VRBAS Media

Autor: INFO

  • Domaće investicije sve važnije jer strana ulaganja usporavaju

    Domaće investicije sve važnije jer strana ulaganja usporavaju

    Smanjena industrijska aktivnost u Evropi i usporavanje globalnih investicija sve više se prelivaju na privredu BiH, čiji je izvoz u velikoj mjeri vezan za tržište Evropske unije. Nedostatak radnika, odlazak mladih i politička nestabilnost otežavaju nova strana ulaganja, pa rast sve više zavisi od domaćih privrednika, reinvestiranja i obrazovanja kadra.

    Mirsad Jašarspahić, predsjednik Privredne komore Republike Srpske, kazao je da je EU najznačajniji spoljnotrgovinski partner BiH i da se na to tržište plasira oko 75 odsto ukupnog izvoza.

    „Kada se na globalnom nivou usporavaju investicije, koje su vrlo često generator pokretanja određenih proizvodnih pogona, usporavaju se i aktivnosti njihovih partnera. U tom smislu neke investicije koje su planirane mogu biti pomjerene. S druge strane, problemi u globalnim lancima snabdijevanja, posebno kada su udaljena tržišta pogođena tim poremećajima, mogu dovesti do prebacivanja dijela aktivnosti bliže Evropi i Evropskoj uniji, što predstavlja priliku i za zemlje jugoistočne Evrope“, rekao je Jašarspahić za Nezavisne.

    Kad se govori o investicijama u BiH, ističe, uglavnom se misli na strana ulaganja kao znak povoljnog ambijenta, ali ne treba zanemariti reinvestiranje domaćih firmi. „Kompanije koje se razvijaju šire svoje kapacitete i reinvestiraju u vlastiti razvoj. To je, po mom mišljenju, možda još značajniji učinak.“

    Kod stranih investicija važno je razlikovati potpuno nove pogone od promjene vlasništva. „Možemo govoriti o pokretanju Lidla, o promjeni vlasništva u industriji, poput one u Varešu, i o drugim primjerima. Međutim, značajne su, prije svega, one investicije koje su u potpunosti nove i koje rezultiraju otvaranjem novih proizvodnih pogona. Bez proizvodnih pogona nema opstanka ljudi, nema zapošljavanja i nema daljeg razvoja privrede u BiH.“

    Domaćim investitorom smatra i povratnika koji je biznis razvio vani, pa dio prenio u BiH. „Ako imate povratnika iz neke zemlje koji je razvio svoj biznis na tom tržištu, ostvario kontakte, stvorio poslovnu mrežu oko svog brenda i odlučio da dio tog poslovanja prenese u Bosnu i Hercegovinu, ja takvog investitora smatram domaćim.“

    Bez restrukturiranja obrazovanja, posebno srednjih škola, teško je očekivati snažniji napredak. „Moramo dobiti učenike i mlade ljude koji iz srednjih škola izlaze sa konkretnim znanjima i vještinama – da mogu upravljati CNC mašinama, programirati ih i prilagođavati se zahtjevima savremenih proizvodnih procesa. Bez toga nema snažnijeg napretka.“

    Goran Račić, predsjednik Privredne komore Republike Srpske, ranije je rekao da su u protekle tri godine najveći dio investicija realizovali investitori koji su već poslovali u Srpskoj, pa proširili poslovanje. I ove godine je slika slična: najveći dio novih ulaganja dolazi od kompanija koje su već tu.

