VRBAS Media

Kategorija: Svijet

  • Makron: Francuska i Njemačka zajedno protiv energetske krize

    Makron: Francuska i Njemačka zajedno protiv energetske krize

    Francuska i Njemačka su se složile da pomognu jedna drugoj u suočavanju sa energetskom krizom koja je proistekla iz rata u Ukrajini, izjavio je danas predsjednik Francuske Emanuel Makron.

    Francuska će biti spremna da Njemačkoj obezbjedi gas, dok je Njemačka pristala da šalje struju Francuskoj ako bude potrebno, rekao je Makron na konferenciji za novinare poslije telefonskog razgovora sa njemačkim kancelarom Olafom Šolcom, prenio je Rojters.

    “Njemačkoj je potreban naš gas, a nama je potrebna struja iz ostatka Evrope, posebno Njemačke”, rekao je Makron.

    On je kazao da Francuska želi da razvija sve energetske interkonekcije koje imaju smisla, ali da ne vidi potrebu za izgradnjom dodatnih kapaciteta gasovoda između Španije i Francuske.

    Makron je rekao da je posljednjih nedjelja postojeći kapacitet gasovoda Španija-Francuska radio samo sa polovinom svog kapaciteta i da je gas uglavnom bio usmjeren prema Španiji.

  • Dolar najjači u posljednjih 20 godina

    Dolar najjači u posljednjih 20 godina

    Na valutnom je tržištu vrijednost dolara prema košarici valuta dodatno porasla, nakon rasta tri sedmice zaredom, pa je dostigla novi najviši nivo u 20 godina.

    Dolarov indeks, koji pokazuje vrijednost američke u odnosu na ostalih šest najvažnijih svjetskih valuta, dostigao je jutros 110.08 bodova, dok je u petak naveče iznosio 109.50 bodova.

    Pritom je kurs dolara prema japanskoj valuti porastao sa 140.12 na 140.20 jena, novi najviši nivo u 24 godine. Američka je valuta ojačala i u odnosu na evropsku, pa je cijena evra skliznula na 0.9903 dolara, blizu najnižeg nivoa u 20 godina.

    Evro je pod pritiskom jer je ruski energetski div Gazprom u petak objavio da neće nastaviti isporuke prirodnog gasa Njemačkoj putem Sjevernog toka 1 zbog curenja ulja. A to bi moglo produbiti energetsku krizu u evrozoni i gurnuti privredu u recesiju. S druge strane, rekordno visoka inflacija u tom bloku pritišće Evropsku centralnu banku na agresivno zaoštravanje monetarne politike.

    “Sve ukazuje na slabljenje evra. Puno je negativnih vijesti iz evropskih privreda, pa mislim da bi se ove sedmice moglo nastaviti klizanje evra”, kaže Karol Kong, strateg za “Commonwealth Bank of Australia”.

    Cijene su nafte, porasle, nakon prošlosedmičnog pada. Cijena barela na londonskom tržištu ojačala je 1.75 dolara, na 94.75 dolara, dok je na američkom tržištu barel poskupio 1.65 dolara, na 88.50 dolara.

    U fokusu trgovaca biće u ponedjeljak sastanak članica OPEC-a i partnera. Očekuje se da će OPEC zadržati proizvodnju na dosadašnjim nivoima, ali moguće je i da će je malo smanjiti kako bi podržao cijene, kažu analitičari.

  • Putin: Pogrešna odluka Evrope o ukidanju uvoza ruskog gasa

    Putin: Pogrešna odluka Evrope o ukidanju uvoza ruskog gasa

    Odluka Evrope da ukine uvoz prirodnog gasa u vrijeme kada pokušava da dostigne klimatske ciljeve bila je pogrešna, izjavio je predsjednik Rusije Vladimir Putin.

    “Prvo su skočili naprijed, a zatim, nakon ukidanja isporuka ruskog gasa, vratili sve ono što su kritikovali”, rekao je Putin tokom ekološkog foruma u Kamčatki, na Dalekom istoku Rusije.

    On je naglasio da sve zemlje podržavaju smanjenje emisija u atmosferu, naglasivši da sve treba učiniti pravovremeno, javila je Raša tudej.

    “I ako skočite naprijed, dobijete jeftin ruski gas, a zatim sami prekinete isporuku tog gasa i smjesta se vratite na sve što je ranije osuđivano, uključujući proizvodnju uz pomoć uglja, to, naravno, nije najbolja opcija za rješavanje globalnih problema”, istakao je ruski predsjednik.

