Talas protesta širom Evrope, obilježen sukobima demonstranata i policije, nasiljem i napadima na javne institucije, sve više otvara pitanje da li je riječ o socijalnom nezadovoljstvu koje izmiče kontroli ili o ozbiljnijoj političkoj i bezbjednosnoj krizi. Rast troškova života, pritisak na srednji sloj stanovništva i najavljene mjere štednje podstakli su izlazak građana na ulice, dok se protesti šire i izvan Francuske.
Situacija je posebno napeta u više francuskih gradova, gdje su demonstracije prerasle u nasilne sukobe. Istovremeno, antivladini protesti održavaju se i u Italiji i Albaniji, a studenti i srednjoškolci traže bolje uslove obrazovanja.
Bojana Kondić Panić, šef Predstavništva Republike Srpske u Francuskoj, ocijenila je gostujući u Jutarnjem programu RTRS-a da je situacija ozbiljna, posebno zbog razmjera nasilja i problema koji, prema njenim riječima, već duže vrijeme opterećuju francusko društvo.
„Sada je nasilje uzelo maha i demonstranti ne prezaju da pale srednjovjekovne objekte“, rekla je Kondić Panić, povezujući dio problema sa nedovoljnom integracijom migranata, ali i sa ekonomskim pritiscima koji pogađaju stanovništvo.
Ona je ukazala na rast cijena i povećanje poreza kao dodatne razloge nezadovoljstva, ističući da teret takvih mjera posebno osjeća srednji sloj. Kao još jedan faktor navela je složenu političku situaciju u Francuskoj.
Upozorenja na propuste bezbjednosnih službi
Na moguće propuste u reagovanju nadležnih službi ukazao je i Miroslav Bjegović, profesor bezbjednosnih nauka iz Beograda. Prema njegovoj ocjeni, izostale su preventivne mjere koje bi mogle spriječiti eskalaciju nasilja.
„Nisu uradili preventivni dio posla da spriječe ono što se desilo“, rekao je B jegović, iznoseći tvrdnju da bi pozadina protesta mogla biti povezana i sa uticajima izvan država u kojima se demonstracije održavaju.
On je povukao paralelu između dešavanja u Francuskoj, Italiji, Albaniji i Srbiji, navodeći da se u različitim protestnim pokretima pojavljuju slične organizacije, među kojima je pomenuo i „Žute prsluke“.
Bjegović smatra da aktuelni talas demonstracija neće stati na dosadašnjim žarištima, već bi mogao zahvatiti i druge evropske zemlje. Kao mogući cilj takvog razvoja događaja naveo je slabljenje jedinstva evropskih država iznutra.
Ipak, razlozi protesta razlikuju se od zemlje do zemlje, a ekonomsko nezadovoljstvo, zahtjevi za boljim obrazovanjem i politički sukobi predstavljaju različite pokretače okupljanja. Dalji razvoj situacije zavisiće i od sposobnosti vlasti da odgovore na zahtjeve demonstranata, spriječe nasilje i ponude rješenja za probleme koji su građane izveli na ulice.
Komentariši