Količina od 15 tona osiromašenog uranijuma koju je NATO bacio na Srbiju je 150 puta veća nego ona u Hirošimi i Nagasakiju, što znači da su obuhvaćene i Albanija, Sjeverna Makedonija, Bugarska i Rumunija. Životna sredina zagađena je u narednih 4,5 milijardi godina. Do sada je Višem sudu u Beogradu podneseno pet tužbi kojima se zahtijeva naknada štete od 100.000 do 300.000 evra
Advokat iz Niša Srđan Aleksić izjavio je da bi do kraja godine trebalo da bude zakazano prvo ročište prema tužbi protiv NATO-a zbog posljedica bombardovanja osiromašenim uranijumom SR Jugoslavije 1999. godine i da je u pripremi još 20 takvih tužbi, uz nalaze vještaka.
Aleksić je u intervjuu Srni rekao da i stanovnici Republike Srpske imaju pravo podnijeti tužbu i da je potrebno da prikupe medicinsku dokumentaciju.
“Zajedno treba da sjednemo sa pravnim timom koji bismo formirali i da krenemo u postupak. Videćemo koja je jedinica i u kom sastavu u to vreme upotrebila osiromašeni uranijum. Ako je NATO upotrebio, tužićemo njega ili odgovarajuću organizaciju koja je bila dužna da štiti građane, a ne da im zagadi životnu sredinu za narednih 4,5 milijardi godina”, naveo je Aleksić.
Zahtjevi za nadoknadu štete od 100.000 do 300.000 evra
Aleksić je rekao da je Višem sudu u Beogradu podneseno pet tužbi u kojima se zahtijeva naknada štete od NATO-a od 100.000 do 300.000 evra.
“NATO su tužili građani oboljeli od kancera ili porodice onih koji su preminuli od te bolesti nakon što su neposredno bili izloženi dejstvu osiromašenog uranijuma koji su koristili u NATO bombardovanju Srbije 1999”, izjavio je Aleksić.
Aleksić je podsjetio da je prva tužbu za naknadu štete u Srbiji podnesena 20. januara prošle godine i da je bilo potrebno godinu dana da je primi NATO pakt, koji je dao odgovor da Alijansa ima imunitet, odnosno da može bombardovati, ubijati i izvršiti ratni zločin, a da ne odgovara.
“To nije tačno. Srbija jeste potpisala sporazum sa NATO paktom 2005. godine, ali samo da prođe kroz njenu teritoriju. Bilo koju načinjenu štetu moraju da plate. Taj sporazum ne može da važi retroaktivno i da se odnosi na 1999. godinu niti može da izuzme ratne i zločine protiv čovječnosti”, naveo je on.
Aleksić je poručio da su posljedice NATO bombardovanja dokazive na sudu imajući u vidu da srpski rod potresaju isti problemi zbog bombardovanja osiromašenim uranijumom u Republici Srpskoj 1995, a u Srbiji 1999. godine, kada je izvršena agresija, prije svega, na Kosovu i Metohiji i na jugu Srbije.
“NATO pakt je priznao da je na Kosovu i Metohiji upotrebio 15 tona osiromašenog uranijuma i dvije tone na jugu Srbije u opštinama Vranje-Bujanovac-Preševo. I ja potičem iz malog sela koje je bombardovano osiromašenim uranijumom, pa je mnogo mojih rođaka preminulo, bolesno, čak i majka mi je preminula od posljedica kancera. Kao advokat sa iskustvom od 30 godina, veliki je izazov za mene bio da ovu temu pokrenem”, poručio je Aleksić.
Advokatu se javilo 4.000 oboljelih građana
Aleksić je istakao da mu se javilo oko 4.000 oboljelih građana.
Prema njegovim riječima, pomaže mu advokat Anđelo Fjore Tartalja koji se 22 godine bavi ovom temom i koji je pred italijanskim sudovima dobio više od 350 pravosnažnih presuda u korist italijanskih vojnika oboljelih ili preminulih od raka nakon što su u misijama na Kosovu i Metohiji i u BiH bili neposredno izloženi osiromašenom uranijumu.
Aleksić je objasnio da je prvi slučaj bio iz Hadžića, kada su se italijanski vojnici vratili u Italiju i poslije šest mjeseci oboljeli od kancera, a tako je bilo i sa vojnicima sa Kosova i Metohije.
“Sve su to posljedice boravka na teritoriji koja je bombardovana osiromašenim uranijumom”, rekao je Aleksić.
U Italiji ima više od 8.000 oboljelih od kancera. Zato, dodao je on, koristi iste metode i stručnjake kao Italijani kako bi dokazao uzročno-posljedičnu vezu obolijevanja od malignih bolesti.
“Uradili smo analizu i nalaze za dva lica. Jedno je pukovnik Dragan Stojčić koji je preminuo i u njemu je pronađeno 500 puta više osiromašenog uranijuma nego što je minimum. Kod jedne gospođe koja je živjela preko puta Knez Mihailove gdje je bombardovan Generalštab, pronađena je ogromna količina teških metala, što znači da osiromašeni uranijum bio u krstarećim raketama. To govore stručnjaci iz Srbije”, naveo je Aleksić.
