Kategorija: Vijesti

Evropski samit o ekonomiji i bezbjednosti u Banjaluci, zajedno sa otvaranjem regionalne kancelarije Gold instituta, označava početak dugoročnog i produktivnog partnerstva, a istovremeno odražava duboku transformaciju u odnosima između Republike Srpske i SAD tokom protekle godine, rekla je srpski član Predsjedništva BiH Željka Cvijanović i posebno se zahvalila Majklu Flinu i partnerima iz Instituta što su izabrali Banjaluku za mjesto održavanja ovog skupa .

– Kroz prisustvo Instituta u ovom regionu, ljudi širom Republike Srpske, BiH i širem okruženju – bilo da su iz politike, akademske zajednice, javnih institucija, biznisa ili civilnog društva – sada imaju priliku da se direktno uključe u strateško razmišljanje i praktično iskustvo o definisanju ključnih političkih, ekonomskih i bezbjednosnih izazova našeg vremena – istakla je ona.

Naglasila je da ništa od toga ne bi bilo moguće bez novog zamaha koji je stvorila administracija predsjednika Donalda Trampa i njena politička platforma, čije se fundamentalne vrijednosti dijele i cijene u Republici Srpskoj.

– Naš narod podržava tradicionalne vrijednosti, ne kao ostatke prošlosti, već kao sam temelj budućnosti. One nas podsjećaju da su brak, roditeljstvo, porodica i vjera svete institucije, a ne društveni eksperimenti – napomenula je Cvijanovićeva.

Cvijanović je pozdravila je izbalansiran pristup koji nova američka administracija pokazuje prema BiH koji udaljava od nametanja spolja osmišljenih “gotovih” rješenja, što je upravo ono za šta se Republika Srpska dosljedno zalagala.

– Novi pristup SAD donosi mnoge pozitivne promjene, jer predstavlja potpuno drugačiju političku dinamiku, napuštajući zastarjele pristupe i rutine. Konkretno, udaljava se od nametanja spolja osmišljenih `gotovih` rješenja za BiH i umjesto toga stavlja akcenat na održiva rješenja zasnovana na kompromisu do kojeg će doći sami konstitutivni narodi. Upravo je to put koji je Republika Srpska dosljedno podržavala i za koji se zalagala – rekla je ona i dodala da je novi pristup SAD iznenadio mnoge i unutar EU.

– Ipak, vjerujem da on predstavlja najvažniji korak ka uspostavljanju istinske demokratije i ustavnog poretka u BiH – poručila je ona.

Nije tajna, dodala je ona, da mi u Republici Srpskoj pozdravljamo izbalansiran pristup koji nova američka administracija pokazuje prema sva tri konstitutivna naroda i dva entiteta BiH – od kojih je jedan Republika Srpska, koja obuhvata 49 odsto teritorije BiH.

– Prvi put, vlada SAD, zajedno sa američkim kompanijama i investitorima, izrazila je spremnost da se uključi u velike razvojne projekte – posebno u oblastima energetike, transportne infrastrukture i informacionih i komunikacionih tehnologija – ukazala je ona.

Narod Republike Srpske zahvalan je administraciji predsjednika SAD Donalda Trampa na novom pristupi, jer je to jedini put koji vodi ka jednakosti svih u BiH, kao i političkoj i ustavnoj stabilnosti, zasnovanoj na zdravim političkim odnosima, izjavila je srpski član predsjedništva BiH Željka Cvijanović.

Ona je naglasila da za Republiku Srpsku politički dijalog nije znak slabosti ili poraza, već dokaz političke zrelosti i odgovornosti.

– U tom kontekstu, Republika Srpska se zalaže za koncept iskrene demokratije i suverenosti, te prebacivanja svih relevantnih procesa u ruke demokratski izabranih domaćih institucija. Svi naši diplomatski napori do sada bili su usredsređeni na taj cilj – istakla je ona.

Cvijanovićeva je napomenula da su tuturstvo spolja i uzurpiranje ustavnih ovlaštenja od spoljnih faktora nanijeli ogromnu štetu BiH i praktično uništili unutrašnji dijalog.