    Ekonomista Milenko Stanić kaže da je Srpska ranije imala prednost jeftinije radne snage, ali da je taj potencijal oslabljen. „Zbog odlaska mladih ljudi u inostranstvo, a po pravilu odlaze oni koji su najproduktivniji i najspremniji za rad, tržište rada ostaje bez najkvalitetnijeg kadra.“

    Posljedica je nepovoljna starosna struktura. „Na jednoj strani gubimo radni potencijal, a na drugoj povećavamo udio starijeg stanovništva, što zahtijeva znatno veća izdvajanja za zdravstveni i penzioni sistem. To dodatno opterećuje javne finansije i utiče na poslovni ambijent.“

    Strani investitori, dodaje, ne gledaju samo dostupnost radnika nego ukupne troškove. „Investitori moraju da računaju da ovdje ne postoji samo problem nedostatka radnika, već i mogućnost rasta doprinosa za zdravstveno i penziono osiguranje kako bi se finansirao sve veći broj korisnika tih sistema. To su važni faktori koji mogu odvratiti strane investitore od ulaganja.“

  • Huti saopštili da su gađali mete u Rijadu i objekte Aramka

    Huti saopštili da su gađali mete u Rijadu i objekte Aramka

    Oružane snage pobunjeničke grupe Huti, koje kontrolišu sjever Jemena, saopštile su da su izvršile dvije vojne operacije i gađale mete u Rijadu i postrojenja naftne kompanije Saudi Aramko na zapadu Saudijske Arabije.

    „Prva vojna operacija bila je usmjerena protiv strateški važnih objekata u glavnom gradu saudijskog neprijatelja, Rijadu, a druga protiv objekata kompanije Aramko u Janbuu“, objavio je na Telegramu Jahja Sari, vojni portparol Huta, prenosi RTRS.

    Dodao je da su operacije izvršene kao odgovor na napad u Sani, glavnom gradu Jemena.

    Nekoliko sati ranije u blizini glavnog gradskog aerodroma u Rijadu viđeni su plamen i veliki oblak dima. Na Rojtersovim snimcima izgleda da gore rezervoari za gorivo.

    Saudijska Arabija je tokom noći slala upozorenja na potencijalnu opasnost oko Rijada.

  • Francuski dug do kraja 2026. mogao bi dostići 119,3 odsto BDP-a

    Francuski dug do kraja 2026. mogao bi dostići 119,3 odsto BDP-a

    Očekuje se da će dug Francuske dostići rekordnih 119,3 odsto bruto domaćeg proizvoda u 2026. i 121,7 odsto u 2027, saopštilo je Ministarstvo finansija.

    Projekciju je iznijelo u deklaraciji Visokom savjetu za javne finansije, tijelu zaduženom za prognoze prihoda i rashoda u Vladinom prijedlogu budžeta, javlja RTRS.

    Prema podacima Vlade, u 2025. odnos duga prema BDP-u bio je 115,7 odsto, a 2019. manji od 100 odsto.

    Ministarstvo očekuje da godinu završi s budžetskim deficitom od 5,4 odsto.

    Premijer Sebastijan Lekornu u četvrtak je izjavio da očekuje da će deficit za 2026. biti znatno ispod 5,5 odsto. Najavio je planove da u budžet za 2027. uključi štednju od 54 milijarde evra kako bi spriječio da deficit izmakne kontroli.

  • Ruska vojska odbila najveći ukrajinski napad dronova na Moskvu

    Ruska vojska odbila najveći ukrajinski napad dronova na Moskvu

    Ruska vojska odbila je najveći ukrajinski napad dronova na Moskvu, saopštio je gradonačelnik Moskve Sergej Sobjanjin.

    „Od juče je presretnuto više od 1.600 bespilotnih letjelica na svim frontovima. Od njih se 450 približavalo Moskvi“, napisao je na platformi Maks, prenosi RTRS.

    Napomenuo je da su ukrajinske oružane snage pokušale da poremete izbore za Državnu dumu, ali da nisu uspjele.

    Nekoliko dronova stiglo je do moskovske rafinerije nafte, a jedan je pogodio stambenu zgradu. Nije bilo žrtava, izvijestio je Sobjanjin.

    Guverner Moskovske oblasti Andrej Vorobjov ranije je saopštio da su dvije osobe poginule, a nekoliko povrijeđeno u masovnom napadu dronovima u regionu. Oštećene su stambene zgrade i privatne kuće, prenose RIA Novosti.