  • “Gasa neće biti dok se ne ukinu sankcije”

    “Gasa neće biti dok se ne ukinu sankcije”

    “Problemi sa pumpanjem gasa nastali su zbog sankcija koje su zapadne zemlje uvele našoj zemlji i nekoliko kompanija”, rekao je Peskov.

    Gasprom je ranije saopštio da zaustavlja protok kroz Severni tok 1 zbog tehničkog kvara, prenosi Fajnenšl Tajms.

    Isporuka ruskog gasa Evropi preko gasovoda Severni tok 1 neće biti nastavljena u potpunosti sve dok “kolektivni zapad” ne ukine sankcije Moskvi zbog sukoba sa Ukrajinom, saopštio je Kremlj.

    Dmitrij Peskov, portparol predsednika Vladimira Putina, okrivio je sankcije EU, Velike Britanije i Kanade za neuspeh Rusije da isporuči gas ključnim gasovodom, kojim se gas doprema Nemačkoj iz Sankt Peterburga preko Baltičkog mora.

    “Problemi sa pumpanjem gasa nastali su zbog sankcija koje su zapadne zemlje uvele našoj zemlji i nekoliko kompanija”, rekao je Peskov, prenela je agencija Interfaks. “Ne postoje drugi razlozi koji bi mogli da izazovu ovaj problem sa pumpanjem.”

    Komentari Peskova bili su do sada najoštriji zahtev Kremlja da EU ukine svoje sankcije u zamenu da Rusija nastavi isporuke gasa kontinentu.

    Rusija i dalje isporučuje gas u Evropu putem gasovoda iz sovjetskog doba kroz Ukrajinu koji su ostali otvoreni uprkos sukobu, kao i putem gasovoga Južni tok preko Turske.

    Ali Peskov je rekao da Rusija ne može da nastavi isporuku u potpunosti preko Severnog toka 1 dok Zapad ne ukine sankcije. On je optužio zapadne zemlje da izazivaju “previranja” uskraćivanjem zakonskih garancija Gaspromu da će turbine poslate na popravku biti vraćene.

    “Očigledno je da se život ljudi, biznismena i kompanija u Evropi pogoršava. Naravno, obični ljudi u ovim zemljama će imati sve više pitanja za svoje lidere”, rekao je Peskov.

  • Velika Britanija izabrala novog premijera

    Velika Britanija izabrala novog premijera

    Nova premijerka Velike Britanije je Liz Tras, dosadašnja ministrka spoljnih poslova te zemlje, saopšteno je iz Konzervativnog komiteta 1922. Ona je u trci za premijera pobijedila kolegu iz partije Rišija Sunaka, i ujedno postaje lider Konzervativaca.

    Tras od prethodnika “nasleđuje” loše ekonomsko stanje u zemlji, s obzirom na to da je inflacija na najvišem nivou u posljednjih 40 godina. Jedno od potencijalnih rješenja koje su zvaničnici razmatrali jeste “zamrzavanje” cijena energenata, prenio je BBC pozivajući se na svoje izvore.

    Izvori iz industrije su, naime, optimistični da će nova premijerka podržati planove da se ograniči cijena energenata, odnosno da se na svaka tri mjeseca određuje maksimalna moguća cijena za prirodni gas i struju. U početku, ovakva mjera ne bi zahtijevala nikakve vladine subvencije, ali bi morala da dođe kao rezultat nekoliko sastanaka sa vladinim službenicima, uključujući i ministre bliske Liz Tras.

    Ona je, tokom kampanje, najavila kako će ukoliko bude izabrana za premijerku donijeti već prve nedjelje mjere kojima bi domaćinstva trebalo da se zaštite od ekonomske krize. Zatim, planira da budžetu doprinese sa 30 milijardi dolara time što će ogranitiči poreze.

    “Nova čelična ledi”
    U trku za premijersko mjesto Liz Tras je krenula sa pozicije ministarke spoljnih poslova Velike Britanije. U kampanji za čelnu poziciju britanske vladajuće Konzervativne partije, a time i za premijera, Tras je obećala da će Britaniji donijeti najveću ekonomsku promjenu u posljednjih 30 godina.

    Navela je da će pokrenuti porast nacionalnog osiguranja, da će poništiti planirano povećanje poreza na korporacije sa 19 na 25 odsto i da će uvesti privremeni moratorijum na nivo zelene energije.