– Ubijeđena sam da obnovljeni podstrek u odnosima SAD sa Republike Srpskom i BiH, zajedno sa širim angažovanjem Vašingtona u regionu, predstavlja priliku koju svi mi moramo da iskoristimo. To ne samo da pruža priliku za dalje jačanje naših političkih veza i saradnje, već i za razvijanje značajnih odgovora na brojne savremene izazove koji jednako utiču na sve nas, bez obzira da li se smatramo `velikim` ili `mali` akterima – rekla je Cvijanovićeva.

Kada se radi o diplomatskoj i ekonomskoj viziji Republike Srpske, naglasila je da se Srpska raduje vremenu u kojem će diplomatija i ekonomski razvoj govoriti istim jezikom – kada ekonomska diplomatija postane dominantna dimenzija međunarodnog angažovanja Srpske

– Naravno, dostizanje toga zahtijeva političku stabilnost unutar zemlje, te zato mi vidimo obnovljeno angažovanje SAD ovdje kao vitalan doprinos na putu ka tom cilju. Konkretno, Republika Srpska smatra da je razvoj ekonomske saradnje sa relevantnim partnerima, kako na regionalnom tako i na globalnom nivou, jedan od ključnih strateških prioriteta – poručila je ona.

Vlada Republike Srpske usvojila je danas informacije o potrebi finansiranja infrastrukturnih projekata iz sredstava Јavnih investicija u pet opština i gradova u Republici Srpskoj koji će, u skladu sa mogućnostima finansiranja i raspoloživosti budžetskih sredstava, biti finansirani sa ukupno 20.220.429 KM.

Prema usvojenim informacijama, iz Budžeta Republike Srpske biće finansijski podržani projekti u Kalinoviku, Čajniču, Han Pijesku, Doboju i Osmacima.

Opština Kalinovik kandidovala je otpadniinfrastrukturne projekte koji će u skladu sa mogućnostima budžeta biti finansirani sa ukupno 558.000 KM. Sredstva će biti izdvojena za projekat izgradnje balon sale u opštini Kalinovik, koja je od značaja za održavanje sportskih i ostalih manifestacija u ovoj opštini, te za projekat vodosnabdijevanja i odvođenja otpadnih voda turističkog kompleksa Zelengora koji je veoma značajan za turizam Kalinovika.

U opštini Čajniče biće podržan projekat regulacije vodotoka riječice Vrelo koji ima svu potrebnu građevinsku dokumentaciju i spremnost za nesmetano izvođenje radova i rangiran je kao prvi prioritet za ovu opštinu. Vrijednost ovog projekta iznosi 800.000 KM i biće finansiran iz Budžeta Republike Srpske, u skladu sa raspoloživim sredstvima.

Među usvojenim informacijama je i odobravanje finansijskih sredstava za realizaciju kapitalnih projekata na području Opštine Han Pijesak u iznosu od 1.500.000 KM. Radi se o infrastrukturnim projektima u Kraljevom naselju i izgradnji vodovodne mreže u selu Malo Polje na području opštine.

Na podruju grada Doboj iskazana je potreba za finansiranjem započetih i novih kapitalnih infrastrukturnih projekata u skladu sa mogućnostima budžeta u ukupnom iznosu 17 miliona KM.

Opština Osmaci kandidovala je infrastrukturne projekte za koje opština nema dovoljno sredstava i koji će u skladu sa mogućnostima budžeta Republike Srpske biti finansirani sa pozicije Јavne investicije u ukupnom iznosu 362.000 KM. Radi se o projektima sanacija Doma kulture, sanacija privremene deponije Crni vrh, a biće izdvojena i sredstva za završetak izgradnje proizvodne hale u ovoj opštini.

Vlada Republike Srpske usvojila je Informaciju o aktivnostima na proširivanju prostornih kapaciteta produženog boravka u osnovnim školama Branko Radičević, Aleksa Šantić, Đura Јakšić i Branko Ćopić Banjaluka, kao i o sufinansiranju projekta rekonstrukcije fiskulturne sale ЈU Osnovna škola Vuk Karadžić Višegrad.

