VRBAS Media

Autor: INFO

  • CIK: Naredba o ponovnom kontrolnom brojanju i otvaranju vreća sa glasačkim materijalom

    CIK: Naredba o ponovnom kontrolnom brojanju i otvaranju vreća sa glasačkim materijalom

    Centralna izborna komisija BiH donijela je na jučerašnjoj sjednici naredbe kojom se nalaže Glavnom centru za brojanje da izvrši ponovno kontrolno brojanje glasačkih listića sa redovnih biračkih mjesta i da izvrši otvaranje vreća sa glasačkim materijalom u tri izborne jedinice.

    Naloženo je ponovno kontrolno brojanje glasačkih listića sa redovnih biračkih mjesta i utvrđivanje rezultate izbora u osnovnim izbornim jedinicama:

    1. po službenoj dužnosti u osnovnoj izbornoj jedinici Zvornik, na biračkom mjestu 083B028;
    2. po službenoj dužnosti u osnovnoj izbornoj jedinici Banjaluka, na biračkim mjestima 034B113;
    3. po službenoj dužnosti u osnovnoj izbornoj jedinici Laktaši, na biračkom mjestu 011B014B.

    U cilju pronalaska izvoda iz Centralnog biračkog spiska Centralna izborna komisija BiH je naredila Glavnom centru za brojanje i da izvrši otvaranje vreća sa glasačkim materijalom, za sljedeća biračka mjesta:

    1. Osnovna izborna jedinica Gradiška, biračko mjesto 010B046
    2. Osnovna izborna jedinica Brčko Distrikt BiH, biračko mjesto 200C086
    3. Osnovna izborna jedinica Bijeljina, biračko mjesto 029B130

    Glavni centar za brojanje će aktivnosti po navedenim naredbama početi danas u 15.00 časova, a mogu prisustvovati posmatrači akreditirani za posmatranje rada Glavnog centra za brojanje, saopšteno je iz CIK-a.

  • Stjepanović: Ima elemenata da Sud u Strazburu usvoji apelaciju Dodikove odbrane

    Stjepanović: Ima elemenata da Sud u Strazburu usvoji apelaciju Dodikove odbrane

    Pravni zastupnik Republike Srpske Lazar Stjepanović smatra da ima elemenata da Evropski sud za ljudska prava u Strazburu usvoji najavljenu apelaciju odbrane predsjednika SNSD-a Milorada Dodika na presudu Suda BiH.

    Stjepanović kaže da je jasno da su prekršeni članovi Evropske konvencije u procesu u kojem je Dodik osuđen na godinu dana zatvora i šest godina zabrane političkog djelovanja zbog “nepoštovanja odluka Kristijana Šmita” i ističe da

    je moralo da postoji to krivično djelo u vrijeme izvršenja.

    – Ima elemenata da Sud usvoji aplikaciju nakon čega se skreće pažnja državi, u ovom slučaju BiH, da izmijeni krivično zakonodavstvo i izbaci krivično djelo po kojem je suđeno – rekao je Stjepanović.

    On tvrdi da faktor koji bi trebalo da utiče na sudije leži u činjenici da Šmit nije legalno izabrani visoki predstavnik u BiH.

    Stjepnović je objasnio da Evropski sud za ljudska prava u Strazburu ne može da ulazi u meritum presude koja je izrečena Dodiku, niti da utvrđuje da li je učinio krivično djelo za koje je osuđen, ali može na osnovu dokaza da utvrdi da li je povrijeđeno neko od prava propisanih u Konvenciji za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda.

    – Sudije će prvo da preispitaju procesne uslove, odnosno da li su oni ispunjeni da bi o aplikaciji uopšte odlučivali, te da li su iskorišćena sva pravna sredstva u BiH. Nema preciznih rokova u kojima treba da odluče o zahtjevu – rekao je Stjepanović za Glas Srpske.

    On je dodao da predmet uzimaju kao prioritet, ako smatraju da je hitan, a ako ne, može potrajati i duže od godinu, dvije.

    Stjepanović smatra da bi sudije, imajući u vidu da je riječ o političkom procesu koji je izazvao veliko interesovanje, o ovoj aplikaciji mogle da odlučuje brže.

    Evropskom sudu za ljudska prava u Strazburu ovih dana biće upućena žalba Dodikove odbrane na presudu BiH.

  • Tramp: Iran će biti zbrisan sa lica zemlje ako mi se nešto desi

    Tramp: Iran će biti zbrisan sa lica zemlje ako mi se nešto desi

    Američki predsednik Donald Tramp upozorio je Iran da će na kontinuirane pretnje atentatom na njega, koje upućuju lideri u Teheranu, biti odgovoreno “dizanjem te zemlje u vazduh”.

