VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Bitkoin porastao na skoro 100.000 evra, itirijum skočio za sedam odsto na 3.300 evra

    Bitkoin porastao na skoro 100.000 evra, itirijum skočio za sedam odsto na 3.300 evra

    Vrijednost bitkoina je danas u 15.15 časova na najvećoj svjetskoj berzi kriptovaluta Bajnens porasla za 2,11 odsto na 99.782,95 evra.

    Ukupan obim trgovine bitkoinima u posljednja 24 sata je iznosio 53,01 milijardu evra, što je više u odnosu na juče.

    Indeks straha i pohlepe za bitkoin se danas nalazi na nivou 62 u kategoriji “pohlepa”, više nego juče kada je bilo na nivou 54 u kategoriji “neutralno”.

    Vrijednost itirijuma je porasla za 7,07 odsto na 3.297,02 evra, a vrijednost bajnens koina za 2,11 odsto na 666,48 evra.

    Kriptovaluta solana je porasla za 5,14 odsto na 147,72 evro, a avalanš za 4,12 odsto na 19,52 evra.

    Telegramova kriptovaluta tonkoin se danas prodaje za 2,86 evra, što je za 5,34 odsto više nego juče.

    Danas se najviše trguje bitkoinom, itirijumom i riplom koji je zabilježio rast za 4,23 odsto.

    Najveći rast trenutno bilježe kriptovalute BIO, OMNI i ORCA.

  • Američke carine stupile na snagu, pogođeno više od 70 zemalja

    Američke carine stupile na snagu, pogođeno više od 70 zemalja

    Za više od 70 zemalja danas su stupile na snagu carine koje je uveo predsjednik Sjedinjenih Država Donald Tramp. Carine u rasponu od deset do 50 odsto od ponoći se primjenjuju na robu iz gotovo 70 zemalja, čime je značajno proširen obim Trampove trgovinske politike koja je usmjerena ka smanjenju trgovinskog deficita SAD, javio je Ej-Bi-Si Njuz.

    – Ponoć je! Milijarde dolara od carina sada stižu u Sjevernu Ameriku! – objavio je Tramp na društvenim mrežama neposredno prije ponoći.

    Među pogođenim zemljama je Kanada, jedan od najvažnijih trgovinskih partnera SAD, za koju se sada primjenjuje carina od 35 odsto.

    Brazil, veliki izvoznik kafe, suočen je sa kombinovanom stopom od čak 50 odsto — 40 odsto iz nove odluke, uz postojeću osnovnu carinu od 10 procenata.

    Indija je trenutno pogođena carinom od 25 procenata, ali se očekuje da se ta stopa udvostruči, na 50 odsto, već 27. avgusta, što je Tramp ocijenio kao kaznu za nastavak uvoza ruske nafte tokom rata u Ukrajini.

    Za robu koja je otpremljena brodovima do 7. avgusta, a stigne u SAD do 5. oktobra, nove carinske stope neće se primjenjivati, saopšteno je iz Bijele kuće.

    Kako se navodi, stope su određene u skladu sa visinom trgovinskog deficita koji SAD ima sa konkretnim partnerima.

  • Više turista u RS, a manje novca: Neprijavljivanje gostiju uzelo maha

    Više turista u RS, a manje novca: Neprijavljivanje gostiju uzelo maha

    Za pola godine od boravišne takse u Srpskoj je prikupljeno oko 1,035 miliona KM, s tim da je evidentan porast naplate u Banjaluci i Foči u odnosu na isti period lani, dok je u Trebinju i Palama uplaćeno manje sredstava.

    No, kada se uporedi sa istim periodom prošle godine, a kada se uzme u obzir i da je ove godine više noćenja i dolazaka turista, ukupna naplata od boravišnih taksa manja je za 0,4 odsto, jer je tada prikupljeno oko 1,039 miliona KM.

    S tim u vezi, zanimljivo je da je, prema evidenciji Zavoda za statistiku RS, u junu prošle godine RS raspolagala sa 12.854 stalna ležaja, a u istom periodu ove godine sa 13.449 njih, što bi trebalo da znači i više prihoda, no, to nije slučaj.

    “Ovo je podatak koji u skoro 100 odsto uobziruje veće smještajne objekte tipa hotel, motel, hostel i pojedine SP-ove koji u svojoj djelatnosti imaju i izdavanje smještaja. Samo na osnovu njihove baze povećanje broja kreveta je oko 600. Kada uporedimo taj podatak sa uplatom boravišne takse koja je na nivou prošle godine, i sa povećanjem broja dolazaka i noćenja, možemo primijetiti evidentnu anomaliju u sektoru privrede, gdje se jasno vidi poslovanje na crno, odnosno neprijavljivanje gostiju”, pojasnio je za “Nezavisne” Marko Radić, rukovodilac Sektora za promociju u Turističkoj organizaciji Republike Srpske.

