VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Smanjene naknade za banke u BiH, hoće li one smanjiti svoje naknade građanima?

    Smanjene naknade za banke u BiH, hoće li one smanjiti svoje naknade građanima?

    Upravni odbor Centralne banke Bosne i Hercegovine izmijenio je Odluku o utvrđivanju i održavanju obaveznih rezervi i utvrđivanju naknada na iznos rezervi na način da je smanjio naknade za čuvanje viškova likvidnosti i na taj način bankama oslobodio značajan iznos sredstava.

    U samoj odluci CB BiH, koja je usvojena u petak, navodi se da se na sredstva obavezne rezerve po osnovu osnovice u domaćoj valuti ne obračunava naknada te da će se na sredstva obavezne rezerve po osnovu osnovice u stranim valutama i u domaćoj valuti s valutnom klauzulom obračunavati naknada po stopi od minus 10 baznih poena, dok će se na sredstva iznad obavezne rezerve obračunavati naknada po stopi od minus 25 baznih poena.

    U suštini, banke koje drže sredstva kod Centralne banke BiH u stranoj valuti do sada su plaćale 0,6 odsto godišnje, a izmijenjenom odlukom to će sada plaćati 0,1 odsto.

    Takođe, banke su na višak iznad obaveznih rezervi plaćale naknadu 0,75 odsto godišnje, a sada je ta naknada smanjena na 0,25 odsto.

    “Na ovaj način oslobodili smo značajan dio sredstava bankama i očekujemo da će banke sada smanjiti svoje naknade prema klijentima. Radi se o značajnim sredstvima i ova odluka na neki način posljedica je usklađivanja s odlukama Evropske centralne banke”, rekao je za “Nezavisne” Dragan Kulina, član Upravnog odbora Centralne banke BiH.

    Inače, odluka Centralne banke BiH uslijedila je nakon što je Evropska centralna banka prvi put u posljednjih 11 godina za 0,5-odstotnih poena povećala ključne kamatne stope. Između ostalih, kamate na depozite podignute su sa – 0,5 na nula odsto, a posljedica toga je i reakcija Centralne banke Bosne i Hercegovine.

    “Upravni odbor odlučio je da je primjereno napraviti krupniji prvi korak u tempu normalizacije monteralne politike nego što je to signalizirano na prethodnoj sjednici. Odluka se temelji na ažuriranoj procjeni Upravnog odbora o inflatornim rizicima”, saopštili su prošle sedmice iz Evropske centralne banke.

    Marko Đogo, profesor Ekonomskog fakulteta u Palama, kaže da je odluka Centralne banke BiH očekivana, ali i da su trebali u potpunosti ukinuti negativnu kamatnu stopu. Kako pojašnjava, ta negativna kamatna stopa služila je za to da se banke natjeraju da plasiraju novac privredi, a ne da novac drže na računima, dok je sada u uslovima inflacije stvar potpuno drugačija.

    “Sa stanovišta ekonomske teorije sve je potpuno jasno. Ti penali i negativne kamatne stope služili su da preveliku likvidnost banke plasiraju. U ovakvim okolnostima s ovako visokom inflacijom Centralna banka Bosne i Hercegovine tu kamatnu stopu je trebalo dovesti na nulu. To nisu uradili jer vjerovatno gledaju vlastiti interes i kako da zarade, isplate sebi plate i pokriju troškove”, rekao je Đogo.

  • Nema kvoruma za minimalac u Srpskoj

    Nema kvoruma za minimalac u Srpskoj

    Sjednica Socijalno-ekonomskog savjeta Republike Srpske, zakazana za danas u Banjaluci, a na kojoj je trebalo da se raspravlja o iznosu minimalne plate, odgođena je jer nema kvoruma za njeno održavanje, potvrdili su za “Nezavisne novine” iz Unije udruženja poslodavaca Republike Srpske.