    Rusija ulazi u posljednji, treći dan izbora za donji dom parlamenta. Predsjednica Centralne izborne komisije Ela Pamfilova naglasila je da protivnici neće moći da poremete glasanje.

  • Tri uhapšena u akciji Trener sprovedena u tužilaštvo u Banjaluci

    Tri uhapšena u akciji Trener sprovedena u tužilaštvo u Banjaluci

    Policijski službenici Policijske uprave Banjaluka, pod nadzorom tog tužilaštva, lišili su slobode lica N. V., D. H. i E. C., svi iz Banjaluke, zbog osnova sumnje da su počinili krivično djelo neovlaštena proizvodnja i promet opojnih droga, javlja RTRS.

    Na osnovu naredbi Okružnog suda u Banjaluci, uz saglasnost postupajućeg tužioca, izvršeni su pretresi na pet lokacija. Pronađeno je i oduzeto ukupno oko četiri kilograma zelene biljne materije koja izgledom asocira na marihuanu, oko 55 grama smeđe smolaste materije koja izgledom asocira na hašiš, više digitalnih vaga za precizno mjerenje, više mobilnih telefona i novac u iznosu od oko 18.000 KM u različitim apoenima i valutama.

    U okviru akcije pronađena je i oduzeta jedna laboratorija za proizvodnju opojne droge s kompletnom opremom i 30 komada stabljika koje izgledom podsjećaju na stabljike indijske konoplje, saopšteno je ranije iz PU Banjaluka.

  • Nesvakidašnja tribina US u Bileći: Prepuna sala uživala uz guslara, Stevandić obećao ispraviti najveći grijeh Srpske prema Hercegovini

    Nesvakidašnja tribina US u Bileći: Prepuna sala uživala uz guslara, Stevandić obećao ispraviti najveći grijeh Srpske prema Hercegovini

    Ujedinjena Srpska je jednako važna od Novog Grada do Trebinja, od Bijeljine do Banjaluke. Svi gradovi i sva sela jednako dobro razumiju ono što mi zastupamo – poruka je predsjednika Ujedinjene Srpske dr Nenada Stevandića sa velike tribine u Domu kulture u Bileći.

    Sala je, tradicionalno, bila puna građana, a tribina je započela onako kako i priliči Hercegovcima – uvodnim nastupom legendarnog guslara Đorđa Đoke Koprivice.

    Stevandić je izjavio da Ujedinjena Srpska, u nacionalnom smislu, ima koherentnu politiku sa Srbijom, a kada je riječ o političkim partijama iz FBiH, ne namiguje ni HDZ-u ni SDA-u, nego se jednako odnosi prema svima koje izabere njihov narod.

    „Što se tiče Republike Srpske, smatramo da ona može bolje da se organizuje i da našim resursima, hranom i energijom – koji su ključni za preživljavanje u idućih 50 godina i možda čitavog ovog vijeka – mora bolje da se gazduje. Učešćem u poljoprivrednom razvoju pokazali smo da nikada više nije bilo podsticaja, da nikada više ljudi nisu dobili nego ove godine. Želimo da to tako primijenimo i na elektroenergetski sektor i na šume, gdje nismo zadovoljni onim što postižemo u Republici Srpskoj. I to nećemo da dajemo kao oružje opoziciji, nego da mi unutar svojih struktura nađemo najbolje ljude da to poprave“, istakao je Stevandić.

    On je naglasio da se mora ispraviti najveći grijeh Republike Srpske, a to je komunikacija sa Hercegovinom, i to tako da to više ne bude predizborni marketing ili političko prepucavanje, nego da se problem riješi, da ljudi mogu da žive.

    „Ne radi se samo o Šćepan Polju i prelazu prema Foči, radi se i o dva mosta između Rogatice i Višegrada. Tako da, ako hoćemo da ispravimo tu nepravdu, onda ne možemo Hercegovcima da gledamo u oči a da o tome pričamo – mi to moramo da uradimo. Ujedinjena Srpska je partija koja radi, a ne priča“, zaključio je Stevandić.