    “Pa, ne bi trebalo to da rade, ali sam im to stavio do znanja. Šta god da se desi, dići ćemo u vazduh celu zemlju, cela zemlja će biti dignuta u vazduh. Ali, imam veoma čvrsta uputstva. Šta god da se desi, zbrisaće ih sa lica ove zemlje”, rekao je Tramp za Njuz nejšn, prenosi “Hil”.

    Tramp je ranije rekao da je ostavio instrukcije da SAD unište Iran, ukoliko ta zemlja izvrši atentat na njega.

    “Nisu to uradili i bilo bi užasno za njih da to urade. Ne zbog mene, ako bi to uradili, bili bi zbrisani. To bi bio kraj. Ostavio sam uputstva, ako to urade, biće zbrisani, neće ništa ostati. I, ne bi trebalo da budu u stanju da to urade”, istakao je Tramp.

    On je upozorio da je napad na Iran na stolu nakon antivladinih protesta, u kojima je ubijeno više od 3.300 ljudi, u sukobima sa iranskim bezbednosnim snagama.

    Vrhovni vođa Irana ajatolah Ali Hamnei optužio je SAD da kuju zaveru protiv iranske vlade i da podržavaju proteste, navodeći da SAD pokušavaju da “progutaju Iran”.

    “Ne nameravamo da vodimo zemlju ka ratu. Međutim, nećemo tek tako pustiti kriminalce unutar zemlje. Gori od unutrašnjih kriminalaca su međunarodni kriminalci! Ni njih nećemo pustiti”, napisao je ranije Hamnei u jednoj od nekoliko objava na društvenoj platformi Iks.

    Zvaničnici obaveštajne službe obavestili su Trampa o navodnim pretnjama protiv njega, tokom predsedničke kampanje 2024. godine, a bivši državni tužilac Merik Garland je rekao da je zavera bila odmazda za ubistvo iranskog generala Kasema Sulejmanija od strane Sjedinjenih Američkih Država 2020. godine, tokom Trampovog prvog predsedničkog mandata.

  • Francuska zatražila vježbu NATO-a na Grenlandu

    Francuska zatražila vježbu NATO-a na Grenlandu

    – Nakon ponovljenih pretnji američkog predsednika Donalda Trampa da želi da pripoji Grenland Sjedinjenim Američkim Državama, Francuska je zatražila vežbu NATO-a na tom arktičkom ostrvu, saopštila je Jelisejska palata.

    Francuska je saopštila da je spremna da učestvuje u vežbi NATO-a na Grenlandu, prenosi televizija BFM.

    Tramp je od početka svog drugog mandata više puta ponovio da želi da SAD pripoje Grenland, koji je danska autonomna teritorija, navodeći da za to postoje bezbednosni razlozi.

  • Orban: Ruski gas je najjeftiniji i najvažniji izvor energije za Mađarsku

    Orban: Ruski gas je najjeftiniji i najvažniji izvor energije za Mađarsku

    Premijer Mađarske Viktor Obran rekao je da se od početka sukoba u Ukrajini bori da Mađarskoj ne budu odsječena ruska energetska područja.

    – To nije stvar ukusa ili sklonosti. Radimo to zato što je ovo najjeftiniji i najvažniji izvor energije za Mađarsku. Ako nema ruskog gasa, nema smanjenja računa za komunalne usluge. Ako nema ruske nafte, cijena benzina će skočiti. Možete brbljati o misterioznim tehničkim rešenjima, ali to su činjenice – naglasio je Obran.

    Kako je naveo, njegovi protivnici iz “Tise” najavili su da će se rešiti ruskog gasa i dodao njih jedino zanima briselski plan.

    – Sada znamo zašto su poslati, da sprovedu ono što je planirano u Briselu  naveo je Orban.

    Takođe, mađarski ministar spoljnih poslova i spoljnoekonomskih odnosa Peter Sijarto izjavio je da će Mađarska opozicija, u slučaju dolaska na vlast nakon parlamentarnih izbora u aprilu 2026. godine, odustati od nafte i gasa iz Rusije, što će imati tragične posledice po mađarsku ekonomiju, prenose RIA Novosti.

    Komentarišući imenovanje bivšeg potpredsednika mađarskog ogranka američke kompanije “Šel” Ištvana Kapitanja za “eksperta za energetiku i ekonomski razvoj” opozicione mađarske stranke “Tisa”, Sijarto je izjavio da je on “delegiran” u “stranku briselskih namesnika” sa jasno određenim ciljem.

