VRBAS Media

Kategorija: Ekonomija

  • Fiskalni savjet pozvao Vladu RS: Zaustavite nepotrebno trošenje

    Fiskalni savjet pozvao Vladu RS: Zaustavite nepotrebno trošenje

    Hoće li vlast u Srpskoj zaista zaustaviti nepotrebnu potrošnju, pitanje je koje se postavlja nakon što je Fiskalni savjet RS u Konsolidovanom izvještaju o izvršenju budžeta za prvu polovinu 2023. godine naglasio potrebu za dodatnom uštedom na svim neprioritetnim rashodima (poput kupovine poslovnih prostora, službenih automobila…) s ciljem očuvanja fiskalne održivosti i stabilnosti.

    Struka, sa druge strane, smatra da u Republici Srpskoj zvanične statistike nikada nisu pratile budžetsku potrošnju, tako da se ovdje i ne zna šta je racionalno trošenje, a šta razbacivanje novcem.

    Savjet je, podsjećamo preporučio strogo kontrolisanje javne potrošnje i sprovođenje mjera štednje, izuzev prioritetnih rashoda koji imaju direktan efekat na održavanje domaće tražnje, a sve navedeno, uz nove prijedloge koji se tiču izvršenja budžeta, biće pred poslanicima u Narodnoj skupštini RS na sjednici u četvrtak, 2. novembra.

    Ali, prije nego što je izvještaj sa preporukama Fiskalnog savjeta i stigao u parlament, oglasio se Radovan Višković, predsjednik Vlade RS, poručivši da se neće nabavljati luksuzni automobili te da je već izdat nalog da se to obustavi.

    “Vlada će se sigurno toga držati”, kazao je Višković.

    Komentarišući preporuke Fiskalnog savjeta, ekonomista Slaviša Raković smatra da bi u normalnim okolnostima one bile znak za uzbunu i da bi sugerisale da se očekuje probijanje troškova te nedovoljnost prihoda za pokrivanje budžeta.

    “Veoma je teško govoriti o troškovima u javnom sektoru u Srpskoj. Nakon 30 godina kontinuiteta mi još nemamo definisane standarde troškova, pa možemo davati komentare samo upirući prstom u neke očigledne probleme (upotreba službenih vozila). Takođe postoje i oni problemi koji nisu vidljivi. Ni statistika u tom smislu ne prati budžetsku potrošnju, tako da mi nikada ne znamo šta je racionalno, a šta razbacivanje, a za to su se pobrinuli političari”, kazao je on.

    Stručnjaci napominju da je u Srpskoj veoma važno da se svi rashodi podijele na produktivne i neproduktivne, odnosno na one koji dolaze iz budžetskih institucija, a u funkciji su stvaranja određene vrijednosti, i na one koji to nisu, poput institucija i agencija koje su čisto regulatornog karaktera pa imaju ograničen doprinos.

    Ali, i ove druge, a koje nazivamo neproduktivnim, u Srpskoj su postavljene tako da u jednom momentu iziskuju ogromne troškove, jer su, kako navodi struka, često žarište partijskog zapošljavanja, što znači da treba izdvojiti značajna finansijska sredstva kako bi se njima isplatile plate.

    “Oni nemaju konkretan doprinos niti efekat na cjelokupnu ekonomiju, a troškovi koji su im potrebni, i u smislu prostora, opreme, automobila i slično, izuzetno su visoki. Zato smatram da je potrebno da se napravi određena studija gdje bi se tačno podijelili rashodi prema stepenu produktivnosti, da tačno znamo koliko i šta neko doprinosi društvu i privredi i shodno tome da uporedimo veličinu rashoda za te namjene i onoga šta su oni konkretno doprinijeli. Kad bismo sve to uradili, vidjeli bismo da u tom administrativnom (birokratskom) segmentu tih različitih agencija i tijela imamo nesrazmjer između izdvajanja i usluga koje oni objektivno pružaju”, kaže Predrag Mlinarević, profesor na Ekonomskom fakultetu u Palama.

    Dodaje da je administracija u Srpskoj spremna za određene rezove.