    Politikolog sa Univerziteta u Glazgovu Džon Kurtis rekao je za AFP da je ključ njene kampanje smanjenje poreza, a ne milostinja, i da po njegovom mišljenju torijevcima uspješno prenosi “tradicionalnu konzervativnu poruku”.

    Oni koji je podržavaju nazivaju je “novom čeličnom damom”, aludirajući da je nasljednica nekadašnje britanske premijerke Margaret Tačer. Čak se i komentarisao njen stil tokom prve debate o liderstvu, navodeći da oponaša upravo Tačer.

    Rođena je u Oksfordu 1975. godine, zavrišila je državnu školu najprije u Pejzliju, zatim u Lidsu. Sa 18 godina studirala je politikologiju, filozofiju i eknomiju na koledžu u Oksfordu.

    Potiče iz ljevičarske porodice i prvo se pridružila centrističkim liberalnim demokratima da bi potom promijenila stranu. Na studijama počinje da se bavi politikom, najprije u redovima Liberalnih demokrata, a potom prelazi u konzervativce. Prema pisanju BBC, Tras je prvo izabrana za odbornika u Griniču, u jugoistočnom Londonu, 2006. godine.

    Lider konzervativaca Dejvid Kameron stavio ju je na svoju “A-listu” prioritetnih kandidata za izbore 2010. i ona je izabrana da se kandiduje za sigurno mjesto u jugozapadnom Norfolku, gdje je postala poslanik 2010. godine. Nešto više od dvije godine nakon izbora na poslaničko mjesto, 2012, ušla je u vladu kao ministar prosvete, a 2014. je unapređena u sekretara za životnu sredinu.

    Godine 2016. vodila je kampanju za ostanak zemlje u Evropskoj uniji, ali se nakon što je njena strana izgubila brzo predomislila i postala jedna od najvećih pobornica Bregzita poslije referenduma, piše Euronews.

    Dok je premijerka bila Tereza Mej, Tras je obavljala funkciju ministarke pravde, prije nego što je postala ministarka finansija.

    Kada je Boris Džonson postao premijer 2019. godine, Tras je premještena na mjesto ministra za međunarodnu trgovinu. Godine 2021, sa 46 godina, prešla je na jedno od najviših poslova u vladi, preuzimajući dužnost ministra inostranih poslova od Dominika Raba, čime je postala druga žena ministarka spoljnih poslova u istoriji ove zemlje.

  • Izvještaj o napretku BiH biće negativan

    Izvještaj o napretku BiH biće negativan

    Evropska komisija sredinom oktobra će objaviti najnoviji izvještaj o napretku BiH na putu ka EU, a kako “Nezavisne novine” saznaju, neke od verzija su veoma kritične prema činjenici da BiH nije ostvarila značajan napredak.

    U opticaju je, kako saznajemo, nekoliko verzija, od kojih su neke malo blaže u ocjenama ostvarenog, dok se u većini nacrta na BiH gleda u lošem svjetlu, mada su i blaže verzije kritičnije od onoga što je za BiH objavljeno u prošlim izvještajima.

    “Ako mislite da su protekla dva izvještaja bila kritično intonirana, onda niste vidjeli ništa. Neki od nacrta veoma su kritični prema činjenici da u BiH postoje blokade, da je vrlo malo urađeno na ispunjavanju kriterijuma i ključnih evropskih prioriteta”, rečeno je “Nezavisnim novinama”.

    Na pitanje neće li nedavno usvajanje Zakona o javnim nabavkama u Domu naroda BiH popraviti opštu sliku, rečeno nam je da je usvajanje zakona posao svakog parlamenta.

    “Ako tako gledate, jeste određen napredak, ali se realno ne radi o nečemu spektakularnom”, rečeno nam je.

    Naš sagovornik nam je objasnio da su mišljenja u nacrtima veoma slična onom što se čulo na posljednjem evropskom samitu, na kojem BiH zbog nedostatka napretka nije dodijeljena kandidatura za članstvo. To znači da ima mišljenja da bi trebalo BiH progledati kroz prste, jer su kandidaturu dobile Ukrajina i Moldavija, ali da ima i onih koji od BiH očekuju da ubrza tempo sprovođenja reformi.

    “Argumenti su slični, samo što se ovdje ne radi o zemljama članicama, nego o zaposlenicima Komisije koji svoje mišljenje baziraju na svojim impresijama u vezi s onim što je ostvareno”, rečeno nam je.

