VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • U januaru otkup mlijeka u Srpskoj pao za 470 tona

    U januaru otkup mlijeka u Srpskoj pao za 470 tona

    Najveća mljekara u Bosni i Hercegovini, “Mlijekoprodukt“ iz Kozarske Dubice, u januaru je od domaćih proizvođača otkupila 470 tona sirovog mlijeka manje, što je osam odsto manje u odnosu na decembar prošle godine.

    Ovo za Fenu kaže predsjednik Udruženja mljekara u Republici Srpskoj Milorad Arsenić, napominjući da su to informacije koje je dobio od “Mlijekoprodukta“.

    “Ono što je indikativno jeste da je na samom početku godine ugašeno 20 malih farmi koje zavise od najveće mljekare u BiH. Zbog viška mlijeka, drugi farmeri su prodali znatan broj krava, mahom proizvođačima u Federaciji BiH”, tvrdi Arsenić.

    On kaže da na sve to domaći proizvođači mlijeka još nisu dobili premije iz budžeta za novembar i decembar.

    “Januar je prošao bez isplate, a to se nije desilo već dugo. U ministarstvu tvrde da će isplata biti kada bude donesen Pravilnik o podsticajima za 2026. godinu, mada ne znamo kakve to veze ima sa ugovorenim isplatama za 2025”, ističe Arsenić.

    On navodi da su mu poznati zahtjevi kolega mljekara iz Federacije BiH koji su takođe suočeni s problemom smanjenog otkupa mlijeka.

    “Oni su zatražili da se zabrani uvoz mlijeka dok se ne uspiju riješiti vlastitih viškova. Međutim, zabrana uvoza povlači i mjere izvoza i nisam siguran da li bi to bilo dobro rješenje”, navodi Arsenić.

    Dodaje da je za sada jedina pozitivna naznaka mogućnost da će jedna mljekara u Gradačcu otvoriti liniju za sušenje mlijeka, ali da ni to nije sigurno, javlja Fena.

    “Definitivno, sektor mljekarstva je u velikim problemima”, zaključuje Arsenić.

    Po zvaničnim podacima Zavoda za statistiku RS, mljekare u RS su od domaćih proizvođača imale trend rasta količina otkupa mlijeka nekoliko godina. Tokom prošle godine otkupljeno je 103.780 tona sirovog mlijeka što je 7,2 posto više nego u 2024. kada je otkupljeno 97.769 tona ili 7,7 posto više nego u godini ranije.

    Nakon što je najveća mljekara u BiH obavijestila domaće proizvođače da će smanjiti količine otkupa mlijeka, ali i smanjiti otkupnu cijenu zbog, kako tvrde, poremećaja na tržištu, domaći mljekari su protestovali. Zahtjeve su adresirali ministarstvu poljoprivrede od kojih su tražili povećanje premije za proizvodnju mlijeka i isplatu po muznom grlu.

    Tražili su povećanje premije sa 0,28 na 0,33 KM litru, a prihvatili su 0,30 KM. Prihvaćen je njihov zahtjev da se isplaćuje 500 KM po muznom grlu koje se trenutno isplaćuje po teletu.

    U “Mlijekoproduktu“ kažu da tržište mlijeka u RS nije izolovano, već da se radi o globalnom problemu.

    “Od naših domaćih proizvođača otkupit ćemo svaki litar mlijeka koji budemo mogli i isplatiti farmere”, navode iz ove mljekare.

    Za sutra je zakazana i posebna sjednica Narodne skupštine Republike Srpske o stanju u mljekarstvu. Međutim, kako su najavili poslanici skupštinske većine, ta sjednica neće biti ni održana jer neće podržati dnevni red. Kažu da je dogovor između ministarstva i proizvođača postignut, a informaciju koju su sastavili poslanici opozicije nazivaju tendencioznom.

     

     

  • Agencija za bankarstvo RS “udarila” na mjenjačnice u Republici Srpskoj

    Agencija za bankarstvo RS “udarila” na mjenjačnice u Republici Srpskoj

    Agencija za bankarstvo Republike Srpske uvela je naknadu za nadzor mjenjačnica u Republici Srpskoj koji će iznositi nevjerovatnih 10.000 KM, dok su mjenjačnice ranije plaćale 200 KM takse, sad su dobile i namet koji je veći 50 puta.