    Kako su nam kazali, ova sjednica će, najvjerovatnije, biti održana sljedeće sedmice, s tim što nije preciziran datum.

    Ova sjednica je, podsjetimo, trebalo da bude održana u prostorijama Republičke uprave za inspekcijske poslove, a sazvao ju je ministar Duško Milunović.

    Inače, poslovna zajednica u Republici Srpskoj već danima negoduje zbog namjere Vlade Republike Srpske da izađe u susret sindikatu i poveća minimalnu platu, pitajući se koji je to ekonomski parametar na osnovu kojeg se želi podići minimalac.

    Kako ističu, u ovom trenutku, nema nijednog opravdanog razloga da minimalna plata bude veća, osim populizma i predstojećih izbora.

    Iz Saveza sindikata Republike Srpske tvrde da ih niko o odgađanju sjednice nije obavijestio, dok ministar Milunović kaže da je sjednicu morao odgoditi.

    “Obaviješten sam da nam je iz Unije udruženja poslodavaca RS stigao dopis da ne mogu da dođu jer su na godišnjim odmorima”, rekao je Milunović za “Nezavisne novine”.

  • Zaharova: Bijela kuća uporno negira da je u SAD nastupila recesija

    Zaharova: Bijela kuća uporno negira da je u SAD nastupila recesija

    Američke vlasti uporno negiraju da je u zemlji nastupila recesija i jednostavno prestaju da upotrebljavaju taj termin, prokomentarisala je portparolka Ministarstva spoljnih poslova Rusije Marija Zaharova.

    “U Bijeloj kući negiraju recesiju u SAD. Tvrdoglavo ostaju pri svome, prepiru se sa svojim novinarima, odmahuju glavama, ljute se, odbijaju da odgovore na dodatna pitanja o tome šta je onda ‘recesija'”, napisala je Zaharova na Telegramu.

    Zaharova pita da li se zna kako su se u SAD završile ekonomske depresije?

    “Oni su jednostavno prestali da upotrebljavaju tu riječ. Kao i riječ “panika” u kontekstu ekonomske krize. Nema riječi – nema problema. Tako su, očigledno, odlučili i ovog puta: jednostavno su ukinuli riječ ‘recesija'”, ocijenila je Zaharova.

    Takođe je podsjetila da je pojam “recesija” nastao krajem tridesetih godina 20. vijeka, “kada su SAD prolazile kroz još jednu tešku depresiju”.

    Međutim, kako kaže, političari, politički analitičari i finansijeri sa industrijalcima su odlučili da izbace iz upotrebe riječ “depresija” i da uvedu blaži termin “recesija”.

    “Јednostavno su izvukli stari trik i ponovo ga prikazuju”, zaključila je portparolka.

    Prema njenim riječima, ranije su “američke političke ekvilibriste spasavale fraze poput “pad”, “usporavanje”, ali sada je situacija toliko katastrofalna da su izmišljeni termini “Putinov porez”, “Putinove cijene” i tako dalje”.

    “Sigurna sam da će PR stručnjaci koje je angažovala Bijela kuća izmisliti nešto poput ‘spoljne recesije’ ili ‘recesione intervencije Kremlja'”, ironično je prokomentarisala Zaharova.

  • Milijarde bi pogurale vozove u Srpskoj na 160 km/h

    Milijarde bi pogurale vozove u Srpskoj na 160 km/h

    Kinezi žele učestvovati u modernizaciji željezničkog saobraćaja u Republici Srpskoj, a da bi rekonstrukcija kompletnog sektora bila uspješno završena, a vozovi jurili 160 km/h, neophodne su milijarde KM.

    Ovo za “Nezavisne novine” poručuju iz “Željeznica RS”, obrazlažući da je rukovodstvo kompanije “Shandong Hi-Speed International” iz Kine predstavilo Upravi preduzeća mogućnosti koje ova kompanija može pružiti na polju unapređenja željezničkog sektora, a koji, kako su naveli iz “Željeznica”, i dalje trpi posljedice još iz prethodnog rata.