Zadužuju se Ministarstvo prosvjete i kulture i Ministarstvo finansija da obezbijede sredstva za proširivanje prostornih kapaciteta za organizaciju produženog boravka u osnovnim školama Branko Radičević, Đura Јakšić, Aleksa Šantić i Branko Ćopić Banjaluka u iznosu od 4.000.000,00, te sredstva za sufinansiranje rekonstrukcije fiskulturne sale u ЈU OŠ Vuk Karadžić Višegrad u iznosu od 270.100,00 KM.

S obzirom na sve veću potrebu roditelja za organizovanjem produženog boravka, posebno u Banjaluci, utvrđeno je da postoji interes za uključenje još oko 820 djece, ali da navedene škole trenutno nemaju dovoljno prostornih kapaciteta.

Produženi boravak trenutno je organizovan u 149 osnovnih škola u Republici Srpskoj za više od 13.600 učenika, što predstavlja više od polovine učenika prve trijade u Republici Srpskoj. Realizacija ovih projekata doprinijeće unapređenju uslova za vaspitanje i obrazovanje učenika, razvoju školske infrastrukture i pružanju podrške porodicama širom Republike Srpske.

Vlada Republike Srpske usvojila je Informaciju o obezbjeđivanju besplatnih udžbenika za sve učenike osnovnih škola u Republici Srpskoj za školsku 2026/2027. godinu.

Vlada kontinuirano obezbjeđuje besplatne udžbenike još od školske 2007/2008. godine, a broj učenika obuhvaćenih ovom mjerom iz godine u godinu raste, s ciljem pružanja podrške porodicama i obezbjeđivanja jednakih uslova za obrazovanje svih učenika.

Za školsku 2026/2027. godinu besplatni udžbenici biće obezbijeđeni za oko 80.500 učenika osnovnih škola u Republici Srpskoj, a nabavka će biti realizovana u saradnji Ministarstva prosvjete i kulture i jedinica lokalne samouprave, prema modelu sufinansiranja u okviru kojeg bi opštine učestvovale sa 20%, a gradovi sa 30% sredstava, dok bi preostali dio obezbijedila Vlada Republike Srpske.

Vlada Republike Srpske donijela je Odluku o prodaji 30 odsto državnog kapitala u bijeljinskom preduzeću „Orao“ konzorcijumu predvođenom kompanijom “Glotec” iz Beograda.

Privredno društvo „ORAO“ a.d. dugi niz godina ostvaruje poslovnu saradnju sa grupacijom privrednih subjekata u vlasništvu „Glotec Ltd“, koja ima suštinski značaj za tekuće poslovanje društva. Takođe, “ORAO” a.d. ostvaruje saradnju i sa grupacijom „Glotec“, jer se oko 60% prihoda privrednog društva “ORAO” u periodu 2022-2025. godina ostvarilo sa ovim strateškim partnerom.

Vrijednost ponude iznosi 13,1 milion KM, od čega je milion KM namijenjen za kupovinu akcija, više od tri miliona KM za izmirenje obaveza preduzeća, te devet miliona KM za investicije u naredne tri godine.

Strateški partner ulagaće u modernizaciju proizvodnje i razvoj novih programa motora, s ciljem dugoročne održivosti i razvoja kompanije. Podršku ovoj odluci dali su Uprava i Sindikat “Orla”.

Vlada Republike Srpske prihvatila je Informaciju o finansijskim pokazateljima poslovanja u oblastima prerađivačke industrije iz nadležnosti Ministarstva privrede i preduzetništva za 2025. godinu.

Prema podacima APIF-a, prerađivačka industrija Republike Srpske ostvarila je rast prihoda i dobiti u 2025. godini. Ukupne prihode od 8,79 milijardi KM ostvarila su 2.193 privredna društva iz oblasti prerađivačke industrije, što je povećanje od 7,6 odsto u odnosu na prethodnu godinu, dok je neto dobit porasla za više od 11 odsto i iznosila 717,9 miliona KM.