    – Potpuno je jasno da je potpredsjedniku povjeren sljedeći zadatak, koji je postavio Brisel: da obustavi isporuke jeftine ruske nafte i prirodnog gasa Mađarskoj. Svi znamo da će takva odluka imati tragične posljedice po Mađarsku, mađarske porodice i mađarsku ekonomiju – istakao je Sijarto u video-obraćanju objavljenom na Fejsbuku.

    Prema njegovim riječima, u tom slučaju troškovi komunalnih usluga za mađarske porodice porasli bi tri puta.

    – Sredstva za život porodica i rad fabrika, a samim tim i radna mjesta, biće ugroženi ako potpredsjednik Kapitanj izvrši nalog koji mu je dao Brisel i obustavi isporuke jeftine ruske nafte i prirodnog gasa Mađarskoj – naglasio je Sijarto.

  • Da li Tramp može da kupi ostrvo?

    Da li Tramp može da kupi ostrvo?

    Ekonomija Grenlanda možda je mala, ali njegova stvarna vrednost vezana je za bezbednost Arktika i ogromne mineralne rezerve.

    Trampovo interesovanje za ovo područje odražava napore SAD da se suprotstave kineskoj dominaciji u nabavci kritičnih sirovina.

    Kada je Donald Tramp početkom 2025. ponovo pokrenuo ideju o preuzimanju Grenlanda, to je u prvi mah zvučalo kao poznati eho iz njegovog prvog predsedničkog mandata.

    Međutim, obnovljeno interesovanje, ovoga puta praćeno izveštajima da je Trampov tim razmatrao isplatu direktnih novčanih davanja Grenlanđanima, ukazuje na dublju posvećenost od pukog političkog teatra, piše Juronjuz.

    U sredu se potpredsednik SAD Džej Di Vens u Vašingtonu sastao sa danskim ministrom spoljnih poslova Larsom Lekeom Rasmusenom i ministarkom spoljnih poslova Grenlanda Vivijan Mocfelt.

    Obraćajući se novinarima, Rasmusen je rekao da su dvojica ministara poručila američkim sagovornicima da “nije lako razmišljati inovativno o rešenjima kada se svakog jutra budite uz različite pretnje”.

    Objasnio je da su razgovori bili konstruktivni, ali je dodao da Tramp insistira na “neprihvatljivom” predlogu osvajanja Grenlanda.

    Francuska, Nemačka, Švedska i Norveška, sve članice NATO-a poput Danske, odlučile su da pošalju trupe na Grenland kako bi učestvovale u zajedničkim vežbama sa Danskom.

    Ono što se dugo smatralo provokacijom sada izgleda kao ozbiljan pokušaj uspostavljanja dominacije na Arktiku. Na štetu NATO saveznice Danske, moguće je da SAD posmatraju Grenland zbog njegovih mineralnih resursa, ali i iz razloga nacionalne bezbednosti.

    Takav potez unosi arktičku hladnoću u odnose EU i SAD, naročito u trenutku kada se Unija bori da obezbedi sirovine neophodne za ostvarenje klimatskih ciljeva i održavanje digitalne infrastrukture.

    Zašto Tramp želi Grenland

    Grenland nije bogat u klasičnom smislu. Njegova ekonomija je mala, snažno zavisna od ribarstva i u velikoj meri opstaje zahvaljujući godišnjoj blok-dotaciji Danske od oko 3,9 milijardi danskih kruna (520 miliona evra), što je približno 9.000 evra po stanovniku godišnje.

    Prema Svetskoj banci, bruto domaći proizvod Grenlanda procenjuje se na oko 3,5–4 milijarde dolara (3,2–3,7 milijardi evra), uz populaciju od oko 56.000 ljudi. Oko 90% izvoza potiče od proizvoda povezanih sa ribarstvom.

    Iako ove karakteristike ne deluju privlačno Trampovoj administraciji, SAD očigledno privlače dva faktora koja imaju malo veze sa BDP-om. Prvi je geografski položaj, a drugi ono što se krije ispod leda.

    Ostrvo zauzima ključnu poziciju između Severne Amerike i Evrope i već je dom Svemirske baze Pitufik, koja predstavlja temelj američkih sistema za rano upozoravanje na raketne pretnje i nadzor svemira na Arktiku.

    “Ako mi to ne uradimo, Rusija ili Kina će preuzeti Grenland. A mi nećemo da imamo Rusiju ili Kinu za suseda”, rekao je Tramp.

    Resursi dodaju još jedan sloj američkim motivima — iako je predsednik javno tvrdio da to nije slučaj. Vašington je bolno svestan činjenice da Kina dominira eksploatacijom retkih zemalja i daljom preradom rude u upotrebljive materijale.