    Željko Radić, direktor “Željeznica RS”, kaže da su sa Kinezima vođeni razgovori tehničke prirode i da su potencijalnog ulagača upoznali s potrebama koje imaju, ali da će svi elementi koji se tiču budućih ulaganja i razgovora s mogućim investitorima zavisiti od finansijske mogućnosti Vlade RS i strategije željezničkog i saobraćajnog sektora.

    “Ovo je bio samo jedan u niza razgovora zainteresovanih kompanija koje ovdje vide potencijal. Oni se upoznaju sa tehničkim potrebama, a sa konkretnim prijedlozima doći će kod resornog ministarstva i Vlade”, pojašnjava Radić.

    On podsjeća da je željezničkom sektoru u Srpskoj tokom devedesetih godina prošlog vijeka nanesena šteta veća od milijardu dolara i da su posljedice vidljive i danas.

    “Od 300 kilometara pruge koju imamo većina nije remontovana duži period, pojedine dionice i preko 50 godina. Neophodno je obnoviti infrastrukturu i dići je na viši tehnički nivo, potrebno je nabaviti i obnoviti vozne kapacitete u teretnom saobraćaju, lokomotive, teretna kola, radionice. Takođe, kada pričamo o putničkom saobraćaju, neophodna je obnova zastarjelog voznog parka, poput nabavke teretno-motornih vozila”, kazao je Radić za “Nezavisne novine”.

    Za ovakav poduhvat, prema njegovim riječima, potrebna su ogromna finansijska sredstva, a to zavisi od nivoa i kvaliteta usluge koja se traži. Radić podsjeća da je za obnovu pruge Beograd – Novi Sad uloženo nekoliko stotina miliona evra, ali da su s tim paralelno nabavljana i vozna sredstva.

    Isti procesi, tvrdi, moraju biti primijenjeni i u Republici Srpskoj.

    “Ne vrijedi prugu obnoviti da vozovi idu 160 km/h, a nemate vučnih jedinica i elektromotornih vozila koji će saobraćati tim brzinama. Isto vrijedi i obrnuto: da nabavite vozila, a niste nabavili infrastrukturu. Konsultanti su nama jasno pojasnili, ako bismo mi tražili da podignemo brzine vozova na 160 km/h, onda to prelazi par milijardi KM. Ako bismo napravili da se brzina zadrži na projektovanoj, a to je do 100 km/h, onda bi to bilo oko milijardu ili milijardu i po maraka. Čist remont, prije ove krize, koštao bi nas oko milion i po evra po kilometru”, pojašnjava Radić, koji navodi da iznosu finansijskih sredstava diriguje i eventualno podizanje brzine kretanja vozova.

    “Rekonstrukcija po jednom kilometru pruge može iznositi šest, sedam, pa čak i do 15 miliona evra. Svako povećanje brzine, kao npr. sa 100 na 160 km/h, dodatno se množi. Ali sve je to ogroman posao u najavi, koji, podsjećam još jednom, zavisi od mogućnosti Vlade RS”, kaže Radić.

    Nedeljko Ćorić, ministar saobraćaja i veza RS, za “Nezavisne novine” nije želio komentarisati sastanak rukovodstva “Željeznica RS” sa Kinezima. Poručio je da je u “Željeznicama” u toku proces restrukturisanja preduzeća, te da je to prvi cilj koji mora biti ispunjen u narednom periodu.

    “Željeznice su vrlo osjetljiva tema, a postupak restrukturisanja koji je u toku praktično znači da su one u jednom vidu stečaja. Zato želimo da taj postupak restrukturisanja dovedemo do kraja i to bi trebalo da bude gotovo u sljedećih osam do devet mjeseci, da se uspostavi jedna nova organizacija”, navodi Ćorić.

    On dodaje da u ovom trenutku “Željeznice” pokušavaju završiti veliki projekat s Evropskom bankom.