    Konkretno, prema novoj odluci koja je 6. februara 2026. objavljena u “Službenom glasniku Republike Srpske”, definisano je da će naknada za nadzor mjenjača biti 10.000 KM.

    Ključ u bravu

    Ovo je za male mjenjače ključ u bravu, poručuju za “Nezavisne novine” ogorčeni i nezadovoljni vlasnici mjenjačnica, koji ističu da je udar na njih zapravo i još veći kada se u obzir uzmu i druge naknade koje su dužni da plaćaju.

    “Naknada za nadzor od 10.000 KM godišnje je ključ u bravu malim mjenjačnicama, prije smo plaćali administrativnu taksu od 200 KM i tako nas je malo bilo u odnosu na Srbiju. Ostaje nam samo da zatvorimo, a mijenjanje da se vrati na ulice kao za vrijeme rata”, kaže jedan od vlasnika mjenjačnica u Republici Srpskoj.

    U ovoj branši posebno su izrevoltirani činjenicom što će naknada za nadzor banaka godišnje biti 35.000 KM, iako banke prometuju stotine miliona KM više nego mjenjačnice.

    Šta je zamislila Agencija?

    Tvrdnje mjenjača o iznosu naknada najlakše je provjeriti uvidom u “Službeni glasnik RS”, a na stranici 21 objavljena je Odluka o davanju saglasnosti na Odluku o jedinstvenoj tarifi po ko kojoj se naplaćuju naknade od mjenjača koji obavljanju mjenjačke poslove za obavljanje poslova Agencije za bankarstvo Republike Srpske (puni naziv odluke).

    Njome se predviđa naknada za nadzor rada mjenjača iz više elemenata.

    Prvo je linearna godišnja naknada za sve mjenjače koja iznosi 10.000 KM, a koju su dužni da uplaćuju u jednakim tromjesečnim ratama. Drugi element je naknada za “druge mjenjače” čije poslovanje spada u nadležnost Agencije i ona iznosi 15.000 KM.

    Nadalje slijedi naknada za obradu zahtjeva za izdavanje dozvole za obavljanje mjenjačkih poslova, a za to će zainteresovani morati da plate čak 14.000 KM.

    Mjenjači su dužni da plate i obradu zahtjeva za izdavanje drugih saglasnosti, a to će ih koštati 2.000 KM. Međutim, to nije sve.

    Postoji i treća vrsta naknade koja se tiče obrade zahtjeva i izdavanja dozvola, a ona se zove naknada za izdavanje mišljenja, potvrda i ovjera i drugih sličnih poslova mjenjača, a koji se mogu utvrditi u svakom pojedinačnom slučaju. Ta naknada košta 2.000 KM.

    “Ovakva odluka samo budi sumnju da je motiv da se unište mali mjenjači da bi neko stavio šapu i na taj sektor”, tvrdi vlasnik mjenjačnice za “Nezavisne novine”.

    Agencija izbjegava odgovore

    Kojim motivima i razlozima su se vodili u Agenciji za bankarstvo RS da donesu ovakvu odluku, iz ove institucije ne žele da odgovore.

    Naime, na pitanja “Nezavisnih” iz kojeg razloga je naknada za obradu zahtjeva za izdavanje dozvole za obavljanje mjenjačkih poslova sada 14.000 KM, zbog čega je naknada za nadzor mjenjača 10.000 KM, a banaka koje su daleko veće 35.000 KM, te ko su to “drugi mjenjači” kojima se nadzor naplaćuje 15.000 KM, iz Agencije su vješto izbjegli odgovor.

    Ni na jedno naše pitanje nije odgovoreno direktno.

    “Nadležnosti Agencije za bankarstvo RS, kao samostalnog regulatornog i nadzornog organa finansijskog sistema, utvrđene su Zakonom o Agenciji za bankarstvo Republike Srpske. U okviru zakonom propisanih ovlaštenja, Agencija izdaje dozvole za rad subjektima nadzora, vrši kontinuirani nadzor nad zakonitošću i stabilnošću njihovog poslovanja te preduzima mjere radi očuvanja sigurnosti i povjerenja u finansijski sistem Republike Srpske”, glasi dio odgovora na naša pitanja.