    “Pogotovo na te troškove materijalne prirode, poput nabavke raznorazne opreme, automobila, prostora, jer oni nekada nisu ničim uslovljeni niti će dati neki efekat u radu. U prvoj fazi njih treba rezati”, navodi Mlinarević, pojašnjavajući kako je to uradila Crna Gora.

    “Oni su najavili da će napraviti analizu budžeta, gdje će nivo neproduktivnih rashoda smanjiti, a već su napravili prve procjene i rekli da se radi o iznosu od oko 150 miliona evra, na osnovu čega su kazali da je to dovoljno da se povećaju minimalne penzije na 450 evra. Dakle, oni su iz postojećeg budžeta, samo relokacijom neproduktivnih rashoda povećali podršku penzionerima. Kad bismo kod nas napravili jednu ovakvu analizu, a da ne diramo plate, već samo da se reže ono što zaista nije neophodno i kad bismo dobili konkretne uštede na tim stvarima, mogli bismo, na primjer, još više da povećamo penzije”, rekao je Mlinarević.

  • Trivić: Neizvodivo da minimalac u Srpskoj bude 1.050 KM

    Trivić: Neizvodivo da minimalac u Srpskoj bude 1.050 KM

    Saša Trivić, predsjednik Unije poslodavaca Republike Srpske, rekao je da je neizvodivo da minimalac u Srpskoj iduće godine iznosi 1.050 maraka.
    “Mislim da je to neizvodivo, ali da mi ne bismo bili gori od predsjednika, mi ćemo predložiti da bude bar 2.000 KM, a on, ako može, može predložiti i 3.000 KM”, rekao je Trivić, nakon što je Milorad Dodik, predsjednik Republike Srpske, rekao da će se založiti da minimalna plata u Srpskoj u 2024. godini bude 1.050 KM.

    Trivić je ponovio da je to apsolutno neizvodivo i naglasio da predsjednik ima prvo da donese takvu odluku, bez obzira na posljedice, odnosno firme.

    “Najbolje bi bilo da možda razmislimo da se još poveća u odnosu na tih 1.050, pa kad već propadaju firme, da propadne sve što može propasti”, naveo je Trivić.

    Ocijenio je da je Dodikova izjava populistička, te da će, u slučaju njenog sprovođenja, doći do velike štete za privredu Srpske.

    “Ali, predsjednik ima pravo da uništi privredu, pošto je on izabran za izborima”, naveo je Trivić, pišu Nezavisne.

  • Dodik: Založiću se da sljedeće godine najniža plata bude 1.050 KM

    Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik rekao je da će se založiti da sljedeće godine najniža plata u Srpskoj bude 1.050 KM.

    Američki ambasador Majkl Marfi sve radi da Republika Srpska padne. Poručujem njemu, ali i da građani znaju, Srpska je osigurala svoju finansijsku stabilnost – naveo je Dodik.

    Naveo je da će Srpska izmiriti sve svoje obaveze.

    • U sljedeću godinu ćemo ući ambiciozno. Obezbijedićemo veće plate i penzije – istakao je Dodik na konferenciji za novinare.
  • UIO za deset mjeseci prikupila 8,9 mlilijardi KM

    UIO za deset mjeseci prikupila 8,9 mlilijardi KM

    Uprava za indirektno oporezivanje BiH u deset mjeseci ove godine prikupila je 8,9 milijardi KM što je za 588 miliona KM ili 7,15 posto više u odnosu na isti period 2022. godine kada su iznosili osam milijardi i 212 miliona KM.

    Samo u oktobru mjesecu 2023. godine prikupljeno je 935 miliona KM indirektnih poreza što je za 72 miliona KM više u odnosu na oktobar 2022. godine.

    Nakon što je UIO u deset mjeseci 2023. godine privredi vratila milijardu i 791 milion KM povrata PDV-a, neto prikupljeni prihodi koji su otišli u budžete iznosili su sedam miljiardi i osam miliona KM i veći su za 508 milona KM u odnosu na prihode koji su sa jedinstvenog računa korisnici dobili za isti period 2022. godine.