    Drugi upućeni diplomatski izvor nam je rekao da EU sada gleda šta će uraditi Josip Grubeša, ministar pravde BiH, u čijoj nadležnosti je nekoliko reformskih zakona, a o čijem usvajanju su dogovor postigli lideri u BiH na sastanku sa Šarlom Mišelom, predsjednikom Evropskog savjeta, i Žozefom Borelom, visokim predstavnikom EU za spoljne poslove i bezbjednost.

    “On bi mogao uraditi neke stvari. Nije realno očekivati da se sve riješi odjednom, ali istinski napredak moguć je makar u narednom legislaturnom periodu nakon izbora”, objašnjeno nam je.

    Faris Kočan, istraživač na Fakultetu političkih nauka u Ljubljani i ekspert za evropske integracije zapadnog Balkana, takođe očekuje da će izvještaj biti veoma kritičan jer BiH nije postigla napredak ni u jednoj oblasti.

    On ističe da je pozitivno što je Češka zemlja predsjedavajuća Evropskom savjetu, jer po njegovom mišljenju, bolje razumije proces proširenja i izazove s kojim se suočava zapadni Balkan.

    “Politički bi bilo mudro da BiH bude dodijeljen status kandidata, ali sve izgleda da sad BiH nije na agendi EU, a pogotovo ne Njemačke, što se vidi i na primjeru Kristijana Šmita, koji još čeka na podršku EU vezano uz svoj prijedlog reforme izbornog zakona, ali kako izgleda, neće je dobiti. I to je vrlo indikativno po mom mišljenju”, kaže Kočan za “Nezavisne novine”.

    Inače, u prošlogodišnjem izvještaju naglašavaju da su predstavnici vlasti zbog političke polarizacije u zemlji i izazova usljed kovida uradili veoma malo, te su podsjetili da je Vlada FBiH i dalje u tehničkom mandatu.

    “Javno izražena posvećenost vlasti na svim nivoima da su evropske integracije strateški cilj nije pretvorena u konkretnu aktivnost, jer se lideri i dalje bave retorikom podjela i nekonstruktivnim političkim svađama koje su spriječile napredak u ispunjavanju 14 ključnih kriterijuma”, naglašeno je.

  • Masakr u Kanadi: U napadu ubijeno 10 ljudi, velika potjera za napadačima

    Najmanje 10 ljudi je ubijeno, a još 15 povrijeđeno u napadu nožem u centalnoj kanadskoj pokrajini Saskatchewan, objavila je policija.

    Žrtve su pronađene na 13 lokacija u James Smith Cree Nationu i obližnjem selu Weldon.

    Dvojica osumnjičenika po imenu Damien Sanderson i Myles Sanderson u bijegu su i smatraju se naoružanima i opasnima.

    Stanovnicima je rečeno da se sakriju u svoje domove dok se potjera nastavlja na velikom području.

    “Ne napuštajte sigurnu lokaciju. Budite oprezni dopuštajući drugima da uđu u vaš dom”, objavila je na Twitteru policija.

    Postavljeni su kontrolni punktovi, policija provjerava lične karte putnika, a vozači su pozvani da ne preuzimaju autostopere.

    Vanredno stanje proglašeno je u James Smith Cree Nationu – starosjedilačkoj zajednici s oko 2.000 stanovnika sjeveroistočno od Weldona, gdje živi oko 200 ljudi.

    Upozorenje o opasnoj osobi poslano je na sve mobilne telefone u pokrajinama Saskatchewan, Manitoba i Alberta – velikom području veličine gotovo pola Evrope.

    To je jedan od najsmrtonosnijih činova masovnog nasilja koje je Kanada ikada vidjela. Premijer Justin Trudeau opisao je napad na Twitteru kao “užasan i srceparajući”.

  • Misteriozni avion preletio Evropu pa se srušio kod Latvije, pratili ga lovci NATO-a

    Misteriozni avion preletio Evropu pa se srušio kod Latvije, pratili ga lovci NATO-a

    Lovci NATO-a bili su poslani kako bi pratili avion na njegovom čudnom letu koji je započeo u južnoj Španiji.

    Dužnosnici kažu da je avion – za koji se vjeruje da su u njemu bile četiri osobe – trebao je sletjeti u Kelnu u Njemačkoj, ali je umjesto toga poletio prema Baltiku.

    NATO piloti i švedski dužnosnici koji su pratili avion nisu mogli vidjeti nikoga u kokpitu.

    “Avion je letio iz Španije za Keln, ali je tokom leta promijenio rutu”, objavila je latvijska uprava za civilno zrakoplovstvo.

