Kategorija: Vijesti

Danas u Donjoj Gradini nismo okupljeni samo da se prisjetimo života koji su tragično izgubljeni već da se suočimo i priznamo istinitosti naše sadašnjosti, rekao je Gideon Grajf, poznati svjetski istoričar, stručnjak za istoriju Holokausta i predsjednik Nezavisne međunarodne komisije za Srebrenicu.

Danas smo se okupili ovdje u Donjoj Gradini u mjestu koje je obilježeno velikom tugom i neizbrisivom istorijom – naveo je Grajf.

Grajf je naveo da Donja Gradina koje je bila u sklopu zloglasnog logora Јasenovac, bila njegovo glavno gubilište te da je danas, kako kaže, tmuran podsjednik na najmračnija poglavlja ljudske okrutnosti tokom Drugog svjetskog rata.

 

– Ovdje smo da odamo počast žrtvama genocida koji je počinjen nad srpskim stanovništvom, žrtvama užasnog jevrejskog Holokausta i ciljanog genocida nad Romima koji je počinjen pod režimima Nezavisne države Hrvatske. Јedinice koja je vođena i stvorena uz pomoć nacističke Njemačke i koju je podržavala fašistička Italija – istakao je Grajf.

Tokom ovog brutalnog zločina, Grajf navodi, trećina od oko dva miliona Srba koji su živjeli na teritoriji tzv. NDH poslano je na pogubljenje, druga trećina se suočila sa preseljenjem, a ostatak je prisilno preobraćen na katolčanstvo.

– Politika genocida nije bila puki čin rata već pokušaj etnocida sa ciljem da se čitava jedna kultura i jedan narod izbriše sa svoje djedovine – istakao je Grajf.

Podsjetimo, u prisustvu zvaničnika Republike Srpske i Srbije u Donjoj Gradini obilježen je Dan sjećanja na žrtve ustaškog genocida nad Srbima, Јevrejima i Romima u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj od 1941. do 1945. godine.

Obilježavanju su prisustvovali predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik i srpski član Predsedništva BiH Željka Cvijanović, predsednik Narodne skupštine Republike Srpske Nenad Stevandić, predsjednik Vlade Srbije Miloš Vučević, predsjednik privremenog organa Grada Beograda Aleksandar Šapić, predsjednik Skupštine Crne Gore Andrija Mandić, ministri u Vladi Srbije i drugi zvaničnici.

U prisustvu zvaničnika Republike Srpske i Srbije u Donjoj Gradini obilježen je Dan sjećanja na žrtve ustaškog genocida nad Srbima, Јevrejima i Romima u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj od 1941. do 1945. godine.

Obilježavanju su prisustvali predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik i srpski član Predsjedništva BiH Željka Cvijanović, predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske Nenad Stevandić, predsjednik Vlade Srbije Miloš Vučević, predsjednik Skupštine Crne Gore Andrija Mandić, ministri u Vladi Srpske i Srbije i drugi zvaničnici.

 

Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik rekao je da srpski narod nije zaboravio zlo ustaškog zločina počinjenog u logoru Јasenovac gdje je ubijeno pola miliona Srba.

– Nismo zaboravili zlo i znamo šta je NDH. Znali smo za planove ustaškog režima da jednu trećinu pobiju, jednu rasele, a jednu pokatoliče – rekao je Dodik.

 

Danas se nalazimo na najvećem srpskompolju smrti, rekao je Miloš Vučević izaslanik predsjednik Srbije Aleksandra Vučića.

– Pod našim nolaga nalaze se čitavi gradovi – naša djeca i budućnost koju nismo trebali da dočekamo, a Božjom pomoću dočekasmo je – rekao je premijer Srbije.

 

Donja Gradina je dugo godina skrivana od javnosti ali je danas postalo mjesto gdje se okupljamo. Donja Gradina je važna kao kultura sjećanja da se čuva i njeguje za srpski narod, rekao je predsjednik Skupštine Crne Gore Andrija Mandić .

 

– Danas u Donjoj Gradini nismo okupljeni samo da se prisjetimo života koji su tragično izgubljeni već da se suočimo i priznamo istinitosti naše sadašnjosti, rekao je Gideon Grajf, poznati svjetski istoričar, stručnjak za istoriju Holokausta i predsjednik Nezavisne međunarodne komisije za Srebrenicu.

