Kategorija: Društvo

Od 2002. godine Јavni fond dječije zaštite Republike Srpske sprovodi projekat “Socijalizacija djece Republike Srpske”, realizaciju jedne vrste prava kroz usluge i podsticajno razvojne elemenate u sistemu dječije zaštite.

Projekat se realizuje od maja do septembra. Najprije je to bilo kroz kamp u Kumboru kod Herceg Novog, a potom u Bečićima kod Budve.

Za 22 godine, koliko se realizuje projekat socijalizacije djece na morskoj obali, kroz kampove je prošlo oko 38.000 dječaka i djevojčica iz Republike Srpske.

– Moram napomenuti da je samo u ljeto 2020. godine napravljena pauza zbog pandemije. Projekat je jedinstven u ovoj oblasti u regionu – rekao je Alen Šeranić, ministar zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske.

Šeeranić je dodao da je cilj ovog projekta da se zadovoljavaju razvojne potrebe same djece, razvija empatija, kao i osjećaj pripadnosti vršnjačkoj grupi.

– Radi se o jednom od boljih projekata Republike Srpske i zato toliko dugo traje. Ovaj projekat čuvaju djeca, roditelji, vaspitači i svi oni koji učestvuju i omogućavaju da traje u kontuitetu – naglasio je Šeranić.

Uprava civilne zaštite Republike Srpske savjetuje građane da, zbog najavljenog toplotnog talasa, rashlađuju prostorije, izbjegavaju fizičke aktivnosti, boravak napolju u najtoplijem dijelu dana i da uzimaju više tečnosti.

Osjetljiva populacija, djeca, trudnice, stari, oboljeli od hroničnih bolesti, imaju smanjenu sposobnost prilagođavanja i zbog toga treba da obrate posebnu pažnju na brigu o zdravlju u ljetnjim mjesecima i najavljenim vremenskim uslovima – saopšteno je iz Republičke uprave civilne zaštite.

Preporučuje se održavanje sobne temperature ispod 32 stepena Celzijusova tokom dana, odnosno ispod 24 stepena Celzijusova tokom noći.

– Ovo je naročito važno za djecu uzrasta do dvije godine, lica starija od 60 godina, kao i za hronične bolesnike. Bitno je i izbjegavati boravak napolju u toku najtoplijeg dijela dana od 10.00 do 17.00 časova – navodi se u saopštenju.

Iz Republičke uprave civilne zaštite upozoravaju građane da se u najtoplijem dijelu dana ne naprežu fizički, da se rashlađuju vodom i da ne ostavljaju djecu, kao ni životinje, u parkiranim vozilima.

Građanima se preporučuje da redovno unose tečnost, prije svega vodu, da ne konzumiraju alkohol, smanje unos kafe i gaziranih bezalkoholnih pića i izbjegavaju hranu sa visokim sadržajem proteina.

U saopštenju se građani pozivaju da potraže pomoć ako osjete vrtoglavicu, slabost, uznemirenost, intenzivnu žeđ ili glavobolju.

Iz Republičke uprave civilne zaštite navode da će pratiti situaciju u kontaktu sa nadležnim lokalnim službama.

Rezultati eksperimentalne male mature u Republici Srpskoj pokazuju da sada već svršeni osnovci imaju nizak nivo znanja iz srpskog jezika i jezika bošnjačkog naroda, dok je znanje iz matematike na nezadovoljavajućem nivou, te, kako ističu naši sagovornici, ovo pokazuje da je znanje đaka oskudno, a ocjene visoke.

Kako je u razgovoru za “Nezavisne novine” rekao Miroslav Popržen, direktor banjalučke OŠ “Sveti Sava” i predsjednik Aktiva direktora osnovnih škola banjalučke regije, da je jedan od razloga loših rezultata i nedostatak motivacije učenika da dobro urade testove male mature.

“Oni su svjesni da je to eksperimentalna mala matura i da njima to ne nosi nikakve bodove”, kazao je Popržen za Nezavisne novine i dodao da ovi podaci ne govore objektivno o njihovom znanju, ali i neznanju.