Prema njegovim riječima, svaka tužba ima i vještačenje stručnjaka za eksploziv, vještačenje vještaka sudske medicine i vještačenje vještaka doktora iz Italije gdje se u laboratoriji utvrđuje prisustvo teških metala. I za ljude koji su preminuli može se uraditi vještačenje na osnovu biopsije koja se čuva.
“Svaka klinika koja se bavi kancerom u svojoj arhivi čuva biopsiju narednih 50 godina. Na osnovu te biopsije u Italiji se utvrđuje prisustvo teških metala osiromašenog uranijuma, ali je to, nažalost, skupo”, rekao je Aleksić.
Aleksić je objasnio da cijena analize u Italiji na prisustvo teških metala i osiromašenog uranijuma u tijelu iznosi 350 evra i bez toga se ne može krenuti u postupak. Tu je, kaže, riječ o ljudima koji su u Srbiji siromašni zbog čega je donator iz Beča spreman da platiti za troje da se to utvrdi.
“To nam je potrebno za tužbu jer bi bilo neozbiljno da pokrenemo postupak, a da nemamo čvrste dokaze. Za sada imamo čvrste i neoborive dokaze. Sud je taj koji treba da utvrdi istinu, pravdu i uzročno-posledičnu vezu”, rekao je niški advokat.
I narednih 4,5 milijardi godina problem zbog osiromašenog uranijuma
Aleksić je ukazao da je bombardovanjem osiromašenim uranijumom u narednih 4,5 milijardi godina ostavljen problem djeci i budućim generacijama.
Srbija je, naveo je on, prva u Evropi prema broju oboljelih od kancera i druga u svijetu, što dovoljno govori da je osiromašeni uranijum zahvatio veliku površinu i broj stanovnika.
“Korištene su granate aviona A10 koji u minuti ispaljuje više od hiljadu projektila, udari u tenk ili u čvrst metal i tako stvara temperaturu do pet hiljada stepeni. Stvaraju se sitne nano čestice koje vjetar raznosi do 40 kilometara i obihvata širu teritoriju”, rekao je Aleksić i dodao da je količina od 15 tona, koja je bačena na Srbiju, 150 puta veća nego ona u Hirošimi i Nagasakiju, što znači da su obuhvaćene i Albanija, Sjeverna Makedonija, Bugarska i Rumunija.
On je rekao da je to širi problem Balkana, tako da već pregovaraju sa advokatima iz ovih zemalja kako bi pokrenuli postupke tužbi jer se veliki broj ljudi obolio od kancera.
On je podsjetio da ova bolest nastaje kao posljedica izlaganja osiromašenom uranijumu i da je ta uzročno-posljedična veza ispitivana prvo u NATO bazi u Kaliforniji na vojnicima, a rezulati koji su postignuti 1979. godine su identični rezultatima koji su rađeni u Italiji u Institutu za nanotehnologiju u Torinu.
Prema njegovim riječima, rezultati su pokazali teške metale i kod američkih i italijanskih vojnika, s obzirom na to da su boravili na Kosovu i Metohiji i u BiH i poslije nekoliko godina oboljeli od kancera, jer čestice osiromašenog uranijuma kada dođu u tijelo napadaju onog momenta kada oslabi imunitet, što može da traje nekoliko godina.
“Šteta učinjena, ali tražimo mirno rješenje”
Aleksić je rekao da uz tužbu traže i mirno rješenje i da NATO shvati koliku je štetu pričinio srpskom narodu i građanima juga Srbije i Kosova i Metohije koji žive u teško zagađenoj radioaktivnoj životnoj sredini.
“Ko pričini štetu, dužan je da je nadoknadi. Ako se to u Italiji radi, zašto ne bi moglo u Srbiji i u Srpskoj da građani koji su oboljeli dokažu uzročno-posledičnu vezu. Ne kažemo da su svi oboljeli od posledica osiromašenog uranijuma ali za one koje dokažemo u Institutu za nanotehnologiju, normalno je da im se pomogne. Ljudski život je najvredniji. Imamo ideju da povežemo žrtve Italije, Srbije i Srpske, jer sve su to isti ljudi koji pate i imaju istu bolest”, istakao je Aleksić.
Aleksić je pozvao kolege advokate, sve one koji žele da se bave ovom temom, da zajedno krenu u borbu, urade istraživanja i analize kao što je to radila Italija, a čak i da se suprotno dokaže, treba dati šansu svakom da se obrati sudu.
“Oni koji su nam pričinili stravičnu štetu moraju da budu svesni da samo rešenjem ovog problema mogu da se izgrade odnose u budućnosti. Ako NATO pakt ili zemlje Zapadne Evrope koje su to učinile osećaju neku odgovornost, čak i moralnu, morali bi da dođu i razgovaraju”, poručio je Aleksić i dodao da se priča o istini i pravdi polako širi.
