, a najviše proizvoda na police marketa u Srpskoj stizalo je iz Srbije i Italije.

    Statistika pokazuje da industrijska proizvodnja u Srpskoj u posmatranom periodu bilježi rast od 14,7 odsto. Osim toga, povećan je i broj zaposlenih u toj grani privrede u avgustu ove godine za 0,4 odsto u odnosu na isti mjesec lani.

    Portparol Privredne komore RS Vladimir Blagojević rekao je za “Glas Srpske” da su ovi podaci ohrabrujući.

    • Veoma je važno da je nastavljen pozitivan trend oporavka, koji je započeo krajem prošle godine stabilizacijom situacije prouzrokovane pandemijom virusa korona kako na domaćem, tako i na nama najvažnijim tržištima. Posebno ohrabruju pozitivni rezultati koje bilježi industrijska proizvodnja, konkretno prerađivačka industrija, i nadamo se da će ovaj trend biti nastavljen do kraja godine kako bi bar djelimično sanirali gubitke iz prošle godine – istakao je Blagojević.

    Naglasio je da sve veći broj preduzeća ima poteškoće u poslovanju zbog rasta broja zaraženih radnika, zbog čega se i Privredna komora RS aktivno uključila u proces kolektivne imunizacije.

    • Cilj nam je, prije svega, zaštita zdravlja stanovništva, odnosno radnika, zbog čega organizujemo vakcinaciju zaposlenih u privredi Srpske – poručio je Blagojević.

    Rekordna plata

    Prosječna mjesečna plata nakon oporezivanja u Srpskoj isplaćena u avgustu ove godine iznosila je 1.025 KM i najviša je do sada. U Republičkom zavodu za statistiku kažu da je prosječna plata u avgustu u odnosu na isti mjesec prošle godine nominalno veća za 6,5 odsto, a realno za 4,3 odsto.

    Najviša prosječna plata nakon oporezivanja isplaćena je u području finansijske djelatnosti i djelatnosti osiguranja i iznosila je 1.501 KM, dok je najniža u području djelatnosti pružanja smještaja, pripreme i posluživanja hrane, hotelijerstvu i ugostiteljstvu – 743 KM.

  • Nevakcinisanim radnicima ne daju na posao: Da li je krenuo talas zabrana u preduzećima

    Nevakcinisanim radnicima ne daju na posao: Da li je krenuo talas zabrana u preduzećima

    Već dvije privatne firme u Srpskoj obavijestile su svoje zaposlene da se moraju vakcinisati protiv virusa korona, jer im u suprotnom neće biti dozvoljeno da rade.

    Da li poslodavci imaju zakonsko uporište za takav zahtjev, ako znamo da ovakav proglas nije upućen ni javnim ustanovama i preduzećima, čak ni samim medicinarima?

    Da li poslodavci krše prava i slobode radnika ili, s druge strane, imaju prava da u firmi regulišu rad po svojim pravilima? Da li se nevakcinisanim radnicima ugrožavaju ljudske slobode ili pak oni ugrožavaju zdravlje kolektiva?

    Slučaj preduzeća iz Kozarske Dubice i Milića, koji su zaposlenima postavili ultimatum o vakcinaciji, pokrenuo je pravu raspravu mogu li firme to zahtijevati od svojih radnika, s obzirom da je vakcinacija u Srpskoj dobrovoljna!? I da li je ovo na kraju samo briga privatnog sektora, pošto ni republičke institucije nisu imale “hrabrosti” da se tako postave prema svojim zaposlenima?!

    Polemike u vezi ovog pitanja vode se i u svijetu, tako je obavezna vakcinacija propisana u nekim državama za zdravstvene radnike i policiju, dok građani bez potvrde o vakcinisanju ne mogu ući u tržne centre i kafiće.

    Da li naša preduzeća imaju zakonsko uporište za iste zahtjeve prema radnicima? U Ministarstvu rada RS, koje smo prvo kontaktirali, samo kratko odgovaraju da to pitanje nije definisano odredbama Zakona o radu.