    Grenland trenutno ne proizvodi retke zemlje, ali Američki geološki zavod procenjuje da poseduje oko 1,5 miliona tona eksploatabilnih rezervi retkih zemalja. S druge strane, Geološki zavod Danske i Grenlanda (GEUS) procenjuje da ukupni resursi retkih zemalja iznose oko 36,1 milion tona — što podseća na razliku između geološki postojećih i komercijalno isplativih količina.

    Istraživanja GEUS-a pokazuju da Grenland sadrži pojave 25 od 34 materijala koje Evropska komisija klasifikuje kao “kritične” retke i sirovinske minerale. Ovi materijali koriste se u proizvodima od motora električnih vozila do borbenih aviona. Ukupno je identifikovano 55 ležišta kritičnih sirovina, ali se trenutno eksploatiše samo jedno.

    Evropska unija je trenutno 100% zavisna od kineskog uvoza teških retkih elemenata, dok se i SAD u velikoj meri oslanjaju na strane lance snabdevanja.

    Kina je odgovorna za oko 70% globalno izvađenih količina retkih elemenata, što je 270.000 tona u 2024. godini.

    Može li Grenland zameniti Kinu u bezbednosti snabdevanja retkim elementima?

    Pored retkih elemenata (kritični metali važni za budućnost tehologije), Grenland je potencijalno bogat i naftom i prirodnim gasom.

    Iako su istraživanja uglavnom zamrznuta nakon moratorijuma iz 2021. na novo bušenje nafte, ranije procene Američkog geološkog zavoda sugerišu da priobalni baseni Grenlanda mogu sadržati do 17,5 milijardi barela nafte i 148 biliona kubnih stopa prirodnog gasa.

    Sirova geološka vrednost poznatih mineralnih resursa Grenlanda mogla bi, u teoriji, da premaši 4 biliona dolara (3,66 biliona evra), prema procenama studije Američkog akcionog foruma (AAF).

    Međutim, samo mali deo toga — oko 186 milijardi dolara — smatra se realno eksploatabilnim u postojećim tržišnim, regulatornim i tehnološkim uslovima.

    Dok AAF procenjuje “cenovnik” Grenlanda na 186 milijardi dolara, hipotetičke procene komentatora znatno variraju.

    Posmatrajući privatni BDP i potencijalne poreske prihode sa ostrva, magazin Economist iznosi procenu od 50 milijardi dolara.

    Druge procene se oslanjaju na istorijske kupovine SAD, poput Aljaske, Luizijane i Devičanskih ostrva, uz prilagođavanje današnjim cenama.

    Financial Times navodi da bi procena od 1,1 milijarde dolara bila primerena na osnovu resursa ostrva, dok je New York Times izneo procenu između 12,5 i 77 milijardi dolara.

    Ogromne razlike između ovih iznosa ukazuju na nematerijalnu prirodu vrednosti Grenlanda.

    Da li bi novac promenio mišljenje Grenlanđana?

    Trampova administracija razmatra direktna plaćanja — između 10.000 i 100.000 dolara po stanovniku Grenlanda — kao način da se javno mnjenje u Grenlandu podstakne ka američkom preusmeravanju.

    Međutim, istraživanja javnog mnjenja snažno ukazuju da su takvi potezi politički neosetljivi. Anketa grupe Verian iz januara 2025. pokazala je da se 85% Grenlanđana protivi napuštanju Danske radi priključenja Sjedinjenim Državama, dok ideju podržava svega 6%.

    U SAD je ideja podjednako nepopularna. Anketa YouGova iz januara 2026. pokazala je da samo 8% ispitanika podržava upotrebu vojne sile za preuzimanje Grenlanda, dok je 73% protiv.

    Prema ekonomisti kompanije 22V Research, Jakobu Funku Kirkegordu, Kopenhagen je prešao sa tihog ignorisanja Trampovih izjava na njihovo aktivno ograničavanje kroz zakone, institucije i saveze.

    Cilj nije pobediti u raspravi sa Belom kućom, već suziti prostor za delovanje.

    Kongres u pomoć?

    Kirkegord tvrdi da je američki Kongres trenutno osetljiviji na predsednička prekoračenja ovlašćenja nakon nedavnih događaja u Venecueli. Prošle nedelje Senat SAD je pokrenuo meru o ratnim ovlašćenjima kako bi ograničio dalju vojnu akciju protiv te južnoameričke zemlje bez izričitog odobrenja Kongresa.

    Svaki pokušaj promene statusa Grenlanda zahtevao bi saglasnost Kongresa. Čak i retoričke pretnje teritoriji NATO saveznice rizikuju podrivanje same Alijanse, što je crvena linija za mnoge američke zakonodavce.