    Podsjećaju da im je na prijedlog Vlade RS, a na amin iz Narodne skupštine, povjeren nadzor nad radom mjenjačnica, a da je Vlada RS na sjednici održanoj 29. januara 2026. godine na prijedlog Agencije za bankarstvo RS, donijela Odluku o davanju saglasnosti na Odluku o jedinstvenoj tarifi po kojoj se naplaćuju naknade od mjenjača.

    Ni u jednom trenutku nisu pomenuli iznose naknada koje smo im poslali u upitu, već su samo kazali da je navedenim rješenjima uspostavljen jedinstven i proporcionalan sistem naknada, usklađen sa obimom regulatornih i nadzornih aktivnosti Agencije.

    Uz sve to, dostavili su nam “Službeni glasnik RS” broj 9, od 6. februara 2026, kao da ga mi nismo pročitali i na koji smo se direktno pozvali u ovom tekstu, kao i u našem upitu.

    “Objavljeni tekst u ‘Službenom glasniku’ predstavlja jedini relevantan i vjerodostojan izvor podataka o visini naknada, te otklanja svaku nedoumicu u pogledu njihove primjene i obima, a sve u cilju objektivnog i istinitog informisanja vaših čitalaca”, zaključuje se u odgovoru na pitanja “Nezavisnih”.

    Koliko je mjenjača u Srpskoj?

    Još jedno od pitanja na koje iz Agencije nisu odgovorili je i koliko ima mjenjača u Republici Srpskoj, kao i koliko je u 2025. godini, Agencija za bankarstvo RS prihodovala novca po osnovu nadzora mjenjača?

  • Bitkoin prešao 70 hiljada dolara dok se inflacija hladi

    Bitkoin prešao 70 hiljada dolara dok se inflacija hladi

    ​Bitkoin (BTC) se oporavlja od 65.000 dolara, pokušavajući prekinuti trosedmični niz gubitaka. BTC je prvi put u četiri trgovačke sesije vratio 70.000 dolara. Slabija inflacija u SAD-u povećala je klađenje na smanjenje kamatnih stopa FED-a, poboljšavajući raspoloženje.

    Nagađanja da će Zakon o tržišnoj strukturi proći Senat dodatno su uticala na pozitivno raspoloženje.

    Dok je američko tržište BTC-a spot ETF-ova produžilo svoj niz odliva na četiri sedmice, neto prilivi 13. februara signalizirali su potencijalnu promjenu institucionalne potražnje.

    Značajno je da golublji put kamatnih stopa FED-a i napredak prema zakonodavstvu koje je pogodno za kriptovalute i dalje podržavaju oprezno optimistične srednjoročne izglede cijena, navodi “FXempire”.

  • Bum u SAD: Od carina čak 300 odsto više novca

    Bum u SAD: Od carina čak 300 odsto više novca

    Vlada Sjedinjenih Američkih Država objavila je da su prihodi od carina za 304 odsto veći nego u istom periodu prošle godine, što je dovelo i do smanjenja budžetskog deficita.

    Samo u januaru je putem carina prikupljeno ukupno 30 milijardi dolara, a od početka fiskalne godine 124 milijarde dolara, preneo je CNBC.

    Vlada je navela i da je zabeležila manji budžetski deficit nego pre godinu dana, što implicira da su više tarife u tome pomogle.

    Deficit je u četvrtom mesecu fiskalne godine iznosio oko 95 milijardi dolara, što je pad od oko 26 odsto u odnosu na isti period prošle godine, izvestilo je Ministarstvo finansija.

    Od početka godine, to je dovelo federalni gubitak do 697 milijardi dolara, što je pad od 17 odsto u odnosu na isti period fiskalne 2025.

    Američki predsednik Donald Tramp je prvi put uveo carine u aprilu 2025. godine, sa opštom stopom na svu robu i usluge koje ulaze u SAD, zajedno sa nizom takozvanih recipročnih carina za pojedinačne zemlje.

    Od tada Bela kuća pregovara sa svojim trgovinskim partnerima, uz odustajanje od nekih agresivnijih nameta.