“Ovo je pokazatelj problema u trajnosti znanja, đaci uče na stari kampanjski način, uče kada je kontrolni”, kazao je Popržen i dodao da očekuje veći uspjeh onda kad budu vrednovali rezultate male mature pri upisu u srednje škole.

“U zadnjih nekoliko godina imamo visoke ocjene kod učenika, a znanje đaka je na nižem nivou”, kazao je Popržen i dodao da, da bi đaci dobro uradili testove male mature, bilo je potrebno ponoviti gradivo koje se radilo u novembru ili decembru.

Rezultati male mature bi trebalo da se vrednuju pri upisu u srednje škole, pa bi i bili bolji, kaže Milorad Nadaždin, predsjednik Aktiva direktora osnovnih škola hercegovačke regije i direktor OŠ “Sveti Vasilije Ostroški” Trebinje.

“Oni na testovima samo čekaju da se završi testiranje i da izađu iz učionica”, kazao je Nadaždin.

Siniša Begović, direktor OŠ “Miloš Dujić” iz Čelinca, takođe je saglasan da bi trebalo vrednovati malu maturu pri upisu u srednju školu.

“Djeci kad rade testove budu zaključene ocjene i škola je skoro gotova, pa se oni i ne trude dovoljno”, kazao je Begović.

Eksperimentalna mala matura je realizovana 29. i 30. maja ove godine. Njom je bilo obuhvaćeno 9.487 učenika iz predmeta srpski jezik, gdje je izlaznost učenika bila 98,46 odsto, te 184 učenika iz predmeta jezik bošnjačkog naroda gdje je izlaznost učenika bila 97,83 odsto, kao i 9.671 učenik iz predmeta matematika, gdje je izlaznost učenika bila 98,20 odsto.

“Učenici su ostvarili srednji nivo postignuća iz predmeta srpski jezik u regiji Hercegovina, dok je u ostalim regijama ostvaren nizak nivo postignuća. Učenici regija Prijedor i Birač su ostvarili srednji nivo postignuća iz predmeta jezik bošnjačkog naroda, dok su učenici regija Doboj i Semberija ostvarili nezadovoljavajući nivo postignuća”, dodaju iz Republičkog pedagoškog zavoda i dodaju da učenici iz svih regija u Republici Srpskoj imaju loše rezultate iz matematike.

Ističu da ovakav rezultat pored niza uzroka može biti izazvan i uslovima u kojima se odvijala nastava u vrijeme pandemije i ostavlja prostor za definisanje aktivnosti kojima se hitno mora podići nivo znanja učenika.

Banka na točkovima, odnosno mobilne ekspoziture banaka, uskoro bi trebalo da upali motore i krene put “malih” lokalnih zajednica u Republici Srpskoj koje nemaju nijednu poslovnicu banke.

Da bi se ovo i ostvarilo, potrebno je da poslanici u Narodnoj skupštini Republike Srpske, na sjednici koja počinje sutra, usvoje izmjene i dopune Zakona o mjerama bezbjednosti u poslovanju gotovim novcem i drugim vrijednostima RS.

Podrška narodnih tribuna ovom pitanju za male sredine će i te kako značiti, prvenstveno u tom smislu da će stanovnici tih mjesta moći lakše rukovati novcem, odnosno moći će otvoriti račune kako bi primali plate i penzije, vršiti uplate i isplate.

Banka na točkovima je u stvari pokretni šalter koji se obično nalazi u kombi vozilu. Zbog te činjenice, jednog dana će biti u Kalinoviku, drugog u Berkovićima, trećeg u Driniću i tako redom u svim opštinama koje budu obuhvaćene ovim projektom.

“Ne mogu reći da neće biti značajno, svakako će olakšati pružanje te vrste usluga”, navodi za “Nezavisne novine”, Nenad Abramović, načelnik Berkovića.

Međutim, ističe da on lično na ovo gleda kao na prelazno rješenje i nedvosmisleno poručuje da je Berkovićima potrebna stalna banka, koju nemaju duže od decenije.