    Istovremeno, kako navodi Kirkegord, Danska ima prostora da Trampu ponudi nešto opipljivo bez zadiranja u suverenitet.

    Proširena odbrambena saradnja i veći obim američkih investicija u grenlandski rudarski sektor omogućili bi Vašingtonu da ojača svoju stratešku poziciju u okviru postojećih sporazuma.

  • Njemci prepolovili ulaganja u SAD

    Njemci prepolovili ulaganja u SAD

    Nemačke kompanije su u prvoj godini drugog mandata američkog predsednika Donalda Trampa gotovo prepolovile ulaganja u Sjedinjene Američke Države, pre svega zbog neizvesnosti u trgovinskoj politici, pokazuje izveštaj Nemačkog ekonomskog instituta (IW).

    U periodu od februara do novembra 2025. nemačke firme su investirale u SAD oko 10,2 milijarde evra, što je pad od približno 45 odsto u odnosu na skoro 19 milijardi evra uloženih u istom periodu godinu dana ranije, navodi se u studiji zasnovanoj na podacima Bundesbanke, prenosi Rojters.

    Budući da direktne investicije često snažno osciliraju, IW je podatke uporedio i sa prosekom za isti period od 2015. do 2024. godine, koji je iznosio oko 13,4 milijarde evra. I u odnosu na taj prosek, ulaganja su od Trampovog dolaska na vlast manja za više od 24 odsto, ističu istraživači instituta IW.

    Pad je zabeležen i u nemačkom izvozu u SAD. Izvoz je od februara do oktobra 2025. godine smanjen za 8,6 odsto u poređenju sa istim periodom prethodne godine, što predstavlja najstrmiji pad još od 2010. godine, izuzimajući period pandemije. U IW ocenjuju da pad izvoza u 2025. godine nije posledica samo američkih carina, već i slabljenja dolara.

    Prema izveštaju, kompanije su uznemirene čestim promenama američke trgovinske politike i pretnjama uvođenjem dodatnih carina. Nakon što je 20. januara prošle godine započeo drugi mandat, Tramp je u više navrata pretio, a potom i uveo više carine na robu iz Evropske unije, uz obrazloženje da će to podstaći strane kompanije da pokrenu ili prošire proizvodnju u SAD kako bi izbegle dodatne troškove.

    Međutim, neizvesnost izazvana takvim zaokretima u politici dovodi do toga da kompanije, koje investicione odluke obično planiraju na više godina unapred, zauzimaju oprezan stav i odlažu ulaganja, navodi IW. Kada se osnovne pretpostavke ekonomskog okruženja dovode u pitanje gotovo preko noći, vrlo mali broj firmi je spreman da donosi tako dalekosežne odluke.

    Podaci po sektorima pokazuju posebno snažan pad izvoza automobila i auto-delova, gotovo 19 odsto, dok je izvoz mašina smanjen za 10 odsto, a hemijskih proizvoda za više od 10 odsto. IW ocenjuje da su posledice negativne za obe strane Atlantika, uz zaključak da su carine povećale troškove inputa u SAD i doprinele zadržavanju inflacije iznad nivoa od dva odsto.

  • Oglasile se Eko toplane: Uveli smo restrikcije grijanja

    Oglasile se Eko toplane: Uveli smo restrikcije grijanja

    “Eko toplane” Banjaluka započele su primjenu restriktivnog režima proizvodnje i isporuke toplotne energije, u skladu sa ranije usvojenim planom stabilizacije sistema daljinskog grijanja, saopšteno je iz ovog preduzeća.

    “Isporuka toplotne energije u restriktivnom režimu odvijaće se u okviru važećih propisa i tehničkih uslova, ali na nižem nivou u odnosu na standard koji su korisnici do sada imali.Odluka o prelasku na restriktivni režim dio je plana koji je Upravni odbor Eko toplana razmatrao i usvojio krajem 2025. godine, kao odgovor na dugotrajan nesrazmjer između rastućih troškova funkcionisanja sistema i postojećeg finansijskog okvira u kojem sistem posluje”, navode iz “Eko toplane” Banjaluka.

     

     

    Ističu da ova  primjena bila je privremeno odgođena tokom prazničnog perioda, kako bi se građanima Banjaluke obezbijedio stabilan režim grijanja u vrijeme povećane potrošnje i niskih spoljašnjih temperatura.

    U aktuelnim uslovima, produžavanje dosadašnjeg režima isporuke više nije održivo bez ozbiljnog rizika po tehničku i finansijsku stabilnost sistema daljinskog grijanja.