    Prošlog novembra, američki Vrhovni sud je saslušao usmene argumente čime se osporava pokriće pod kojim je Tramp opravdao carine.

    Iako je očekivano u januaru, Vrhovni sud još nije doneo odluku, a u Beloj kući postoji zabrinutost da bi negativna presuda mogla da primora SAD da nadoknade do sada naplaćene carine.

  • Više od trećine poslodavaca u Republici Srpskoj bez potrebne radne snage

    Više od trećine poslodavaca u Republici Srpskoj bez potrebne radne snage

    Više od trećine poslodavaca u Republici Srpskoj i dalje imaju problem sa obezbjeđivanjem potrebne radne snage, navodi se u istraživanju tržišta rada za 2025/2026. godinu koju je uradio Zavod za zapošljavanje Republike Srpske.

    “Rezultati pokazuju da uprkos blagom smanjenju poteškoća pri zapošljavanju u odnosu na 2024. godinu više od trećine poslodavaca i dalje ima problem sa obezbjeđivanjem potrebne radne snage”, navode iz Zavoda i dodaju:

    “Kao glavne razloge navode nedostatak radnika sa traženim zanimanjima i vještinama, nezainteresovanost kandidata za pojedina radna mjesta i nedostatak radnog iskustva”.

    Regionalne razlike i deficit radne snage

    Posebno su, navodi se u istarživanju, izražene regionalne razlike, gdje Istočno Sarajevo i Bijeljina prednjače po poteškoćama pri zapošljavanju, dok Banjaluka, u apsolutnom iznosu, ima najveći broj preduzeća sa deficitom radne snage.

    Istraživanje pokazuje da poslodavci sve manje insistiraju na formalnom zvanju, a sve više na praktičnim znanjima i vještinama, što ukazuje na strukturni nesklad između obrazovnog sistema i potreba privrede.

    “Kvalitativni odgovori ukazuju i na uticaj sive ekonomije, sezonskih poslova, slabih radnih navika i orijentacije nezaposlenih ka javnom sektoru”, navode se u istraživanju Zavoda za zapošljavanje Republike Srpske.

    Inače, istraživanje je obuhvatilo anketiranje 944 poslodavca sa područja Republike Srpske.

    Planovi zapošljavanja i rast optimizma u 2026. godini

    Kada je riječ o planovima za 2026. godinu, primjetan je rast optimizma među poslodavcima.

    “Polovina anketiranih planira zapošljavanje, a 472 poslodavca iskazala su potrebu za 1.920 novih radnika. Najveća potražnja bilježi se u prerađivačkoj industriji, trgovini i građevinarstvu, dok se čak 80% potreba odnosi na zanimanja sa srednjim stepenom stručne spreme, odnosno na zanatske i uslužne profile”, ističe se u istraživanju.

    Da se odnos snaga na tržištu rada mijenja u korist radnika, pokazuje i podatak da više od 72 odsto poslodavaca planira povećanje plata u 2026. godini, iako će kod većine to povećanje biti do 10 odsto i usmjereno prvenstveno na zadržavanje postojeće radne snage.

    Spremnost na zapošljavanje ranjivih kategorija i izazovi tržišta rada

    Istraživanje pokazuje i visok stepen spremnosti poslodavaca da zapošljavaju ranjive kategorije, prije svega mlade bez radnog iskustva, žene iz ruralnih područja i lica starija od 50 godina, što otvara prostor za ciljane aktivne mjere zapošljavanja.

    “Kada je riječ o načinima traženja radnika, i dalje dominiraju neformalni kanali, dok je korišćenje institucionalnih mehanizama ograničeno. Iako poslodavci prepoznaju nedostatak vještina, većina ne planira sistemske obuke, već se osposobljavanje svodi na učenje na radnom mjestu”, naglašava se u istraživanju i zaključuje:

    “Ključna poruka istraživanja je da glavni izazov tržišta rada više nije broj radnih mjesta, već nedostatak radnika sa praktičnim znanjima, vještinama i radnim navikama, što zahtijeva snažnije povezivanje obrazovanja i privrede i jačanje aktivnih mjera zapošljavanja”.