U oblastima iz nadležnosti Ministarstva privrede i preduzetništva poslovala su 1.054 privredna društva, koja su ostvarila ukupne prihode od 3,2 milijarde KM i neto dobit od 329,4 miliona KM.

Pozitivan poslovni rezultat zabilježilo je više od tri četvrtine preduzeća, dok je izvoz ostao na približno istom nivou kao prethodne godine.

Vlada Republike Srpske donijela je Odluku o prihvatanju zaduženja Republike Srpske prema Svjetskoj banci – Međunarodnoj banci za obnovu i razvoj za dodatno finansiranje projekta unapređenja geoprostorne infrastrukture i procjene vrijednosti nepokretnosti u iznosu do 35.200.000 evra, što je oko 60,38% od ukupnog iznosa zajma za Bosnu i Hercegovinu koje iznosi 58.300.000 evra.

Razvojni cilj Projekta je uspostavljanje modernog i pouzdanog sistema masovne procjene vrijednosti nepokretnosti, kao i efikasnog i interoperabilnog sistema upravljanja geoprostornim podacima.

Vlada Republike Srpske prihvatila je Informaciju o potrebi obezbjeđenja sredstava za nesmetan i kontinuiran rad Crvenog krsta, te je zadužila Ministarstvo finansija i Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite da u 2026. godini obezbijede finansijska sredstva u iznosu od 2.500.000,00 KM u okviru Budžeta Republike Srpske.

Ova sredstva su neophodna za realizaciju programskih aktivnosti u 2026. godini za pružanje direktne pomoći najugroženijim kategorijama društva i jačanje operativnih kapaciteta humanitarnog sistema Republike Srpske.

U 2025. godini pruženo je socijalno-humanitarne pomoći u vrijednosti od 2.231.886,00 KM. Uspješno je edukovano 12.209 kandidata za vozače iz prve pomoći, više od 2.500 učenika je prošlo edukativne programe, kroz 142 organizovane akcije je prikupljeno preko 8.500 doza krvi, baza broji 21.650 registrovanih dobrovoljnih davalaca krvi, dok mreža volontera broji preko 5.000 aktivnih volontera.

Vlada Republike Srpske donijela je Odluku o određivanju marže u prometu određenih proizvoda, kojom se određuje maksimalni iznos marže koju trgovci na veliko i malo mogu obračunavati u prometu proizvoda obuhvaćenih Odlukom.

Njom se propisuje maksimalna marža od 6 odsto u veleprodaji, te 8 odsto u maloprodaji za ove proizvode:

– So za ljudsku ishranu – pakovanje od 0,5 do 1,6 kg,

– Životinjska mast – svinjska mast,

– Ulje suncokretovo – pakovanje od 0,9 kg/l do 5,5 kg/l,

– Biljna mast,

– Pasterizovano i sterilizovano mlijeko – pakovanje do 1,6 kg/l,

– Јogurt – pakovanje do 1,6 kg/l,

– Pšenično brašno – sva pakovanja,

– Hljeb od pšeničnog brašna,

– Šećer kristal – pakovanje od 0,5 kg do 5,5 kg,

– Hrana za dojenčad i hrana za bebe – isključivo zamjena za majčino mlijeko,

– Pelene za djecu i za odrasle,

– Deterdžent za suđe, tečni – pakovanje do 1 l,

– Deterdžent za pranje veša u prahu – pakovanje do 3 kg.

Odlukom se propisuje i marža na lijekove i to – maksimalna marža od 8% u veleprodaji i 20 odsto u maloprodaji. Ova odluka stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u Službenom glasniku Republike Srpske, a prestaje da važi 31. decembra 2026. godine.

Vlada Republike Srpske utvrdila je na današnjoj sjednici više prijedloga zakona po hitnom postupku, i to: Prijedlog zakona o izmjenama i dopuni Zakona o Investiciono-razvojnoj banci Republike Srpske, Prijedlog zakona o dopuni Zakona o Fondu za restituciju Republike Srpske, Prijedlog zakona o izmjenama i dopunama Zakona o Fondu za razvoj istočnog dijela Republike Srpske, Prijedlog zakona o dopuni Zakona o Akcijskom fondu Republike Srpske, po hitnom postupku, te Prijedlog zakona o izmjenama Zakona o Fondu za razvoj i zapošljavanje Republike Srpske.