  • Tusk: Rusija će testirati Član 5 i predstaviti incidente kao slučajne

    Tusk: Rusija će testirati Član 5 i predstaviti incidente kao slučajne

    Evropa ne drži korak s razvojem ratovanja dronovima i vazdušnih borbi u Ukrajini, a većina zemalja NATO-a ne bi mogla da odbije napad ruskim raketama ako bi se sukob proširio, rekao je predsjednik Letonije Edgars Rinkevičs za Gardijan.

    Tehnološki napredak u ratovanju dronovima u Ukrajini ide „munjevitom brzinom“, istakao je, pa bi današnji napori za pripremu vazdušnog rata mogli zastarjeti već do sredine naredne godine.

    „Vidimo da sistemi protivvazdušne odbrane, odbrane od dronova i protivbalističke odbrane imaju ozbiljne probleme“, rekao je. „I budimo iskreni: taj problem ima Ukrajina, ali ga imaju i cijela Evropa i NATO.“

    Ako bi Rusija odlučila da upotrijebi nekoliko raketa na toj teritoriji, mnoge zemlje bi se danas suočile s ozbiljnim izazovom da odgovore, dodao je, prenosi B92.

    Ukrajina i evropski saveznici kasne s isporukom ključnih raketa za sisteme Patriot i drugih sredstava PVO. Prema analizi Kancelarije Kongresa za budžet, SAD su potrošile skoro dvije trećine zaliha ključnih presretača, a za obnovu bi trebalo najmanje pet godina.

    SAD su razmatrale prebacivanje proizvodnje Patriota u Ukrajinu i Evropu, ali dogovora još nema. „Odluka je na vladi SAD i na samoj kompaniji“, rekao je Rinkevičs, napominjući da razgovori traju i da ima poteškoća oko licenciranja.

    „Imamo određene kapacitete u Evropi, ali budimo realni: Patrioti su i dalje jedni od najboljih, ako ne i najbolji sistemi za rješavanje ovog problema.“ Očekuje se da Donald Tramp sljedeće nedjelje, tokom zasjedanja Generalne skupštine UN u Njujorku, održi sastanke s visokim evropskim liderima, dok saveznici iz NATO-a pojačavaju upozorenja da bi Rusija mogla eskalirati rat u Ukrajini.

    Poljski premijer Donald Tusk upozorio je u četvrtak da bi Rusija u narednim mjesecima mogla da izvede napade dronovima ili raketama na zemlje NATO-a koje podržavaju Ukrajinu, kako bi testirala posvećenost Članu 5. Rekao je da će Moskva nastojati da „naruši integritet NATO-a“ i pokaže da je „Član 5 više teorijski nego praktičan“, te da će incidente predstaviti kao slučajne.

    Na pitanje o toj zabrinutosti Tramp je odgovorio: „Mislim da su oni već napali saveznike Ukrajine. Oni napadaju saveznike Ukrajine već otprilike pet godina.“ Zatim je skrenuo na podršku poljskom predsjedniku Karolu Navrockom: „Imate sjajnog predsjednika, on je veliki Trampov obožavalac… radi fantastičan posao i drži situaciju pod kontrolom.“

    Baltičke zemlje ublažile su upozorenja, navodeći da nema naznaka da Moskva teži konvencionalnom ratu radi ponovnog zauzimanja teritorija koje je nekad držao Sovjetski Savez.

    Rinkevičs ipak kaže da će Rusija poslije lokalnih izbora pojačati mobilizaciju, zimi pokušati „prodor“ u Ukrajini i učiniti sve da odvrati zemlje koje pomažu Kijev. Sabotaže, sajber-napadi i incidenti s dronovima i raketama, prema njemu, pokazuju da Moskva testira odlučnost Evrope.

    „Isključio bih mogućnost konvencionalnog vojnog upada, ali moramo biti veoma oprezni kada je riječ o svim drugim mogućnostima“, izjavio je.