    Kako kaže, takoreći na dnevnom nivou imamo nove apartmane za izdavanje, vikendice, vile sa bazenima, bungalove i sl., a pri tome broj dolazaka i noćenja ostaje na nekom paušalnom prijavljivanju, dok je boravišna taksa u okvirima vrlo malih oscilacija, odnosno bez značajnog povećanja.

    “Konkretno, što se tiče objekata za izdavanje tipa apartmani, sobe i kuće za iznajmljivanje, a ako njima dodamo i objekte seoskog turizma, dolazimo do podatka da ih je skoro 3.000 sa oko 12.000 kreveta, od kojih vrlo mali broj, iako su registrovani, ispunjava zakonske obaveze”, rekao je Radić i dodao da ih je minimalno dva puta više koji su u potpuno sivoj zoni, dakle niti su registrovani niti ispunjavaju obaveze.

    “Podaci ovog tipa smještaja skoro i ne ulaze u zvaničnu statistiku. Posmatrajući stanje stvari u regionu, na primjerima Srbije, Hrvatske ili Crne Gore, u zvaničnoj statistici vezanoj za dolaske i noćenje turista na godišnjem nivou može se vidjeti da je u prosjeku 50-60 odsto vezano za privatni smještaj. Tu se vidi značaj tog segmenta i veličina rada na crno kod nas, gdje nam se statistika bazira od jedan do pet odsto na dolaske i noćenja u privatnim apartmanima”, ističe.

    Prema njegovim riječima, u Banjaluci je za pola godine naplaćeno 253.956,54 KM od boravišnih taksa, što je 24,8 odsto više nego u istom periodu lani.

    “U Trebinju je naplaćeno 140.824,95 KM, što je za 1,7 odsto manje nego u istom periodu prethodne godine, dok je u opštini Pale uplaćeno 236.283,74 KM, što je za 24,93 odsto manje nego u istom periodu lani. Najizraženije povećanje uplate BT je u opštini Foča, odnosno u rafting kampovima, gdje je za šest mjeseci 2025. godine uplaćeno 34.940,26 KM, što je indeks povećanja 352,9 odsto u odnosu na isti period prethodne godine, kad je uplaćeno 9.900,94 KM”, pojasnio je Radić.

    Inače, prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, Srpsku je u šest mjeseci ove godine posjetilo 238.899 turista, koji su ostvarili 582.648 noćenja. To je za 5,2 odsto više dolazaka i 3,4 odsto više noćenja u odnosu na isti period lani.

    Kako kaže Radić, bitno je istaći i povećan broja dolazaka Slovenaca i Hrvata, dok je, s druge strane, evidentan blagi pad broja dolazaka turista iz Srbije.

    “Turisti iz Turske su počeli duže boraviti na destinaciji, dok su Rumuni znatno skratili period boravka. Blago je povećan broj dolazaka Nijemaca i Austrijanaca. Ono što je najjači utisak za ovih šest mjeseci kada je struktura gostiju u pitanju jeste sve evidentniji povratak turista iz Kine, pa je tako u pola godine za 55 odsto povećan broj dolazaka u odnosu na isti period lani”, zaključio je Radić.

  • Bijela kuća se obratila zemljama bez sporazuma o carinama

    Bijela kuća se obratila zemljama bez sporazuma o carinama

    Zemlje koje nisu pregovarale o trgovinskom sporazumu ili dobile pismo o carinama od administracije američkog predsjednika Donalda Trampe, dobiće odgovor od Sjedinjenih Američkih Država o uslovima trgovine do kraja dana, saopštila je danas Bijela kuća.

    “Trgovinski tim radi danonoćno kako bi pokušao da bude u korespondenciji sa što više zemalja, ali ako još nisu čuli od nas, dobiće odgovor u obliku pisma ili izvršne naredbe do večeras do ponoći”, rekla je portparolka Bijele kuće Kerolajn Livit novinarima, prenosi Rojters.

    Tramp je 7. jula objavio pisma upućena liderima 14 zemalja, među kojima je i Srbija, u kojima je najavio uvođenje carina od 25 do 40 odsto prema njihovim zemljama koja stupaju na snagu od 1. avgusta, prenosi Tanjug.