    “To je rekonstrukcija pruge od Šamca, preko Doboja do entitetske granice, a vrijednost tog projekta je 200 miliona evra. U planu je rekonstrukcija pruge prema Ljubiji, kao i ulaganje u ostalu infrastrukturu za prevoz robe i usluga za potrebe tržišta”, pojasnio je Ćorić.

  • Banjalučanin rekorder sa platom od 60.000 KM

    Banjalučanin rekorder sa platom od 60.000 KM

    Najveća plata u Republici Srpskoj isplaćena u maju po osnovu radnog odnosa iznosi vrtoglavih 60.584 marke.

    Listu deset najvećih pojedinačnih isplata mjesečnih primanja po osnovu radnog odnosa, koja je u posjedu “Glasa Srpske”, predvodi Banjalučanin, zaposlen u IT sektoru, kojem je u maju na račun leglo više od 60.000 maraka.

    Na drugom i trećem mjestu nalaze se njegovi sugrađani koji su zaposleni u sektoru ostalo novčano poslovanje (posredovanje), a koji su zaradili oko 20.000 maraka manje. Odnosno drugoplasiranom je na račun leglo 41.916 maraka, a onom na trećem mjestu 41.232 marke.

    Na listi najvećih pojedinačnih isplata po osnovu radnog odnosa za maj najviše je Banjalučana i to njih sedam, a zauzimaju čak prvih pet mjesta.

    Tako je četvoroplasirani i petoplasirani koji su takođe kao i njihove prethodne kolege zaposleni u sektoru posredovanja, za maj dobili platu od 40.814 maraka, odnosno 38.412 maraka. Niz Banjalučana, prekida radnik iz Laktaša.

    • Na šestom mjestu liste nalazi se radnik iz Laktaša koji je zaposlen u oblasti informacionih tehnologija, a kojem je u maju isplaćeno 37.891 marka – kazali su “Glasu Srpske” u Poreskoj upravi RS.

    Na sedmoj poziciji nalazi se Bratunčanin kojem je u istom mjesecu isplaćeno 34.879 maraka, a koji za razliku od prethodnih radi u sektoru vađenje ostalih ruda obojenih metala.

    Banjalučanin zauzima i osmo mjesto liste najvećih primanja i radi takođe u sektoru posredovanja. Odnosno njemu je u maju legla plata od 34.163 marke. Na listi je i jedan radnik iz Broda koji je u maju dobio zaradu od 26.400 maraka, a koji je zaposlen u sektoru proizvodnje ostalih dijelova i pribora za motorna vozila.

    I posljednja pozicija pripada Banjalučaninu koji radi u sektoru djelatnosti upravljanja. Njegova plata u maju iznosila je 25.724 marke.

    Ekonomisti ističu da u Srpskoj postoji velika disproporcija između vrlo atraktivnih zanimanja, a to je prije svega sektor informacionih tehnologija.

    • Određene kompanije imaju milionske poslove koje dobijaju kontinuirano u javnom sektoru i onda ljudi koji tu rade moraju biti i najviše plaćeni. Oduvijek su visoke plate vezane za finansije, odnosno banke, mikrokreditne organizacije te određene kompanije koje imaju stimulativni sistem naknade. To znači da ako neko od menadžera napravi dobar posao onda ima pravo i na procenat od toga posla – rekao je “Glasu Srpske” ekonomista Zoran Pavlović.

    Podvukao je da bi bilo dobro da u Srpskoj postoji više radnika sa velikim zaradama jer bi to bilo dobro i za građane i sam budžet Republike, jer se doprinosi plaćaju na isplaćenu platu.

    Prosjek
    Prema podacima Zavoda za statistiku RS, prosječna mjesečna plata isplaćena u junu u Srpskoj iznosila je 1.157 maraka. Najveća prosječna neto plata isplaćena je u finansijskim i djelatnostima osiguranja i iznosila je 1.537 maraka, a najmanja u građevinarstvu i to 844 KM.