“Nama bi trebalo da se obezbijedi postojanje banke i institucija koje ima svako veće mjesto. Mi iz malih lokalnih zajednica najviše bismo voljeli da imamo državnu banku Republike Srpske i da ona po službenoj dužnosti bude prisutna u ovakvim mjestima, bez obzira na taj profit, zbog opstanka stanovništva”, naglašava Abramović.

Napominje da je ova lokalna zajednica nudila prostor i subvenciju od 20.000 KM onome ko otvori banku, ali da nije bilo zainteresovanih.

I ostale lokalne zajednice koje kubure sa istim problemom su priča za sebe.

Kalinovik je jedna od opština u Srpskoj koja nema ni bankomat.

“Naravno da je ta pokretna banka dobra stvar. ‘Pošte Srbije’ su takođe dale neko obećanje da će ovdje postaviti i bankomat. To bi najviše značilo penzionerima, zbog njih mi je nekako najteže, jer se pravna lica snalaze, plaćaju elektronski”, priča za “Nezavisne novine” Radomir Sladoje, načelnik Kalinovika.

I on ističe da su bezuspješno pokušavali da vrate poslovnicu banke u ovo mjesto, iako za to, uvjerava, apsolutno postoje kapaciteti.

“Naš budžet nije uopšte mali. Plus, ovdje blizu oko Uloga imamo i kineske kompanije, rade, i nema sumnje da bi se bankama isplatilo. Ali oni (banke) jednostavno zbog obezbjeđenja banke, tih sekjuritija, zbog prebacivanja novca, uvijek nađu opravdanje zašto se ne isplati. Mi moramo u Foču i Sarajevo da bismo obavili transakcije i slično”, rekao je Sladoje za “Nezavisne novine”.

Građani Petrovca – Drinića sve transakcije trenutno obavljaju poštom. Za neke konkretnije stvari, poput kredita ili sličnog, moraju put pod noge u 60 km udaljeni Ribnik, ili još dalje do Mrkonjić Grad ili Banjaluke.

“Sasvim sigurno je da će mnogo značiti ova banka. Najgore je što banke nema ni u Bosanskom Petrovcu, koji je udaljen 10 km odavde”, navodi Drago Kovačević, načelnik Drinića, za “Nezavisne novine”.

Ne samo da Bosanski Petrovac, opština sa većinskim srpskim stanovništvom u Federaciji BiH, nema banku, već neće moći da računa ni na ovu mobilnu.

“Koliko sam upućen, mi nismo obuhvaćeni ovim, jer se ne nalazimo u Republici Srpskoj, tako da nama neće biti od pomoći”, rečeno nam je iz Bosanskog Petrovca.

Nikakve vijesti nemaju ni u Bosanskom Grahovu.

“Ako nešto mi možemo odlučiti, rado ćemo prihvatiti, puno bi nam pomoglo. Nemamo nikakav automat, nikakvu banku. Ljudi po novac moraju u Livno ili Drvar, koji su 70 km i 30 km udaljeni odavde”, kazao je za “Nezavisne novine” Uroš Đuran, načelnik Bosanskog Grahova.

Za razliku od njih, Glamoč će se naći na putu banci na točkovima.

“Ovdje živi oko 3.000 ljudi. Banka nam treba, a nemamo je već nekoliko godina”, kazao je “Nezavisnim novinama” Nebojša Radivojša, načelnik Glamoča.

U skladu sa svim rečenim, proizlazi zaključak da je banka na točkovima dobra stvar, ali da bi bilo bolje da postoji stalna poslovnica. Ali, prema riječima ekonomiste Marka Đoga, to će biti veoma teško ostvarivo.

“Da bi poslovala jedna filijala banke, morate imati, po nekim normama, jednog kreditnog referenta, jednog šalterskog službenika, radnika obezbjeđenja i to je vrlo teško postići u izuzetno malim opštinama. Banke to posmatraju čisto komercijalno, da li ima ili nema tržišta za njihove usluge. Ako nema, onda je jedini smisao koji mogu da ponude ovaj na točkovima”, navodi Đogo za “Nezavisne novine” te dodaje:

“I moj otac dolazi iz Kalinovika. Meni je veoma žao gledati te ljudi i šta im se dešava. Ali, sve je to u principu više demografski problem, a iz njega je nastao ekonomski.”