Milorad Dodik, predsjednik SNSD-a, najjače vladajuće stranke u Republici Srpskoj, najavio je danas da će u Vladi Srpske pokrenuti inicijativu za rješenje pitanja statusa velikog broja doktoranada iz Srpske koji studiraju u Srbiji, a nisu uspjeli da doktoriraju u predviđenom roku, zbog blokade i otežanog funkcionisanja tamošnjih univerziteta u posljednjih godinu i po.

Radi se o velikom broju doktoranada, zaposlenih na javnim univerzitetima u Republici Srpskoj, koji bi, zbog takve situacije mogli da ostanu bez posla, a univerziteti bez već skoro pa gotovih docenata.

– To je za nas kao elementarna nepogoda, moramo da reagujemo i ja ću sa ljudima u Vladi Republike Srpske vidjeti da nađemo sistemsko rješenje. Tim ljudima mora da se da novi rok, da se zadrži njihov status i da vidimo na koji način oni mogu da završe svoje studije i steknu neophodna zvanja – rekao je Dodik u Moskvi za medije iz Republike Srpske.

Najavljujući punu podršku doktorandima, Dodik je naveo da oni nisu krivi za nastalu situaciju i objasnio i na ovom primjeru kako se dešavanja u Srbiji reflektuju i na Republiku Srpsku.

– To govori koliko je bilo pogrešno obustavljanje nastave i drugih procesa na univerzitetima – prokomentarisao je predsjednik SNSD i ukazao na konkretne posljedice.

Dodik je istakao da se ne treba potcijeniti nijednu nauku niti naučnu granu, ali i ukazao da se samo može zamisliti kakvo će obrazovanje studenti medicine i nekih drugih egzaktnih nauka steći sa prekinutim procesom.

On je naglasio da podržava te ljude i da će sa saradnicima učiniti sve da institucionalno i sistemski bude otklonjen taj problem.

– Mi ćemo to riješiti kroz odluku Vlade, a ako je potrebno, mijenjaćemo i Zakon – poručio je predsjednik SNSD i upozorio da “ti ljudi ne smiju imati posljedice, jer ih oni nisu prouzrokovali”.

Više desetina zaposlenih na javnim univerzitetima u Istočnom Sarajevu i Banjaluci je na doktorskim studijama na univerzitetima u Srbiji, uglavnim iz oblasti za koje ne postoje studije trećeg ciklusa u Republici Srpskoj.

Zbog jednoipogodišnjih problema u funkcionisanju visokoškolskih ustanova u Srbiji, nisu mogli da doktoriraju u predviđenom roku, pa po isteku roka izbora na univerzitetima na kojima rade, ostaju bez posla, ako ne bude nađeno sistemsko rješenje.

Zakon o visokom obrazovanju Republike Srpske nije mogao da predvidi situaciju, kakva je bila na univerzitetima u Srbiji u prethodnih godinu i po, pa je za rješavanje nastalog problema potrebno novo sistemsko rješenje.

Na graničnom prelazu Izačić – Ličko Petrovo Selo danas, 27. maja, došlo je do višečasovnog kolapsa saobraćaja nakon pada evropskog EES sistema, zbog čega vozači i putnici na visokim temperaturama čekaju i po tri sata u kilometarskim kolonama.

Prelazak granice je praktično paralizovan, prenosi Avaz.

Formirane su kilometarske kolone automobila, a nestrpljenje među vozačima i putnicima raste.

„Nama je došao policajac i rekao da je sistem pao i da ne znaju kad će se popraviti. Može biti za sat, dva, tri ili pet. Uopće nemaju nikakvu informaciju. Nas ovdje na suncu na 30 stepeni drže sa malom djecom. Ljudi guraju kolica i pitaju da pređu granicu a ne mogu. Baš je užasna i jako teška situacija, mnogo je male djece. Radi se o GP Izačić – Petrovo Selo“, kazao je Elvedin Mujagić za Avaz.