    Tada je najavljeno da zemlje sa kojima su pregovori o carinama još u toku, ako dogovor ne bude postignut, takvo obavještenje dobiti najkasnije do istog datuma, prenosi Tanjug.

  • Tramp potpisao naredbu o novim carinama: Najviše carine za Siriju, za Srbiju ostaje 35 posto

    Tramp potpisao naredbu o novim carinama: Najviše carine za Siriju, za Srbiju ostaje 35 posto

    Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Tramp potpisao je izvršnu naredbu čime se zvanično najavljuju nove carinske stope na uvoz iz desetina zemalja, a koje će stupiti na snagu za sedam dana.

    Nove carine su u rasponu od 10 do 41 odsto, s najvišom carinom za Siriju. Evropska unija, Јapan i Јužna Koreja podliježu carinama od 15 odsto.

    Ove tarife dio su Trampove strategije za smanjenje trgovinskog deficita Sjedinjenih Država, prenio je Rojters.

    Kako je saopšteno iz Bele kuće, tarife su “recipročne” i uvode se u cilju rješavanja trenutne trgovinske neravnoteže sa različitim trgovinskim partnerima.

    Na osnovu novih mjera, izvoz iz Kanade biće oporezovan sa 35 odsto, dok su druge zemlje dobile sledeće stope: 25 odsto na robu iz Indije, 30 odsto iz Јužne Afrike.

    Prema ranijim najavama carinske stope za Srbiju biće 35 odsto, Bosnu i Hercegovinu 30 odsto, Indiju 25 odsto, Tursku i Izrel 15, Švajcarsku 39 odsto.

    Novi tarifni režim neće stupiti na snagu danas, kako se očekivalo.

    Umjesto toga, tarife će biti primjenjene 7. avgusta kako bi se Carini i graničnoj zaštiti dalo dovoljno vremena da napravi neophodne izmjene za naplatu novih carina, piše Si-En-En.

  • Ništa od povećanja cijena mrežarine do naredne godine

    Ništa od povećanja cijena mrežarine do naredne godine

    ladislav Vladičić, predsjednik Regulatorne komisije za energetiku Republike Srpske potvrdio je za “Nezavisne novine” da neće doći do povećanja cijena mrežarine od 40 odsto, makar ne do naredne godine.

    On je u izjavi rekao da su na sjednici RERS-a koja je održana danas u Trebinju konstatovali da su pristigli zahtjevi za tarifni postupak za povećanje mrežarine koji će trajati nekoliko mjeseci.

    “Tek 1. januara naredne godine, ukoliko dođe do neke promjene koja će se eventualno utvrditi kroz tarifni postupak, doćiće do promjene cijene mrežarine”, naglasio je Vladičić.

    Podsjećamo, distributivna preduzeća u Srpskoj su podnijela zahtjev za povećanjem cijena mrežarine od čak 40 odsto, čemu se oštro protive privrednici.

  • Petrović: Nemamo u planu povećanje cijene električne energije

    Petrović: Nemamo u planu povećanje cijene električne energije

    Generalni direktor “Elektroprivrede Republike Srpske” /ERS/ Luka Petrović rekao je Srni da ovo preduzeće nema u planu povećanje cijene električne energije u Republici Srpskoj.

    “U narednom periodu očekujemo stabilan rad elektroenergetskog sistema i samim tim nepotrebno je podizanje cijena električne energije u Srpskoj”, istakao je Petrović.

    On je rekao da “Elektroprivreda Republike Srpske” na razne načine pokušava da održi stabilnost cijena struje, jer je proteklih nekoliko mjeseci bio veoma sušan period.

    “Imali smo i period kapitalnog remonta Rudnika i Termoelektrane /RiTE/ `Gacko`, koji traje 75 dana, kao i remont RiTE `Ugljevik`, koji je trajao 35 dana. Imali smo i nemogućnost proizvodnje električne energije u proljećnim i zimskim mjesecima u Ugljeviku i sve je to usložilo finansijsko stanje u `Elektroprivredi Republike Srpske`”, naveo je Petrović.

    Komentarišući pisanje pojedinih medija da bi mrežarina za potrošače električne energije u Republici Srpskoj mogla uskoro da poskupi 40 odsto, Petrović je rekao da “Elektroprivreda Republike Srpske” nije nadležna za ovu proceduru, jer distributivna preduzeća nemaju od njih prihode, već sav prihod ubiru onako kako to reguliše Regulatorna komisija za energetiku Republike Srpske.