    Za finasniranje državnih institucija u periodu januar oktobar 2023. godine raspoređen je iznos od 849 mliona KM. Federaciji BiH raspoređen je iznos od tri milijarde i 807 miliona KM, Republici Srpskoj dve milijarde i 96 miliona KM i Distriktu Brčko 212 miliona KM.

    Iako prihodi bilježe rekorde, budžeti entiteta uglavnom dobijaju manje novca i to iz razloga što veliki dio novca odlazi na otplatu spoljnog duga. Recimo, za deset mjeseci prošle godine budžet FBiH dobio je 2,939 milijardi KM, a ove godine 2,889 milijardi KM s tim da je u prošloj godini za deset mjeseci otplaćeno 446 miliona KM duga, a ove godine to je čak 732 milijarde KM. Slična situacija je i kada je u pitanju Republika Srpska jer je za deset mjeseci prošle godine u budžet došlo 1,649 milijardi KM, dok je ove godine u budžet ušslo 1,611 milijardi KM, ali je otplata spoljnog duga porasla za čak 149 miliona KM i to sa 213 miliona KM koliko je plaćeno za deset mjeseci prošle godine na 362 miliona KM koliko je plaćeno od januara do oktobra ove godine.

  • Ovo su najveće banke u BiH

    Ovo su najveće banke u BiH

    U okviru izvještaja najvećih kompanija u Jugoistočnoj Evropi analitičke kuće SEE News, objavljeni su podaci i o najvećim bankama, ukupno kao i po državama.
    Riječ je o posebnoj listi 100 najvećih banaka u regionu koji obuhvata zemlje bivše Jugoslavije, plus Rumuniju, Bugarsku, Albaniju i Moldaviju.

    Na listi se našlo osam banaka iz Bosne i Hercegovine. Banke su rangirane prema ukupnoj aktivi na kraju 2022. godine, izvještava BiznisInfo.ba.

    Najveća banka u Bosni i Hercegovini je UniCredit Mostar sa aktivom od oko 3,3 milijarde evra, uz rast od 3,87 posto na godišnjem nivou. Ona se našla na 37. mjestu liste.

    Na drugom mjestu je Raiffeisen Bank d.d. Sarajevo čija je aktiva na godišnjem nivou rasla za 2,92 posto na preko 2,5 milijardi evra. Ona je na 44. poziciji ukupne liste.

    Slijedi Nova Banka a.d. Banja Luka (64. pozicija) sa aktivom od 1,44 milijarde evra.

    Na četvrtom mjestu je ASA banka (65. pozicija na listi) koja je imala najveći rast od 170 posto zbog preuzimanja Sberbank i došla je do iznosa aktive od 1,43 milijarde evra. Ova banka je imala najveći rast od svih na listi.

    Slijede Intesa Sanpaolo Banka d.d. (71. pozicija, aktiva 1,3 milijarde evra), Sparkasse Bank d.d. Sarajevo (81. pozicija, aktiva nešto preko milijardu evra), NLB Banka a.d. Banja Luka (87. mjesto, aktiva milijardu evra), te NLB Banka d.d. Sarajevo (95. pozicija, aktiva 836 miliona evra).

    Inače, najveća banka u cijelom regionu je rumunska Banca Transilvania SA sa aktivom od 27 milijardi evra, a na drugom mjestu je Zagrebačka banka (aktiva 19,9 milijardi evra).

  • Šulić: Kampanja pokazala da je Republika Srpska društveno odgovorna

    Šulić: Kampanja pokazala da je Republika Srpska društveno odgovorna

    Ministar trgovine i turizma Denis Šulić rekao je da je Republika Srpska društveno odgovorna, te da imamo i društveno odgovorna preduzeća i privredne subjekte koji su takođe društveno odgovorni.

    • U junu smo pokrenuli kampanju “Društveno odgovorni”, a sada imamo ukupno 27 različitih marketa u svakom gradu, sa 45 proizvoda koji imaju 0 odsto marže – istakao je Šulić.

    Naveo je da je tržište roba i usluga u Srpskoj redovno snabdjeveno, uprkos trenutnim previranjima u svijetu, a to znači, kaže Šulić, da Vlada vodi računa da Srpska ostane stabilna.