Zbog novonastale situacije i dugih zadržavanja, apeluje se na sve vozače koji planiraju putovanje prema Hrvatskoj i Evropskoj uniji da, ukoliko je moguće, odgode put ili koriste zamjenske granične prelaze.

Podsjećamo, EES (Entry/Exit System) je digitalni sistem koji je Evropska unija uvela za praćenje ulaska i izlaska državljana trećih zemalja, a koji podrazumijeva uzimanje biometrijskih podataka.

Republika Srpska podržava prestanak američke podrške aktivnostima na izgradnji tuđih država, u BiH više nikada niko neće intervenisati, istakla je srpski član Predsjedništva BiH Željka Cvijanović.

– Prestanak podrške aktivnostima na izgradnji tuđih država znači da ćemo sami morati da donosimo odluke, a kad sami morate da donosite odluke to znači da svi moraju da se dogovoraju. Političari u Sarajevu često kažu da je dogovor u BiH nemoguć, da će opet neko intervenisati, ali više nikada niko neće intervenisati i to treba da bude jasno svima, a nama je jasno i spremili smo se za ovo vrijeme odlično – rekla je Cvijanović novinarima u Prnjavoru nakon posjete.

Istakla je da je lider SNSD-a Milorad Dodik ranije govorio da dolazi vrijeme u kojem neće postojati međunarodni intervencionizam, kakav je serviran u BiH, te da će se prestati sa konceptom izgradnje tuđih nacija ili država.

– U izvještaju Stejt departmenta, u kojem se ističe da je na Zapadnom Balkanu “prošla era izgradnji nacija koju su predvodile SAD” jasno piše šta su prioriteti Vašingotna kada je u pitanju njihov spoljno-politički pristup ovom regionu. Dokument je poslat Kongresu, radi boljeg razumijevanja i šta su smjernice. Ekonomski prioriteti dominiraju, te prisustvo investitora iz Amerike, jer ona želi da pokaže da može ovde da prisustvuje na jedna drugačiji način nego što je to ranije bio slučaj – dodala je Cvijanović.

Cvijanović dodaje da SAD žele da i mir i stabilnost u BiH, kako bi mogli da realizuju projekte, ali i da se uvede red u dvorište.

Zvornička policija aktivno traga za maloljetnikom koji je juče, 26. maja, prema izjavi svjedoka, nestao u rijeci Drini tokom kupanja.

Kako su saopštili iz PU Zvornik, odmah po zaprimnju prijave pokrenuta je potraga u kojoj učestvuju pripadnici Civilne zaštite, ronilački timovi i vatrogasno-spasilačke jedinice.

Pretražuje se korito rijeke i priobalje

“Potraga se nastavlja i danas, uz angažovanje svih raspoloživih resursa i nadležnih službi, kako u koritu rijeke, tako i u priobalnom pojasu”, navode iz PU Zvornik.

Podsjetimo, policiji je prijavljeno da je dječak nestao u Drini oko 15.30, kupajući se sa grupom maloljetnika.

Na snagu danas stupa novi Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o osnovama bezbjednosti saobraćaja na putevima u BiH kojim su, između ostalog, znatno povećane kazne za korištenje mobilnog telefona prilikom vožnje i nevezanje pojasa.

Uvedene su znatne izmjene s ciljem unapređenja bezbjednosti svih učesnika u saobraćaju i smanjenja broja saobraćajnih nezgoda sa najtežim posljedicama, saopšteno je iz Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srpske.

Kazne za korištenje mobilnog telefona, korištenje uređaja odnosno sredstava kojim se može ometati rad uređaja za mjerenje brzine kretanja vozila, kao i nekorištenje bezbjednosnog pojasa za vrijeme upravljanja vozilom, iznose u rasponu od 200 KM do 400 KM.