  • Facebookova kompanija “Meta” zabilježila pad prihoda

    Facebookova matična kompanija “Meta” zabilježila je prvi pad prihoda u istoriji kompanije, navodi se u izvještaju o finansijskim rezultatima.
    Prihodi kompanije Meta, koja takođe posjeduje Instagram i WhatsApp, pali su na 28,8 milijardi dolara u periodu april – juni ove godine, što je pad od jedan odsto u odnosu na prihode od 29,1 milijardu dolara iz istog perioda prošle godine.

    Nastavak slabe potražnje za oglašavanjem
    Neto prihod kompanije Meta pao je 36 odsto na 6,6 milijardi, sa 10,4 milijarde dolara.

    “Više energije i fokus stavljamo na naše ključne prioritete kompanije koji pružaju kratkoročne i dugoročne mogućnosti za Metu i ljude i kompanije koje koriste naše usluge”, rekao je osnivač i izvršni direktor Mark Zakerberg.

    Kompanija je objavila da procjenjuje da će ukupan prihod u trećem kvartalu pasti u rasponu od 26 do 28,5 milijardi dolara zbog “nastavka slabe potražnje za oglašavanjem” u drugom kvartalu.

    Ekonomske neizvjesnosti
    Direktor finansija Dejv Vener kao razloge pada navodi usporavanje tržišta internetskog oglašavanja u uslovima ekonomske neizvjesnosti.

    U drugom je tromjesečju broj korisnika koji svaki dan pristupaju barem jednoj od aplikacija grupe porastao s 2,87 na 2,88 milijardi, a broj dnevnih korisnika Facebooka s 1,96 na 1,97 milijardi.

  • Dodik ocijenio: Umjesto domaće pomažemo njemačku privredu

    Dodik ocijenio: Umjesto domaće pomažemo njemačku privredu

    Centralna banka BiH raspolaže sa oko 15 milijardi maraka deviznih rezervi, od kojih građani BiH nemaju apsolutno nikakve koristi i to bi trebalo pod hitno promijeniti, te dio tog novca umjesto u inostrane uložiti u kupovinu domaćih obveznica, što bi značajno doprinijelo sanaciji energetske krize i očuvanju privrede u BiH.
    Istakao je ovo za “Glas Srpske” srpski član Predsjedništva BiH Milorad Dodik, pojašnjavajući kako bi se minimalnim izmjenama postojećeg Zakona o CB BiH moglo doći do ovog rješenja, koje bi umnogome finansijski pomoglo BiH.

    Prema njegovim riječima, sada je na sceni nevjerovatna situacija da BiH ne može da koristi novac iz vlastitih rezervi, a to može da radi Njemačka.

    Tvrdi da BiH trenutno ima pokriće za štampanje blizu milijardu maraka, koje bi sigurno dobro došle u energetskim i ekonomskim izazovima koji slijede, ali i da je to prema pomenutim zakonu zabranjeno.

    “Istovremeno, mi ovdje imamo Kristijana Šmita, imamo Johana Satlera, imamo dvoje sudija Ustavnog suda, jedno iz Njemačke, drugo je Njemica iz Švajcarske, koji su ovdje očigledno došli da troše naše pare, a nas da drže u getu”, kaže Dodik.

    Pojašnjava da je od 7,5 milijardi evra deviznih rezervi, koliko BiH trenutno ima, 5,5 milijardi upotrijebljeno za kupovinu obveznica njemačkih pokrajina, pojedinih provincija u Francuskoj, a nešto je iskorišćeno i za njemačke obveznice na saveznom nivou.

    “U posljednjih četiri, pet godina za to što držimo u depozitima mi plaćamo kamatu. umjesto da se taj novac iskoristi za kupovinu obveznica entiteta, kantona ili Brčko distrikta. Oni nam to ne dozvoljavaju. Zašto? Zato da bi se Njemačka jeftino finansirala našim parama, a mi uzimali kredite kod komercijalnih banaka. Ne znam ko je ovdje lud. Ili sam lud ja, ili su svi drugi poludjeli”, kaže Dodik.