  • Koja preduzeća u BiH su najveći izvoznici, a koja uvoznici?

    Koja preduzeća u BiH su najveći izvoznici, a koja uvoznici?

    Lider izvoza iz Bosne i Hercegovine u prošloj godini prvi put postala je kompanija “TT Kabeli” iz Širokog Brijega, dok je u januaru ove godine tu poziciju preuzela “Nova Alumina” iz Zvornika, pokazuju najnoviji podaci Uprave za indirektno oporezivanje BiH, koji potvrđuju promjene na vrhu liste najvećih izvoznika u zemlji.

    Iako su godinama vrh liste zauzimale kompanije poput “ArcelorMittala”, “Alumine” i “Aluminij Industriesa”, nova tržišna struktura i snažan rast kablovske industrije doveli su prošle godine do promjene na samom vrhu.

    Posebno je zanimljivo da drugo i treće mjesto zauzimaju “ArcelorMittal”, odnosno “Nova Željezara Zenica”, te “Nova Alumina” iz Zvornika, koju je preuzeo Gordan Pavlović, vlasnik “Pavgorda”.

    Na listi najvećih izvoznika nalazi se i firma SSL iz Lukavca, koja je na četvrtom mjestu.

    Peto mjesto pripalo je brčanskom “Bimalu”, jedinom proizvođaču jestivog ulja u Bosni i Hercegovini.

    “Na šestom mjestu su ‘Elektrane Stanari’ kod Doboja, što pokazuje raznolikost izvozne strukture, od teške industrije i energetike do prehrambenog sektora. Sedmo mjesto zauzima ‘Aluminij Industries’ iz Mostara, a slijede hercegovačke kompanije ‘Miviko’ iz Posušja i ‘Feal’ iz Širokog Brijega”, kazali su iz Uprave za indirektno oporezivanje za BiH.

    Dodaju da listu zatvara kompanija namjenske industrije “Igman” iz Konjica, jedan od najznačajnijih izvoznika vojne opreme iz BiH.

    Najveći izvoznici u januaru ove godine Prema podacima Uprave za indirektno oporezivanje BiH, u januaru ove godine, kada je riječ o izvozu, na vodećem mjestu je “Nova Alumina” iz Zvornika.

    Drugo mjesto pripalo je “Elektranama Stanari”, treće mjesto zauzimaju “TT Kabeli” iz Širokog Brijega, dok je četvrto mjesto pripalo firmi “Miviko” iz Posušja.

    Visoko peto mjesto zauzeo je “Bimal” iz Brčkog, dok je na šestom mjestu “Aluminij Industries” iz Mostara.

    “Sedmo mjesto zauzela je firma SSL iz Lukavca, dok je na osmom mjestu “Feal” iz Širokog Brijega. Deveto mjesto pripalo je “CIMOS TMD Automobilskoj industriji” iz Gradačca, a na desetom mjestu je tvornica obuće “Sportek” iz Kotor Varoša, kazali su iz Uprave za indirektno oporezivanje BiH.

    Najveći uvoznici u BiH
    Sa druge strane, kompanija koja je tokom prošle godine uvezla najviše proizvoda u BiH je sarajevska “Holdina”, a na drugom mjestu je “Petrol BH Oil Company” iz Sarajeva.

    Na trećem mjestu je “Aluminij Industries” iz Mostara, zatim slijedi “Hercegovina lijek” iz Mostara, dok je na petom mjestu “Optima grupa” iz Banjaluke.

    Firma “TT Kabeli” iz Širokog Brijega našla se na šestom mjestu, dok je “Porsche BH” iz Sarajeva na sedmom mjestu. Na osmom mjestu je “Violeta” iz Gruda, deveto mjesto pripalo je brčanskom “Bimalu”, dok je na desetom mjestu ‘Koksara’ iz Lukavca”, kazali su iz Uprave za indirektno oporezivanje BiH.

  • Građani u bankama drže skoro 20 milijardi KM

    Građani u bankama drže skoro 20 milijardi KM

    Ukupni depoziti domaćeg sektora kod banaka u BiH na kraju prošle godine iznosili su 37,32 milijarde KM, od čega se na depozite stanovništva odnosi 19,74 milijarde KM ili 52,9 odsto, pokazuju podaci Centralne banke BiH.