    Ujedno tvrde da u  periodu od 2018. do 2025. godine, ukupni troškovi sistema daljinskog grijanja porasli su za 69 odsto, dok su ukupni prihodi povećani za svega 23 odsto.

    “Istovremeno, cijena toplotne energije za krajnje korisnike korigovana je za 22 odsto, što pokazuje da rast troškova nije bio proporcionalno raspoređen između relevantnih aktera u sistemu, već je najvećim dijelom ostao u okviru poslovanja Eko toplana. Uz to, troškovi električne energije porasli su za 181 odsto, troškovi glavnog energenta za 36 odsto”, poručuju iz Eko toplane Banjaluka.

     

     

    Navode da su povećani i troškovi održavanja distributivne mreže povećani za čak 247 odsto, uz dodatnih 15,7 miliona KM uloženih iznad prvobitno planiranih sredstava.

    „Restriktivni režim ne predstavlja odustajanje od obaveza prema korisnicima, već mjeru usmjerenu na očuvanje stabilnosti sistema i sprečavanje potpunog prekida isporuke toplotne energije. Cilj Eko toplana ostaje isti, a to je završetak grijne sezone na siguran i kontrolisan način. Eko toplane ostaju otvorene za dijalog i očekuju aktivno uključivanje donosilaca odluka u rješavanje pitanja od značaja za funkcionisanje sistema daljinskog grijanja u Banjaluci“, izjavio je član Upravnog odbora “Eko toplana” Dragiša Zečević.

    “Eko toplane” podsjećaju da su tokom prethodnog perioda u više navrata upozoravale na potrebu donošenja odluka koje se odnose na finansijsku održivost sistema, uključujući korekciju cijene usluge i obezbjeđivanje dodatnih izvora finansiranja. Uprkos tim upozorenjima, do danas nije došlo do konkretnih odluka nadležnih institucija koje bi omogućile uslove za povratak na redovan režim isporuke toplotne energije.

    S druge strane podsjetimo, Grad Banjaluka se juče obratio građanima sa saopštenjem da je preduzeće “Eko toplane” Banjaluka bez prethodne najave i bez pribavljene saglasnosti samoinicijativno izmijenilo je režim isporuke toplotne energije, te izvršilo smanjenje temperature vazduha u prostorijama korisnika na 20℃ ± 1℃.

  • Hoće li “Bechtel” graditi Južnu interkonekciju

    Hoće li “Bechtel” graditi Južnu interkonekciju

    Američka kompanija “Bechtel” ponovo bi mogla doći u BiH, i to kao jedan od izvođača radova na projektu izgradnje Južne interkonekcije.

    Predstavnici ove kompanije već su ranije u nekoliko navrata boravili u BiH, ali nikad nije došlo do realizacije posla.

    Za razliku od kompanije “AAFS Infrastructure and Energy LLC”, koja je takođe zainteresovana za Južnu interkonekciju, koja nema nikakve reference, odnosno na svojoj internet stranici nisu naveli kakvim poslovima su se bavili u prošlosti, “Bechtel” je globalna kompanija s velikim projektima realizovanim širom svijeta.

    AAFS, međutim, ima podršku američke administracije jer se, navodno, radi o ljudima koji su u uskom krugu saradnika Donalda Trampa, predsjednika Amerike, i vjeruje se da su oni realizatori Trampove politike odvajanja Evrope od ruskih energenata.

    “Bechtel” bi, po svemu sudeći, mogao raditi infrastrukturni, odnosno građevinski dio posla, dok bi AAFS, ako do realizacije posla dođe, mogao voditi gasni biznis.

     

    Na svojoj stranici “Bechtel” navodi da su aktivni praktično u cijelom svijetu, a portfolio im obuhvata energiju, zaštitu životne sredine, proizvodnju i tehnologiju, rudarstvo i kritične minerale, namjensku industriju, nuklearnu energiju, infrastrukturu i obnovljive izvore energije.

    Prema podacima na stranici kompanije, u 2024. godini imali su više od 20 milijardi dolara profita.

    Prema njihovom posljednjem finansijskom izvještaju, u 2024. godini su zaključili nove ugovore u vrijednosti od oko 17 milijardi dolara.

    Ukupna vrijednost ugovorenih projekata u realizaciji u 2024. godini iznosi gotovo 60 milijardi dolara.

    S obzirom na to da bi izgradnja Južne interkonekcije, projekta vrijednog nekoliko stotina miliona dolara, bila tek manji dio njihovog ukupnog profita, moglo bi se zaključiti da su njihove namjere da se uključe i u druge projekte u BiH.