    Navodi i da je šokantno da ne postoji politička volja da se to promijeni, te da kada je to prije nekoliko godina prvi put pomenuo, njemačka ambasadorka je zvala njegovog šefa kabineta da mu kaže da to što govori nije korektno.

    “Dakle, nije rekla da je netačno, već da nije korektno”, rekao je Dodik, dodajući da je sada pravo vrijeme da se ovo pitanje ponovo aktuelizuje.

    S Dodikom se slaže i dekan Ekonomskog fakulteta u Banjaluci i predsjednik Fiskalnog savjeta Srpske Milenko Krajišnik, naglašavajući da bi dio novca od postojećih deviznih rezervi CB BiH, kojim se u stvari “pokriva” marka, kako to propisuje “karensi bord”, sigurno trebalo iskoristiti i za kupovinu obveznica na domaćem tržištu. Da bi do toga došlo, neophodno je prije toga pristupiti izmjenama postojećeg Zakona o CB BiH.

    “Da li je to i politički izvodljivo, to je drugo pitanje. Obveznice su razvojnog karaktera i namijenjene su za saniranje posljedica kriza. Ni BiH nije imuna na to, te je ovo pitanje potrebno što prije otvoriti kako se ne bi stalo sa privrednim razvojem u okolnostima kada ne znamo šta sutra nosi. Sve zemlje koriste razne monetarne instrumente za prevazilaženje raznih finansijskih nedaća. To je BiH onemogućeno jer trenutno ima zakon koji to ne dozvoljava. I na tome se i dalje insistira, iako te devizne rezerve BiH koje su uložene u pojedine obveznice ne donose nikakav prihod, a nekada je čak i negativan”, kaže Krajišnik.

    Opasnosti
    Prema riječima srpskog člana Predsjedništva BiH Milorada Dodika, devizne rezerve služe kao pokriće za konvertibilnu marku i ukoliko bi neka od inostranih zemalja odlučila da blokira sredstva koja je dobila od BiH u vidu njenih deviznih rezervi, to bi gotovo izvjesno moglo dovesti do “rušenja” monetarnog sistema BiH.

  • Srpskoj se smiješi odlična turistička sezona

    Srpskoj se smiješi odlična turistička sezona

    Na ulicima svih gradova i opština širom Srpske primjetan je veliki broj turista, kako domaćih, tako i stranih iz svih zemalja svijeta.

    Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, broj turista koji su u prvoj polovini tekuće godine posjetili Srpsku je 193.677, te tom prilikom ostvarili 473.153 noćenja.

    Na osnovu ovih podataka registrovano je 59 odsto dolazaka više, odnosno 43 odsto više noćenja za isti period prethodne godine.

    “Od ukupnog broja turista 99.351 su domaći, dok je nešto manji broj stranih, odnosno 94.326” navodi se u podacima Zavoda.

    Kada je riječ o noćenjima, domaći turisti su ostvarili 245.519, dok su stranci ostvarili 227.634 noćenja.

    Za prvih šest mjeseci najveći broj turista u posjetu Srpskoj došao je iz zemalja regiona, ali tu su i turisti širom svijeta.

    “Najviše je turista iz Srbije – 42.882, zatim Hrvatske 13.914, Slovenije 9.364, Crne Gore 3.672, Njemačke 3.204, Turske 2.239 te SAD 1.015.

    “Pored njih, stižu i turisti iz Malte, Irana, Kipra, Irske, Finske, Češke, Kuvajta, Izrela, Japana, Egipta, Brazila i ostalih mnogobrojnih država svijeta”, navode iz Zavoda.

    Kada je riječ o junu tekuće godine, bilježi se veća posjećnost u odnosu na isti mjesec prošle godine.