    Prema zvaničnim podacima CBBiH, ostalo čine depoziti privatnih preduzeća 8,82 milijarde KM, javnih preduzeća 1,97 milijardi KM, vladinih institucija 4,7 milijardi KM i depoziti ostalih domaćih sektora 2,1 milijardu KM.

    – Najveći dio depozita stanovništva odnosi se na transakcijske račune u iznosu 9,95 milijardi KM, dok su dugoročni depoziti iznosili 5,41 milijardu KM, depoziti po viđenju 3,95 milijardi KM, te kratkoročni depoziti 423,3 miliona KM – navodi se u odgovoru Centralne banke BiH na pitanje CAPITAL-a.Iz CBBiH kažu da ne raspolažu analitičkim podacima o depozitima fizičkih i pravnih lica kod banaka u BiH, zbog čega nisu u mogućnosti da odgovore na pitanja koliko iznosi najveći depozit fizičkog lica sa državljanstvom BiH u nekoj od banaka, niti koliko u bankama u BiH trenutno ima fizičkih lica koja imaju depozit veći od 100.000 KM, 500.000 KM i veći od milion KM.

  • Vlada Srpske plaća duplo veće kamate jer izbjegava saradnju sa MMF

    Vlada Srpske plaća duplo veće kamate jer izbjegava saradnju sa MMF

    Vlada Republike Srpske, koja je najavila da će se na međunarodnom tržištu zadužiti za oko milijardu KM, mogla bi to učiniti pod znatno povoljnijim uslovima da ne izbjegava saradnju sa Međunarodnim monetarnim fondom.

    čekuje se da će se Vlada zadužiti po kamatnim stopama koje su postale uobičajene za njihova zaduženja, od 5,5 do 6 odsto, a u slučaju saradnje sa MMF-om kamata bi bila oko 2,5 odsto.

    – Neće oni uslove koje postavlja MMF, iako su oni već dugo jako blagi. Oni hoće pare bez uslova, a neka vraća neko. Na kraju će doći do MMF-a, moraće. Ne može se pričati o otcjepljenju i tražiti pare na svjetskom tržištu – kaže ekonomista Svetlana Cenić.

    Iz Ministarstva finansija Srpske saopšteno je da je tokom međunarodne finansijske konferencije „Euromoney Conference“ u Beču, od 12. do 14. januara, ostvarena intenzivna komunikacija sa predstavnicima vodećih međunarodnih finansijskih institucija i investicionih banaka.

    – To što preko Beča planiraju, tu će vjerovatno ove domaće banke nešto pokupovati. Onaj ko je inostrani, zaista kreditor ili kupac ili investitor, kako god hoćete, on procjenjuje rizik. Ako ocijeni da mu je rizik visok, ili traži enormnu kamatu, ili kaže „neka, hvala“. Svako drži do svojih para, samo mi ne – kaže Cenićeva.

    Ona smatra da bi kamata u slučaju zaduženja preko MMF-a bila „više nego duplo manja“.

    – Pogledajte sve ostale stand-by aranžmane i sve Extended Fund Facility, sve je to mnogo manja kamata. Ne možete porediti – objasnila je ona.

    “Poslije izbora će se vidjeti koliko para nema”

    Na pitanje šta to uslovima MMF-a toliko ne odgovara vlasti, odgovorila je da bi se vjerovatno tražile neke reforme, da se ne može ovako inflacija stvarati kroz povećanje plata, da se ništa ne radi na investicijama, da se mora odvojiti šta je opšta potrošnja…

    – Prošli put, kad su pregovarali, MMF im je dao iste uslove kao i EU, ali nisu ni to htjeli. Rekli su: „Evo, već kad ispunjavate za EU, i mi ćemo dati iste“ – kaže Svetlana Cenić.

    Dodala je da su vlasti Srpske to odbile uz obrazloženje da se ovi procesi moraju razdvojiti.

    – Vjerovatno bi tu bilo raznoraznih kresanja, a njima to ne odgovara. Pogotovo u izbornoj godini. Međutim, možete očekivati MMF i pregovore poslije izbora. Onda će se vidjeti koliko para nema – naglasila je Cenićeva.