    Za razliku od ministarstva, u Uniji poslodavaca imaju stav. Oni se zalažu za vakcinaciju, ali bez prisile.

    – Stav je da se ljudi ne prisiljavaju, a s obzirom na zakonska rješenja, to se ne može ni primjenjivati. Mislim da najveći dio poslodavaca neće preduzimati takve mjere – poručio je predsjednik Unije Saša Trivić.

    U firmama koje su se priključile organizovanoj vakcinaciji, podseća, vakcinisano je oko 50 odsto zaposlenih.

    Direktor dubičke firme, Dražen Vidović, tvrdi da zvaničnim dopisom nikoga ne uslovljavaju.

    – Ja ne otpuštam radnike. Pozivam ih i molim da se prijave za vakcinaciju putem Privredne komore, zbog svog i zdravlja svojih porodica, ali i same fabrike koja zapošljava 380 ljudi. Ako brinemo o 380 porodica, obezbjeđujemo posao, ne dugujemo državi ništa, minimum koji tražim u ovim uslovima je da se ljudi prijave za vakcinaciju. Ako se ne vakcinišu, radnici ne mogu da uđu u fabriku, jer želim da zaštitim zdravlje ljudi, radna mjesta i poslovanje – govori Vidović za Srpskainfo.

    Napominje da su prošle sedmice na bolovanju imali više od 40 radnika, od toga trećina je s potvrđenom infekcijom.

    Podsjeća da su vlasnici ove firme italijanski investitori, kao i da je Italija obavezala javni i privatni sektor da se moraju vakcinisati.

    – Tvrdim da će u vrlo kratkom roku i naša Vlada i sindikati morati da donesu takav zakon kako bi regulisali sigurnu sredinu za rad ljudi – prognozira Vidović.

    Radnike, naravno, najviše zanima šta na sve imaju da kažu sindakalci. A, oni poručuju: važno je zaštiti zdravlje, ali i proces rada.

    – Najviše bismo voljeli kada bi radnici prihvatili apel poslodavaca, ali i sindikata, da zaštite sebe, zdravlje svoje porodice i kolega radnika u fabrici. Jer za siguran proces proizvodnje moramo biti zdravi, a s druge strane moramo da kažemo da ni zakonom nije regulisano da svako mora biti vakcinisan. To je na dobrovoljnoj osnovi – kaže predsjednik Sindikata tekstila, Danko Ružičić.

    Najvažnije im je, kaže, što su dobili uvjeravanja od firme da radnici koji se ne vakcinišu neće dobiti otkaz.

    – Najbitnije je da radnici neće biti otpušteni. To nam je obećano, a nevakcinisani će biti na čekanju – naglašava on, ali isto tako napominje da postoji realna opasnost da firma prekine proizvodnju zbog velikog broja zaraženih, što onda dovodi u pitanje i plate.

  • Vlada predlaže manja primanja, Sindikat uprave sprema odgovor

    Vlada predlaže manja primanja, Sindikat uprave sprema odgovor

    Tekući deficit jedinica lokalne samouprave u 2020. veći je za 74,6 miliona KM u odnosu na ostvareni tekući deficit u prethodnoj godini, a lična primanja zaposlenih porasla su za ukupno 16,2 miliona KM.

    Zbirno, opštine i gradovi su u prošloj godini iskazali deficit od 84,6 miliona KM. Ukupno 41 opština imala je deficit od 97 miliona KM, dok su 23 opštine iskazale suficit u ukupnom iznosu od 12,4 miliona KM, navedeno je u Programu fiskalne konsolidacije RS koji je Vlada uputila na sljedeću sjednicu Narodne skupštine Srpske.

    Opštine su prošle godine, u odnosu na 2019, finansijski najviše pale na prihodima od indirektnih poreza (14,5 miliona KM), prihoda od poreza na nepokretnosti (3,8 miliona KM) i na neporeskim prihodima – komunalne naknade, takse i naknade po raznim osnovama (15,5 miliona maraka).