 

Prisutnima se obratila i ambasadorka Izraela Galit Peleg koja je pročitala poruku Izraela Isaka Hercoga.

 

Dobrila Kukolj, predsjednica Gradskog udruženja preživjelih jasenovačkih logoraša i njihovih potomaka iz Banjaluke navela je obraćajući se prisutnim da je Donja Gradina najveći grad mrtvih.

 

Na grobnom polju Košute u Spomen-području Donja Gradina služen je pomen mučki ubijenim srpskim, jevrejskim i romskim žrtvama. Pomen srpskim žrtvama služilo je sveštenstvo Srpske pravoslavne crkve.

Romsku molitvu održao je predsjednik Svjetskog parlamenta Roma Dragoljub Acković, a jevrejsku vrhovni rabin Јevrejske zajednice u Srbiji Isak Asijel.

 

Prethodno su na Grobnom polju Topole položeni vijenci i cvijeće.

 

Dan sjećanja na žrtve genocida nad Srbima, Јevrejima i Romima u NDH obilježava se povodom oslobađanja ustaškog logora Јasenovac, jednog od najvećih i najstrašnijih logora smrti u Evropi.

Međunarodna komisija za istinu o jasenovačkom sistemu hrvatskih koncentracionih logora zaključila je da su Hrvati u Јasenovcu i Donjoj Gradini ubili više od 700.000 Srba, 80.000 Roma i 23.000 Јevreja.

Predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske i lider Ujedinjene Srpske dr Nenad Stevandić razgovarao je danas u Banjaluci sa predsjednikom Narodne skupštine Crne Gore Andrijom Mandićem i najavio da će Mandić biti prvi državnik Crne Gore koji će odati počast jasenovačkim žrtvama

 

У наш град и Републику Српску је стигао предсједник скупштине Црне Горе и сутра ће бити први државник из Црне Горе који ће у Доњој градини положити вјенац и одати почаст жртвама правог геноцида из система конц.логора Јасеновац.
Брат Андрија Мандић. pic.twitter.com/OaUFBV5Hcq

— Ненад Стевандић (@nenad_stevandic) May 11, 2024

 

Rezolucija će donijeti nove konflikte, mržnju, te mislim da je destruktivna, nepotrebna, i nemam pojma ko je pokretač toga, ko stoji iza toga, namjere nisu dobre, nego loše i negativne, veoma sam uznemiren zbog toga, razočaran, rekao je Gideon Grajf, poznati svjetski istoričar, stručnjak za istoriju Holokausta i predsjednik Nezavisne međunarodne komsije za Srebrenicu.

Grajf kaže da je u Republiku Srpsku došao da se sjeća i da od svijeta traži da ne zaboravi stotine hiljada nevinih žrtava koje su brutalno mučene, ponižavane i ubijane, u lancu koncentracionih logora Јasenovac.

– Ovdje sam da se sjećam, da tražim od svijeta da ne zaborave stotine hiljada nevinih žrtava koje su brutalno mučene, ponižavane i ubijane, u lancu koncentracionih logora Јasenovac, od kojih je Donja Gradina najveće stratište. I najvažnije, predvodim borbu protiv izvrtanja istorije koje je nažalost na snazi i ja se veoma snažno borim protiv toga. Smanjivanje broja žrtava, izvrtanje istorije, je poput drugog ubistva tih žrtava. To nikada ne bismo trebali dozvoliti. Јa ću se lično, svim silama boriti protiv toga, koliko god mogu – rekao je Grajf za ATV, te dodao da će sutra biti jedan od govornika u Donjoj Gradini.

Srbi, ističe Grajf, bi trebali više i glasnije da se zalažu za priznanje užasnih zločina počinjenih nad njima.

Grajf se osvrnuo i na to šta je krajnji cilj rezolucije o Srebrenici.