    Imajući u vidu da se “Bechtel” bavi i izgradnjom energetskih objekata, rudarstvom i infrastrukturom, on bi, uz podršku Ambasade SAD i činjenicu da SAD trenutno imaju pozitivan imidž u svim dijelovima BiH, mogao relativno lako ući u projekte iz ovih oblasti.

    Ono što će biti problem za ovu ili bilo koju drugu ozbiljnu kompaniju je nedostatak vladavine prava u BiH i institucionalni haos koji traje praktično neprestano još od početka mandata trenutne vladajuće koalicije na nivou BiH. Nijedna kompanija koja ima dioničare i odgovornost za vlastiti kapital neće investirati u zemlju u kojoj se političari spore i oko najelementarnijih stvari koje neki prostor čine državom.

    Kada je riječ o regionu, na svom sajtu navode poslove koje su realizovali u Srbiji i na Kosovu, Albaniji i Hrvatskoj.

    U Srbiji su gradili moravski koridor ukupne dužine 112 kilometara. Kad bude završen, povezivaće istočni i zapadni dio zemlje od Pojata do Preljine.

    “Ovaj koridor uklopiće se u širu saobraćajnu mrežu koja se prostire širom Balkana, kao dio regionalnog plana za unapređenje trgovinskih veza i jačanje veza sa zapadnom Evropom”, navedeno je na stranici “Bechtela”. U Srbiji, takođe, rade i digitalni koridor, mrežu optičkih kablova u dužini od hiljadu kilometara, a gradili su i infrastrukturu za zaštitu od poplava, prenose Nezavisne.

    Inače, zanimljiva je činjenica da je BiH jedna od rijetkih relativno malih zemalja koja ima i domaće kompanije koje mogu graditi velike infrastrukturne projekte, pa se može postaviti i pitanje zašto domaći političari više ne podstiču ugovore kojima bi neke od poslova dobile i te kompanije, koje zapošljavaju domaće radnike i praktično dobit ostavljaju u svojoj zemlji.

    Stav Vlade Federacije BiH

    Federalna Vlada juče je prihvatila informaciju o pismu namjere američke kompanije “AAFS infrastruktura i energetika” i dala podršku da se razmotri mogućnost saradnje na razvoju projekata, uključujući izgradnju “Južne interkonekcije BiH i Hrvatska”.

    To podrazumijeva i izgradnju gasnih elektrana sa pratećim gasovodima, uključujući dogradnju gasovoda Kladanj-Tuzla i modernizaciju međunarodnih aerodroma.

    Vlada FBiH je na telefonskoj sjednici konstatovala da se realizacija projekta izgradnje gasovoda “Južna interkonekcija BiH i Hrvatska” može razmatrati u okviru Zakona o koncesijama FBiH, uključujući mogućnost podnošenja samoinicijativne ponude.

    Mediji u FBiH podsjećaju da je kompanija prije više od 25 godina ponudila da u roku od sedam godina izgradi koridor 5c, ali da ih je Vlada BiH odbila u korist francuske kompanije, koja nikad nije realizovala tu investiciju. BiH ni danas, gotovo tri decenije nakon ove ponude, nije izgradila koridor, a cijeli projekat pun je sumnji i optužbi za korupciju.v

  • Ko su najdugovječniji ministri u Vladi Republike Srpske?

    Ko su najdugovječniji ministri u Vladi Republike Srpske?

    Od kada je uspostavljena prva Vlada Republike Srpske, a to je bilo 22. aprila 1992. godine, pa do današnjeg dana, čast da budu ministri imale su desetine istaknutih akademskih građana Republike Srpske, ali su samo pojedini imali tu privilegiju da u izvršnu vlast budu imenovani tri ili više puta.

    U ovom tekstu posvetićemo se upravo tim ljudima, ne ulazeći u to da li su oni svojim radom zaista dali adekvatan doprinos razvoju Republike Srpske, već isključivo tome koliko dugo su u ministarskoj fotelji.

    Sam početak postojanja Vlade RS donio je to da je ona birana praktično svake godine, pa je od 1992. do 1998. godine već bilo sedam saziva.

    U njima su se nerijetko ponavljala imena ministara, pa i ne čudi što su neki od njih na toj funkciji bili i po četiri ili pet puta za pomenutih šest godina.

    Od 1998. do 2006. imali smo pet saziva, a “stabilizacija” na tom polju uslijedila je od druge vlade koja je uspostavljena krajem 2006. godine, pa se izvršna vlast od tada do 2022. birala obično svake četiri godine, a onda od 2022. do danas dobili smo tri saziva Vlade RS – ovu posljednju 18. januara.

    Đokić apsolutni rekorder
    Apsolutni rekorder po broju mandata na Trgu Republike Srpske kao ministar je Petar Đokić, lider Socijalističke partije Republike Srpske, koji je u Vladi skoro 16 godina.