    Ekonomista Milenko Stanić objasnio je da svaki investitor jasno postavlja uslove pod kojima će dati na raspolaganje svoja finansijska sredstva.

    – Problem je što MMF ima dobar monitoring, ima razgranatu mrežu na terenu, oni vrše kontrolu utroška sredstava i posebno vode računa da se stvaraju uslovi da dužnik ne dođe u situaciju da ne može vratiti kredit – rekao je Stanić.

    Dodao je da su zahtjevi MMF-a fiskalna disciplina, urednost plaćanja poreza i obaveza, urednost izmirenja svih budžetskih davanja, te smanjenje javne potrošnje.

    – Ako vi ta sredstva kredita ulažete samo u plate budžetskih korisnika i socijalnu zaštitu, onda nećete imati povrat tih finansijskih sredstava – naglasio je Stanić.

    Dodao je da to očigledno Vladi Republike Srpske ne odgovara i da se često odgađa izmirenje obaveza.

    “Institucija koja bi nam itekako dobro došla”

    – Vidimo te brojne koncesione sporove, ne uradi se ono što je dogovoreno i potpisano u sporazumima i onda nastaju mnogo teže posljedice. Riješe problem danas, a sutra stvore još veći. To je taj pristup koji ne odobrava MMF, zbog toga se zaobilazi ta institucija koja bi nam itekako dobro došla u ovom trenutku – kaže Stanić.

    Istakao je da je MMF u junu izvršio dobru analizu fiskalnog sistema BiH, pri čemu su ukazali na ozbiljne probleme i u Federaciji BiH i u Republici Srpskoj, da je fiskalni deficit u rastu i da je neophodna fiskalna disciplina, te da je potrebno formirati odgovarajuće rezervne fondove u budžetima kako bi se mogli pokriti udari, kao što su skokovi cijena energenata.

    – Sigurno je da to vlastima ne odgovara, nema prostora ni sredstava za budžetske rezerve i zbog toga je lakše tražiti izvore drugim pravcima nego sprovoditi politike MMF-a – dodao je Stanić.

  • Stoker: Visoke cijene energije guše evropsku industriju

    Stoker: Visoke cijene energije guše evropsku industriju

    – Čelnici EU moraju se hitno fokusirati na snižavanje cijena energije koje “guše” evropsku industriju, rekao je austrijski kancelar, Kristian Stoker, za “Politico” uoči neformalnog summita u Belgiji.

    “Najhitniji zadatak je snižavanje cijena energije”, rekao je Stoker. “Nijedan drugi faktor ne guši evropsku industriju toliko, a nijedno drugo pitanje ne utiče na toliko država članica istovremeno.”

    Stokerova poruka dolazi uoči samita EU u četvrtak, gdje će se čelnici okupiti kako bi pokušali dogovoriti zajednički program za pokretanje ekonomskog rasta i učiniti blok nezavisnijim.

    Njegova inicijativa dolazi usred niza komentara čelnika EU koji žele oblikovati program sastanka, a francuski predsjednik Emanuel Makron zalaže se za zajednički dug i evropsku politiku preferencija u intervjuu za nekoliko medija objavljenom u utorak ujutro.

    Komentari austrijskog kancelara odražavaju komentare drugih čelnika, uključujući češkog premijera Andreja Babiša i mađarskog premijera Viktora Orbana, koji su obojica pozvali EU da ukine ekološka pravila koja krive za visoke cijene energije.

    EU je već počeo ukidati dijelove svog pravilnika o zaštiti okoline
    “Pristup koji smo zauzeli sa Zelenim planom zasigurno nije bio održiv: u Austriji, na primjer, smanjenje emisija CO2 u konačnici je prvenstveno posljedica smanjenja proizvodnje”, dodao je Stoker, referišući se na značajan paket propisa o zaštiti okoline odobren tokom prethodnog mandata Komisije. “Postati zeleniji ne može biti naš cilj; to znači postati siromašniji.”