– Cilj i kotivacija ovoga su negativni. To je destruktivno i ne vodi ničemu dobrom. U našem Izvještaju, ako se ne varam, na stranici 1.029, a na sredini Izvještaja, mi se pozivamo pomirenje, slaganje i mir među narodima. Mi ne trebamo rat, želimo da živimo mirno. Rezolucija će donijeti nove konflikte, mržnju, te mislim da je destruktivna, nepotrebna, i nemam pojma ko je pokretač toga, ko stoji iza toga, namjere nisu dobre, nego loše i negativne. Veoma sam uznemiren zbog toga, razočaran – naglasio je Grajf.

O temi kao što je genocid, ističe on, ne može se raspravljati u Generalnoj skupštini UN-a, jer je to, podvlači, pitanje za istoričare.

– Ne, ne može. To je političko tijelo, politička organizacija. Istorijski aspekti bi se trebali prepustiti istoričarima. Svi bi trebalo da se bave onim, u čemu su stručni. Ujedinjene nacije, vlade, to su političke organizacije. Ali ovo nije političko pitanje, nego istorijsko i moralno pitanje. Svi znamo, Ujedinjene nacije su daleko od morala, a to kažem kao građanin Izraela – naglasio je Grajf.

Kaže da zemlje koje su tzv. sponzori svega, ne bi trebalo da se miješaju u takve stvari, pogotovo ne Njemačka.

U Kozarskoj Dubici, večeras je, povodom Dana sjećanja na nevino stradale žrtve ustaškog zločina genocida u koncentracionom logoru Јasenovac, održana memorijalna akademija.

Osnova za scenario memorijalne akademije je knjiga “Tuga koja traje cijeli život”, autorke Dobrile Kukolj, koja je predsjednik banjalučkog Udruženja logoraša Drugog svjetskog rata.

Prisjećanje je opomena za velika zvjerstva koja su učinjena na ovim prostorima.

Naša moralna dužnosti je da njegujemo kulturu sjećanja i da mlađe generacije učimo o važnosti iste, poruke su koje su se čule tokom akademije.

Akademiji su prisustvovali i ministri iz vlada Srbije i Srpske.

Ministarka prosvjete i kulture Republike Srpske Željka Stojičić izjavila je novinarima da je njegovanje kulture sjećanja zavjet koji je uslov da se nikada ne zaboravi zlo počinjeno u koncentracionim logorima.

“Ministarstvo prosvjete i kulture kroz rad svojih ustanova kulture i obrazovanja daje ogroman doprinos razvijanju kulture sjećanja kod učenika koji moraju poznavati istoriju da bi se odredili prema onome što se dešava danas i gradili budućnost”, rekla je Stojičićeva i dodala da mir i sloboda nemaju alternativu.

Ministar kulture Srbije Nikola Selaković rekao je da je njegovanje kulture sjećanja jedna od najvažnijih stvari koju su Republika Srpska i Srbija učinile u prethodnoj deceniji.

– Važno je da ne dopustimo da se zaborave zla i užasi koji su nas zadesili kao narod u našoj istoriji. Važan je i doprinos najvišeg državnog vrha, a to je bila ideja predsjednika Srbije i Srpske Aleksandra Vučića i Milorada Dodika – rekao je Selaković.

On je naglasio da Srpska i Srbija u tome istrajavaju i da bi bilo veoma teško da takvu tradiciju nešto prekine, te podsjetio na opredjeljenost dvije vlade da se podignu memorijalni centri u Donjoj Gradini i Beogradu.

– Najveći spas je u našem jedinstvu i činjenici da se ne mirimo sa onim što nam je u prošlosti učinjeno i da o tome ne želimo da ćutimo i nikoga ne vrijeđamo, ali očekujemo poštovanje prema žrtvama – istakao je Selaković.

Ministar rada i boračko-invalidske zaštite Republike Srpske Danijel Egić rekao je da Srpska i Srbija danas više nego ikad treba da pokažu zajedništvo i činjenicu da su jedan narod.

Ministar za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja Srbije Nemanja Starović rekao je da je u Јasenovcu i Donjoj Gradini počinjen ogroman zločin nad srpskim narodom, a da je pogotovo važno sjećanje u vremenima kada postoje tendencije koje vode ka “svojevrsnoj inflaciji pojma zločina genocida”.

– Veoma je važno da upravo ovakve datume i strašne zločine nad našim narodom obilježavamo zajedno i u saradnji kroz institucije Srbije i Srpske – poručio je Starović.