    Avion NATO-a u utorak je oborio ruski dron iznad Litvanije. Poljska je u četvrtak podigla borbene avione i zatvorila aerodrome u Lublinu i Žešovu zbog ruskog napada na zapadnu Ukrajinu.

    Rinkevičs je izrazio sumnju da su evropski saveznici na putu da ostvare cilj od 5 odsto BDP-a za odbranu, mjerilo Bijele kuće za nastavak podrške Trampove administracije NATO-u. Razgovori o većem evropskom teretu odbrane postaju „konstruktivniji“, ali za stvarne kapacitete treba vrijeme.

    „Naša poruka je upravo to – potrebno nam je vrijeme. To se ne može postići za mjesec dana ili za godinu dana.“

  • Banjaluka ima više automobila po glavi stanovnika nego Beč ili Berlin

    Banjaluka ima više automobila po glavi stanovnika nego Beč ili Berlin

    Nekoliko kružnih tokova i iscrtane trake za autobuse ne mogu riješiti gužve, upozoravaju stručnjaci. Jedan od glavnih razloga je broj vozila: Banjaluka ima više automobila po stanovniku nego Beč ili Berlin.

    Vještak saobraćajne struke Nikola Ćopić, pozivajući se na zvanične podatke, kaže da je broj aktivno registrovanih vozila u maju ove godine premašio 100.000.

    „Danas imamo više od 100.000 vozila registrovanih u Banjaluci, prije samo 3 godine, krajem 2023. bilo ih je 80.000, a 2017. smo imali 71.000 registrovanih automobila“, kaže Ćopić za Srpska Info.

    Kad se dodaju hiljade vozila koja svakodnevno ulaze iz susjednih opština, gužve su neizbježne. Čak i samo po „domaćim“ registracijama, stepen motorizacije je od 450 do 500 vozila na 1.000 stanovnika, što stručnjaci smatraju gornjom granicom zasićenja.

    Po zvaničnoj statistici, Beč je 2023. imao 364 automobila na 1.000 stanovnika, a Berlin 2024. godine 329, najnižu vrijednost u cijeloj Njemačkoj. To ne znači da su Banjalučani bogatiji od stanovnika tih metropola, nego da grad nema rješenja koja bi smanjila potrebu za tolikim automobilima.

    „Udio javnog prevoza u modalnoj raspodjeli u Banjaluci iznosi oko 10 %, dok je ciljna vrijednost iz gradskog Plana održive urbane mobilnosti 20 procenata. U sistemu nema nijednog kilometra fizički izdvojene trake za autobuse, nema integrisane elektronske karte, nema nijednog parkinga po principu parkiraj i putuj na ulaznim pravcima, a prosječna starost voznog parka prelazi 16 godina“, objašnjava Ćopić.

    Parkiranje u užem centru među najjeftinijim je u regionu, a karta u gradskom prevozu među skupljima, pa je odluka mnogih da se voze automobilom, kaže, potpuno racionalna.

    Neophodna je sveobuhvatna saobraćajna studija s kalibrisanim transportnim modelom, zasnovana na brojanju motornog, biciklističkog i pješačkog saobraćaja i na istraživanju izvorišta i odredišta putovanja. Posljednja takva studija rađena je 2006, a od tada je grad dobio više od 30.000 vozila.

    Izrada studije s mjerama, tvrdi Ćopić, koštala bi manje nego što je nedavno uloženo u dva kružna toka kod Škorpiona i kod Audi servisa.

  • Tužilaštvo traži produženje pritvora Vujoviću zbog gaženja ljudi na trkama

    Tužilaštvo traži produženje pritvora Vujoviću zbog gaženja ljudi na trkama

    Okružno javno tužilaštvo u Trebinju zatražilo je produženje pritvora Željku Vujoviću (38) iz Bileće. Terete ga da je 22. avgusta pokušao ubiti više lica, gazeći ih automobilom na konjskim trkama u selu Bijeljani kod Bileće.