    “Regulatorna komisija za energetiku Republike Srpske sa sjedištem u Trebinju utvrđuje distributivnu mrežarinu, dok prenosnu mrežarinu utvrđuje Regulatorna komisija za električnu energiju BiH sa sjedištem u Tuzli”, pojasnio je Petrović.

  • Kina i SAD se dogovorile: Carine ostaju na sadašnjem nivou

    Kina i SAD se dogovorile: Carine ostaju na sadašnjem nivou

    Kina i SAD dogovorili su se da zadrže carine na sadašnjim nivoima – SAD oporezuje kinesku robu sa 30 odsto, a Kina naplaćuje 10 odsto na američke proizvode.

    U razgovoru sa novinarima, kineski zvaničnik Li Čengang rekao je da su dvije strane juče i danas u Stokholmu imale “konstruktivne” i “iskrene” razgovore.

    Li je takođe naveo da su dvije strane imale “sveobuhvatne i detaljne” razgovore o mikroekonomskim pitanjima te da su se dogovorile da ostanu u kontaktu i “pravovremeno komuniciraju jedna s drugom o trgovinskim i ekonomskim pitanjima”, prenosi Seebiz.eu.

    Kineski i američki zvaničnici sastali su se danas u Stokholmu, drugog dana razgovora o recipročnim carinama, sa glavnim ciljem produženja carinskog primirja postignutog u Ženevi u maju i prevazilaženja zastoja koji remeti trgovinske veze dvaju najvećih svjetskih ekonomija, prenosi Bankar.me.

    Očekuje se da će se američki ministar finansija Skot Besant kasnije obratiti novinarima, prenosi Seebiz.eu.

  • Da li su cijene stanova opravdane ili ne?

    Da li su cijene stanova opravdane ili ne?

    Јedan od najvećih problema, posebno mladih, jeste kako obezbijediti kupovinu stana ili kuće.

    Iz godine u godinu cijene kvadrata rastu, ali se povećava i obim gradnje.

    Tako je prosječna cijena novogradnje dostigla cifru od 5.000 KM po kvadratu.

    Koliko je sa ekonomske strane isplativa kupovina ove investicije?

    – Cijena je odstigla 5.000 KM po kvadratu, pa čak i više u centru Banjaluke. Potražnja je i dalje velika posebno za manje stanove. Manji stanovi su u deficitu, uglavnom se mogu kupiti dok je stan u fazi izgradnje, teško da se može na tržištu naći manji stan, a da je useljiv – naveo je Aleksandar Vuković, agent za nekretnine, gostujući u našem Јutranjem proigramu.

    Mnogi parametri utuču na cijenu stana i tako se formira cijena stana. Najvažniji su ekonomski faktori na međunarodnom i domaćem tržištu, visina kamatnih stopa, kvalitet gradnje, lokacija i potražnja.

    Više je razloga zašto cijene nekretnina u BiH kontinuirano rastu – tvrdi se da je potražnja veća od ponude, skuplji je građevinski materijal i skuplja je radna snaga.

    – Troškovi gradnje su sve veći, niti jedan investitor nema namjeru da gradi, a da unaprijed nije siguran da će prodati – rekao je Mile Petrović sekretar Udruženja građevinarstva i industrije građevinskih materijala pri Privrednoj komori Republike Srpske.

    Dodao je da su najsigurni oni investitiri koji sami za sebe grade, koji su dugo na tržištu i kojima je to jedina djelatnost.

    – Najrazvijenija stanogradnja je u Banjaluci, gradnja u Srpskoj ide zadovoljavajućom dinamikom – zaključio je Petrović.

  • Penzije iz budžeta, a ne iz doprinosa: Sistem na ivici opstanka

    Penzije iz budžeta, a ne iz doprinosa: Sistem na ivici opstanka

    Sve više radnika u Republici Srpskoj s razlogom se pita da li će jednog dana, kada dočekaju penzionerske dane, moći da računaju na bilo kakva mjesečna primanja.

    Naime, aktuelni odnos između broja zaposlenih i penzionera, koji je gotovo izjednačen, ne ostavlja mnogo prostora za optimizam. Penzioni sistem funkcioniše isključivo zahvaljujući redovnim transferima iz budžeta, jer se svakog mjeseca isplaćuje približno 25 miliona KM više nego što se prikupi po osnovu doprinosa za penziono osiguranje.

    Ekonomista Zoran Pavlović navodi da je teško govoriti o budućnosti penzionog fonda, budući da nije jasno da li vlasti uopšte shvataju koliko je važno ulagati u razvoj novih radnih mjesta.