    • Naša namjera je bila da napravimo paletu proizvoda široke potrošnje, kako bi pomogli građanima Srpske. Pripremili smo i 500 tona brašna ugroženom stanovništvu – istakao je Šulić.

    Šulić je poručio da je kampanja “Društveno odgovorni” uspjela u aktivnosti ako su građani Republike Srpske zadovoljni.

    Koncept društveno odgovornog poslovanja polazi od snažnog uvjerenja da današnja moderna preduzeća imaju sve veću odgovornost prema svojoj ulozi u društvu.

    Kako bi u potpunosti bili odgovorni, preduzeća integrišu društvene, ekološke i naročito etičke uticaje poslovanja, ljudska prava i brigu za potrošače u svoje poslovne procese i osnovne strategije u bliskoj saradnji sa vlasnicima u cilju povećanja zajedničke koristi za društvo u cjelini, prepoznajući, prevenirajući i ublažavajući potencijalne nepovoljne uticaje.

    Upravo zato je i Republika Srpska pokrenula i kampanja pod nazivom “Društveno odgovorni” kojom se pokušava suzbiti inflatorni udar na potrošače.

  • Koji se stanovi u Srpskoj najviše prodaju

    Koji se stanovi u Srpskoj najviše prodaju

    ednosobni stanovi i stanovi od 50 do 60 kvadrata najtraženiji su i najbrže se prodaju, saglasni su iz agencija za nekretnine i dodaju da su cijene trenutno stabilne, ali da bi se u narednom periodu mogao očekivati i sam pad cijena nekretnina.

    Manojlo Popović, direktor agencije “Senzor nekretnine” iz Banjaluke, rekao je da se najviše traže dvosobni stanovi, odnosno oni od 50 do 60 kvadrata.

    “Očekujemo da će u nekom narednom periodu doći do pada cijene stanova stare gradnje, koja se sada kreće od 1.800 do 2.700 KM, a što zavisi od lokacije, spratnosti, kao i samog stanja stana”, kazao je Popović.

    Prema njegovim riječima, cijena novih stanova po kvadratu iznosi od 3.000 do 4.500 KM, ali se i tu primijeti manja tražnja.

    “Očekujemo da u narednom periodu dođe do pada cijena novih stanova, jer su previsoke i nema više ko da kupuje stanove”, kazao je Popović.

    Dragan Gruban, iz Agencije za nekretnine “Agent Enex” u Prijedoru i urednik Facebook stranice Dom.ba, za “Nezavisne novine” ističe da je u Prijedoru ekspanzija stanogradnje, te da se pojavljuje dosta investitora.

    “Cijena kvadratnog metra u novoj gradnji, zavisno od lokacije, odnosno pozicije stana iznosi od 2.500 do 2.800 KM sa PDV-om. Što se tiče polovnih stanova, brzo se prodaju, tako da ni agencije ne mogu doći do informacije da se negdje prodaje stan, već je kupoprodaja završena”, rekao je Gruban.

    Dodao je da se mladi bračni parovi odlučuju na kupovinu većih stanova, zbog odvojenih spavaćih soba, dok se, kako je rekao, penzioneri odlučuju na prodaju upravo takvih stanova.

    “Oni nakon toga kupuju sebi manji stan u novoj gradnji, upravo zbog manjih obaveza”, rekao je Gruban.

    Dodao je da je u vrijeme korone cijena polovnih stanova iznosila po kvadratu 1.800 KM, a sada je zabilježila skok za 1.000 KM po kvadratnom metru.

    “Sada su se te cijene ustabilile i postale opšteprihvaćene na duže vrijeme”, kazao je Gruban i dodao da su najtraženiji stanovi od 50 do 60 kvadrata.

    Da su stanovi ove kvadrature najtraženiji kaže i Dragan Milanović, direktor Agencije “Remax” Banjaluka, koji ističe za “Nezavisne novine” da je trenutno stagnacija što se tiče cijena stanova u gradu na Vrbasu.