Za kraj treba reći da su oni koji budu poslovali posredstvom mobilne ekspoziture dužni da obezbijede mjere bezbjednosti koje podrazumijevaju sistem video-nadzora sa čuvanjem video-zapisa, koji se sastoji od jedne unutrašnje kamere koja pokriva uplatno-isplatno mjesto i jedne vanjske kamere koja pokriva ulaz u vozilo te drugo.

Preduzeća iz Srpske koja imaju detašmane (dozvole) za izvođenje poslova u Njemačkoj su u jako lošoj situaciji zbog nedostatka investicija u ovoj zemlji, pa samim tim, kako kažu naši sagovornici iz oblasti građevinarstva, smanjen je obim poslovanja.

Naime, kako je u razgovoru za “Nezavisne novine” rekao Pero Ćorić, predsjednik Privredne komore Republike Srpske, u toku ove godine iskorišteno je 87 odsto detašmana, što, kako kaže Ćorić, pokazuje da naša preduzeća jako loše posluju u Njemačkoj.

“Firme ne mogu dobiti ugovore, odnosno nema novih ugovora, za razliku od ranijih godina kada si bili pretrpani zahtjevima. Nestašica posla ogleda se u Njemačkoj konkretno u sektoru građevinarstva, a znamo da je upravo ovaj sektor jedan od generatora i ostalih dijelova u industriji”, kazao je Ćorić.

Kako je rekao, Njemačka svake godine radi oko 20.000 stanova, ali, kako ističe, ove godine posao je drastično smanjen.

“Izdvajanja po tom osnovu su manja, neizvjesnost je u poslovanju i oprez u novim investiranjima, nema ni velikih projekata, nema stanogradnje, ljudi se uzdržavaju od novih investicija”, kazao je Ćorić i dodao da investitori očekuju šta će se dešavati u narednom periodu.

“Stanje u Evropi, ali i svijetu je nešto što investicije stavlja u drugi plan”, kazao je Ćorić za “Nezavisne novine”.

Da je sektor grube gradnje u Njemačkoj doživio drastičan pad, smatra i Mile Petrović, sekretar Udruženja građevinarstva i industrije građevinskog materijala u Privrednoj komori Republike Srpske.

“Tu imamo pad privatnih investicija između 27 i 30 procenta u Njemačkoj u odnosu na raniji period. Samim tim došlo je do smanjenja obima posla i odmah su na udaru one firme koje su strane, da li naše ili iz neke druge države”, kazao je Petrović za “Nezavisne novine”.

Kako je rekao, u sektoru montaže, elektroinstalacija i završnih zanatskih radova još uvijek nije došlo do pada, jer je, kako kaže, ekspanzija gradnje bila velika i sada je, po riječima Petrovića, praktično završavaju objekti koji su u prethodnim godina izgrađeni.

“Ukoliko se ne popravi sadašnje stanje, sasvim sam siguran da će i ostali sektori biti na udaru. Oni će imati period kada neće raditi i susrešće će sa problemima dok se ne izgrade novi objekti”, kazao je Petrović i istakao da su to ključne stvari koje opterećuju ovaj sektor, te da su ove firme u velikom problemu.

“Naše firme koje rade u Njemačkoj ne mogu biti angažovane na poslovima koje daje država, jer je država angažovala čitav niz poslova da bi spasila svoju građevinsku industriju, tipa izgradnja bolnica, zgrada opština, dok naša privredna društva ne mogu direktno dolaziti do tih poslova”, kazao je Petrović za “Nezavisne novine”.

Kako je rekao, što se tiče oporavka ove grane industrije u Njemačkoj, ne može se očekivati u ovoj godini, tek nekakve naznake boljeg poslovanja treba očekivati od polovine naredne godine.