    “Broj dolazaka turista u junu tekuće godine u odnosu na isti mjesec prethodne veći je za 40,4 odsto, a broj noćenja veći je za 27,6 odsto”, navodi se u podacima Zavoda.

    Turisti su najviše boravili u banjskim centrima, mnogobrojim planinama te ostalim manjim turističkim mjestima.

    “Kada je riječ o smještaju, i domaći i strani turisti su najviše birali hotelski, ali i manje kuće za kraći odmor, tu su i lječilišta, kao i mjesta za kampovanje”, navode iz Zavoda.

    Miodrag Lončarević, direktor Turističke organizacije Republike Srpske, rekao je za “Nezavisne novine” da će ova godina biti veoma posjećena.

    “To je sve zahvaljući turističkim organizacijama gradova i opština u Srpskoj, kao i Vladi Srpske i turističkim radnicima, koji su na najbolji način oporavili turizam poslije pandemije”, rekao je Lončarević.

    Kako je dodao, prethodni vaučeri koje je odobrila Vlada su doprinijeli tome da domaći turisti prepoznaju domaća turistička mjesta.

    “U ovoj godini prosjek zadržavanja je 2,4 dana, što je najviše dosad. Po našim procjenama, ova godina bi trebalo da da dostigne 2019, ako sve bude išlo po planu”, rekao je Lončarević.

  • Amerika u recesiji?

    Amerika u recesiji?

    Američka ekonomija je pala za 0,9 posto na godišnjem nivou u drugom tromesečju 2022. godine.A to je drugi kvartalni pad zaredom, prema današnjoj preliminarnoj proceni Biroa za ekonomske analize.Ovaj pad, prema najčešće korišćenoj, mada nezvaničnoj definiciji, označava prag nastupanja recesije, koja nastaje kada se tokom dva uzastopna kvartala zabeleži negativan ekonomski rast, prenosi tv stanica Si-En-En (CNN).

    U prvom tromesečju, privredni pad je iznosio 1,6 procenata.

    Mada današnja preliminirna procena predstavlja oštar pad u odnosu na privrednu ekspanziju od 6,7 odsto zabeleženu u drugom kvartalu 2021. godine, Bela kuća je nepokolebljiva u stavu da najveća svetska ekonomija, uprkos tome što se nosi sa višedecnijski visokom inflacijom i stalnim problemima u ponudi, ostaje u osnovi zdrava, napominje ovaj američki medij.

    Dalje dodaje da je administracija SAD-a čak preduzela neuobičajen korak objavljivanjem svojevrsnog objašnjenja, tvrdeći da dva uzastopna kvartala ekonomskog pada, sama po sebi, ne predstavljaju recesiju.

    Bela kuća je, prema navodima CNN-a, prošle nedelje objavila na blogu da pored BDP-a, podaci koji se odnose na tržište rada, na korporativnu i ličnu potrošnju, proizvodnju i prihode ulaze u zvaničnu odluku kojom bi bila proglašena recesija.

    Neprofitna organizacija Nacionalni biro za ekonomska istraživanja je zvanični arbitar koji proglašava recesiju, objašnjava se u tekstu i ocenjuje da je malo verovatno da će u skorije vreme doneti sud po ovom pitanju.

    Ekonomisti kažu da je glavni razlog zbog kojeg bi bilo prerano nazivati sadašnju situaciju recesijom na temelju današnjih podataka, taj što se konačni podaci mogu promeniti, što će se verovatno i dogoditi.

  • Minimalac u Srpskoj veći nego kod Bugara sa duplo jačim BDP, izbori razlog za novo povećanje

    Minimalac u Srpskoj veći nego kod Bugara sa duplo jačim BDP, izbori razlog za novo povećanje

    Suprotno svim ekonomskim zakonima, Ekonomsko-socijalni savjet Republike Srpske sutra će razmatrati još jedno povećanje minimalne plate i pored činjenice da je u ovom trenutku bruto minimalna plata u Republici Srpskoj veća nego u Bugarskoj, Srbiji, Federaciji BiH, Makedoniji i Albaniji.