    “Što se tiče potražnje, najviše se traže jednosobni stanovi i oni od 50 do 60 kvadrata koji imaju dvije spavaće sobe i to uglavnom kupuju mladi bračni parovi koji imaju djecu”, kazao je Milanović.

    Prema njegovim riječima, cijena stanova u staroj gradnji kreće se od 2.000 do 3.000 KM.

    “Cijena novih stanova po kvadratu iznosi od 3.000 do 4.500 KM”, rekao je Milanović i dodao da je Banjaluka izuzetno atraktivna lokacija u RS, a stanove potražuju kupci sa svih strana.

    Iz Republičkog zavoda za statistiku kazali su da je broj predviđenih stanova za gradnju u septembru ove godine u odnosu na prosječan broj predviđenih stanova za gradnju u 2022. godini veći za 67,4 odsto, a u odnosu na septembar lani veći je za 48,2 odsto.

  • Srpska u deficitu sa 4.000 radnika godišnje

    Srpska u deficitu sa 4.000 radnika godišnje

    U Republici Srpskoj će neminovno doći strana radna snaga jer imamo 13 hiljada novih penzionera i devet hiljada novih đaka, što znači da je Srpska u deficitu sa četiri hiljade radnika godišnje, istakao je Saša Trivić, predsjednik Unije poslodavaca Republike Srpske.
    Trivić je gostujući na RTRS u Јutarnjem programu naglasio da se zemlje u regionu, pa i Srpska, suočavaju sa odlivom radne snage različitih struka.

    – Postoje poslovi koje neće da rade ni naši ni evropski radnici, pa zato na takve poslove dolazi strana radna snaga, prvenstveno u građevinarstvu, ugostiteljstvu i na nekim manuelnim poslovima. Tako da je neminovno da će i kod nas biti sve više stranaca – rekao je Trivić.

    Čitav sistem, kako kaže, nije za to pripremljen, od birokratije pa do uvođenja tih radnika u posao i brige oko njihovog boravka.

    – Tražili smo od Zavoda za zapošljavanje da formiraju jedinicu koja bi sarađivala sa stranim agencijama i da se utvrdi koje su to agencije koje svtvarno dovode stranu radnu snagu, a koje se bave čistim trafikingom. Zavod bi uvodio te radnike u posao i edukovao naše poslodavce kako se odnositi prema njima – dodao je Trivić.

    Trivić je naveo dobar primjer uspješnosti komanije “Elnos” iz Banjaluke, jednog od najvećih izvoznika u Srpskoj.

    – Imamo još kompanija poput Elnosa koji su našli svoje mjesto na tržištu Evrope. Samo strana tržišta Srpskoj donose veliku korist. Izvoz, pamet i znanje je ono što će dovesti do većih plata, boljeg života i povratka ljudi iz inostranstva – kaže Trivić i dodaje da je domaće tržište premalo da bi se postalo ozbiljna kompanija.

    – Samo kompanije izvoznici mogu da vuku Republiku Srpsku naprijed – ističe predsjednik Unije poslodavaca.

    Direktor kompanije Elnos Aleksandar Šukalo rekao je da je recept za uspjeh konitunuirani posvećeni rad, ulaganje u ljude, njihovu obuku i osposobljavanje.

    – Mi poslujemo u 17 država Evrope, a ovo što sam naveo je jedini pravi način kako se pozicionirati, biti prepoznati u Evropi i partner najznačajnijim svjetskim firmama – zaključio je Šukalo.

  • Šulić: Popustima smo ublažili udare inflacije na građane Srpske

    Ministar trgovine i turizma Republike Srpske Denis Šulić izjavio je Srni da je uspješan dosadašnji tok kampanje “Društveno odgovorno” koja podrazumijeva prodaju jetinijih artikala, budući da se ostvaruje cilj ublažavanja inflatornih udara na građane Srpske.

    On je izrazio zadovoljstvo što su u marketima širom Republike Srpske istaknuti proizvodi sa oznakom “Društveno odgovorno” i sa nula odsto marže.