Uvodi se novi prekršaj – obijesna vožnja, koja podrazumijeva da vozač u razmaku od 20 minuta, dva ili više puta prođe svjetlosni saobraćajni znak kojim mu je zabranjen prolaz, vožnja u naselju brzinom većom od 40 kilometara na čas iznad najveće dozvoljene brzine, odnosno van naselja brzinom većom od 60 kilometara na čas.

Obijesna vožnja biće i u slučaju preticanja kolone vozila pri čemu svojim vozilom prelazi ili se kreće po punoj uzdužnoj liniji koja razdvaja saobraćajne trake puta, kao i vožnja pod dejstvom alkohola u koncentraciji većoj od 1,50 promil u organizmu ili pod uticajem narkotika ili drugih psihoaktivnih supstanci.

Za ovaj prekršaj predviđene su kazne od 2.000 do 3.000 KM, zaštitna mjera zabrana upravljanja vozilom u trajanju od šest mjeseci i dva kaznena boda, kao i mogućnost trajnog oduzimanja vozila.

Iz MUP-a su naveli da će nastaviti sa pojačanim kontrolama učesnika u saobraćaju i sankcionisanjem svih uočenih i evidentiranih prekršaja.

Akcenat će biti na prekoračenju dozvoljene brzine kretanja, upravljanju vozilom pod dejstvom alkohola i psihoaktivnih supstanci, nekorištenju bezbjednosnog pojasa, nepropisnom korištenja mobilnog telefona tokom vožnje, kao i svim drugim prekršajima kojima se ugrožava bezbjednost saobraćaja.

Iz MUP-a apeluju da učesnici u saobraćaju poštuju zakonske propise i da odgovornim ponašanjem doprinesu većoj bezbjednosti na putevima Republike Srpske.

Muslimanski vernici širom svijeta danas obilježavaju prvi dan Kurban-bajrama, jednog od dva najvažnija islamska praznika. Prvi dan Kurban-bajrama počinje jutarnjom molitvom – bajram namazom prije kojeg se priprema prigodan vjerski program u džamijama.

Kurban-bajram, poznat i kao Hadži-bajram, jer u ovim danima blizu dva miliona muslimana ide na hodočašće u Meku i Medinu, muslimanska svijeta mjesta.

Na bajramsko jutro običaj je da članovi porodice rano ustanu i pripreme se za odlazak u džamiju. Prvi dan Kurban-bajrama počeo je jutarnjom molitvom – bajram namazom prije kojeg se priprema prigodan vjerski program u džamijama.

Nakon molitve, muslimani se međusobno posjećuju i čestitaju praznik.

Muslimani se svake godine danima unaprijed pripremaju za obilježavanje praznika. Biraju se najbolji kurbani, najčešće ovnovi, ali i druge žrtvene životinje.

Kurban-bajram traje četiri dana, a za muslimane će ovi dani biti neradni.

Administracija Donalda Trampa, predsjednika Amerike, prvi put je predstavila svoj pogled na zapadni Balkan i politiku prema našem regionu.

Prvo je važno reći da na početku Trampovog mandata Amerika nije imala jasno formulisanu poziciju prema BiH i Balkanu, što je dovelo do brojnih spekulacija među novinarima i analitičarima u tom periodu.

Velike promjene

Mnogi su se pitali da li će se američka politika voditi na autopilotu, ili će doći do velikih promjena.

Konkretan primjer nedefinisane politike prema BiH u tom trenutku je činjenica da Stejt department i Bijela kuća nisu bili na istom tonu o tome kako postupiti prema Miloradu Dodiku, predsjedniku SNSD-a.

Ljudi bliski Trampu

Stejt department, predvođen Rubiom, bio je bliži tome da se sankcije ne ukidaju, dok su ljudi bliski Trampu u Bijeloj kući bili za ukidanje sankcija.

Kada je u martu prošle godine Rubio održao pres-konferenciju, na pitanje novinara da li SAD razmatraju sankcije protiv Dodika, dao je jako zanimljiv odgovor:

“Mi ne želimo da vidimo da dođe do podjele. Zadnja stvar koja nam treba je još jedna kriza, i o tome smo već govorili. A o tome šta bismo mi eventualno mogli uraditi, razmatramo opcije. Ali potpuno je jasno da, bez obzira na interne razlike među nama, ne može doći do raspada zemlje i ne može doći do novog sukoba”, rekao je Rubio.