    Tužilaštvo je Okružnom sudu u Trebinju podnijelo prijedlog za produženje pritvora zbog osnovane sumnje da je počinio krivično djelo teško ubistvo iz člana 125. stav 1. tačka 4. i 6. Krivičnog zakonika Republike Srpske, u vezi s članom 22. istog zakonika.

    „Ž. V. se sumnjiči da je oko 18.50 časova u mjestu Bijeljani, opština Bileća, pri bezobzirnom nasilničkom ponašanju pokušao lišiti života više lica. Na mjestu održavanja konjskih trka i drugih tradicionalnih igara, a nakon završetka istih, na livadi gdje je ostao okupljen veći broj lica, sjeo je u putničko motorno vozilo – džip, marke Audi Q7, te vozilom uletio u okupljena lica“, navode iz Tužilaštva, pišu Nezavisne.

    Na haubu je nabacio oštećenog V. S. i vozio ga oko sto metara dok se držao za brisače, dok nije spao na tlo. U pomoć su pritekli brat A. S. i lica M. D. i A. V., koji su ga podigli.

    „Osumnjičeni se vozilom okrenuo i ponovo ušao među njih te vozilom ponovo udario oštećenog V. S., koji je usljed siline udara ostao da leži na tlu, a vozilom je udario i oštećene A. S., M. D. i A. V., koji su pružali pomoć V. S.“, kažu u Tužilaštvu.

    V. S. je zadobio teške tjelesne povrede, povrijeđeni su i A. S., A. V. i M. D.

    Razlozi za pritvor, pojasnili su, jeste bojazan da će osumnjičeni ponoviti djelo ili dovršiti pokušano, kao i bojazan da će učiniti djelo kojim prijeti, u skladu s članom 197. stav 1. tačka v) Zakona o krivičnom postupku Republike Srpske.

    Na video-snimku vidi se trenutak kada se vozilom zalijeće u grupu i proganja ih po livadi. Nakon što je udario troje, automobilom nastavlja prema njima.

    Policija je uhapsila dvojicu muškaraca zbog sumnje da su mu pomogli, a Vujović je bio u bjekstvu. Naknadno je uhapšen i predat Okružnom javnom tužilaštvu u Trebinju, te mu je određen jednomjesečni pritvor.

  • Američke snage provele preko milijardu barela nafte kroz Ormuski moreuz

    Američke snage provele preko milijardu barela nafte kroz Ormuski moreuz

    Načelnik Centralne komande američke vojske admiral Bred Kuper izjavio je da su američke snage omogućile da više od milijardu barela sirove nafte izađe iz Persijskog zaliva kroz Ormuski moreuz posljednjih mjeseci.

    „Snage Centralne komande (CENTCOM) podržale su izvoz više od milijardu barela sirove nafte iz Zaliva. To je milijarda barela sirove nafte kroz Ormuski moreuz u posljednjih nekoliko mjeseci. Dostigli smo ovu značajnu prekretnicu dok smo pomagali preko 2.000 komercijalnih brodova da prođu kroz moreuz pružajući koordinisanu zaštitu“, rekao je Kuper u video-izjavi na Iksu, prenosi RTRS.

    Kazao je da su glavne tranzitne trase u moreuzu oslobođene mina koje su postavile iranske snage i da je hiljade brodova prošlo kroz moreuz.

    „Preko milijardu barela sirove nafte je isporučeno partnerima iz Zaliva kroz Ormuski moreuz, a Iran nije izvezao nijedan barel zahvaljujući našoj čvrstoj blokadi“, kazao je.

    Dodao je da je količina sirove nafte, tereta i tečnog prirodnog gasa prevezena kroz moreuz u posljednje dvije nedjelje veća nego u bilo kom trenutku u proteklih šest mjeseci.

    „Takođe sarađujemo sa svakim partnerom u regionu, poboljšavajući njihovu protivvazdušnu odbranu, formirajući novu koalicionu jedinicu za dronove za napade i održavajući Ormuski moreuz i okolne vode otvorenim i čistim“, zaključio je Kuper.