    “Trenutno u Republici Srpskoj imamo 45 proizvoda koji su na nula odsto marže. Na početku kampanje smo imali 22 marketa, a sada u kampanji učestvuje 27 marketa sa više od 400 poslovnih jedinica. Od Krupe na Uni do Trebinja, u svakoj lokalnoj zajednici u Srpskoj postoji sada market gdje građani mogu kupiti značajno jeftinije prozivode”, istakao je Šulić.

    On je naveo da Ministarstvo konstantno komunicira sa privredni subjektima i udruženjima za zaštitu potrošača, dodajući da je primjetno da građani Srpske posebnu pažnju obraćaju na proizvode iz kampanje “Društveno odgovorno”.

    “To znači da smo mi kao Vlada Srpske, predsjednik /Srpske/ Milorad Dodik, ali i svi privrednici koji su dio ove kampanje uspjeli u ostvarenju cilja da ublažimo inflatorne udare građanima Republike Srpske”, istakao je Šulić. On je napomenuo i da će do kraja oktobra biti distribuisano 500 tona brašna crvenim krstovima po gradovima i opštinama širom Republike Srpskoj.

    “U narednih sedam dana ćemo imati sastanak sa svim predstavnicima javnih kuhinja u Ministarstvu da i na taj način pokušamo dodatno olakšati socijalno ugroženim kategorijama inflatorne udare”, naglasio je Šulić.

  • Petrović: I pored velikih arbitražnih obaveza, struja u Srpskoj ostaje najjeftinija

    Petrović: I pored velikih arbitražnih obaveza, struja u Srpskoj ostaje najjeftinija

    Rudnik i Termoelektrana /RiTE/ “Ugljevik”, zajedno sa “Elektroprivredom Republike Srpske” /ERS/, ispoštovaće plaćanje obaveze po osnovu arbitražne presude sa Slovencima i zato nije vrijeme za povećavanje rashoda u ERS-u, izjavio je Srni generalni direktor ovog preduzeća Luka Petrović, ističući da će, uprkos svim izazovima, struja u Srpskoj ostati najjeftinija.

    “Iz pravnih radnji Ugljevika sa jedne strane i holdinga slovenačkih elektrana sa druge strane, koje su trajale devet godina, mi moramo isporučivati trećinu struje po određenoj cijeni iz Ugljevika Slovencima i platiti glavnicu od 67 miliona evra”, naveo je Petrović.

    On je istakao da su to problemi koji opterećuju ERS, navodeći da je arbitražni postupak protiv RiTE “Ugljevik” već završen i presuda donesena.

    “Ako to ne ispoštujemo, moraćemo platiti mnogo veću cijenu koju nećemo moći platiti, čak ni Republika Srpska i zato moramo biti budni i koncentrisani na rješavanje dvije odluke koje je Arbitražno vijeće u Beogradu presudilo”, rekao je Petrović.

    On je istakao da će ERS poštovati te odluke. “Mi to moramo iznijeti i zato nije vrijeme za povećavanje rashoda ERS-a”, napomenuo je Petrović.

    Petrović je ukazao na to da ERS mora da iznese i ulaganja u postrojenje za prečišćavanje uglja u Termoelektrani u Gacku, kao i da nastavi sa investicijama poput hidroelektrana “Dabar”, “Bistrica”, “Mrsovo” i solarne elektrane sa Mađarima u Trebinju.

    “Ta ulaganja u nove energetske objekte su potrebna da bismo imali nove kilovat-časove i održali trajno jeftinu cijenu električne energije”, pojasnio je Petrović.

    On je naglasio da ERS, ipak, dobro stoji kao kompanija, iako je pritisnut različitim problemima kojih je, kako kaže, bilo i ranije i biće ih u budućnosti, dodajući da će se ERS razvijati i da su pred ovim preduzećem svijetle decenije.

    Slovenci su ranije tužili RiTE “Ugljevik” pred Arbitražnim vijećem u Beogradu za neisporučenu struju od 2011. godine do donošenja odluke tog suda.

    U presudi koju je donijelo Arbitražno vijeće u Beogradu riječ je o obavezi nastaloj u vrijeme bivše SFRJ, kada je postojao sporazum o udruživanju rada i sredstava tadašnje države.