Načelnik opštine Kozarska Dubica Radenko Reljić rekao je da je memorijalna akademija značajna za Kozarsku Dubicu koja je u Drugom svjetskom ratu bila u sastavu Nezavisne države Hrvatske i na čijoj teritoriji je bilo najveće jasenovačko stratište, Donja Gradina.

– Radilo se o genocidnom programu koji je usvojila tadašnja NDH-a biološkog uništavanja srpskog naroda. Kozarska Dubica je tokom Drugog svjetskog rata izgubila 53 odsto stanovništva, odnosno 16.155 naših stradalih građana upisano je imenom i prezimenom, koji su ubijeni kao pripadnici antifašističke vojske i kao civili – rekao je Reljić.

Direktorka Spomen-područja Donja Gradina Tanja Tuleković rekla je da je osnova za scenario memorijalne akademije knjiga “Tuga koja traje cijeli život” autora Dobrile Kukolj, koja je predsjednik banjalučkog Udruženja logoraša Drugog svjetskog rata.

– Akademija je emotivni prikaz strahota koje je preživjela Kukoljeva, koja je preživjeli jasenovački logoraš. Večeras ćemo poslati poruku da smo predani kulturi sjećanja i da intenzivno radimo na prikupljanju, istraživanju i prezentaciji svih dokumenata i dokaza, te da ne želimo da dozvolimo da se naše žrtve zaborave – rekla je Tulekovićeva.

Izraelski istoričar Gideon GrajF, koji se specijalizovao za istoriju Holokausta i stradanja u logorima, ukazao je da je moralna obaveza odavati počast stotinama hiljada nevinih žrtava, koji su mučeni i ubijeni.

– To je razlog zašto sam došao iz Izraela da budem ovdje i odam počast žrtvama ustaško-hrvatske brutalnosti i ubilačkih sekcija protiv nevinih Srba, Јevreja i Roma – poručio je Grajf.

Predsjednik banjalučkog Udruženja logoraša Drugog svjetskog rata Dobrila Kukolj rekla je
zadatak preživjelih logoraša, kojih više nema puno, da mladim ljudima, učenicima i studentima prenesu sjećanja.

U programu Memorijalne akademije nastupili su članovi Srpskog pjevačkog društva “Višnjić” iz Kozarske Dubice i glumica Maja Kolundžija Zoroe, koja je uradila i dramatizaciju teksta. Prisutni su minutom ćutanja odali počast jasenovačkim stradalnicima.

Memorijalnoj akademiji prisutvovali su poslanici u Narodnoj skupštini Republike Srpske Darko Banjac, Dragan Brdar i Bobana Ćibić, ministar uprave i lokalne samouprave Republike Srpske Senka Јujić, zamjenik ministra odbrane u Savjetu ministara Aleksandar Goganović, vladika slavonski Јovan, sveštenstvo, brojni znaničnici, gosti i građani.

Predsjednik Narodne skupštine Republike Srpske Nenad Stevandić rekao je da se zajedničkim snagama i sa iskrenim pijetetom ulazi u završnu fazu izgradnje centralnog spomen-obilježja poginulim borcima Vojske Republike Srpske u Banjaluci.

“Centralni spomenik palim borcima Vojske Republike Srpske i Republike Srpske Krajine raste”, napisao je Stevandić na mreži “Iks”.

On je napomenuo da je spomenik trebalo izgraditi radnije. “Da, svi snosimo odgovornost jer smo trebali i mogli izgraditi i ranije, ali nismo odustali. Sad on gradi nas! Vječnaja pamjat”, naveo je Stevandić.

Zvaničnici Republike Srpske, predstavnici grada Banjaluka i boračkih organizacija danas su prisustvovali ceremoniji u Banjaluci u okviru koje su obišli lokaciju na kojoj se gradi centralno spomen-obilježje poginulim borcima VRS.

Spomenik će imati 62 stuba koji simbolizuju broj brigada koje su se borile za Republiku Srpsku, u sredini će biti drvo tise, dok bi u podzemnom dijelu trebalo da budu muzej i spomen-soba.

Prema riječima Stevandića, izgradnja spomenika jedan je od najznačajnijih projekata koji se sprovodi u Banjaluci.