Spasoja Albijanić, direktor preduzeća “Monting montaža” iz Bijeljine, a koje preko detašmana posluje u ovoj zemlji, kaže za “Nezavisne novine” da je građevinska industrija u Njemačkoj u jako velikoj krizi, što se održava i na domaća preduzeća koja tamo posluju.

“Osjeti se nedostatak investicija, a čim je manje investicija, smanjen je obim posla”, kazao je Albijanić i istakao da oni imaju veliki problem sa kvalitetnom radnom snagom.

Detašman je poseban vid poslovne saradnje između preduzeća sa teritorije jedne države koje, na osnovu sklopljenog ugovora, sa preduzećem iz druge države izvodi radove u toj državi.

Naši građevinci već godinama dobijaju detašmane za poslove u Njemačkoj, a oni se dodjeljuju preduzećima koja su u prethodnoj godini imala najbolje poslovne rezultate u Srpskoj i Njemačkoj.

– Na Univerzitetu u Banjaluci danas počinje prijavljivanje kandidata za upis na prvu godinu studija u akademskoj 2024/2025. godini u kojoj je predviđen upis 2.640 brucoša.

Prijavljivanje traje do petka, 28. juna, a prijava na sve fakultete Univerziteta može se izvršiti i elektronskim putem na portalu upis.unibl.org.

Kandidati koji konkurišu elektronskim putem u obavezi su original dokumenta predati prilikom upisa.

Prijemni ispiti su zakazani za 1. juli u 9.00 časova, dok na Medicinskom fakultetu počinje u 14.00 časova.

Iz Univerziteta je saopšteno da na prvi ciklus studija može biti upisano 1.882 studenta na budžet, a 381 na samofinansiranje, dok mjesta ima i za 75 vanrednih, te 302 strana studenta, saopšteno je iz Univerziteta.

Akademija umjetnosti upisuje 114 studenata, Arhitektonsko-građevinsko-geodetski fakultet 188, Ekonomski fakultet 224, Elektrotehnički fakultet 226, Mašinski fakultet 140, Medicinski fakultet 575, Poljoprivredni fakultet 40, Pravni fakultet 160, Prirodno-matematički fakultet 176, Rudarski fakultet 35, Tehnološki fakultet 67, Fakultet bezbjednosnih nauka 130, Fakultet fizičkog vaspitanja i sporta 69, Fakultet političkih nauka 110, Filozofski fakultet 189, Filološki fakultet 160 i Šumarski fakultet 37.

Na Akademiji umjetnosti Univerziteta u Banjaluci polaganje prijemnog ispita traje od 1. do 5. jula, dok će se na Fakultetu bezbjednosnih nauka polaganje prijemnog ispita obaviti u dvije grupe 1. i 2. jula.

Prijavljivanje kandidata na studijske programe na engleskom jeziku na Medicinskom fakultetu u prvom roku traje od 10. do 28. juna, na adresi international.students@med.unibl.org.

Polaganje prijemnog ispita na Medicinskom fakultetu na engleskom jeziku, u onlajn formatu, održaće se 3. jula.

Drugi upisni rok organizovaće članice Univerziteta u Banjaluci koje u prvom roku ne upišu planirani broj studenata.

Kada je riječ o drugom roku, prijave za upis će trajati od 26. do 31. avgusta, a prijemni ispiti se polažu 2. septembra u 9.00 časova, s tim da je na Akademiji umjetnosti prijemni u drugom roku od 2. do 6. septembra.

Prijave za upis na drugi i treći ciklus studija na Univerzitetu u Banjaluci moguće su od danas do 4. oktobra, a kandidati takođe imaju mogućnost elektronskih prijava.

Na drugom ciklusu studija planiran je upis 936 kandidata, i to 518 na budžetu, a 255 na samofinansiranju.

Takođe, ima mjesta i za 76 stranih i 87 vanrednih studenta na drugom ciklusu studija na Univerzitetu u Banjaluci.

Na trećem ciklusu planiran je upis ukupno 155 studenata, od čega 127 na samofinansiranju, kao i 21 strani, te jedan vanredni student.