    On je 18. januara 2026. godine izabran za ministra energetike i rudarstva, što mu je sedmi izbor za ministra i, ako se nešto ne desi, on će na toj poziciji biti najmanje do oktobra ove godine, za kada su zakazani opšti izbori u BiH.

    Đokić je prvi put postao ministar 29. decembra 2010, kada je u 13. sastavu Vlade RS izabran za ministra rada i boračko-invalidske zaštite, a istu funkciju vršio je i u 14. sazivu.

    U 15. sazivu postaje ministar industrije, energetike i rudarstva, a onda se samo skraćuje naziv ministarstva i u 16, 17, 18. i sada u 19. sazivu Vlade RS on je ministar energetike i rudarstva RS.

    Dvanaest godina
    Za petama Đokiću je Zlatan Klokić, aktuelni ministar za evropske intergracije i međunarodnu saradnju. On je postao ministar 18. decembra 2014. i od tada do danas je u Vladi RS.

    Dvanaest uzastopnih godina u Vladi RS bili su Lejla Rešić, kao ministarka uprave i lokalne samouprave RS, i Srebrenka Golić, kao ministarka za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju. One su bile ministarke u četiri uzastopna mandata, počevši od 29. decembra 2010. pa do 21. decembra 2022. godine.

    Dugovječnošću u Vladi RS može se pohvaliti i Anton Kasipović.

    Bio je ministar u pet uzastopnih mandata, od 18. decembra 2014, kada je postao ministar prosvjete i kulture, da bi u 15. i 16. sazivu bio ministar pravde, do 21. decembra 2022.

    Ni Čubrilović nije daleko
    Još jedan “veteran” u Vladi RS je bio i Nedeljko Čubrilović, predsjednik Demosa.

    On je bio ministar saobraćaja i veza Republike Srpske pet puta, prvo u četiri uzastopna mandata od 28. februara 2006. do 18. decembra 2014. Nakon toga bio je u NS RS, da bi u 17. sazivu ponovo bio izabran za ministra (21. decembar 2022 – 3. septembar 2025).

    Osam godina u Vladi RS
    Alen Šeranić takođe je jedan od onih koji su odavno u Vladi RS.

    Izabran je u 15. sazivu, u maju 2018. godine, kada je zamijenio Jasmina Komića na mjestu ministra nauke i tehnologije. Od tada Šeranić nije napuštao Trg Republike.

    Već 18. decembra 2018. postao je ministar zdravlja i socijalne zaštite u 16. sazivu Vlade i to je nastavio da bude i u 17, 18, te sada 19. sazivu.

    Identično je i sa Zorom Vidović, koja je od 2018. ministarka finansija Republike Srpske.

    Osmogodišnji radni staž u Vladi RS imali su i Predrag Gluhaković kao ministar trgovine i turizma, Zoran Tegeltija kao ministar finansija, Davor Čordaš kao ministar za izbjeglice i raseljena lica i Jasmin Komić kao ministar nauke i tehnologije.

    Godinu manje staža u Vladi Srpske imali su Stanislav Čađo u svojstvu ministra unutrašnjih poslova te Ranko Škrbić kao ministar zdravlja socijalne zaštite.

    Bili su ministri u 11, 12. i 13. sazivu (28. februar 2006 – 12. mart 2013).

    Aleksa Buha ispred svih
    Od ministara koji su birani u prvu Vladu RS po broju mandata ističe se Aleksa Buha, koji je bio ministar inostranih poslova u prvom, drugom, trećem, četvrtom, petom i šestom sazivu, od 22. aprila 1992. do 18. januara 1998.

    Šest puta je ministar bio i Nedeljko Lajić, i to saobraćaja i veza RS.

    Dragan Kalinić je odmah iza njega sa pet mandata kao ministar zdravlja, rada i socijalne zaštite, kao i Ljubomir Zuković i Dragan Davidović.

    Po četiri puta ministri su bili Borivoje Sendić, Miroslav Toholj, Milan Ninković te Novak Kondić.

    Od stare garde triput su ministri bili Milorad Skoko, Ljubiša Vladušić, Đojo Arsenović, Ratko Mišanović, Milovan Stanković, Omer Branković te Džerard Selman.

    A od novih, još aktuelnih, treći put su birani za ministre Senka Jujić kao ministarka uprave i lokalne samouprave, Bojan Vipotnik, ministar za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju, te Željko Budimir, koji je u jednom mandatu bio ministar za naučnotehnološki razvoj, visoko obrazovanje i informaciono društvo, a onda u dva mandata ministar unutrašnjih poslova.