    “Kontrolori zračnog prometa nisu mogli komunicirati s posadom aviona”, rečeno je, dodajući da je Cessna 551 bila registrirana u Austriji – ali je vlasnik bio u Španiji.

    U međuvremenu, web stranica za praćenje podataka FlightRadar24 objavila je da je avion poletio iz španskog grada Jerez de la Frontera.

    Njemački list Bild navodi da je avion prijavio probleme s pristikom u kabini nakon polijetanja i da je kontakt izgubljen nakon što je napustio Pirenejski poluotok.

    Borbeni avioni iz nekoliko zemalja pratili su Cessnu na njenom putovanju.

    Spasilačke ekipe iz Latvije, Švedske i Litvanije stigle su na mjesto nesreće ubrzo nakon što je dojavljeno da je avion pao u more u blizini latvijskog grada Ventspilsa.

    Srušio se “kada je ostao bez goriva”, rekao je kasnije vođa švedske operacije potrage i spašavanja Lars Antonsson, dodajući da “nisu pronađeni ljudski ostaci”.

    Antonsson je rekao da spasioci “uopšte nemaju objašnjenje, možemo samo nagađati” o tome što se dogodilo, “ali oni (ljudi u avionu) su očito bili onesposobljeni”.

  • Sve više njemačkih trupa počinje pristizati u Litvaniju

    Sve više njemačkih trupa počinje pristizati u Litvaniju

    Oko stotinu njemačkih vojnika stiglo je u Litvaniju u nedjelju, nakon što je Berlin obećao da će pojačati svoje prisustvo na istočnom krilu NATO-a nakon ruske invazije na Ukrajinu.

    Trupe stigle trajektom u lučki grad Klaipeda. Vojnici trebaju činiti komandnu jedinicu nove brigade, grupe koja se obično sastojala od oko 4.000 vojnika.

    “Naša poruka našim saveznicima ovdje, na istočnom krilu, je da smo posvećeni osiguravanju sigurnosti”, rekao je komandant brigade Christian Nawrat, prenosi AFP.

    Komandna jedinica bi trebala trajno ostati u ovoj baltičkoj zemlji, a borbene jedinice bi im se pridružile na vježbama, dodao je.

    Visoki pripadnik njemačke vojske rekao je da bi prve vježbe mogle biti održane u oktobru.

    Njemačka, koja vodi borbenu grupu NATO-a u Litvaniji, već ima oko 1.500 svojih vojnika u Litvaniji.

    Baltičke države Estonija, Latvija i Litvanija, pod nekadašnjom sovjetskom vlašću, a koje su sada članice EU i NATO-a, zabrinute su da bi mogle biti sljedeće ako Rusija porazi Ukrajinu.

    Od početka sukoba, tražili su više NATO trupa i stvaranje brigada koje bi zamijenile sadašnje jedinice.

    Njemački kancelar Olaf Scholz je u junu rekao da je njegova zemlja spremna da rasporedi više trupa u Litvaniji “prema snažnoj borbenoj brigadi koja može djelovati i kao sredstvo odvraćanja i odbrane od agresije”.

    NATO je ojačao svoj istočni bok posljednjih godina, posebno nakon ruske aneksije Krima 2014. godine. Od 2017. četiri multinacionalne borbene grupe raspoređene su u tri baltičke države i Poljsku.

    Nakon početka ruske invazije krajem februara, NATO je odlučio da uspostavi četiri nove borbene grupe u Bugarskoj, Mađarskoj, Rumuniji i Slovačkoj.

  • Kadirov odlazi? Oglasili se iz Rusije

    Kadirov odlazi? Oglasili se iz Rusije

    Portparol ruskog predsednika Dmitrij Peskov izjavio je da je upoznat sa izjavom čečenskog lidera Ramzana Kadirova da namerava da napusti funkciju šefa države.

    Kako je naveo, stav Kremlja je da se to još uvek nije materijalizovalo, samim tim će on nastaviti da rukovodi tom republikom.

    “Da, zaista smo videli tu izjavu, ali, ako ja to dobro razumem, to se još uvek nije materijalizovalo. Za sada je naš stav da on nastavlja da rukovodi Čečenijom”, kazao je Peskov.

    Podsetimo, čečenski lider Ramzan Kadirov izjavio je da je predugo već na čelu svoje zemlje i da je zaslužio “neograničen i dugačak odmor”.

    Kadirov je takođe podsetio i na činjenicu da je na čelu Čečenije već 15 godina te je ocenio da je jedan od “dugotrajnijih” među sadašnjim šefovima konstitutivnih entiteta Ruske Federacije.