    – Trenutno se Vlada Republike Srpske baš mnogo time i ne bavi. Tako da, teško je prognozirati. Znam da bi to moglo biti mnogo bolje i ima načina da se to postigne, prije svega smanjivanjem opterećenja na plate, odnosno dovođenjem poslodavaca da isplaćuju sav novac koji pripada radniku preko računa, a ne pola-pola. Tako da u stvari, mislim da definitivno, s jedne strane niko od tome ne vodi računa u Vladi, a pošto je to sve sad na budžetu, onda će se praktično iz ostalih ili drugih prihoda dodavati ono što nedostaje penzionom fondu – naveo je Pavlović.

    Dodaje i da su penzije u RS trenutno među najskromnijima, te da postojeći ekonomski okvir ne dozvoljava njihovo povećanje. Na pitanje da li bi radnici sa dvadesetak godina staža trebalo da brinu za svoje penzionerske dane, Pavlović odgovara da se ipak nada promjenama.

    – Tiho se nadam da će u tom periodu doći do ozbiljnijih promjena na političkoj sceni i da će doći neki drugi ljudi koji će u tome više da vode brigu i računa, tako da to sve zavisi od budućih penzionera, a trenutnih glasača. Odgovornost je prije svega na glasačima da na dan kada se glasa, budu odgovorni, izađu na izbore, glasaju za neke druge koji će o tome da vode računa, jer ovi koji su sad na tim funkcijama, očigledno, u tome ne vode dovoljno računa – kazao je on.

    Ekonomistkinja Svetlana Cenić podsjeća da je zbog manjka sredstava isplata penzija prebačena na trezor, što znači da se više ne čeka da se napuni fond, već se penzije isplaćuju odmah.

    Govoreći o izjavama aktuelnog direktora Fonda PIO Mladena Milića, podsjetila je na njegovu konstataciju da su ranije vlasti, predvođene PDP-om i SDS-om, u periodu 2001-2006. godine isplaćivale tek polovinu penzije i da bi sada prosječna penzija bila za 40% viša da su penzije redovno usklađivane.

    – Zašto to pominjem? Zato što sad fond PIO koji kao egzistira kao Fond, a zapravo penzije idu prve u redu isplata sa trezora i tako da uopšte se ne gleda koliko se prikupilo u Fond nego se isplaćaju penzije, pa sad do kraja mjeseca možda će faliti u nekom drugom. I nema baš šanse velike da će penzije porasti, da će pratiti i moći bar da obezbjede dostojan život – navela je Cenić.

    Prema njenim riječima, trenutni odnos između zaposlenih i penzionera ne ostavlja prostor ni za minimalni rast primanja.

    – Kad bismo samo gledali koliko se prikupi para, ne ono koliko budžet dotira i daje, nema teoretske šanse da bude ikakav boljitak i pitanje je koliko će dugo i opstati. Odnosno dok god ima nekih para i slijeva se u trezor, a kako penzije prve idu na isplatu, dotle će se isplaćivati, ali za neki rast penzija ili nešto bolje nema teoretske šanse – naglasila je ona.

    Dodaje da je cijeli sistem održiv samo u slučaju jačanja realnog sektora, povećanja broja zaposlenih i popravljanja odnosa u korist onih koji uplaćuju.

    – I to smo čak kritikovali u onoj bivšoj državi, odnos 3:1 broja zaposlenih u odnosu na penzionere, da i to treba popraviti. A to se sve smanjivalo, sad je pitanje sekunde kada će broj penzionera biti veći od broja zaposlenih. To je neodrživo, jednostavno neodrživo u sistemu solidarnosti, tako da će ili morati neke drastične rezove da prave kako bi privreda prodisala, kako bi radila, kako bi bilo mnogo više zaposlenih da mogu da takav sistem održavaju. Drugog rešenja, verujte da u ovom trenutku nema – rekla je ona.

    Kritikujući aktuelnu praksu, Cenić je naglasila da vlast često stvara utisak da penzije isplaćuje iz svog džepa.

    – Kao da to neko ne uplaćuje i nije uplaćivao do odlaska u penziju, a sad uplaćuju oni koji rade, zato se i zove sistem solidarnosti – rekla je ona i dodala da je sve to slabo bez rasta privrede.

    Podsjetimo, prosječna penzija u junu ove godine u Republici Srpskoj iznosila je 632,04 KM, dok su penzioneri u Federaciji BiH za isti mjesec primili u prosjeku 760,03 KM, što je razlika od skoro 18%.