     Najniža bruto plata BDP per capita

    Republika Srpska 481,65 evra 5.027 evra
    Bugarska 467,79 evra 11.321 evra
    Srbija 406,73 evra 8.748 evra
    Federacija BiH 402,36 evra 5.208 evra
    Istovremeno, u odnosu na ove zemlje Republika Srpska ima najmanji BDP po glavi stanovnika, što je, kako kažu stručnjaci, još jedan od razloga zbog kojih u ovom trenutku minimalnu platu ne treba povećavati.

    Primjera radi, najniža bruto plata u Republici Srpskoj iznosi 481,65 evra, a BDP po glavi stanovnika 5.027 evra, dok je najniža bruto plata u Bugarskoj 467,79 evra, a BDP po glavi stanovnika u ovoj zemlji iznosi duplo više, ili 11.321 evro. Slično je i kada je u pitanju Srbija, gdje najniža bruto plata iznosi 406,73 evra, a BDP per kapita 8.748 evra, što je znantno više nego u Republici Srpskoj. I u Federaciji BiH najniža bruto plata manja je nego u Republici Srpskoj i iznosi 402,36 evra, dok je BDP per kapita viši i iznosi 5.208 evra.

    Inače, poslovna zajednica u Republici Srpskoj već danima negoduje zbog namjere Vlade Republike Srpske da izađe u susret sindikatu i poveća minimalnu platu, pitajući se koji je to ekonomski parametar na osnovu kojeg se želi podići minimalac.

    Kako ističu, u ovom trenutku nema nijednog opravdanog razloga da minimalna plata bude veća, osim populizma i predstojećih izbora.

    U poslovnoj zajednici nekoliko puta su naglasili da isključivu korist od podizanja minimalne plate ima država, koja će po osnovu poreza i doprinosa na višu minimalnu platu ubrati desetine i stotine miliona KM, koje će na kraju platiti privreda i sami radnici.

    “U ovom trenutku nema makroekonomskih elemenata za bilo kakvo povećanje plate. Ako je inflacija bila deset posto to je pratila minimalna plata koja je porasla. U ovom trenutku Republika Srpska ima najveće učešće bruto minimalne plate u prosječnoj plati, a najmanji BDP po glavi stanovnika. Radi se o čistom populizmu”, rekao je Saša Aćić, direktor Unije udruženja poslodavaca Republike Srpske.

    Ono što je zanimljivo jeste da u ovom trenutku, osim Crne Gore, Republika Srpska u odnosu na okruženje ima najviše učešće najniže plate u prosječnoj plati. Učešće najniže plate u prosječnoj plati u Republici Sprskoj iznosi čak 60,1 posto, dok je to u Hrvatskoj recimo 50,6 posto, u Srbiji 48,8 posto, Federaciji BiH 51 posto itd.

    “Najniža plata u Republici Srpskoj u zadnje dvije godine povećana je četiri puta sa 266 evra u 2021. godini na 332 evra od maja 2022. godine. Takođe, bitno je napomenuti da se najniža plata koja se isplaćuje radniku uvećava po osnovu radnog staža. U Federaciji BiH od juna 2016. godine pa sve do kraja 2021. godine najniža plata iznosila je 1,18 evra po satu, odnosno 208 evra. Nakon pet i po godina, odnosno od početka 2022. godine došlo je do povećanja najniže plate, koja sada iznosi 278 evra”, navodi se, između ostalog, u materijalima za sutrašnju sjednicu Ekonomsko-socijalnog savjeta Republike Srpske.

    U materijalima se navodi i to da se očekuje usporavanje inflacije koja bi krajem godine iznosila 10 posto, što je još jedan od razloga zbog kojih minimalnu platu ne bi trebalo podizati.