    A gdje se trošilo? Na strani rashoda i izdataka značajno povećanje se bilježi na rashodima za lična primanja zaposlenih u iznosu od 16,2 miliona KM.

    – Povećanju pomenutih rashoda prethodile su izmjene i dopune Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u oblasti lokalne samouprave RS, te povećanje broja zaposlenih i uvođenje dva doma zdravlja u trezor jedinica lokalne samouprave. Povećani su i rashodi po osnovu subvencija, grantova i doznaka na ime socijalne zaštite, a osnovni uzrok je saniranje posljedica izazvanih virusom korona – podaci su iz Programa fiskalne konsolidacije.

    Imajući u vidu ovakvo stanje, u Programu je predloženo nekoliko mjera za fiskalnu konsolidaciju lokalnih zajednica u Srpskoj, poput pojačane naplate za prijavu nepokretnosti (s obzirom da je porez na nepokretnosti prihod njihovih budžeta), usklađivanje maksimalnog broja zaposlenih sa odredbama Zakona o lokalnoj samoupravi, te kreditno zaduživanje samo za ekonomski opravdane investicije.

    Sve mjere koje Vlada planira da preduzme da bi se ponovo uspostavilo poštovanje fiskalnog pravila sprovodiće se u periodu od 2021. do 2023. godine.

    Međutim, dvije predložene mjere su izazvale najviše pažnje: smanjenje cijene rada zaposlenima u gradskim i opštinskim upravama (kroz usklađivanje sa republičkim nivoom), te svođenje regresa, toplog obroka i prevoza na minimum. To je bila crvena lampica za Sindikat uprave RS, koji je juče na svom Predsjedništvu ocijenio da je dio najavljenih mjera u Programu fiskalne konsolidacije za njih neprihvatljiv, jer bi izazvale ozbiljne egzistencijalne probleme za više od 6.500 zaposlenih.

    Prema njihovoj računici, ove mjere značile bi umanjenje primanja zaposlenih u jedinicama lokalne samouprave i za više od 40 odsto, ali i otpuštanje zaposlenih, budući da cijena rada na lokalu ide i do 140, dok je na nivou RS ona 100. Ističu da se na ovaj način krši i zagarantovana autonomija lokalnih zajednica.

    – Od Vlade, Narodne skupštine i poslanika tražimo da se ovakve mjere ne razmatraju sve dok reprezentativni sindikat i resorno ministarstvo ne obave konsultacije i razgovore na ovu temu. Razlog leži u činjenici što je pitanje cijene rada za zaposlene u jedinicama lokalne samouprave u isključivoj nadležnosti Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u jedinicama lokalne samouprave čiji su potpisnici Sindikat uprave RS i Ministarstva uprave i lokalne samouprave – saopštio je sindikat čiji je predsjednik Božo Marić.

    Predsjednik Fiskalnog savjeta RS, Milenko Krajišnik, za sada ne odgovara na naše telefonske pozive.

  • Alarmantno upozorenje: “Ameriku će pogoditi ekonomska katastrofa”

    Alarmantno upozorenje: “Ameriku će pogoditi ekonomska katastrofa”

    Američka ministarka finansija Dženet Jelen upozorava da će Ameriku pogoditi “ekonomska katastrofa” ako se ne odredi gornja granica duga.

    Ona kaže da će neuspeh Kongresa da podigne granicu duga “gurnuti” SAD u finansijsku krizu.

    “SAD su oduvek plaćale svoje račune na vreme, ali preovlađujući konsenzus među ekonomistima i zvaničnicima trezora obe strane je da bi neuspeh u povećanju limita duga izazvao široko rasprostranjenu ekonomsku katastrofu”, napisala je Dženet Jelen u tekstu objavljenom u listu Volstrit žurnal, prenosi Sputnjik.