Iz ove izjave je sasvim jasno da je Rubio priznao da u tom trenutku nije bilo saglasnosti unutar administracije o daljim koracima prema Dodiku, pa samim tim i prema BiH.

Stav Amerike se počeo kristalizirati

U međuvremenu, stav Amerike se počeo kristalizirati i on je, dijelom i kroz dokument koji je Stejt department prošle sedmice predstavio Kongresu o politici prema zapadnom Balkanu, dao jasan odgovor kakav je stav Bijele kuće i Stejt departmenta: Ne može se dozvoliti raspad BiH, a istovremeno ne mogu se realizovati nacionalni interesi SAD u BiH ako SAD nemaju dobre odnose s svim stranama i ako se mišljenje svih strana ne uvažava.

Prva rečenica u dokumentu na dobar način sažima tu poziciju SAD prema regionu:

“Promovisanje stabilnosti i unapređenje ekonomskih interesa SAD na zapadnom Balkanu čini SAD sigurnijim, snažnijim i prosperitetnijim. Administracija vodi politiku usmjerenu ka budućnosti u regionu, koja je fokusirana na proširenje partnerstava, suprotstavljanje prijetnjama koje utiču na SAD i regionalnu stabilnost, te povećanje ekonomske i trgovinske saradnje”, navedeno je, uz objašnjenje nešto kasnije u tekstu da Amerika ne može realizovati svoje poslovne interese u regionu u kojem nema stabilnosti.

Rusija i Kina

Administracija je u dokumentu jasno pozicionirala svoju politiku prema Rusiji i Kini, koje doživljava kao geostrateške rivale.

Zanimljiva je i formulacija “maligni uticaj” kada se opisuje djelovanje Rusije u regionu, što je formulacija bukvalno prenesena od prethodne administracije. Zanimljivo je takođe da se EU uopšte ne spominje, što takođe puno toga govori o američkoj politici prema Evropi.

Trampova administracija uvažava i poštuje individualne evropske zemlje koje smatra svojim kulturnim i civilizacijskim rođacima, ali nema poštovanja prema EU kao bloku, jer ga smatra kočnicom američkom interesu u regionu.

U nastavku je rečenica na koju su se fokusirali svi mediji na zapadnom Balkanu koji su prenosili ovaj dokument, o tome da se SAD više neće baviti izgradnjom nacija i promovisanjem demokratije i obnove, već partnerstvima zasnovanim na zajedničkim interesima.

I na saslušanju pred Odborom za spoljne poslove Senata Rubio je jasno rekao da će spoljnopolitičko angažovanje Amerike u svijetu biti mjereno na osnovu toga kakvu direktnu i konkretnu korist od toga ima Amerika, i Trampova administracija ovu politiku sprovodi prilično dosljedno.

SAD ostaju posvećene Dejtonskom mirovnom sporazumu

“U BiH, SAD ostaju posvećene Dejtonskom mirovnom sporazumu, kao i suverenitetu i teritorijalnom integritetu zemlje. Tokom 2025. godine, odlučna američka diplomatija pomogla je da se okonča najozbiljnija kriza u BiH od sukoba 1992-1995, uz očuvanje pravnog jedinstva i ustavnog poretka zemlje. Administracija nastoji učvrstiti ovu stabilnost i nastaviće da podstiče aktere u BiH da izbjegavaju destabilizujuće i podjelama sklone poteze, koji bi mogli narušiti mogućnosti za unapređenje zajedničke ekonomske agende”, navedeno je u dokumentu, a ovaj stav je toliko jasan da praktično nije potrebno bilo kakvo dodatno pojašnjenje.

Kao zaključak, jedino se može reći da se pokazalo da se američka politika vrlo rijetko mijenja, a Dejton je rijetko američko dostignuće nakon završetka hladnog rata, kojeg se nijedna administracija neće željeti lako odreći.