    EU je već počeo ukidati dijelove svog pravilnika o zaštiti okoline kao dio deregulacije koju podržava većina zemalja članica bloka. U zajedničkim dokumentima za raspravu, njemački kancelar Fridrih Merc i italijanska premijerka Đorđa Meloni pozvali su na ubrzanje te deregulacije i stvaranje “kočnice za nuždu” za novo zakonodavstvo EU.

    “Srećom, preokret trenda je već započeo”, dodao je Stoker. “Kao sljedeći korak, zalagaću se za produženje besplatnih dozvola za emisije u okviru Sistema trgovanja emisijama EU za našu industriju. To će osigurati da domaća industrija ostane konkurentna i da se naše kompanije ne presele”, rekao je Stoker, a navodi “Politico”.

  • Evo gdje su najviše, a gdje najniže plate u Republici Srpskoj

    Evo gdje su najviše, a gdje najniže plate u Republici Srpskoj

    Prosječne neto plate u Republici Srpskoj tokom 2025. godine bilježe velike razlike među opštinama i gradovima, a podaci Zavoda za statistiku Republike Srpske pokazuju da se samo tri opštine – Stanari, Ugljevik i Istočna Ilidža – nalaze u najvišem platnom razredu, dok su najniže plate u Tesliću, Kotor Varošu, Rogatici i Kupresu.

    Podaci Zavoda za statistiku Republike Srpske potvrđuju da je rast plata izrazito koncentrisan u nekoliko energetskih i administrativnih centara, dok većina opština bilježi znatno niža primanja.

    Teritorijalne razlike u platama ostaju izražene i dugoročne, a prosječna plata često više govori o strukturi zaposlenosti nego o ukupnom ekonomskom razvoju lokalne zajednice.

    Najveći prosjek
    Prema zvaničnim podacima, opštine Stanari, Ugljevik i Istočna Ilidža su jedine lokalne zajednice u Republici Srpskoj sa prosječnom neto platom iznad 1.750 KM.

    Visina primanja u ovim opštinama usko je povezana sa energetskim sektorom, kao i sa relativno malim brojem zaposlenih, što značajno utiče na visinu prosjeka. Kada je u pitanju Istočna Ilidža očigledno je da je privredna aktivnost posljedica i svakodnevne povezanosti sa Kantonom Sarajevo u FBiH.

    Banjaluka u drugom platnom razredu
    U narednoj platnoj grupi, sa prosječnim neto platama od 1.601 do 1.750 KM, nalaze se Banjaluka, Gacko, Foča, Srebrenica i Istočni Drvar, podaci su Zavoda.

    Ovu grupu čini najveći administrativni centar, ali i manje opštine sa specifičnom strukturom zaposlenosti, koje bilježe plate u rangu najvećih urbanih sredina.

    Posebno se izdvaja Istočni Drvar, koji, iako demografski izuzetno mala opština, ima prosječnu neto platu uporedivu sa najvećim gradovima u Republici Srpskoj što je očigledno posljedica izuzetno malog broja zaposlenih uglavnom u šumarstvu.

    Većina opština u srednjem rasponu
    Najveći broj opština i gradova u Republici Srpskoj nalazi se u rasponu prosječnih neto plata od 1.300 do 1.600 KM.

    Zvornik, Kozarska Dubica, Doboj, Grad Istočno Sarajevo, Trebinje, Nevesinje, Šamac i još neke imaju prosjek veći od 1.451 marku.

    U grupi od 1.301 do 1.450 KM su, između ostalih, Bijeljina, Prijedor, Gradiška, Novi Grad, Laktaši, Prnjavor, Derventa, Brod, Modriča, Lopare , Bileća što ukazuje da većina lokalnih zajednica ostaje ispod republičkog prosjeka.

    Najniže plate u četiri opštine
    Zanimljivo je da su najniže plate, ispod 1.300 maraka u Tesliću, Kotor Varošu, Rogatici i Kupresu RS. Posljednje dvije opštine i nisu toliko iznenađenje, jer su u pitanju manje, privredno slabo razvijene i demografski oslabljene sredine.

    Za razliku od njih, loš prosjek u Tesliću, koji ima banjske kapacitete, i Kotor Varošu, koji zapošljava hiljade radnika u obućarskoj industriji, više pokazuje koliko veća zaposlenost ne znači i dobro plaćen rad.