    Za nekoliko dana milioni Amerikanaca mogli bi biti bez novca. Mogli bismo da vidimo neograničena kašnjenja u kritičnim isplatama i skoro 50 miliona starijih osoba moglo bi neko vreme prestati da prima čekove socijalnog osiguranja. Milioni porodica koje se oslanjaju na mesečne poreske olakšice za decu mogle bi da dožive kašnjenja. Ukratko, Amerika ne bi ispunila svoje obaveze”, upozorila je ministarka.

    Jelenova je naglasila da “nema valjanog razloga za pozivanje na takav ishod, svakako ne i fiskalnu odgovornost” i napomenula da je “preovlađujući konsenzus među ekonomistima i službenicima trezora obe strane da bi neuspeh u povećanju granice duga proizveo široku ekonomsku katastrofu”.

    Vapaj: “Amerika bi mogla da bankrotira”

    Upozorenje ministarke usledilo je usred povećanja pritiska na demokrate da glasaju za povećanje gornje granice duga pre nego što gotovina već u oktobru nestane za servisiranje postojećih dugova savezne vlade. Republikanci u Kongresu, predvođeni liderom manjina u Senatu Mičom Mekonelom obećali su da neće podržati povećanje granice, kako navode iz osećaja fiskalnog konzervativizma.

    Američki dug iznosio je u avgustu oko 28,4 biliona dolara (znatno više od 100 odsto BDP-a). Obračun gornje granice duga usledio je nakon odluke Kongresa da u ekonomiju uloži više od biliona dolara u poslednjih godinu i po dana kao odgovor na ekonomsku krizu izazvanu pandemijom koronavirusa. Republikanci i demokrate trenutno ne mogu da postignu dogovor u vezi sa dodatnom predloženom potrošnjom.

    Zakonodavci će morati da usvoje hitan privremeni zakon o finansiranju do kraja meseca kako bi izbegli gašenje vlade. Ova mera, poznata kao “trajna rezolucija”, pomoći će da se izbegne gašenje savezne vlade – scenario koji su SAD već doživele deset puta od 1980. godine – uključujući i 35-dnevno gašenje između kraja 2018. i početka 2019. godine pod predsednikom Donaldom Trampom.

    Kongres je povećao gornju granicu američkog duga otprilike 80 puta od šezdesetih godina, pri čemu se savezni dug brzo približio 29 biliona dolara, a ukupne obaveze – koje uključuju savezni dug plus druge javne i privatne obaveze – iznose više od 85 biliona dolara, ili četiri puta više od američkog BDP-a.

  • Prosječna plata u Republici Srpskoj u avgustu bila 1.025 KM

    Prosječna plata u Republici Srpskoj u avgustu bila 1.025 KM

    Prosječna mjesečna plata u Republici Srpskoj isplaćena u avgustu 2021. godine iznosila je 1.025 KM, i ponovo je najviša do sada kada se posmatra prosječna plata nakon oporezivanja po mjesecima.

    Prema podacima Zavoda za statistiku Republike Srpske, prosječna plata nakon oporezivanja isplaćena u augustu 2021. u odnosu na isti mjesec prethodne godine nominalno je veća za 6,5, a realno za 4,3 posto, dok je u odnosu na juli 2021. nominalno veća za 0,6, a realno za 0,4 posto. Prosječna mjesečna bruto plata iznosila je 1.567 KM.

    Posmatrano po područjima, u avgustu 2021. godine najviša prosječna plata nakon oporezivanja isplaćena je u području finansijske djelatnosti i djelatnosti osiguranja i iznosila je 1.501 KM, a najniža prosječna plata nakon oporezivanja u avgustu 2021. isplaćena je u području djelatnosti pružanja smještaja, pripreme i posluživanja hrane, hotelijerstvo i ugostiteljstvo 743 KM.

    U avgustu 2021. godine, u odnosu na avgust 2020, sva područja ostvarila su nominalni rast plate nakon oporezivanja, a najveći rast zabilježen je u područjima administrativne i pomoćne uslužne djelatnosti 23,4, vađenje ruda i kamena 11,5 i građevinarstvo 11,4 posto.